📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" 2 A dialog opens 3 Choose "Save as PDF" as printer 4 Click Save
2.114 අයෝධ්යාකාණ්ඩ - චතුර්දශාධිකශතතම සර්ගඃ
2.114 Ayodhyakanda - Chaturdashadhikashatatama Sargah
Valmiki Sinhala
ශ්රීමද්වාල්මීකීය රාමායණේ අයෝධ්යාකාණ්ඩම් .
අථ චතුර්දශාධිකශතතමස්සර්ගඃ .
ස්නිග්ධගම්භීරඝෝෂේණ ස්යන්දනේනෝපයාන්ප්රභුඃ .
අයෝධ්යාං භරතඃ ක්ෂිප්රං ප්රවිවේශ මහායශාඃ .. 1 ..
බිඩාලෝලූකචරිතාමාලීනනරවාරණාම් .
තිමිරාභ්යාහතාං කාලීමප්රකාශාං නිශාමිව .. 2 ..
රාහුශත්රෝඃ ප්රියාං පත්නීං ශ්රියා ප්රජ්වලිතප්රභාම් .
ග්රහේණාභ්යුත්ථිතේනෛකාං රෝහිණීමිව පීඩිතාම් .. 3 ..
අල්පෝෂ්ණක්ෂුබ්ධසලිලාං ඝර්මෝත්තප්තවිහඞ්ගමාම් .
ලීනමීනඣෂග්රාහාං කෘශාං ගිරිනදීමිව .. 4 ..
විධූමාමිව හේමාභාමධ්වරාග්නේ ස්සමුත්ථිතාම් .
හවිරභ්යුක්ෂිතාං පශ්චාච්ඡිඛාං විප්රලයං ගතාම් .. 5 ..
විධ්වස්තකවචාං රුග්ණගජවාජිරථධ්වජාම් .
හතප්රවීරාමාපන්නාං චමූමිව මහාහවේ .. 6 ..
සඵේනාං සස්වනාං භූත්වා සාගරස්ය සමුත්ථිතාම් .
ප්රශාන්තමාරුතෝද්ධූතාං ජලෝර්මිමිව නිස්ස්වනාම් .. 7 ..
ත්යක්තාං යජ්ඤායුධෛඃ සර්වෛරභිරූපෛශ්ච යාජකෛඃ .
සුත්යාකාලේ සුනිර්වෘත්තේ වේදිං ගතරවාමිව .. 8 ..
ගෝෂ්ඨමධ්යේ ස්ථිතාමාර්තාමචරන්තීං තෘණං නවම් .
ගෝවෘෂේණ පරිත්යක්තාං ගවාං පක්තිමිවෝත්සුකාම් .. 9 ..
ප්රභාකරාද්යෛ ස්සුස්නිග්ධෛඃ ප්රජ්වලද්භිරිවෝත්තමෛඃ .
වියුක්තාං මණිභිර්ජාත්යෛර්නවාං මුක්තාවලීමිව .. 10 ..
සහසා චලිතාං ස්ථානාන්මහීං පුණ්යක්ෂයාද්ගතාම් .
සංවෘතද්යුතිවිස්තාරාං තාරාමිව දිවශ්ච්යුතාම් .. 11 ..
පුෂ්පනද්ධාං වසන්තාන්තේ මත්තභ්රමරනාදිතාම් .
ද්රුතදාවාග්නි විප්ලුෂ්ටාං ක්ලාන්තාං වනලතාමිව .. 12 ..
සම්මූඪනිගමාංස්තබ්ධාං සඞ්ක්ෂිප්තවිපණාපණාම් .
ප්රච්ඡන්නශශිනක්ෂත්රාං ද්යාමිවාම්බුධරෛර්වෘතාම් .. 13 ..
ක්ෂීණපානෝත්තමෛර්භග්නෛඃ ශරාවෛරභිසංවෘතාම් .
හතශෞණ්ඩාමිව ධ්වස්තාංං පානභූමිමසංස්කෘතාම් .. 14 ..
වෘක්ණභූමිතලාං නිම්නාං වෘක්ණපාත්රෛස්සමාවෘතාම් .
උපයුක්තෝදකාං භග්නාං ප්රපාං නිපතිතාමිව .. 15 ..
විපුලාං විතතාං චෛව යුක්තපාශාං තරස්විනාම් .
භූමෞ බාණෛර්විනිෂ්කෘත්තාං පතිතාං ජ්යාමිවායුධාත් .. 16 ..
සහසා යුද්ධශෞණ්ඩේන හයාරෝහේණ වාහිතාම් .
නිහතාං ප්රතිසෛන්යේන වඩවාමිව පාතිතාම් .. 17 ..
ශුෂ්කතෝයාං මහාමත්ස්යෛඃ කූර්මෛශ්ච බහුභිර්වෘතාම් .
