📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" 2 A dialog opens 3 Choose "Save as PDF" as printer 4 Click Save
3.8 - අශ්වමේධබ්රාහ්මණං වෛශ්වදේවං කාණ්ඩම් - කෘෂ්ණ යජුර්වේද තෛත්තිරීය බ්රාහ්මණ පාඨඃ - සාඞ්ග්රහණ්යේෂ්ට්යා යජතේ
3.8 - Ashvamedhabrahmanam Vaishvadevam Kandam - Krishna Yajurveda Taittiriya Brahmana Pathah - Sangrahanyeshtya Yajate
Krishna Vedic Sinhala
කෘෂ්ණ යජුර්වේදීය තෛත්තිරීය බ්රාහ්මණේ තෘතීයාෂ්ටකේ අෂ්ටමඃ ප්රපාඨකඃ - අශ්වමේධබ්රාහ්මණං-වෛँශ්වදේව-ඞ්කාණ්ඩම්
ඕ-න්නමඃ පරමාත්මනේ, ශ්රී මහාගණපතයේ නමඃ,
ශ්රී ගුරුභ්යෝ නමඃ . හ॒රිඃ॒ ඕම් ..
(අශ්වමේධබ්රාහ්මණං-වෛँශ්වදේව-ඞ්කාණ්ඩං)
අනුවාකං 1 - සාඞ්ග්රහණ්යේෂ්ට්යාදයඃ යාජමානසංස්කාරාඃ
සා॒ග්රං॒හ॒ණ්යේෂ්ට්යා॑ යජතේ . ඉ॒මා-ඤ්ජ॒නතා॒ග්ං॒ සඞ්ග॑හ්ණා॒නීති॑ .. ද්වාද॑ශාරත්නී රශ॒නා භ॑වති . ද්වාද॑ශ॒ මාසා᳚-ස්සං​වँථ්ස॒රඃ .
සං॒​වँ॒ථ්ස॒රමේ॒වා ව॑රුන්ධේ . මෞ॒ඤ්ජී භ॑වති . ඌර්ග්වෛ මුඤ්ජාඃ᳚ . ඌර්ජ॑මේ॒ වා ව॑රුන්ධේ .. චි॒ත්රා නක්ෂ॑ත්ර-ම්භවති . චි॒ත්රං-වාँ ඒ॒තත්කර්ම॑ .. 1 ..
යද॑ශ්වමේ॒ධ-ස්සමෘ॑ද්ධ්යෛ .. පුණ්ය॑නාම දේව॒යජ॑න-ම॒ද්ධ්යව॑ස්යති . පුණ්යා॑මේ॒ව තේන॑ කී॒ර්තිම॒භිජ॑යති .. අප॑දාතී-නෘ॒ත්විජඃ॑ ස॒මාව॑හ॒න්ත්යා සු॑බ්රහ්ම॒ණ්යායාඃ᳚ .
සු॒ව॒ර්ගස්ය॑ ලෝ॒කස්ය॒ සම॑ෂ්ට්යෛ .. කේ॒ශ॒ශ්ම॒ශ්රු ව॑පතේ . න॒ඛානි॒ නිකෘ॑න්තතේ . ද॒තෝ ධා॑වතේ . ස්නාති॑ . අහ॑තං॒-වාँසඃ॒ පරි॑ධත්තේ . පා॒ප්මනෝ-(අ)ප॑හත්යෛ .
වාචං॑-යँ॒ත්වෝප॑වසති . සු॒ව॒ර්ගස්ය॑ ලෝ॒කස්ය॒ ගුප්ත්යෛ᳚ . රාත්රි॑-ඤ්ජාග॒රය॑න්ත ආසතේ . සු॒ව॒ර්ගස්ය॑ ලෝ॒කස්ය॒ සම॑ෂ්ට්යෛ .. 2 ..
(කර්ම॑ - ධත්තේ॒ පඤ්ච॑ ච) (අ. 1)
අනුවාකං 2 - බ්රහ්මෞදනාභිධානම්
චතු॑ෂ්ටය්ය॒ ආපෝ॑ භවන්ති .
