📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" 2 A dialog opens 3 Choose "Save as PDF" as printer 4 Click Save
ප්රශ්නෝපනිෂද් - ප්රථමඃ ප්රශ්නඃ
Prashnopanishad - Prathamah Prashnah
Sinhala
ප්රථමඃ ප්රශ්නඃ
ඕ-න්නමඃ පරමාත්මනේ . හරිඃ ඕම් ..
සුකේශා ච භාරද්වාජ-ශ්ශෛබ්යශ්ච සත්යකාම-ස්සෞර්යායණී ච ගාර්ග්යඃ කෞසල්යශ්චාශ්වලායනෝ භාර්ගවෝ වෛදර්භිඃ කබන්ධී කාත්යායනස්තේ හෛතේ බ්රහ්මපරා බ්රහ්මනිෂ්ඨාඃ පර-ම්බ්රහ්මාන්වේෂමාණාඃ ඒෂ හ වෛ තත්සර්වං-වँක්ෂ්යතීති තේ හ සමිත්පාණයෝ භගවන්ත-ම්පිප්පලාදමුපසන්නාඃ ..1..
තාන් හ ස ඍෂිරුවාච භූය ඒව තපසා බ්රහ්මචර්යේණ ශ්රද්ධයා සං​වँත්සරං සං​වँත්ස්යථ යථාකාම-ම්ප්රශ්නා-න්පෘච්ඡත යදි විජ්ඤාස්යාම-ස්සර්වං හ වෝ වක්ෂාම ඉති ..2..
අථ කබන්ධී කාත්යායන උපේත්ය පප්රච්ඡ භගවන් කුතෝ හ වා ඉමාඃ ප්රජාඃ ප්රජායන්ත ඉති ..3..
තස්මෛ ස හෝවාච-
ප්රජාකාමෝ වෛ ප්රජාපති-ස්ස තපෝ-(අ)තප්යත ස තපස්තප්ත්වා ස මිථුනමුත්පාදයතේ.
රයි-ඤ්ච ප්රාණඤ්චේති ඒතෞ මේ බහුධා ප්රජාඃ කරිෂ්යත ඉති ..4..
ආදිත්යෝ හ වෛ ප්රාණෝ රයිරේව චන්ද්රමාඃ රයිර්වා ඒත-ථ්සර්වං-යँන්මූර්ත-ඤ්චාමූර්ත-ඤ්ච තස්මාන්මූර්තිරේව රයිඃ ..5..
අථාදිත්ය උදයන් ය-ත්ප්රාචී-න්දිශ-ම්ප්රවිශති තේන ප්රාච්යා-න්ප්රාණා-න්රශ්මිෂු සන්නිධත්තේ.
යද්දක්ෂිණාං-යँ-ත්ප්රතීචීං-යँදුදීචීං-යँදධෝ යදූර්ධ්වං-යँදන්තරා දිශෝ යත්සර්ව-ම්ප්රකාශයති තේන සර්වා-න්ප්රාණා-න්රශ්මිෂු සන්නිධත්තේ ..6..
ස ඒෂ වෛශ්වානරෝ විශ්වරුපඃ ප්රාණෝ-(අ)ග්නිරුදයතේ.
තදේතද් ඍචා-(අ)භ්යුක්තම් ..7..
විශ්වරූපං හරිණ-ඤ්ජාතවේදස-ම්පරායණ-ඤ්ජ්යෝතිරේක-න්තපන්තම්.
සහස්රරශ්මි-ශ්ශතධා වර්තමානඃ ප්රාණඃ ප්රජානාමුදයත්යේෂ සූර්යඃ ..8..
සං​වँත්සරෝ වෛ ප්රජාපති-ස්ස්තස්යායනේ දක්ෂිණඤ්චෝත්තර-ඤ්ච.
තද්යේ හ වෛ තදිෂ්ටාපූර්තේ කෘතමිත්යුපාසතේ තේ චාන්ද්රමසමේව ලෝකමභිජයන්තේ ත ඒව පුනරාවර්තන්තේ.
තස්මාදේත ඍෂයඃ ප්රජාකාමා දක්ෂිණ-ම්ප්රතිපද්යන්තේ. ඒෂ හ වෛ රයිර්යඃ පිතෘයාණඃ ..9..
අථෝත්තරේණ තපසා බ්රහ්මචර්යේණ ශ්රද්ධයා විද්යයාත්මානමන්විෂ්යාදිත්යමභිජයන්තේ.
ඒතද්වෛ ප්රාණානාමායතනමේතදමෘතමභයමේත-ත්පරායණමේතස්මාන්න පුනරාවර්තන්ත ඉත්යේෂ නිරෝධඃ. තදේෂ ශ්ලෝකඃ ..10..
පඤ්චපාද-ම්පිතර-න්ද්වාදශාකෘති-න්දිව ආහුඃ පරේ අර්ධේ පුරීෂිණම්.
අථේමේ අන්ය උ පරේ විචක්ෂණං සප්තචක්රේ ෂඩර ආහුරර්පිතමිති ..11..
මාසෝ වෛ ප්රජාපතිස්තස්ය කෘෂ්ණපක්ශ ඒව රයි-ශ්ශුක්ලඃ ප්රණස්තස්මාදේත ඍෂය-ශ්ශුක්ල ඉෂ්ට-ඞ්කුර්වන්තීතර ඉතරස්මින්න් ..12..
