📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" 2 A dialog opens 3 Choose "Save as PDF" as printer 4 Click Save
2.112 අයෝධ්යාකාණ්ඩ - ද්වාදශාධිකශතතම සර්ගඃ
2.112 Ayodhyakanda - Dvadashadhikashatatama Sargah
Valmiki Sinhala
ශ්රීමද්වාල්මීකීය රාමායණේ අයෝධ්යාකාණ්ඩම් .
අථ ද්වාදශාධිකශතතමස්සර්ගඃ .
තමප්රතිමතේජෝභ්යාං භ්රාතෘභ්යාං රෝමහර්ෂණම් .
විස්මිතාඃ සඞ්ගමං ප්රේක්ෂ්ය සමවේතා මහර්ෂයඃ .. 1 ..
අන්තර්හිතා මුනිගණාස්සිද්ධාශ්ච පරමර්ෂයඃ .
තෞ භ්රාතරෞ මහාත්මානෞ කාකුත්ස්ථෞ ප්රශශංසිරේ .. 2 ..
ස ධන්යෝ යස්ය පුත්රෞ ද්වෞ ධර්මජ්ඤෞ ධර්මවික්රමෞ .
ශ්රුත්වා වයං හි සම්භාෂාමුභයෝස්ස්පෘහයාමහේ .. 3 ..
තතස්ත්වෘෂිගණාඃ ක්ෂිප්රං දශග්රීවවධෛෂිණඃ .
භරතං රාජශාර්දූලමිත්යූචුඃ සඞ්ගතා වචඃ .. 4 ..
කුලේ ජාත මහාප්රාජ්ඤ මහාවෘත්ත මහායශඃ .
ග්රාහ්යං රාමස්ය වාක්යං තේ පිතරං යද්යවේක්ෂසේ .. 5 ..
සදා(අ)නෘණමිමං රාමං වයමිච්ඡාමහේ පිතුඃ .
ආනෘණත්වාච්ච කෛකේය්යාඃ ස්වර්ගං දශරථෝ ගතඃ .. 6 ..
ඒතාවදුක්ත්වා වචනං ගන්ධර්වාඃ සමහර්ෂයඃ .
රාජර්ෂයශ්චෛව තදා සර්වේ ස්වාං ස්වාං ගතිං ගතාඃ .. 7 ..
හ්ලාදිතස්තේන වාක්යේන ශුභේන ශුභදර්ශනඃ .
රාම ස්සංහෘෂ්ටවදනස්තානෘෂීනභ්යපූජයත් .. 8 ..
ත්රස්තගාත්රස්තු භරතස්ස වාචා සජ්ජමානයා .
කෘතාඤ්ජලිරිදං වාක්යං රාඝවං පුනරබ්රවීත් .. 9 ..
රාජධර්මමනුප්රේක්ෂ්ය කුලධර්මානුසන්තතිම් .
කර්තුමර්හසි කාකුත්ස්ථ මම මාතුශ්ච යාචනාම් .. 10 ..
රක්ෂිතුං සුමහද්රාජ්යමහමේකස්තු නෝත්සහේ .
පෞරජානපදාංශ්චාපි රක්තාන්රඤ්ජයිතුං තථා .. 11 ..
ජ්ඤාතයශ්ච හි යෝධාශ්ච මිත්රාණි සුහෘදශ්ච නඃ .
ත්වාමේව ප්රතිවීක්ෂන්තේ පර්ජන්යමිව කර්ෂකාඃ .. 12 ..
ඉදං රාජ්යං මහාප්රාජ්ඤ ස්ථාපය ප්රතිපද්ය හි .
ශක්තිමානසි කාකුත්ස්ථ ලෝකස්ය පරිපාලනේ .. 13 ..
ඉත්යුක්ත්වා න්යපතද්භ්රාතුඃ පාදයෝර්භරතස්තදා .
භෘශං සම්ප්රාර්ථයාමාස රාමමේව ප්රියංවදඃ .. 14 ..
තමඞ්කේ භරතං කෘත්වා රාමෝ වචනමබ්රවීත් .
ශ්යාමං නලිනපත්රාක්ෂං මත්තහංසස්වරං ස්වයම් .. 15 ..
ආගතා ත්වාමියං බුද්ධිස්ස්වජා වෛනයිකී ච යා .
භෘශමුත්සහසේ තාත රක්ෂිතුං පෘථිවීමපි .. 16 ..
අමාත්යෛශ්ච සුහෘද්භිශ්ච බුද්ධිමද්භිශ්ච මන්ත්රිභිඃ .
සර්වකාර්යාණි සම්මන්ත්ර්ය සුමහන්ත්යපි කාරය .. 17 ..
ලක්ෂ්මීශ්චන්ද්රාදපේයාද්වා හිමවාන්වා හිමං ත්යජේත් .