චතු॑ශ්ශඵෝ॒ වා අශ්වඃ॑ ප්රාජාප॒ත්ය-ස්සමෘ॑ද්ධ්යෛ ..
තා දි॒ග්භ්ය-ස්ස॒මාභෘ॑තා භවන්ති . දි॒ක්ෂු වා ආපඃ॑ .
අන්නං॒-වාँ ආපඃ॑ . අ॒ද්භ්යෝ වා අන්න॑-ඤ්ජායතේ . යදේ॒වාද්භ්යෝ-(අ)න්න॒-ඤ්ජාය॑තේ . තදව॑රුන්ධේ .. තාසු॑ බ්රහ්මෞද॒න-ම්ප॑චති . රේත॑ ඒ॒ව තද්ද॑ධාති .. 3 ..
චතු॑ශ්ශරාවෝ භවති . දි॒ක්ෂ්වේ॑ව ප්රති॑තිෂ්ඨති .. උ॒භ॒යතෝ॑ රු॒ක්මෞ භ॑වතඃ . උ॒භ॒යත॑ ඒ॒වාස්මි॒න්-රුච॑-න්දධාති . උද්ධ॑රති ශෘත॒ත්වාය॑ .
ස॒ර්පිෂ්වා᳚-න්භවති මේද්ධ්ය॒ත්වාය॑ . ච॒ත්වාර॑ ආර්​ෂේ॒යාඃ ප්රාශ්න॑න්ති . දි॒ශාමේ॒ව ජ්යෝති॑ෂි ජුහෝති . ච॒ත්වාරි॒ හිර॑ණ්යානි දදාති . දි॒ශාම॒ව ජ්යෝතී॒ග්॒ෂ්ය ව॑රුන්ධේ .. 4 ..
යදාජ්ය॑-මු॒ච්ඡිෂ්ය॑තේ . තස්මි॑න්-රශ॒නා-න්න්යු॑නත්ති . ප්ර॒ජාප॑ති॒ර්වා ඕ॑ද॒නඃ . රේත॒ ආජ්ය᳚ම් . යදාජ්යේ॑ රශ॒නා-න්න්යු॒නත්ති॑ . ප්ර॒ජාප॑තිමේ॒ව රේත॑සා॒ සම॑ර්ධයති .. ද॒ර්භ॒මයී॑ රශ॒නා භ॑වති .
බ॒හු වා ඒ॒ෂ කු॑ච॒රෝ॑-(අ)මේ॒ද්ධ්යමුප॑ගච්ඡති .
යදශ්වඃ॑ . ප॒විත්රං॒-වෛँ ද॒ර්භාඃ .. 5 ..
යද්ද॑ර්භ॒මයී॑ රශ॒නා භව॑ති . පු॒නාත්යේ॒වෛන᳚ම් . පූ॒තමේ॑න॒-ම්මේද්ධ්ය॒-මාල॑භතේ ..
අශ්ව॑ස්ය॒ වා ආල॑බ්ධස්ය මහි॒මෝද॑-ක්රාමත් .
ස ම॒හර්ත්වි॑ජඃ॒ ප්රාවි॑ශත් . තන්ම॒හර්ත්වි॑ජා-ම්මහර්ත්වි॒ක්ත්වම් . යන්ම॒හර්ත්වි॑ජඃ ප්රා॒ශ්ඤන්ති॑ .
ම॒හි॒මාන॑-මේ॒වාස්මි॒න්-තද්ද॑ධති ..
අශ්ව॑ස්ය॒ වා ආල॑බ්ධස්ය॒ රේත॒ උද॑ක්රාමත් .
තථ්සු॒වර්ණ॒ග්ං॒ හිර॑ණ්ය-මභවත් . යථ්සු॒වර්ණ॒ග්ං॒ හිර॑ණ්ය॒-න්දදා॑ති .
රේත॑ ඒ॒ව තද්ද॑ධාති .. ඕ॒ද॒නේ ද॑දාති . රේතෝ॒ වා ඕ॑ද॒නඃ . රේතෝ॒ හිර॑ණ්යම් . රේත॑සෛ॒වාස්මි॒-න්රේතෝ॑ දධාති .. 6 ..