අහෝරාත්රෝ වෛ ප්රජාපතිස්තස්යාහරේව ප්රාණෝ රාත්රිරේව රයිඃ.
ප්රාණං-වාँ ඒතේ ප්රස්කන්දන්ති යේ දිවා රත්යා සං​යුँජ්යන්තේ බ්රහ්මචර්යමේව තද්යද්රාත්රෞ රත්යා සං​යුँජ්යන්තේ ..13..
අන්නං-වෛँ ප්රජාපතිස්තතෝ හ වෛ තද්රේතස්තස්මාදිමාඃ ප්රජාඃ ප්රජායන්ත ඉති ..14..
තද්යේ හ වෛ තත්ප්රජාපතිව්රත-ඤ්චරන්ති තේ මිථුනමුත්පාදයන්තේ.
තේෂාමේවෛෂ බ්රහ්මලෝකෝ යේෂා-න්තපෝ බ්රහ්මචර්යං-යේँෂු සත්ය-ම්ප්රතිෂ්ඨිතම් ..15..
තේෂාමසෞ විරජෝ බ්රහ්මලෝකෝ න යේෂු ජිහ්මමනෘත-න්න මායා චේති ..16..
Roman (IAST) Transliteration
prathamaḥ praśnaḥ
o-nnamaḥ paramātmane | hariḥ om ||
sukeśā ca bhāradvāja-śśaibyaśca satyakāma-ssauryāyaṇī ca gārgyaḥ kausalyaścāśvalāyano bhārgavo vaidarbhiḥ kabandhī kātyāyanaste haite brahmaparā brahmaniṣṭhāḥ para-mbrahmānveṣamāṇāḥ eṣa ha vai tatsarvaṃ-va~kṣyatīti te ha samitpāṇayo bhagavanta-mpippalādamupasannāḥ ||1||
tān ha sa ṛṣiruvāca bhūya eva tapasā brahmacaryeṇa śraddhayā saṃ​va~tsaraṃ saṃ​va~tsyatha yathākāma-mpraśnā-npṛcchata yadi vijñāsyāma-ssarvaṃ ha vo vakṣāma iti ||2||
atha kabandhī kātyāyana upetya papraccha bhagavan kuto ha vā imāḥ prajāḥ prajāyanta iti ||3||
tasmai sa hovāca-
prajākāmo vai prajāpati-ssa tapo-'tapyata sa tapastaptvā sa mithunamutpādayate|
rayi-ñca prāṇañceti etau me bahudhā prajāḥ kariṣyata iti ||4||
ādityo ha vai prāṇo rayireva candramāḥ rayirvā eta-thsarvaṃ-ya~nmūrta-ñcāmūrta-ñca tasmānmūrtireva rayiḥ ||5||
athāditya udayan ya-tprācī-ndiśa-mpraviśati tena prācyā-nprāṇā-nraśmiṣu sannidhatte|
yaddakṣiṇāṃ-ya~-tpratīcīṃ-ya~dudīcīṃ-ya~dadho yadūrdhvaṃ-ya~dantarā diśo yatsarva-mprakāśayati tena sarvā-nprāṇā-nraśmiṣu sannidhatte ||6||
sa eṣa vaiśvānaro viśvarupaḥ prāṇo-'gnirudayate|
tadetad ṛcā-'bhyuktam ||7||
viśvarūpaṃ hariṇa-ñjātavedasa-mparāyaṇa-ñjyotireka-ntapantam|
sahasraraśmi-śśatadhā vartamānaḥ prāṇaḥ prajānāmudayatyeṣa sūryaḥ ||8||
saṃ​va~tsaro vai prajāpati-sstasyāyane dakṣiṇañcottara-ñca|
tadye ha vai tadiṣṭāpūrte kṛtamityupāsate te cāndramasameva lokamabhijayante ta eva punarāvartante|
tasmādeta ṛṣayaḥ prajākāmā dakṣiṇa-mpratipadyante| eṣa ha vai rayiryaḥ pitṛyāṇaḥ ||9||
athottareṇa tapasā brahmacaryeṇa śraddhayā vidyayātmānamanviṣyādityamabhijayante|
etadvai prāṇānāmāyatanametadamṛtamabhayameta-tparāyaṇametasmānna punarāvartanta ityeṣa nirodhaḥ| tadeṣa ślokaḥ ||10||
pañcapāda-mpitara-ndvādaśākṛti-ndiva āhuḥ pare ardhe purīṣiṇam|
atheme anya u pare vicakṣaṇaṃ saptacakre ṣaḍara āhurarpitamiti ||11||
māso vai prajāpatistasya kṛṣṇapakśa eva rayi-śśuklaḥ praṇastasmādeta ṛṣaya-śśukla iṣṭa-ṅkurvantītara itarasminn ||12||
ahorātro vai prajāpatistasyāhareva prāṇo rātrireva rayiḥ|
prāṇaṃ-vā~ ete praskandanti ye divā ratyā saṃ​yu~jyante brahmacaryameva tadyadrātrau ratyā saṃ​yu~jyante ||13||
annaṃ-vai~ prajāpatistato ha vai tadretastasmādimāḥ prajāḥ prajāyanta iti ||14||
tadye ha vai tatprajāpativrata-ñcaranti te mithunamutpādayante|
teṣāmevaiṣa brahmaloko yeṣā-ntapo brahmacaryaṃ-ye~ṣu satya-mpratiṣṭhitam ||15||
teṣāmasau virajo brahmaloko na yeṣu jihmamanṛta-nna māyā ceti ||16||