📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" 2 A dialog opens 3 Choose "Save as PDF" as printer 4 Click Save
2.36 අයෝධ්යාකාණ්ඩ - ෂට්ත්රිංශ සර්ගඃ
2.36 Ayodhyakanda - Shattrimsha Sargah
Valmiki Sinhala
ශ්රීමද්වාල්මීකීය රාමායණේ අයෝධ්යාකාණ්ඩම් .
අථ ෂට්ත්රිංශස්සර්ගඃ .
තතස්සුමන්ත්රමෛක්ෂ්වාකඃ පීඩිතෝ(අ)ත්ර ප්රතිජ්ඤයා .
සබාෂ්පමතිනිශ්ශ්වශ්ය ජගාදේදං පුනඃ පුනඃ .. 1 ..
සූත රත්නසුසම්පූර්ණා චතුර්විධබලා චමූඃ .
රාඝවස්යානුයාත්රාර්ථං ක්ෂිප්රං ප්රතිවිධීයතාම් .. 2 ..
රූපාජීවාශ්ච වාදින්යෝ වණිජශ්ච මහාධනාඃ .
ශෝභයන්තු කුමාරස්ය වාහිනීං සුප්රසාරිතාඃ .. 3 ..
ආයුධානි ච මුඛ්යානි නාගරා ශ්ශකටානි ච .
අනුගච්ඡන්තු කාකුත්ස්ථං ව්යාධාශ්චාරණ්ය ගෝචරාඃ .. 4 ..
නිඝ්නන් මෘගාන් කුඤ්ජරාංශ්ච පිබංශ්චාරණ්යකං මධු .
නදීශ්ච විවිධාඃ පශ්යන්න රාජ්යස්ය ස්මරිෂ්යති .. 5 ..
ධාන්යකෝශශ්ච යඃ කශ්චිද්ධනකෝශශ්ච මාමකඃ .
තෞ රාමමනුගච්ඡේතාං වසන්තං නිර්ජනේ වනේ .. 6 ..
යජන් පුණ්යේෂු දේශේෂු විසෘජං ශ්චාප්තදක්ෂිණාඃ .
ඍෂිභිශ්ච සමාගම්ය ප්රවත්ස්යති සුඛං වනේ .. 7 ..
භරතශ්ච මහාබාහුරයෝධ්යාං පාලයිෂ්යති .
සර්වකාමෛඃ සහ ශ්රීමාන් රාමඃ සංසාධ්යතාමිති .. 8 ..
ඒවං බ්රුවති කාකුත්ස්ථේ කෛකේය්යා භය මාගතම් .
මුඛං චාප්යගමච්ඡෝෂං ස්වරශ්චාපි න්යරුධ්යත .. 9 ..
සා විෂණ්ණා ච සන්ත්රස්තා මුඛේන පරිශුෂ්යතා .
රාජානමේවාභිමුඛී කෛකේයී වාක්යමබ්රවීත් .. 10 ..
රාජ්යං ගතජනං සාධෝ පීතමණ්ඩාං සුරාමිව .
නිරාස්වාද්යතමං ශූන්යං භරතෝ නාභිපත්ස්යතේ .. 11 ..
කෛකේය්යාං මුක්තලජ්ජායාං වදන්ත්යාමතිදාරුණාම් .
රාජා දශරථෝ වාක්යමුවාචායතලෝචනාම් .. 12 ..
වහන්තං කිං තුදසි මාං නියුජ්ය ධුරි මා(අ)හිතේ .
අනාර්යේ කෘත්යමාරබ්ධං කිං න පූර්වමුපාරුධඃ .. 13 ..
තස්යෛතත්ක්රෝධසංයුක්තමුක්තං ශ්රුත්වා වරාඞ්ගනා .
කෛකේයී ද්විගුණං ක්රුද්ධා රාජානමිදමබ්රවීත් .. 14 ..
වෛව වංශේ සගරෝ ජ්යේෂ්ඨං පුත්රමුපාරුධත් .
අසමඤ්ජ ඉති ඛ්යාතං තථායං ගන්තුමර්හති .. 15 ..
ඒවමුක්තෝ ධිගිත්යේව රාජා දශරථෝ(අ)බ්රවීත් .
ව්රීඩිතශ්ච ජනස්සර්ව ස්සා ච තං නාවබුධ්යත .. 16 ..
අසමඤ්ජෝ ගෘහීත්වා තු ක්රීඩතඃ පථි බාලකාන් .
සරය්වාඃ ප්රක්ෂිපන්නප්සු රමතේ තේන දුර්මතිඃ .. 17 ..
තං දෘෂ්ට්වා නාගරා ස්සර්වේ කෘද්ධා රාජානමබ්රුවන් .