(ද॒ධා॒ති॒ - රු॒න්ධේ॒ - ද॒ර්භා - අ॑භව॒-ථ්ෂට්ච॑) (අ. 2)
අනුවාකං 3 - රශනයා-(අ)ශ්වබන්ධනම්
යෝ වෛ බ්රහ්ම॑ණේ දේ॒වේභ්යඃ॑ ප්ර॒ජාප॑ත॒යේ-(අ)ප්ර॑ති-ප්රෝ॒ච්යාශ්ව॒-ම්මේද්ධ්ය॑-ම්බ॒ද්ධ්නාති॑ .
ආ දේ॒වතා᳚භ්යෝ වෘශ්ච්යතේ . පාපී॑යාන්භවති . යඃ ප්ර॑ති॒ප්රෝච්ය॑ . න දේ॒වතා᳚භ්ය॒ ආවෘ॑ශ්ච්යතේ . වසී॑යාන්භවති .. යදාහ॑ . බ්රහ්ම॒න්නශ්ව॒-ම්මේද්ධ්ය॑-ම්භන්​ථ්ස්යාමි දේ॒වේභ්යඃ॑ ප්ර॒ජාප॑තයේ॒ තේන॑ රාද්ධ්යාස॒මිති॑ . බ්රහ්ම॒ වෛ බ්ර॒හ්මා .
බ්රහ්ම॑ණ ඒ॒ව දේ॒වේභ්යඃ॑ ප්ර॒ජාප॑තයේ ප්රති॒ප්රෝච්යාශ්ව॒-ම්මේද්ධ්ය॑-ම්බද්ධ්නාති .. 7 ..
න දේ॒වතා᳚භ්ය॒ ආවෘ॑ශ්ච්යතේ . වසී॑යා-න්භවති ..
දේ॒වස්ය॑ ත්වා සවි॒තුඃ ප්ර॑ස॒ව ඉති॑ රශ॒නා-මාද॑ත්තේ॒ ප්රසූ᳚ත්යෛ . අ॒ශ්විනෝ᳚-ර්බා॒හුභ්යා॒-මිත්යා॑හ . අ॒ශ්විනෞ॒ හි දේ॒වානා॑-මද්ධ්ව॒ර්යූ ආස්තා᳚ම් .
පූ॒ෂ්ණෝ හස්තා᳚භ්යා॒-මිත්යා॑හ॒ යත්යෛ᳚ ..
ව්යෘ॑ද්ධං॒-වාँ ඒ॒තද්ය॒ජ්ඤස්ය॑ . යද॑ය॒ජුෂ්කේ॑ණ ක්රි॒යතේ᳚ .
ඉ॒මාම॑ගෘභ්ණන්-රශ॒නා-මෘ॒තස්යේ-ත්යධි॑ වදති॒ යජු॑ෂ්කෘත්යෛ . ය॒ජ්ඤස්ය॒ සමෘ॑ද්ධ්යෛ .. 8 ..
තදා॑හුඃ . ද්වාද॑ශාරත්නී රශ॒නා ක॑ර්ත॒ව්යා(3) ත්රයෝ॑දශාර॒ත්නී(3)රිති॑ . ඍ॒ෂ॒භෝ වා ඒ॒ෂ ඍ॑තූ॒නාම් . යථ්සං॑​වँථ්ස॒රඃ .
තස්ය॑ ත්රයෝද॒ශෝ මාසෝ॑ වි॒ෂ්ටප᳚ම් . ඍ॒ෂ॒භ ඒ॒ෂ ය॒ජ්ඤානා᳚ම් . යද॑ශ්වමේ॒ධඃ . යථා॒ වා ඍ॑ෂ॒භස්ය॑ වි॒ෂ්ටප᳚ම් . ඒ॒වමේ॒තස්ය॑ වි॒ෂ්ටප᳚ම් . ත්ර॒යෝ॒ද॒ශම॑ර॒ත්නිග්ං ර॑ශ॒නායා॑-මු॒පාද॑ධාති .. 9 ..
යථ॑ර්​ෂ॒භස්ය॑ වි॒ෂ්ටපග්ං॑ සග්ග්​ස්ක॒රෝති॑ . තා॒දෘගේ॒ව තත් .. පූර්ව॒ ආයු॑ෂි වි॒දථේ॑ෂු ක॒ව්යේත්යා॑හ . ආයු॑රේ॒වාස්මි॑-න්දධාති ..