අතීයාත්සාගරෝ වේලාං න ප්රතිජ්ඤාමහං පිතුඃ .. 18 ..
කාමාද්වා තාත ලෝභාද්වා මාත්රාතුභ්යමිදං කෘතම් .
න තන්මනසි කර්තව්යං වර්තිතව්යං ච මාතෘවත් .. 19 ..
ඒවං බ්රුවාණං භරතඃ කෞසල්යාසුතමබ්රවීත් .
තේජසා(අ)(අ)දිත්යසඞ්කාශං ප්රතිපච්චන්ද්රදර්ශනම් .. 20 ..
ආධිරෝහා(අ)ර්ය පාදාභ්යාං පාදුකේ හේමභූෂිතේ .
ඒතේහි සර්වලෝකස්ය යෝගක්ෂේමං විධාස්යතඃ .. 21 ..
සෝ(අ)ධිරුහ්ය නරව්යාඝ්රඃ පාදුකේ හ්යවරුහ්ය ච .
ප්රායච්ඡත්සුමහාතේජා භරතාය මහාත්මනේ .. 22 ..
ස පාදුකේ සම්ප්රණම්ය රාමං වචනමබ්රවීත් චතුර්දශ හි වර්ෂාණි ජටාචීරධරෝ හ්යාහම් .. 23 ..
ඵලමූලාශනෝ වීර භවේයං රඝුනන්දන .
තවා(අ)ගමනමාකාඞ්ක්ෂාන්වසන්වෛ නගරාද්බහිඃ .. 24 ..
තව පාදුකයෝර්න්යස්තරාජ්යතන්ත්රඃ පරන්තප .
චතුර්දශේ තු සම්පූර්ණේ වර්ෂේ(අ)හනි රඝූත්තම .. 25 ..
න ද්රක්ෂ්යාමි යදි ත්වාං තු ප්රවේක්ෂ්යාමි හුතාශනම් .
තථේති ච ප්රතිජ්ඤාය තං පරිෂ්වජ්ය සාදරම් .. 26 ..
ශත්රුඝ්නං ච පරිෂ්වජ්ය භරතං චේදමබ්රවීත් .
මාතරං රක්ෂ කෛකේයීං මා රෝෂං කුරු තාං ප්රති .. 27 ..
මයා ච සීතයා චෛව ශප්තෝ(අ)සි රඝුසත්තම .
ඉත්යුක්ත්වා(අ)ශ්රුපරීතාක්ෂෝ භ්රාතරං විසසර්ජ හ .. 28 ..
ස පාදුකේ තේ භරතඃ ප්රතාපවාන් ස්වලඞ්කෘතේ සම්පරිපූජ්ය ධර්මවිත් .
ප්රදක්ෂිණං චෛව චකාර රාඝවං චකාර තේ චෝත්තමනාගමූර්ධනි .. 29 ..
අථා(අ)නුපූර්ව්යාත්ප්රතිනන්ද්ය තං ජනං ගුරූංශ්ච මන්ත්රිප්රකෘතීස්තථා(අ)නුජෞ .
ව්යසර්ජයද්රාඝවවංශවර්ධනස්ථිරඃ ස්වධර්මේ හිමවානිවාචලඃ .. 30 ..
තං මාතරෝ බාෂ්පගෘහීතකණ්ඨ්යෝ දුඃඛේන නාමන්ත්රයිතුං හි ශේකුඃ .
ස ත්වේව මාත්රෘරභිවාද්ය සර්වාරුදන්කුටීං ස්වාං ප්රවිවේශ රාඝවඃ .. 31 ..
ඉත්යාර්ෂේ ශ්රීමද්රාමායණේ වාල්මීකීය ආදිකාව්යේ අයෝධ්යාකාණ්ඩේ ද්වාදශාධිකශතතමස්සර්ගඃ ..
