📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" 2 A dialog opens 3 Choose "Save as PDF" as printer 4 Click Save
2.118 අයෝධ්යාකාණ්ඩ - අෂ්ටාදශාධිකශතතම සර්ගඃ
2.118 Ayodhyakanda - Ashtadashadhikashatatama Sargah
Valmiki Sinhala
ශ්රීමද්වාල්මීකීය රාමායණේ අයෝධ්යාකාණ්ඩම් .
අථ අෂ්ටාදශාධිකශතතමස්සර්ගඃ .
සාත්වේවමුක්තා වෛදේහී අනසූයා(අ)නසූයයා .
ප්රතිපූජ්ය වචෝ මන්දං ප්රවක්තුමුපචක්රමේ .. 1 ..
නෛතදාශ්චර්යමාර්යායා යන්මාං ත්වමභිභාෂසේ .
විදිතන්තු මමාප්යේතද්යථා නාර්යාඃ පතිර්ගුරුඃ .. 2 ..
යද්යප්යේෂ භවේද්භර්තා මමා(අ)ර්යේ වෘත්තවර්ජිතඃ .
අද්වෛධමුපචර්තව්යස්තථාප්යේෂ මයා භවේත් .. 3 ..
කිං පුනර්යෝ ගුණශ්ලාඝ්ය ස්සානුක්රෝශෝ ජිතේන්ද්රියඃ .
ස්ථිරානුරාගෝ ධර්මාත්මා මාතෘවත්පිතෘවත්ප්රියඃ .. 4 ..
යාං වෘත්තිං වර්තතේ රාමඃ කෞසල්යායාං මහාබලඃ .
තාමේව නෘපනාරීණාමන්යාසාමපි වර්තතේ .. 5 ..
සකෘද්දෘෂ්ටාස්වපි ස්ත්රිෂු නෘපේණ නෘපවත්සලඃ .
මාතෘවද්වර්තතේ වීරෝ මානමුත්සෘජ්ය ධර්මවිත් .. 6 ..
ආගච්ඡන්ත්යාශ්ච විජනං වනමේවං භයාවහම් .
සමාහිතං මේ ශ්වශ්ර්වා ච හෘදයේ තද්ධෘතං මහත් .. 7 ..
පාණිප්රදානකාලේ ච යත්පුරාත්වග්නි සන්නිධෞ .
අනුශිෂ්ටා ජනන්යා(අ)ස්මි වාක්යං තදපි මේ ධෘතම් .. 8 ..
නවීකෘතං තු තත්සර්වං වාක්යෛස්තේ ධර්මචාරිණි .
පතිශුශ්රූෂණාන්නාර්යාස්තපෝ නාන්යද්විධීයතේ .. 9 ..
සාවිත්රී පතිශුශ්රූෂාං කෘත්වා ස්වර්ගේ මහීයතේ .
තථාවෘත්තිශ්ච යාතා ත්වං පතිශුශ්රූෂයා දිවම් .. 10 ..
වරිෂ්ඨා සර්වනාරීණාමේෂා ච දිවි දේවතා .
රෝහිණී න විනාචන්ද්රං මුහූර්තමපි දෘශ්යතේ .. 11 ..
ඒවංවිධාශ්ච ප්රවරාඃ ස්ත්රියෝ භර්තෘදෘඪව්රතාඃ .
දේවලෝකේ මහීයන්තේ පුණ්යේන ස්වේන කර්මණා .. 12 ..
තතෝ(අ)නසූයා සංහෘෂ්ටා ශ්රුත්වෝක්තං සීතයා වචඃ .
ශිරස්යාඝ්රාය චෝවාච මෛථිලීං හර්ෂයන්ත්යුත .. 13 ..
නියමෛර්විවිධෛරාප්තං තපෝ හි මහදස්ති මේ .
තත්සංශ්රිත්ය බලං සීතේ ඡන්දයේ ත්වාං ශුචිව්රතේ .. 14 ..