තයා॑ දේ॒වා-ස්සු॒තමාබ॑භූවු॒-රිත්යා॑හ . භූති॑මේ॒වෝපාව॑ර්තතේ .. ඍ॒තස්ය॒ සාමන᳚-ථ්ස॒රමා॒රප॒න්තීත්යා॑හ . ස॒ත්යං-වාँ ඍ॒තම් .
ස॒ත්යේනෛ॒වෛන॑ මෘ॒තේනාර॑භතේ .. අ॒භි॒ධා අ॒සීත්යා॑හ .. 10 ..
තස්මා॑-දශ්වමේධයා॒ජී සර්වා॑ණි භූ॒තාන්ය॒භි භ॑වති . භුව॑න-ම॒සීත්යා॑හ .
භූ॒මාන॑-මේ॒වෝප॑ති . ය॒න්තා-(අ)සීත්යා॑හ . ය॒න්තාර॑මේ॒වෛන॑-ඞ්කරෝති .
ධ॒ර්තා-(අ)සීත්යා॑හ . ධ॒ර්තාර॑මේ॒වෛන॑-ඞ්කරෝති . සෝ᳚-(අ)ග්නිං-වෛँ᳚ශ්වාන॒ර-මිත්යා॑හ .
අ॒ග්නා-වේ॒වෛනං॑-වෛँශ්වාන॒රේ ජු॑හෝති . සප්ර॑ථස॒මිත්යා॑හ .. 11 ..
ප්ර॒ජයෛ॒වෛන॑-ම්ප॒ශුභිඃ॑ ප්රථයති .
ස්වාහා॑කෘත॒ ඉත්යා॑හ . හෝම॑ ඒ॒වාස්ය॒ෂඃ .
පෘ॒ථි॒ව්යා-මිත්යා॑හ . අ॒ස්යාමේ॒වෛන॒-ම්ප්රති॑ෂ්ඨාපයති . ය॒න්තා රාඩ්ය॒න්තා-(අ)සි॒ යම॑නෝ ධ॒ර්තා-(අ)සි॑ ධ॒රුණ॒ ඉත්යා॑හ .
රූ॒පමේ॒වාස්යෛ॒-තන්ම॑හි॒මානං॒-ව්යාँච॑ෂ්ටේ .
කෘ॒ෂ්යෛ ත්වා॒ ක්ෂේමා॑ය ත්වා ර॒ය්යෛ ත්වා॒ පෝෂා॑ය॒ ත්වේත්යා॑හ . ආ॒ශිෂ॑මේ॒වෛතාමාශා᳚ස්තේ ..
ස්ව॒ගා ත්වා॑ දේ॒වේභ්ය॒ ඉත්යා॑හ .
දේ॒වේභ්ය॑ ඒ॒වෛනග්ග්॑ ස්ව॒ගා ක॑රෝති .
ස්වාහා᳚ ත්වා ප්ර॒ජාප॑තය॒ ඉත්යා॑හ . ප්රා॒ජා॒ප॒ත්යෝ වා අශ්වඃ॑ .
යස්යා॑ ඒ॒ව දේ॒වතා॑යා ආල॒භ්යත᳚ . තයෛ॒වෛන॒ග්ං॒ සම॑ර්ධයති .. 12 ..
(බ॒ධ්නා॒ති॒ - සමෘ॑ද්ධ්යා - උ॒පද॑ධා - ත්ය॒සීත්යා॑හ॒ - සප්ර॑ථස॒මීත්යා॑හ - දේ॒වේභ්ය॒ ඉත්යා॑හ॒ පඤ්ච॑ ච) (අ. 3)
අනුවාකං 4 - අශ්වස්ය ජලේ-(අ)වගාහනම්
යඃ පි॒තුර॑නු॒ජායාඃ᳚ පු॒ත්රඃ . ස පු॒රස්තා᳚න්නයති .
යෝ මා॒තුර॑නු॒ජායාඃ᳚ පු॒ත්රඃ . ස ප॒ශ්චාන්න॑යති .