ප්රභින්නතටවිස්තීර්ණාං වාපීමිව හෘතෝත්පලාම් .. 18 ..
පුරුෂස්යාප්රහෘෂ්ටස්ය ප්රතිෂිද්ධානුලේපනාම් .
සන්තප්තාමිව ශෝකේන ගාත්රයෂ්ටිමභූෂණාම් .. 19 ..
ප්රාවෘෂි ප්රවිගාඪායාං ප්රවිෂ්ටස්යාභ්රමණ්ඩලම් .
ප්රච්ඡන්නාං නීලජීමූතෛර්භාස්කරස්ය ප්රභාමිව .. 20 ..
භරතස්තු රථස්ථ ස්සන් ශ්රීමාන්දශරථාත්මජඃ .
වාහයන්තං රථශ්රේෂ්ඨං සාරථිං වාක්යමබ්රවීත් .. 21 ..
කිං නු ඛල්වද්ය ගම්භීරෝ මූර්ඡිතෝ න නිශම්යතේ .
යථාපුරමයෝධ්යායාං ගීතවාදිත්රනිස්වනඃ .. 22 ..
වාරුණීමදගන්ධශ්ච මාල්යගන්ධශ්ච මූර්ඡිතඃ .
ධූපිතාගුරුගන්ධශ්ච න ප්රවාති සමන්තතඃ .. 23 ..
යානප්රවරඝෝෂශ්ච ස්නිග්ධශ්ච හයනිස්වනඃ .
ප්රමත්තගජනාදශ්ච මහාංශ්ච රථනිස්වනඃ .. 24 ..
නේදානීං ශ්රූයතේ පුර්යාමස්යාං රාමේ විවාසිතේ .
චන්දනාගරුගන්ධාංශ්ච මහාර්හාශ්ච නවස්රජඃ .
ගතේ හි රාමේ තරුණා ස්සන්තප්තා නෝපභුඤ්ජතේ .. 25 ..
බහිර්යාත්රාං න ගච්ඡන්ති චිත්රමාල්යධරා නරාඃ .
නෝත්සවා ස්සම්ප්රවර්තන්තේ රාමශෝකාර්දිතේ පුරේ .. 26 ..
සහ නූනං මම භ්රාත්රා පුරස්යාස්ය ද්යුතිර්ගතා .
න හි රාජත්යයෝධ්යේයං සාසාරේවාර්ජුනී ක්ෂපා .. 27 ..
කදා නු ඛලු මේ භ්රාතා මහෝත්සව ඉවා(අ)ගතඃ .
ජනයිෂ්යත්යයෝධ්යායාං හර්ෂං ග්රීෂ්ම ඉවාම්බුදඃ .. 28 ..
තරුණෛශ්චාරුවේෂෛශ්ච නරෛරුන්නතගාමිභිඃ .
සම්පතද්භිරයෝධ්යායාං නාභිභාන්ති මහාපථාඃ .. 29 ..
ඒවං බහුවිධං ජල්පන්විවේශ වසතිං පිතුඃ .
තේන හීනාං නරේන්ද්රේණ සිංහහීනාං ගුහාමිව .. 30 ..
තදා තදන්තඃ පුරමුඤ්ඣිතප්රභං සුරෛරිවෝත්සෘෂ්ටමභාස්කරං දිනම් .
නිරීක්ෂ්ය සර්වං තු විවික්තමාත්මවාන්මුමෝච බාෂ්පං භරතඃ සුදුඃඛිතඃ .. 31 ..
ඉත්යාර්ෂේ ශ්රීමද්රාමායණේ වාල්මීකීය ආදිකාව්යේ අයෝධ්යාකාණ්ඩේ චතුර්දශාධිකශතතමස්සර්ගඃ ..
