📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" 2 A dialog opens 3 Choose "Save as PDF" as printer 4 Click Save
2.22 අයෝධ්යාකාණ්ඩ - ද්වාවිංශ සර්ගඃ
2.22 Ayodhyakanda - Dvavimsha Sargah
Valmiki Sinhala
ශ්රීමද්වාල්මීකීය රාමායණේ අයෝධ්යාකාණ්ඩම් .
අථ ද්වාවිංශස්සර්ගඃ .
අථ තං ව්යථයා දීනං සවිශේෂමමර්ෂිතම් .
ශ්වසන්තමිව නාගේන්ද්රං රෝෂවිස්ඵාරිතේක්ෂණම් .. 1 ..
ආසාද්ය රාමස්සෞමිත්රිං සුහෘදං භ්රාතරං ප්රියම් .
උවාචේදං ස ධෛර්යේණ ධාරයන්සත්ත්වමාත්මවාන් .. 2 ..
අථ තං ව්යථයා දීනං සවිශේෂමමර්ෂිතම් .
ශ්වසන්තමිව නාගේන්ද්රං රෝෂවිස්ඵාරිතේක්ෂණම් .. 3 ..
ආසාද්ය රාමස්සෞමිත්රිං සුහෘදං භ්රාතරං ප්රියම් .
උවාචේදං ස ධෛර්යේණ ධාරයන්සත්ත්වමාත්මවාන් .. 4 ..
නිගෘහ්ය රෝෂං ශෝකං ච ධෛර්යමාශ්රිත්ය කේවලම් .
අවමානං නිරස්යේමං ගෘහීත්වා හර්ෂමුත්තමම් .. 5 ..
උපක්ලෘප්තං හි යත්කිඤ්චිදභිෂේකාර්ථමද්ය මේ සර්වං විසර්ජය ක්ෂිප්රං කුරු කාර්යං නිරත්යයම් .. 6 ..
සෞමිත්රේ යෝ(අ)භිෂේකාර්ථේ මම සම්භාර සම්භ්රමඃ .
අභිෂේකනිවෘත්ත්යර්ථේ සෝ(අ)ස්තු සම්භාරසම්භ්රමඃ .. 7 ..
යස්යා මදභිෂේකාර්ථේ මානසං පරිතප්යතේ .
මාතා මේ සා යථා න ස්යාත්සවිශඞ්කා තථා කුරු .. 8 ..
තස්යාශ්ශඞ්කාමයං දුඃඛං මුහූර්තමපි නෝත්සහේ .
මනසි ප්රතිසඤ්ජාතං සෞමිත්රේ(අ)හමුපේක්ෂිතුම් .. 9 ..
න බුද්ධිපූර්වං නාබුද්ධං ස්මරාමීහ කදාචන .
මාතෘණාං වා පිතුර්වා(අ)හං කෘතමල්පං ච විප්රියම් .. 10 ..
සත්යස්සත්යාභිසන්ධශ්ච නිත්යං සත්යපරාක්රමඃ .
පරලෝකභයාද්භීතෝ නිර්භයෝ(අ)ස්තු පිතා මම .. 11 ..
තස්යා(අ)පි හි භවේදස්මින්කර්මණ්යප්රතිසංහෘතේ .
සත්යං නේති මනස්තාපස්තස්ය තාපස්තපේච්ච මාම් .. 12 ..
අභිෂේකවිධානං තු තස්මාත්සංහෘත්ය ලක්ෂ්මණ .
අන්වගේවාහමිච්ඡාමි වනං ගන්තුමිතඃපුනඃ .. 13 ..
මම ප්රව්රාජනාදද්ය කෘතකෘත්යා නෘපාත්මජා .
සුතං භරතමව්යග්රමභිෂේචයිතා තතඃ .. 14 ..
මයි චීරාජිනධරේ ජටාමණ්ඩලධාරිණි .
ගතේ(අ)රණ්යං ච කෛකේය්යා භවිෂ්යති මනස්සුඛම් .. 15 ..
බුද්ධිඃ ප්රණීතා යේනේයං මනශ්ච සුසමාහිතම් .
තං තු නාර්හාමි සඞ්ක්ලේෂ්ටුං ප්රව්රජිෂ්යාමි මා චිරම් .. 16 ..
කෘතාන්තස්ත්වේව සෞමිත්රේ ද්රෂ්ටව්යෝ මත්ප්රවාසනේ .
රාජ්යස්ය ච විතීර්ණස්ය පුනරේව නිවර්තනේ .. 17 ..
කෛකේය්යාඃ ප්රතිපත්තිර්හි කථං ස්යාන්මම පීඩනේ .
යදි භාවෝ න දෛවෝ(අ)යං කෘතාන්තවිහිතෝ භවේත් .. 18 ..