විෂ්ව॑ඤ්චමේ॒වාස්මා᳚ත්-පා॒ප්මානං॒-විँවෘ॑හතඃ .. යෝ අර්ව॑න්ත॒-ඤ්ජිඝාග්ං॑සති॒ තම॒භ්ය॑මීති॒ වරු॑ණ॒ ඉති॒ ශ්වාන॑-ඤ්චතුර॒ක්ෂ-ම්ප්රසෞ॑ති .
ප॒රෝ මර්තඃ॑ ප॒ර-ශ්ශ්වේති॒ ශුන॑ශ්චතු-ර॒ක්ෂස්ය॒ ප්රහ॑න්ති . ශ්වේව॒ වෛ පා॒ප්මා භ්රාතෘ॑ව්යඃ . පා॒ප්මාන॑-මේ॒වාස්ය॒ භ්රාතෘ॑ව්යග්ං හන්ති ..
සෛ॒ද්ධ්ර॒ක-ම්මුස॑ල-ම්භවති .. 13 ..
කර්ම॑ කර්මෛ॒වාස්මෛ॑ සාධයති .. පෞ॒ග්ග්॒ශ්ච॒ලේ॒යෝ හ॑න්ති .
පු॒ග්ග්॒ශ්ච॒ල්වාං-වෛँ දේ॒වා-ශ්ශුච॒-න්න්ය॑දධුඃ . ශු॒චෛවාස්ය॒ ශුචග්ං॑ හන්ති ..
පා॒ප්මා වා ඒ॒තමී᳚ඵ්ස॒-තීත්යා॑හුඃ . යෝ᳚-(අ)ශ්වමේ॒ධේන॒ යජ॑ත॒ ඉති॑ .
අශ්ව॑ස්යාධස්ප॒දමුපා᳚ස්යති .
ව॒ජ්රී වා අශ්වඃ॑ ප්රාජාප॒ත්යඃ .
වජ්රේ॑ණෛ॒ව පා॒ප්මාන॒-ම්භ්රාතෘ॑ව්ය॒-මව॑ක්රාමති .. ද॒ක්ෂි॒ණා-(අ)ප॑ප්ලාවයති .. 14 ..
පා॒ප්මාන॑-මේ॒වාස්මා॒-ච්ඡම॑ල॒-මප॑ප්ලාවයති .. ඓ॒ෂී॒ක උ॑දූ॒හෝ භ॑වති . ආයු॒ර්වා ඉ॒ෂීකාඃ᳚ . ආයු॑රේ॒-වාස්මි॑-න්දධති . අ॒මෘතං॒-වාँ ඉ॒ෂීකාඃ᳚ . අ॒මෘත॑මේ॒-වාස්මි॑-න්දධති .. වේ॒ත॒ස॒ශා॒ඛෝප॒සම්බ॑ද්ධා භවති .
අ॒ඵ්සු-යෝ॑නි॒ර්වා අශ්වඃ॑ . අ॒ඵ්සු॒ජෝ වේ॑ත॒සඃ .
ස්වාදේ॒වෛනං॒-යෝँනේ॒ර්නිර්මි॑මීතේ ..
පු॒රස්තා᳚ත්-ප්ර॒ත්යඤ්ච॑-ම॒භ්යුදූ॑හති .
පු॒රස්තා॑-දේ॒වාස්මි॑-න්ප්ර॒තීච්ය॒ මෘත॑-න්දධාති ..
අ॒හ-ඤ්ච॒ ත්ව-ඤ්ච॑ වෘත්රහ॒න්නිති॑ බ්ර॒හ්මා යජ॑මානස්ය॒ හස්ත॑-ඞ්ගෘහ්ණාති .
බ්ර॒හ්ම॒ක්ෂ॒ත්රේ ඒ॒ව සන්ද॑ධාති .
අ॒භි ක්රත්වේ᳚න්ද්ර භූ॒රධ॒ ජ්මන්නිත්ය॑-ධ්ව॒ර්යු-ර්යජ॑මානං-වාँචයත්ය॒-භිජි॑ත්යෛ .. 15 ..