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe ayodhyākāṇḍam |
atha caturdaśādhikaśatatamassargaḥ |
snigdhagambhīraghoṣeṇa syandanenopayānprabhuḥ |
ayodhyāṃ bharataḥ kṣipraṃ praviveśa mahāyaśāḥ || 1 ||
biḍālolūkacaritāmālīnanaravāraṇām |
timirābhyāhatāṃ kālīmaprakāśāṃ niśāmiva || 2 ||
rāhuśatroḥ priyāṃ patnīṃ śriyā prajvalitaprabhām |
graheṇābhyutthitenaikāṃ rohiṇīmiva pīḍitām || 3 ||
alpoṣṇakṣubdhasalilāṃ gharmottaptavihaṅgamām |
līnamīnajhaṣagrāhāṃ kṛśāṃ girinadīmiva || 4 ||
vidhūmāmiva hemābhāmadhvarāgne ssamutthitām |
havirabhyukṣitāṃ paścācchikhāṃ vipralayaṃ gatām || 5 ||
vidhvastakavacāṃ rugṇagajavājirathadhvajām |
hatapravīrāmāpannāṃ camūmiva mahāhave || 6 ||
saphenāṃ sasvanāṃ bhūtvā sāgarasya samutthitām |
praśāntamārutoddhūtāṃ jalormimiva nissvanām || 7 ||
tyaktāṃ yajñāyudhaiḥ sarvairabhirūpaiśca yājakaiḥ |
sutyākāle sunirvṛtte vediṃ gataravāmiva || 8 ||
goṣṭhamadhye sthitāmārtāmacarantīṃ tṛṇaṃ navam |
govṛṣeṇa parityaktāṃ gavāṃ paktimivotsukām || 9 ||
prabhākarādyai ssusnigdhaiḥ prajvaladbhirivottamaiḥ |
viyuktāṃ maṇibhirjātyairnavāṃ muktāvalīmiva || 10 ||
sahasā calitāṃ sthānānmahīṃ puṇyakṣayādgatām |
saṃvṛtadyutivistārāṃ tārāmiva divaścyutām || 11 ||
puṣpanaddhāṃ vasantānte mattabhramaranāditām |
drutadāvāgni vipluṣṭāṃ klāntāṃ vanalatāmiva || 12 ||
sammūḍhanigamāṃstabdhāṃ saṅkṣiptavipaṇāpaṇām |
pracchannaśaśinakṣatrāṃ dyāmivāmbudharairvṛtām || 13 ||
kṣīṇapānottamairbhagnaiḥ śarāvairabhisaṃvṛtām |
hataśauṇḍāmiva dhvastāṃṃ pānabhūmimasaṃskṛtām || 14 ||
vṛkṇabhūmitalāṃ nimnāṃ vṛkṇapātraissamāvṛtām |
upayuktodakāṃ bhagnāṃ prapāṃ nipatitāmiva || 15 ||
vipulāṃ vitatāṃ caiva yuktapāśāṃ tarasvinām |
bhūmau bāṇairviniṣkṛttāṃ patitāṃ jyāmivāyudhāt || 16 ||
sahasā yuddhaśauṇḍena hayāroheṇa vāhitām |
nihatāṃ pratisainyena vaḍavāmiva pātitām || 17 ||
śuṣkatoyāṃ mahāmatsyaiḥ kūrmaiśca bahubhirvṛtām |
prabhinnataṭavistīrṇāṃ vāpīmiva hṛtotpalām || 18 ||
puruṣasyāprahṛṣṭasya pratiṣiddhānulepanām |
santaptāmiva śokena gātrayaṣṭimabhūṣaṇām || 19 ||
prāvṛṣi pravigāḍhāyāṃ praviṣṭasyābhramaṇḍalam |
pracchannāṃ nīlajīmūtairbhāskarasya prabhāmiva || 20 ||
bharatastu rathastha ssan śrīmāndaśarathātmajaḥ |
vāhayantaṃ rathaśreṣṭhaṃ sārathiṃ vākyamabravīt || 21 ||
kiṃ nu khalvadya gambhīro mūrchito na niśamyate |
yathāpuramayodhyāyāṃ gītavāditranisvanaḥ || 22 ||
vāruṇīmadagandhaśca mālyagandhaśca mūrchitaḥ |
dhūpitāgurugandhaśca na pravāti samantataḥ || 23 ||
yānapravaraghoṣaśca snigdhaśca hayanisvanaḥ |
pramattagajanādaśca mahāṃśca rathanisvanaḥ || 24 ||
nedānīṃ śrūyate puryāmasyāṃ rāme vivāsite |
candanāgarugandhāṃśca mahārhāśca navasrajaḥ |
gate hi rāme taruṇā ssantaptā nopabhuñjate || 25 ||
bahiryātrāṃ na gacchanti citramālyadharā narāḥ |
notsavā ssampravartante rāmaśokārdite pure || 26 ||
saha nūnaṃ mama bhrātrā purasyāsya dyutirgatā |
na hi rājatyayodhyeyaṃ sāsārevārjunī kṣapā || 27 ||
kadā nu khalu me bhrātā mahotsava ivā'gataḥ |
janayiṣyatyayodhyāyāṃ harṣaṃ grīṣma ivāmbudaḥ || 28 ||
taruṇaiścāruveṣaiśca narairunnatagāmibhiḥ |
sampatadbhirayodhyāyāṃ nābhibhānti mahāpathāḥ || 29 ||
evaṃ bahuvidhaṃ jalpanviveśa vasatiṃ pituḥ |
tena hīnāṃ narendreṇa siṃhahīnāṃ guhāmiva || 30 ||
tadā tadantaḥ puramuñjhitaprabhaṃ surairivotsṛṣṭamabhāskaraṃ dinam |
nirīkṣya sarvaṃ tu viviktamātmavānmumoca bāṣpaṃ bharataḥ suduḥkhitaḥ || 31 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye ayodhyākāṇḍe caturdaśādhikaśatatamassargaḥ ||