උපපන්නං මනෝජ්ඤං ච වචනං තව මෛථිලි .
ප්රීතා චාස්ම්යුචිතං කිං තේ කරවාණි බ්රවීහි මේ .. 15 ..
තස්යාස්තද් වචනං ශ්රූත්වා විස්මිතා මන්දවිස්මයා .
කෘතමිත්යබ්රවීත් සීතා තපෝබලසමන්විතාම් .. 16 ..
සා ත්වේවමුක්තා ධර්මජ්ඤා තයා ප්රීතතරා(අ)භවත් .
සඵලං ච ප්රහර්ෂං තේ හන්ත සීතේ කරෝම්යහම් .. 17 ..
ඉදං දිව්යං වරං මාල්යං වස්ත්රමාභරණානි ච .
අඞ්ගරාගං ච වෛදේහි මහාර්හං චානුලේපනම් .. 18 ..
මයා දත්තමිදං සීතේ තව ගාත්රාණි ශෝභයේත් .
අනුරූපමසඞ්ක්ලිෂ්ටං නිත්යමේව භවිෂ්යති .. 19 ..
අඞ්ගරාගේණ දිව්යේන ලිප්තාඞ්ගී ජනකාත්මජේ .
ශෝභයිෂ්යසි භර්තාරං යථා ශ්රීර්විෂ්ණුමව්යයම් .. 20 ..
සා වස්ත්රමඞ්ගරාගං ච භූෂණානි ස්රජස්තථා .
මෛථිලී ප්රතිජග්රාහ ප්රීතිදානමනුත්තමම් .. 21 ..
ප්රතිගෘහ්ය ච තත්සීතා ප්රීතිදානං යශස්විනී .
ශ්ලිෂ්ටාඤ්ජලිපුටා තත්ර සමුපාස්ත තපෝධනාම් .. 22 ..
තථා සීතාමුපාසීනාමනසූයා දෘඪව්රතා .
වචනං ප්රෂ්ටුමාරේභේ කාඤ්චිත්ප්රියකථාමනු .. 23 ..
ස්වයං වරේ කිල ප්රාප්තා ත්වමනේන යශස්විනා .
රාඝවේණේති මේ සිතේ කථා ශ්රුතිමුපාගතා .. 24 ..
තාං කථාං ශ්රෝතුමිච්ඡාමි විස්තරේණ ච මෛථිලි .
යථා(අ)නුභූතං කාර්ත්ස්න්යේන තන්මේ ත්වං වක්තුමර්හසි .. 25 ..
ඒවමුක්තා තු සා සීතා තාං තතෝ ධර්මචාරිණීම් .
ශ්රූයතාමිති චෝක්ත්වා වෛ කථයාමාස තාං කථාම් .. 26 ..
මිථිලාධිපතිර්වීරෝ ජනකෝ නාම ධර්මවිත් .
ක්ෂත්රධර්මේ හ්යභිරතෝ න්යායතශ්ශාස්ති මේදිනීම් .. 27 ..
තස්ය ලාඞ්ගලහස්තන්ය කර්ෂතඃ ක්ෂේත්රමණ්ඩලම් .
අහං කිලෝත්ථිතා භිත්වා ජගතීං නෘපතේස්සුතා .. 28 ..
ස මාං දෘෂ්ට්වා නරපතිර්මුෂ්ටිවික්ෂේපතත්පරඃ .
පාංසුකුණ්ඨිතසර්වාඞ්ගීං ජනකෝ විස්මිතෝ(අ)භවත් .. 29 ..
අනපත්යේන ච ස්නේහාදඞ්කමාරෝප්ය ච ස්වයම් .
මමේයං තනයේත්යුක්ත්වා ස්නේහෝ මයි නිපාතිතඃ .. 30 ..
අන්තරික්ෂේ ච වාගුක්තා(අ)ප්රතිමා(අ)මානුෂී කිල .