අසමඤ්ජං වෘණීෂ්වෛකමස්මාන්වා රාෂ්ට්රවර්ධන .. 18 ..
තානුවාච තතෝ රාජා කින්නිමිත්තමිදං භයම් .
තාශ්චාපි රාජ්ඤා සම්පෘෂ්ටා වාක්යං ප්රකෘතයෝ(අ)බ්රුවන් .. 19 ..
ඩක්රීඩතස්ත්වේෂ නඃ පුත්රාන් බාලානුද්භ්රාන්තචේතනඃ .
සරය්වාං ප්රක්ෂිපන්මෞර්ඛ්යාදතුලාං ප්රීතිමශ්නුතේ .. 20 ..
ස තාසාං වචනං ශ්රුත්වා ප්රකෘතීනාං නරාධිපඃ .
තං තත්යාජාහිතං පුත්රං තේෂාං ප්රියචිකීර්ෂයා .. 21 ..
තං යානං ශීඝ්රමාරෝප්ය සභාර්යං සපරිච්ඡදම් .
යාවජ්ජීවං විවාස්යෝ(අ)යමිති ස්වානන්වශාත්පිතා .. 22 ..
ස ඵාලපිටකං ගෘහ්ය ගිරිදුර්ගාණ්යලෝඩයත් .
දිශ ස්සර්වාස්ත්වනුචරන් ස යථා පාපකර්මකෘත් .. 23 ..
ඉත්යේනමත්යජද්රාජා සගරෝ වෛ සුධාර්මිකඃ .
රාමඃ කිමකරෝත්පාපං යේනෛවමුපරුධ්යතේ .. 24 ..
න හි කඤ්චන පශ්යාමෝ රාඝවස්යාගුණං වයම් .
දුර්ලභෝ හ්යස්ය නිරය ශ්ශශාඞ්කස්යේව කල්මෂම් .. 25 ..
අථවා දේවි දෝෂං ත්වං කඤ්චිත්පශ්යසි රාඝවේ .
තමද්ය බ්රූහි තත්වේන තදා රාමෝ විවාස්යතාම් .. 26 ..
අදුෂ්ටස්ය හි සන්ත්යාගඃ සත්පථේ නිරතස්ය ච .
නිර්දහේදපි ශක්රස්ය ද්යුතිං ධර්මනිරෝධනාත් .. 27 ..
තදලං දේවි රාමස්ය ශ්රියා විහතයා ත්වයා .
ලෝකතෝ(අ)පි හි තේ රක්ෂ්යඃ පරිවාදඃ ශුභානනේ .. 28 ..
ශ්රුත්වා තු සිද්ධාර්ථවචෝ රාජා ශ්රාන්තතරස්වනඃ .
ශෝකෝපහතයා වාචා කෛකේයීමිදමබ්රවීත් .. 29 ..
ඒතද්වචෝ නේච්ඡසි පාපවෘත්තේ හිතං න ජානාසි මමාත්මනෝ වා .
ආස්ථාය මාර්ගං කෘපණං කුචේෂ්ටා චේෂ්ටා හි තේ සාධුපථාදපේතා .. 30 ..
අනුව්රජිෂ්යාම්යහමද්ය රාමං රාජ්යං පරිත්යජ්ය සුඛං ධනං ච .
සහෛව රාජ්ඤා භරතේන ච ත්වං යථාසුඛං භුඞ්ක්ෂ්ව චිරාය රාජ්යම් .. 31 ..
ඉත්යාර්ෂේ ශ්රීමද්රාමායණේ වාල්මීකීය ආදිකාව්යේ අයෝධ්යාකාණ්ඩේ ෂට්ත්රිංශස්සර්ගඃ ..