ජානාසි හි යථා සෞම්ය න මාතෘෂු මමාන්තරම් .
භූතපූර්වං විශේෂෝ වා තස්යා මයි සුතේ(අ)පි වා .. 19 ..
සෝ(අ)භිෂේකනිවෘත්ත්යර්ථෛප්රවාසාර්ථෛශ්ච දුර්වචෛඃ .
උග්රෛර්වාක්යෛරහං තස්යා නාන්යද්දෛවාත්සමර්ථයේ .. 20 ..
කථං ප්රකෘතිසම්පන්නා රාජපුත්රී තථාගුණා .
බ්රූයාත්සා ප්රාකෘතේව ස්ත්රී මත්පීඩාං භර්තෘසන්නිධෞ .. 21 ..
යදචින්ත්යන්තු තද්දෛවං භූතේෂ්වපි න විහන්යතේ .
ව්යක්තං මයි ච තස්යාං ච පතිතෝ හි විපර්යයඃ .. 22 ..
කශ්චිද්දෛවේන සෞමිත්රේ යෝද්ධුමුත්සහතේ පුමාන් .
යස්ය න ග්රහණං කිඤ්චිත්කර්මණෝ(අ)න්යත්ර දෘශ්යතේ .. 23 ..
සුඛදුඃඛේ භයක්රෝධෞ ලාභාලාභෞ භවාභවෞ .
යච්ච කිඤ්චිත්තථාභූතං නනු දෛවස්ය කර්ම තත් .. 24 ..
ඍෂයෝ(අ)ප්යුග්රතපසෝ දෛවේනාභිප්රපීඩිතාඃ .
උත්සෘජ්ය නියමාංස්තීව්රාන්භ්රශ්යන්තේ කාමමන්යුභිඃ .. 25 ..
අසඞ්කල්පිතමේවේහ යදකස්මාත්ප්රවර්තතේ .
නිවර්ත්යාරම්භමාරබ්ධං නනු දෛවස්ය කර්ම තත් .. 26 ..
ඒතයා තත්ත්වයා බුද්ධ්යා සංස්තභ්යාත්මානමාත්මනා .
ව්යාහතේ(අ)ප්යභිෂේකේ මේ පරිතාපෝ න විද්යතේ .. 27 ..
තස්මාදපරිතාපස්සංස්ත්වමප්යනුවිධාය මාම් .
ප්රතිසංහාරය ක්ෂිප්රමාභිෂේචනිකීං ක්රියාම් .. 28 ..
ඒභිරේව ඝටෛ ස්සර්වෛරභිෂේචනසම්භෘතෛඃ .
මම ලක්ෂ්මණ තාපස්යේ ව්රතස්නානං භවිෂ්යති .. 29 ..
අථවා කිං මමෛතේන රාජද්රව්යමයේන තු .
උද්ධෘතං මේ ස්වයං තෝයං ව්රතාදේශං කරිෂ්යති .. 30 ..
මා ච ලක්ෂ්මණ සන්තාපං කාර්ෂීර්ලක්ෂ්ම්යා විපර්යයේ .
රාජ්යං වා වනවාසෝ වා වනවාසෝ මහෝදයඃ .. 31 ..
න ලක්ෂ්මණාස්මින්ඛලු කර්මවිඝ්නේ මාතා යවීයස්යතිශඞ්කනීයා .
දෛවාභිපන්නා හි වදත්යනිෂ්ටං ජානාසි දෛවං ච තථා ප්රභාවම් .. 32 ..
ඉත්යාර්ෂේ ශ්රීමද්රාමායණේ වාල්මීකීය ආදිකාව්යේ අයෝධ්යාකාණ්ඩේ ද්වාවිංශස්සර්ගඃ ..