ඒවමේතන්නරපතේ ධර්මේණ තනයා තව .. 31 ..
තතඃ ප්රහෘෂ්ටෝ ධර්මාත්මා පිතා මේ මිථිලාධිපඃ .
අවාප්තෝ විපුලාං බුද්ධිං මාමවාප්ය නරාධිපඃ .. 32 ..
දත්තා චාස්මීෂ්ටවද්දේව්යෛ ජ්යේෂ්ඨායෛ පුණ්යකර්මණා .
තයා සම්භාවිතා චාස්මි ස්නිග්ධයා මාතෘසෞහෘදාත් .. 33 ..
පතිසංයෝගසුලභං වයෝ දෘෂ්ට්වා තු මේ පිතා .
චින්තාමභ්යගමද්ධීනෝ විත්තනාශාදිවාධනඃ .. 34 ..
සදෘශාච්චාපකෘෂ්ටාච්ච ලෝකේ කන්යාපිතා ජනාත් .
ප්රධර්ෂණාමවාප්නෝති ශක්රේණාපි සමෝ භුවි .. 35 ..
තාං ධර්ෂණාමදූරස්ථාං දෘෂ්ට්වා චාත්මනි පාර්ථිවඃ .
චින්තාර්ණවගතඃ පාරං නාසසාදාප්ලවෝ යථා .. 36 ..
අයෝනිජාං හි මාං ජ්ඤාත්වා නාධ්යගච්ඡද්විචින්තයන් .
සදෘශං චානුරූපං ච මහීපාලඃ පතිං මම .. 37 ..
තස්ය බුද්ධිරියං ජාතා චින්තයානස්ය සන්තතම් .
ස්වයංවරං තනූජායාඃ කරිෂ්යාමීති ධීමතඃ .. 38 ..
මහායජ්ඤේ තදා තස්ය වරුණේන මහාත්මනා .
දත්තං ධනුර්වරං ප්රීත්යා තූණී චාක්ෂයසායකෞ .. 39 ..
අසඤ්චාල්යං මනුෂ්යෛශ්ච යත්නේනාපි ච ගෞරවාත් .
තන්න ශක්තා නමයිතුං ස්වප්නේෂ්වපි නරාධිපාඃ .. 40 ..
තද්ධනුඃ ප්රාප්ය මේ පිත්රා ව්යාහෘතං සත්යවාදිනා .
සමවායේ නරේන්ද්රාණාං පූර්වමාමන්ත්ර්ය පාර්ථිවාන් .. 41 ..
ඉදං ච ධනුරුද්යම්ය සජ්යං යඃ කුරුතේ නරඃ .
තස්ය මේ දුහිතා භාර්යා භවිෂ්යති න සංශයඃ .. 42 ..
තච්ච දෘෂ්ට්වා ධනුශ්ශ්රේෂ්ඨං ගෞරවාද්ගිරිසන්නිභම් .
අභිවාද්ය නෘපා ජග්මුරශක්තාස්තස්ය තෝලනේ .. 43 ..
සුදීර්ඝස්ය තු කාලස්ය රාඝවෝ(අ)යං මහාද්යුතිඃ .
විශ්වාමිත්රේණ සහිතෝ යජ්ඤං ද්රෂ්ටුං සමාගතඃ .. 44 ..
ලක්ෂ්මණේන සහ භ්රාත්රා රාම ස්සත්යපරාක්රමඃ .
විශ්වාමිත්රස්තු ධර්මාත්මා මම පිත්රා සුපූජිතඃ .. 45 ..
ප්රෝවාච පිතරං තත්ර භ්රාතරෞ රාමලක්ෂ්මණෞ .
සුතෞ දශරථස්යේමෞ ධනුර්දර්ශකාඞ්ක්ෂිණෞ .
ධනුර්දර්ශය රාමාය රාජපුත්රාය දෛවිකම් .. 46 ..
