📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" 2 A dialog opens 3 Choose "Save as PDF" as printer 4 Click Save
ප්රශ්නෝපනිෂද් - ත්රිතීයඃ ප්රශ්නඃ
Prashnopanishad - Tritiyah Prashnah
Sinhala
තෘතීයඃ ප්රශ්නඃ
අථ හෛන-ඞ්කෞශල්යශ්චාශ්වලායනඃ පප්රච්ඡ.
භගවන් කුත ඒෂ ප්රාණෝ ජායතේ කථමායාත්යස්මිඤ්ශරීර ආත්මානං-වාँ ප්රවිභජ්ය කථ-ම්ප්රතිෂ්ඨතේ කේනෝත්ක්රමතේ කථ-ම්බහ්යමභිධතේ කථමධ්යාත්මමිති ..1..
තස්මෛ ස හෝවාචාතිප්රශ්චා-න්පෘච්ඡසි බ්රහ්මිෂ්ඨෝ-(අ)සීති තස්මාත්තේ-(අ)හ-ම්බ්රවීමි ..2..
ආත්මන ඒෂ ප්රාණෝ ජායතේ යථෛෂා පුරුෂේ ඡායෛතස්මින්නේතදාතත-ම්මනෝකෘතේනායාත්යස්මිඤ්ශරීරේ ..3..
යථා සම්රාදේවාධිකෘතාන් විනියුඞ්ක්තේ.
ඒත-න්ග්රාමානෝතා-න්ග්රාමානධිතිෂ්ඨස්වේත්යේවමේවෛෂ ප්රාණ ඉතරා-න්ප්රාණා-න්පෘථක්පෘථගේව සන්නිධත්තේ ..4..
පායූපස්ථේ-(අ)පාන-ඤ්චක්ෂුස්ශ්රෝත්රේ මුඛනාසිකාභ්යා-ම්ප්රාණ-ස්ස්වය-ම්ප්රාතිෂ්ඨතේ මධ්යේ තු සමානඃ.
ඒෂ හ්යේතද්ධුතමන්නං සම-න්නයති තස්මාදේතා-ස්සප්තාර්චිෂෝ භවන්ති ..5..
හෘදි හ්යේෂ ආත්මා.
අත්රෛතදේකශත-න්නාඩීනා-න්තාසාං ශතං ශතමේකෛකස්යා-න්ද්වාසප්තතිර්ද්වාසප්තතිඃ ප්රතිශාඛානාඩීසහස්රාණි භවන්ත්යාසු ව්යානශ්චරති ..6..
අථෛකයෝර්ධ්ව උදානඃ පුණ්යේන පුණ්යං-ලෝँක-න්නයති.
පාපේන පාපමුභාභ්යාමේව මනුෂ්යලෝකම් ..7..
ආදිත්යෝ හ වෛ බාහ්යඃ ප්රාණ උදයත්යේෂ හ්යේන-ඤ්චාක්ෂුෂ-ම්ප්රාණමනුගෘහ්ණානඃ.
පෘථිව්යාං-යාँ දේවතා සෛෂා පුරුෂස්යාපානමවෂ්ටභ්යාන්තරා යදාකාශ-ස්ස සමානෝ වායුර්ව්යානඃ ..8..
තේජෝ හ වාව උදානස්තස්මාදුපශාන්තතේජාඃ පුනර්භවමින්ද්රියෛර්මනසි සම්පද්යමානෛඃ ..9..
යච්චිත්තස්තේනෛෂ ප්රාණමායාති ප්රාණස්තේජසා යුක්තඃ.
සහාත්මනා යථාසඞ්කල්පිතං-ලෝँක-න්නයති ..10..
ය ඒවං-විँද්වා-න්ප්රාණං-වේँද.
න හාස්ය ප්රජා හීයතේ-(අ)මෘතෝ භවති තදේෂ-ශ්ශ්ලෝකඃ ..11..
උත්පත්තිමායතිං ස්ථානං-විँභුත්ව-ඤ්චෛව පඤ්චධා.
අධ්යාත්ම-ඤ්චෛව ප්රාණස්ය විජ්ඤායාමෘතමශ්නුතේ විජ්ඤායාමෘතමශ්නුත ඉති ..12..
Roman (IAST) Transliteration
tṛtīyaḥ praśnaḥ
atha haina-ṅkauśalyaścāśvalāyanaḥ papraccha|
bhagavan kuta eṣa prāṇo jāyate kathamāyātyasmiñśarīra ātmānaṃ-vā~ pravibhajya katha-mpratiṣṭhate kenotkramate katha-mbahyamabhidhate kathamadhyātmamiti ||1||
tasmai sa hovācātipraścā-npṛcchasi brahmiṣṭho-'sīti tasmātte-'ha-mbravīmi ||2||
ātmana eṣa prāṇo jāyate yathaiṣā puruṣe chāyaitasminnetadātata-mmanokṛtenāyātyasmiñśarīre ||3||
yathā samrādevādhikṛtān viniyuṅkte|
eta-ngrāmānotā-ngrāmānadhitiṣṭhasvetyevamevaiṣa prāṇa itarā-nprāṇā-npṛthakpṛthageva sannidhatte ||4||
pāyūpasthe-'pāna-ñcakṣusśrotre mukhanāsikābhyā-mprāṇa-ssvaya-mprātiṣṭhate madhye tu samānaḥ|
eṣa hyetaddhutamannaṃ sama-nnayati tasmādetā-ssaptārciṣo bhavanti ||5||
hṛdi hyeṣa ātmā|
atraitadekaśata-nnāḍīnā-ntāsāṃ śataṃ śatamekaikasyā-ndvāsaptatirdvāsaptatiḥ pratiśākhānāḍīsahasrāṇi bhavantyāsu vyānaścarati ||6||
athaikayordhva udānaḥ puṇyena puṇyaṃ-lo~ka-nnayati|
pāpena pāpamubhābhyāmeva manuṣyalokam ||7||
ādityo ha vai bāhyaḥ prāṇa udayatyeṣa hyena-ñcākṣuṣa-mprāṇamanugṛhṇānaḥ|
pṛthivyāṃ-yā~ devatā saiṣā puruṣasyāpānamavaṣṭabhyāntarā yadākāśa-ssa samāno vāyurvyānaḥ ||8||
tejo ha vāva udānastasmādupaśāntatejāḥ punarbhavamindriyairmanasi sampadyamānaiḥ ||9||
yaccittastenaiṣa prāṇamāyāti prāṇastejasā yuktaḥ|
sahātmanā yathāsaṅkalpitaṃ-lo~ka-nnayati ||10||
ya evaṃ-vi~dvā-nprāṇaṃ-ve~da|
na hāsya prajā hīyate-'mṛto bhavati tadeṣa-śślokaḥ ||11||
utpattimāyatiṃ sthānaṃ-vi~bhutva-ñcaiva pañcadhā|
adhyātma-ñcaiva prāṇasya vijñāyāmṛtamaśnute vijñāyāmṛtamaśnuta iti ||12||