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe ayodhyākāṇḍam |
atha dvādaśādhikaśatatamassargaḥ |
tamapratimatejobhyāṃ bhrātṛbhyāṃ romaharṣaṇam |
vismitāḥ saṅgamaṃ prekṣya samavetā maharṣayaḥ || 1 ||
antarhitā munigaṇāssiddhāśca paramarṣayaḥ |
tau bhrātarau mahātmānau kākutsthau praśaśaṃsire || 2 ||
sa dhanyo yasya putrau dvau dharmajñau dharmavikramau |
śrutvā vayaṃ hi sambhāṣāmubhayosspṛhayāmahe || 3 ||
tatastvṛṣigaṇāḥ kṣipraṃ daśagrīvavadhaiṣiṇaḥ |
bharataṃ rājaśārdūlamityūcuḥ saṅgatā vacaḥ || 4 ||
kule jāta mahāprājña mahāvṛtta mahāyaśaḥ |
grāhyaṃ rāmasya vākyaṃ te pitaraṃ yadyavekṣase || 5 ||
sadā'nṛṇamimaṃ rāmaṃ vayamicchāmahe pituḥ |
ānṛṇatvācca kaikeyyāḥ svargaṃ daśaratho gataḥ || 6 ||
etāvaduktvā vacanaṃ gandharvāḥ samaharṣayaḥ |
rājarṣayaścaiva tadā sarve svāṃ svāṃ gatiṃ gatāḥ || 7 ||
hlāditastena vākyena śubhena śubhadarśanaḥ |
rāma ssaṃhṛṣṭavadanastānṛṣīnabhyapūjayat || 8 ||
trastagātrastu bharatassa vācā sajjamānayā |
kṛtāñjaliridaṃ vākyaṃ rāghavaṃ punarabravīt || 9 ||
rājadharmamanuprekṣya kuladharmānusantatim |
kartumarhasi kākutstha mama mātuśca yācanām || 10 ||
rakṣituṃ sumahadrājyamahamekastu notsahe |
paurajānapadāṃścāpi raktānrañjayituṃ tathā || 11 ||
jñātayaśca hi yodhāśca mitrāṇi suhṛdaśca naḥ |
tvāmeva prativīkṣante parjanyamiva karṣakāḥ || 12 ||
idaṃ rājyaṃ mahāprājña sthāpaya pratipadya hi |
śaktimānasi kākutstha lokasya paripālane || 13 ||
ityuktvā nyapatadbhrātuḥ pādayorbharatastadā |
bhṛśaṃ samprārthayāmāsa rāmameva priyaṃvadaḥ || 14 ||
tamaṅke bharataṃ kṛtvā rāmo vacanamabravīt |
śyāmaṃ nalinapatrākṣaṃ mattahaṃsasvaraṃ svayam || 15 ||
āgatā tvāmiyaṃ buddhissvajā vainayikī ca yā |
bhṛśamutsahase tāta rakṣituṃ pṛthivīmapi || 16 ||
amātyaiśca suhṛdbhiśca buddhimadbhiśca mantribhiḥ |
sarvakāryāṇi sammantrya sumahantyapi kāraya || 17 ||
lakṣmīścandrādapeyādvā himavānvā himaṃ tyajet |
atīyātsāgaro velāṃ na pratijñāmahaṃ pituḥ || 18 ||
kāmādvā tāta lobhādvā mātrātubhyamidaṃ kṛtam |
na tanmanasi kartavyaṃ vartitavyaṃ ca mātṛvat || 19 ||
evaṃ bruvāṇaṃ bharataḥ kausalyāsutamabravīt |
tejasā''dityasaṅkāśaṃ pratipaccandradarśanam || 20 ||
ādhirohā'rya pādābhyāṃ pāduke hemabhūṣite |
etehi sarvalokasya yogakṣemaṃ vidhāsyataḥ || 21 ||
so'dhiruhya naravyāghraḥ pāduke hyavaruhya ca |
prāyacchatsumahātejā bharatāya mahātmane || 22 ||
sa pāduke sampraṇamya rāmaṃ vacanamabravīt caturdaśa hi varṣāṇi jaṭācīradharo hyāham || 23 ||
phalamūlāśano vīra bhaveyaṃ raghunandana |
tavā'gamanamākāṅkṣānvasanvai nagarādbahiḥ || 24 ||
tava pādukayornyastarājyatantraḥ parantapa |
caturdaśe tu sampūrṇe varṣe'hani raghūttama || 25 ||
na drakṣyāmi yadi tvāṃ tu pravekṣyāmi hutāśanam |
tatheti ca pratijñāya taṃ pariṣvajya sādaram || 26 ||
śatrughnaṃ ca pariṣvajya bharataṃ cedamabravīt |
mātaraṃ rakṣa kaikeyīṃ mā roṣaṃ kuru tāṃ prati || 27 ||
mayā ca sītayā caiva śapto'si raghusattama |
ityuktvā'śruparītākṣo bhrātaraṃ visasarja ha || 28 ||
sa pāduke te bharataḥ pratāpavān svalaṅkṛte samparipūjya dharmavit |
pradakṣiṇaṃ caiva cakāra rāghavaṃ cakāra te cottamanāgamūrdhani || 29 ||
athā'nupūrvyātpratinandya taṃ janaṃ gurūṃśca mantriprakṛtīstathā'nujau |
vyasarjayadrāghavavaṃśavardhanasthiraḥ svadharme himavānivācalaḥ || 30 ||
taṃ mātaro bāṣpagṛhītakaṇṭhyo duḥkhena nāmantrayituṃ hi śekuḥ |
sa tveva mātrṛrabhivādya sarvārudankuṭīṃ svāṃ praviveśa rāghavaḥ || 31 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye ayodhyākāṇḍe dvādaśādhikaśatatamassargaḥ ||