ඉත්යුක්තස්තේන විප්රේණ තද්ධනුස්සමුපානයත් .. 47 ..
නිමේෂාන්තරමාත්රේණ තදා(අ)නම්ය මහාබලඃ .
ජ්යාං සමාරෝප්ය ඣඩිති පූරයාමාස වීර්යවාන් .. 48 ..
තේන පූරයතා වේගාන්මධ්යේ භග්නං ද්විධා ධනුඃ .
තස්ය ශබ්දෝ භවද්භීමඃ පතිතස්යාශනේරිව .. 49 ..
තතෝ(අ)හං තත්ර රාමාය පිත්රා සත්යාභිසන්ධිනා .
නිශ්චිතා දාතුමුද්යම්ය ජලභාජනමුත්තමම් .. 50 ..
දීයමානාං න තු තදා ප්රතිජග්රාහ රාඝවඃ .
අවිජ්ඤාය පිතුශ්ඡන්දමයෝධ්යා(අ)ධිපතේඃ ප්රභෝඃ .. 51 ..
තත ශ්ශ්වශුරමාමන්ත්ර්ය වෘද්ධං දශරථං නෘපම් .
මම පිත්රා ත්වහං දත්තා රාමාය විදිතාත්මනේ .. 52 ..
මම චෛවානුජා සාධ්වී ඌර්මිලා ප්රියදර්ශනා .
භාර්යාර්ථේ ලක්ෂ්මණස්යාපි දත්තා පිත්රා මම ස්වයම් .. 53 ..
ඒවං දත්තා(අ)ස්මි රාමාය තදා තස්මින්ස්වයංවරේ .
අනුරක්තා(අ)ස්මි ධර්මේණ පතිං වීර්යවතාං වරම් .. 54 ..
ඉත්යාර්ෂේ ශ්රීමද්රාමායණේ වාල්මීකීය ආදිකාව්යේ අයෝධ්යාකාණ්ඩේ අෂ්ටාදශාධිකශතතමස්සර්ගඃ ..
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe ayodhyākāṇḍam |
atha aṣṭādaśādhikaśatatamassargaḥ |
sātvevamuktā vaidehī anasūyā'nasūyayā |
pratipūjya vaco mandaṃ pravaktumupacakrame || 1 ||
naitadāścaryamāryāyā yanmāṃ tvamabhibhāṣase |
viditantu mamāpyetadyathā nāryāḥ patirguruḥ || 2 ||
yadyapyeṣa bhavedbhartā mamā'rye vṛttavarjitaḥ |
advaidhamupacartavyastathāpyeṣa mayā bhavet || 3 ||
kiṃ punaryo guṇaślāghya ssānukrośo jitendriyaḥ |
sthirānurāgo dharmātmā mātṛvatpitṛvatpriyaḥ || 4 ||
yāṃ vṛttiṃ vartate rāmaḥ kausalyāyāṃ mahābalaḥ |
tāmeva nṛpanārīṇāmanyāsāmapi vartate || 5 ||
sakṛddṛṣṭāsvapi striṣu nṛpeṇa nṛpavatsalaḥ |
mātṛvadvartate vīro mānamutsṛjya dharmavit || 6 ||
āgacchantyāśca vijanaṃ vanamevaṃ bhayāvaham |
samāhitaṃ me śvaśrvā ca hṛdaye taddhṛtaṃ mahat || 7 ||
pāṇipradānakāle ca yatpurātvagni sannidhau |
anuśiṣṭā jananyā'smi vākyaṃ tadapi me dhṛtam || 8 ||
navīkṛtaṃ tu tatsarvaṃ vākyaiste dharmacāriṇi |
patiśuśrūṣaṇānnāryāstapo nānyadvidhīyate || 9 ||
sāvitrī patiśuśrūṣāṃ kṛtvā svarge mahīyate |
tathāvṛttiśca yātā tvaṃ patiśuśrūṣayā divam || 10 ||
variṣṭhā sarvanārīṇāmeṣā ca divi devatā |
rohiṇī na vinācandraṃ muhūrtamapi dṛśyate || 11 ||
evaṃvidhāśca pravarāḥ striyo bhartṛdṛḍhavratāḥ |
devaloke mahīyante puṇyena svena karmaṇā || 12 ||
tato'nasūyā saṃhṛṣṭā śrutvoktaṃ sītayā vacaḥ |