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe ayodhyākāṇḍam |
atha ṣaṭtriṃśassargaḥ |
tatassumantramaikṣvākaḥ pīḍito'tra pratijñayā |
sabāṣpamatiniśśvaśya jagādedaṃ punaḥ punaḥ || 1 ||
sūta ratnasusampūrṇā caturvidhabalā camūḥ |
rāghavasyānuyātrārthaṃ kṣipraṃ pratividhīyatām || 2 ||
rūpājīvāśca vādinyo vaṇijaśca mahādhanāḥ |
śobhayantu kumārasya vāhinīṃ suprasāritāḥ || 3 ||
āyudhāni ca mukhyāni nāgarā śśakaṭāni ca |
anugacchantu kākutsthaṃ vyādhāścāraṇya gocarāḥ || 4 ||
nighnan mṛgān kuñjarāṃśca pibaṃścāraṇyakaṃ madhu |
nadīśca vividhāḥ paśyanna rājyasya smariṣyati || 5 ||
dhānyakośaśca yaḥ kaściddhanakośaśca māmakaḥ |
tau rāmamanugacchetāṃ vasantaṃ nirjane vane || 6 ||
yajan puṇyeṣu deśeṣu visṛjaṃ ścāptadakṣiṇāḥ |
ṛṣibhiśca samāgamya pravatsyati sukhaṃ vane || 7 ||
bharataśca mahābāhurayodhyāṃ pālayiṣyati |
sarvakāmaiḥ saha śrīmān rāmaḥ saṃsādhyatāmiti || 8 ||
evaṃ bruvati kākutsthe kaikeyyā bhaya māgatam |
mukhaṃ cāpyagamacchoṣaṃ svaraścāpi nyarudhyata || 9 ||
sā viṣaṇṇā ca santrastā mukhena pariśuṣyatā |
rājānamevābhimukhī kaikeyī vākyamabravīt || 10 ||
rājyaṃ gatajanaṃ sādho pītamaṇḍāṃ surāmiva |
nirāsvādyatamaṃ śūnyaṃ bharato nābhipatsyate || 11 ||
kaikeyyāṃ muktalajjāyāṃ vadantyāmatidāruṇām |
rājā daśaratho vākyamuvācāyatalocanām || 12 ||
vahantaṃ kiṃ tudasi māṃ niyujya dhuri mā'hite |
anārye kṛtyamārabdhaṃ kiṃ na pūrvamupārudhaḥ || 13 ||
tasyaitatkrodhasaṃyuktamuktaṃ śrutvā varāṅganā |
kaikeyī dviguṇaṃ kruddhā rājānamidamabravīt || 14 ||
vaiva vaṃśe sagaro jyeṣṭhaṃ putramupārudhat |
asamañja iti khyātaṃ tathāyaṃ gantumarhati || 15 ||
evamukto dhigityeva rājā daśaratho'bravīt |
vrīḍitaśca janassarva ssā ca taṃ nāvabudhyata || 16 ||
asamañjo gṛhītvā tu krīḍataḥ pathi bālakān |
sarayvāḥ prakṣipannapsu ramate tena durmatiḥ || 17 ||
taṃ dṛṣṭvā nāgarā ssarve kṛddhā rājānamabruvan |
asamañjaṃ vṛṇīṣvaikamasmānvā rāṣṭravardhana || 18 ||
tānuvāca tato rājā kinnimittamidaṃ bhayam |
tāścāpi rājñā sampṛṣṭā vākyaṃ prakṛtayo'bruvan || 19 ||
ḍakrīḍatastveṣa naḥ putrān bālānudbhrāntacetanaḥ |
sarayvāṃ prakṣipanmaurkhyādatulāṃ prītimaśnute || 20 ||
sa tāsāṃ vacanaṃ śrutvā prakṛtīnāṃ narādhipaḥ |
taṃ tatyājāhitaṃ putraṃ teṣāṃ priyacikīrṣayā || 21 ||
taṃ yānaṃ śīghramāropya sabhāryaṃ saparicchadam |
yāvajjīvaṃ vivāsyo'yamiti svānanvaśātpitā || 22 ||
sa phālapiṭakaṃ gṛhya giridurgāṇyaloḍayat |
diśa ssarvāstvanucaran sa yathā pāpakarmakṛt || 23 ||
ityenamatyajadrājā sagaro vai sudhārmikaḥ |
rāmaḥ kimakarotpāpaṃ yenaivamuparudhyate || 24 ||
na hi kañcana paśyāmo rāghavasyāguṇaṃ vayam |
durlabho hyasya niraya śśaśāṅkasyeva kalmaṣam || 25 ||
athavā devi doṣaṃ tvaṃ kañcitpaśyasi rāghave |
tamadya brūhi tatvena tadā rāmo vivāsyatām || 26 ||
aduṣṭasya hi santyāgaḥ satpathe niratasya ca |
nirdahedapi śakrasya dyutiṃ dharmanirodhanāt || 27 ||
tadalaṃ devi rāmasya śriyā vihatayā tvayā |
lokato'pi hi te rakṣyaḥ parivādaḥ śubhānane || 28 ||
śrutvā tu siddhārthavaco rājā śrāntatarasvanaḥ |
śokopahatayā vācā kaikeyīmidamabravīt || 29 ||
etadvaco necchasi pāpavṛtte hitaṃ na jānāsi mamātmano vā |
āsthāya mārgaṃ kṛpaṇaṃ kuceṣṭā ceṣṭā hi te sādhupathādapetā || 30 ||
anuvrajiṣyāmyahamadya rāmaṃ rājyaṃ parityajya sukhaṃ dhanaṃ ca |
sahaiva rājñā bharatena ca tvaṃ yathāsukhaṃ bhuṅkṣva cirāya rājyam || 31 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye ayodhyākāṇḍe ṣaṭtriṃśassargaḥ ||