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe ayodhyākāṇḍam |
atha dvāviṃśassargaḥ |
atha taṃ vyathayā dīnaṃ saviśeṣamamarṣitam |
śvasantamiva nāgendraṃ roṣavisphāritekṣaṇam || 1 ||
āsādya rāmassaumitriṃ suhṛdaṃ bhrātaraṃ priyam |
uvācedaṃ sa dhairyeṇa dhārayansattvamātmavān || 2 ||
atha taṃ vyathayā dīnaṃ saviśeṣamamarṣitam |
śvasantamiva nāgendraṃ roṣavisphāritekṣaṇam || 3 ||
āsādya rāmassaumitriṃ suhṛdaṃ bhrātaraṃ priyam |
uvācedaṃ sa dhairyeṇa dhārayansattvamātmavān || 4 ||
nigṛhya roṣaṃ śokaṃ ca dhairyamāśritya kevalam |
avamānaṃ nirasyemaṃ gṛhītvā harṣamuttamam || 5 ||
upaklṛptaṃ hi yatkiñcidabhiṣekārthamadya me sarvaṃ visarjaya kṣipraṃ kuru kāryaṃ niratyayam || 6 ||
saumitre yo'bhiṣekārthe mama sambhāra sambhramaḥ |
abhiṣekanivṛttyarthe so'stu sambhārasambhramaḥ || 7 ||
yasyā madabhiṣekārthe mānasaṃ paritapyate |
mātā me sā yathā na syātsaviśaṅkā tathā kuru || 8 ||
tasyāśśaṅkāmayaṃ duḥkhaṃ muhūrtamapi notsahe |
manasi pratisañjātaṃ saumitre'hamupekṣitum || 9 ||
na buddhipūrvaṃ nābuddhaṃ smarāmīha kadācana |
mātṛṇāṃ vā piturvā'haṃ kṛtamalpaṃ ca vipriyam || 10 ||
satyassatyābhisandhaśca nityaṃ satyaparākramaḥ |
paralokabhayādbhīto nirbhayo'stu pitā mama || 11 ||
tasyā'pi hi bhavedasminkarmaṇyapratisaṃhṛte |
satyaṃ neti manastāpastasya tāpastapecca mām || 12 ||
abhiṣekavidhānaṃ tu tasmātsaṃhṛtya lakṣmaṇa |
anvagevāhamicchāmi vanaṃ gantumitaḥpunaḥ || 13 ||
mama pravrājanādadya kṛtakṛtyā nṛpātmajā |
sutaṃ bharatamavyagramabhiṣecayitā tataḥ || 14 ||
mayi cīrājinadhare jaṭāmaṇḍaladhāriṇi |
gate'raṇyaṃ ca kaikeyyā bhaviṣyati manassukham || 15 ||
buddhiḥ praṇītā yeneyaṃ manaśca susamāhitam |
taṃ tu nārhāmi saṅkleṣṭuṃ pravrajiṣyāmi mā ciram || 16 ||
kṛtāntastveva saumitre draṣṭavyo matpravāsane |
rājyasya ca vitīrṇasya punareva nivartane || 17 ||
kaikeyyāḥ pratipattirhi kathaṃ syānmama pīḍane |
yadi bhāvo na daivo'yaṃ kṛtāntavihito bhavet || 18 ||
jānāsi hi yathā saumya na mātṛṣu mamāntaram |
bhūtapūrvaṃ viśeṣo vā tasyā mayi sute'pi vā || 19 ||
so'bhiṣekanivṛttyarthaipravāsārthaiśca durvacaiḥ |
ugrairvākyairahaṃ tasyā nānyaddaivātsamarthaye || 20 ||
kathaṃ prakṛtisampannā rājaputrī tathāguṇā |
brūyātsā prākṛteva strī matpīḍāṃ bhartṛsannidhau || 21 ||
yadacintyantu taddaivaṃ bhūteṣvapi na vihanyate |
vyaktaṃ mayi ca tasyāṃ ca patito hi viparyayaḥ || 22 ||
kaściddaivena saumitre yoddhumutsahate pumān |
yasya na grahaṇaṃ kiñcitkarmaṇo'nyatra dṛśyate || 23 ||
sukhaduḥkhe bhayakrodhau lābhālābhau bhavābhavau |
yacca kiñcittathābhūtaṃ nanu daivasya karma tat || 24 ||
ṛṣayo'pyugratapaso daivenābhiprapīḍitāḥ |
utsṛjya niyamāṃstīvrānbhraśyante kāmamanyubhiḥ || 25 ||
asaṅkalpitameveha yadakasmātpravartate |
nivartyārambhamārabdhaṃ nanu daivasya karma tat || 26 ||
etayā tattvayā buddhyā saṃstabhyātmānamātmanā |
vyāhate'pyabhiṣeke me paritāpo na vidyate || 27 ||
tasmādaparitāpassaṃstvamapyanuvidhāya mām |
pratisaṃhāraya kṣipramābhiṣecanikīṃ kriyām || 28 ||
ebhireva ghaṭai ssarvairabhiṣecanasambhṛtaiḥ |
mama lakṣmaṇa tāpasye vratasnānaṃ bhaviṣyati || 29 ||
athavā kiṃ mamaitena rājadravyamayena tu |
uddhṛtaṃ me svayaṃ toyaṃ vratādeśaṃ kariṣyati || 30 ||
mā ca lakṣmaṇa santāpaṃ kārṣīrlakṣmyā viparyaye |
rājyaṃ vā vanavāso vā vanavāso mahodayaḥ || 31 ||
na lakṣmaṇāsminkhalu karmavighne mātā yavīyasyatiśaṅkanīyā |
daivābhipannā hi vadatyaniṣṭaṃ jānāsi daivaṃ ca tathā prabhāvam || 32 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye ayodhyākāṇḍe dvāviṃśassargaḥ ||