śirasyāghrāya covāca maithilīṃ harṣayantyuta || 13 ||
niyamairvividhairāptaṃ tapo hi mahadasti me |
tatsaṃśritya balaṃ sīte chandaye tvāṃ śucivrate || 14 ||
upapannaṃ manojñaṃ ca vacanaṃ tava maithili |
prītā cāsmyucitaṃ kiṃ te karavāṇi bravīhi me || 15 ||
tasyāstad vacanaṃ śrūtvā vismitā mandavismayā |
kṛtamityabravīt sītā tapobalasamanvitām || 16 ||
sā tvevamuktā dharmajñā tayā prītatarā'bhavat |
saphalaṃ ca praharṣaṃ te hanta sīte karomyaham || 17 ||
idaṃ divyaṃ varaṃ mālyaṃ vastramābharaṇāni ca |
aṅgarāgaṃ ca vaidehi mahārhaṃ cānulepanam || 18 ||
mayā dattamidaṃ sīte tava gātrāṇi śobhayet |
anurūpamasaṅkliṣṭaṃ nityameva bhaviṣyati || 19 ||
aṅgarāgeṇa divyena liptāṅgī janakātmaje |
śobhayiṣyasi bhartāraṃ yathā śrīrviṣṇumavyayam || 20 ||
sā vastramaṅgarāgaṃ ca bhūṣaṇāni srajastathā |
maithilī pratijagrāha prītidānamanuttamam || 21 ||
pratigṛhya ca tatsītā prītidānaṃ yaśasvinī |
śliṣṭāñjalipuṭā tatra samupāsta tapodhanām || 22 ||
tathā sītāmupāsīnāmanasūyā dṛḍhavratā |
vacanaṃ praṣṭumārebhe kāñcitpriyakathāmanu || 23 ||
svayaṃ vare kila prāptā tvamanena yaśasvinā |
rāghaveṇeti me site kathā śrutimupāgatā || 24 ||
tāṃ kathāṃ śrotumicchāmi vistareṇa ca maithili |
yathā'nubhūtaṃ kārtsnyena tanme tvaṃ vaktumarhasi || 25 ||
evamuktā tu sā sītā tāṃ tato dharmacāriṇīm |
śrūyatāmiti coktvā vai kathayāmāsa tāṃ kathām || 26 ||
mithilādhipatirvīro janako nāma dharmavit |
kṣatradharme hyabhirato nyāyataśśāsti medinīm || 27 ||
tasya lāṅgalahastanya karṣataḥ kṣetramaṇḍalam |
ahaṃ kilotthitā bhitvā jagatīṃ nṛpatessutā || 28 ||
sa māṃ dṛṣṭvā narapatirmuṣṭivikṣepatatparaḥ |
pāṃsukuṇṭhitasarvāṅgīṃ janako vismito'bhavat || 29 ||
anapatyena ca snehādaṅkamāropya ca svayam |
mameyaṃ tanayetyuktvā sneho mayi nipātitaḥ || 30 ||
antarikṣe ca vāguktā'pratimā'mānuṣī kila |
evametannarapate dharmeṇa tanayā tava || 31 ||
tataḥ prahṛṣṭo dharmātmā pitā me mithilādhipaḥ |
avāpto vipulāṃ buddhiṃ māmavāpya narādhipaḥ || 32 ||
dattā cāsmīṣṭavaddevyai jyeṣṭhāyai puṇyakarmaṇā |
tayā sambhāvitā cāsmi snigdhayā mātṛsauhṛdāt || 33 ||
patisaṃyogasulabhaṃ vayo dṛṣṭvā tu me pitā |
cintāmabhyagamaddhīno vittanāśādivādhanaḥ || 34 ||
sadṛśāccāpakṛṣṭācca loke kanyāpitā janāt |
pradharṣaṇāmavāpnoti śakreṇāpi samo bhuvi || 35 ||
tāṃ dharṣaṇāmadūrasthāṃ dṛṣṭvā cātmani pārthivaḥ |
cintārṇavagataḥ pāraṃ nāsasādāplavo yathā || 36 ||
ayonijāṃ hi māṃ jñātvā nādhyagacchadvicintayan |
sadṛśaṃ cānurūpaṃ ca mahīpālaḥ patiṃ mama || 37 ||
tasya buddhiriyaṃ jātā cintayānasya santatam |
svayaṃvaraṃ tanūjāyāḥ kariṣyāmīti dhīmataḥ || 38 ||
mahāyajñe tadā tasya varuṇena mahātmanā |
dattaṃ dhanurvaraṃ prītyā tūṇī cākṣayasāyakau || 39 ||
asañcālyaṃ manuṣyaiśca yatnenāpi ca gauravāt |
tanna śaktā namayituṃ svapneṣvapi narādhipāḥ || 40 ||
taddhanuḥ prāpya me pitrā vyāhṛtaṃ satyavādinā |
samavāye narendrāṇāṃ pūrvamāmantrya pārthivān || 41 ||
idaṃ ca dhanurudyamya sajyaṃ yaḥ kurute naraḥ |
tasya me duhitā bhāryā bhaviṣyati na saṃśayaḥ || 42 ||
tacca dṛṣṭvā dhanuśśreṣṭhaṃ gauravādgirisannibham |
abhivādya nṛpā jagmuraśaktāstasya tolane || 43 ||
sudīrghasya tu kālasya rāghavo'yaṃ mahādyutiḥ |
viśvāmitreṇa sahito yajñaṃ draṣṭuṃ samāgataḥ || 44 ||
lakṣmaṇena saha bhrātrā rāma ssatyaparākramaḥ |
viśvāmitrastu dharmātmā mama pitrā supūjitaḥ || 45 ||
provāca pitaraṃ tatra bhrātarau rāmalakṣmaṇau |
sutau daśarathasyemau dhanurdarśakāṅkṣiṇau |
dhanurdarśaya rāmāya rājaputrāya daivikam || 46 ||
ityuktastena vipreṇa taddhanussamupānayat || 47 ||
nimeṣāntaramātreṇa tadā'namya mahābalaḥ |
jyāṃ samāropya jhaḍiti pūrayāmāsa vīryavān || 48 ||
tena pūrayatā vegānmadhye bhagnaṃ dvidhā dhanuḥ |
tasya śabdo bhavadbhīmaḥ patitasyāśaneriva || 49 ||
tato'haṃ tatra rāmāya pitrā satyābhisandhinā |
niścitā dātumudyamya jalabhājanamuttamam || 50 ||
dīyamānāṃ na tu tadā pratijagrāha rāghavaḥ |
avijñāya pituśchandamayodhyā'dhipateḥ prabhoḥ || 51 ||
tata śśvaśuramāmantrya vṛddhaṃ daśarathaṃ nṛpam |
mama pitrā tvahaṃ dattā rāmāya viditātmane || 52 ||
mama caivānujā sādhvī ūrmilā priyadarśanā |
bhāryārthe lakṣmaṇasyāpi dattā pitrā mama svayam || 53 ||
evaṃ dattā'smi rāmāya tadā tasminsvayaṃvare |
anuraktā'smi dharmeṇa patiṃ vīryavatāṃ varam || 54 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye ayodhyākāṇḍe aṣṭādaśādhikaśatatamassargaḥ ||