(භ॒ව॒ති॒ - ප්ලා॒ව॒ය॒ති॒ - මි॒මී॒තේ॒ පඤ්ච॑ ච) (අ. 4)
අනුවාකං 5 - අශ්වස්ය ප්රෝක්ෂණ-ම්මහර්ත්විජාම්
ච॒ත්වාර॑ ඍ॒ත්විජ॒-ස්සමු॑ක්ෂන්ති .
ආ॒භ්ය ඒ॒වෛන॑-ඤ්චත॒සෘභ්යෝ॑ දි॒ග්භ්යෝ॑-(අ)භිසමී॑රයන්ති .. ශ॒තේන॑ රාජපු॒ත්රෛ-ස්ස॒හාද්ධ්ව॒ර්යුඃ . පු॒රස්තා᳚ත්-ප්ර॒ත්යන්තිෂ්ඨ॒-න්ප්රෝක්ෂ॑ති . අ॒නේනාශ්වේ॑න॒ මේද්ධ්යේ॑නේ॒ෂ්ට්වා .
අ॒යග්ං රාජා॑ වෘ॒ත්රං-වँ॑ද්ධ්යා॒දිති॑ . රා॒ජ්යං-වාँ අ॑ද්ධ්ව॒ර්යුඃ . ක්ෂ॒ත්රග්ං රා॑ජපු॒ත්රඃ . රා॒ජ්යේනෛ॒-වාස්මි॑න් ක්ෂ॒ත්ර-න්ද॑ධාති ..
ශ॒තේනා॑-රා॒ජභි॑රු॒ග්රෛ-ස්ස॒හ බ්ර॒හ්මා .. 16 ..
ද॒ක්ෂි॒ණ॒ත උද॒න්තිෂ්ඨ॒-න්ප්රෝක්ෂ॑ති . අ॒නේනාශ්වේ॑න॒ මේද්ධ්යේ॑නේ॒ෂ්ට්වා .
අ॒යග්ං රාජා᳚-(අ)ප්රතිධෘ॒ෂ්යෝ᳚-(අ)ස්ත්විති॑ . බලං॒-වෛँ බ්ර॒හ්මා . බල॑මරා॒ජෝග්රඃ . බල॑නෛ॒-වාස්මි॒-න්බල॑-න්දධාති .. ශ॒තේන॑ සූතග්රාම॒ණිභිඃ॑ ස॒හ හෝතා᳚ . ප॒ශ්චාත්-ප්රාන්තිෂ්ඨ॒-න්ප්රෝක්ෂ॑ති .
අ॒නේනාශ්වේ॑න॒ මේද්ධ්යේ॑නේ॒ෂ්ට්වා . අ॒යග්ං රාජා॒-(අ)ස්යෛ වි॒ශඃ .. 17 ..
බ॒හු॒ග්වෛ බ॑හ්ව॒ශ්වායෛ॑ බහ්වජාවි॒කායෛ᳚ . බ॒හු॒ව්රී॒හි॒ය॒වායෛ॑ බහුමාෂති॒ලායෛ᳚ .
බ॒හු॒හි॒ර॒ණ්යායෛ॑ බහුහ॒ස්තිකා॑යෛ . බ॒හු॒දා॒ස॒පූ॒රු॒ෂායෛ॑ රයි॒මත්යෛ॒ පුෂ්ටි॑මත්යෛ . බ॒හු॒රා॒ය॒ස්පෝ॒ෂායෛ॒ රාජා॒-(අ)ස්ත්විති॑ . භූ॒මා වෛ හෝතා᳚ . භූ॒මා සූ॑තග්රාම॒ණ්යඃ॑ . භූ॒ම්නෛවාස්මි॑-න්භූ॒මාන॑-න්දධාති .. ශ॒තේන॑ ක්ෂත්ත-සඞ්ග්රහී॒තෘභිඃ॑ ස॒හෝද්ගා॒තා . උ॒ත්ත॒ර॒තෝ ද॑ක්ෂි॒ණා තිෂ්ඨ॒-න්ප්රෝක්ෂ॑ති .. 18 ..
අ॒නේනාශ්වේ॑න॒ මේද්ධ්යේ॑ නේ॒ෂ්ට්වා .
අ॒යග්ං රාජා॒ සර්ව॒මායු॑රේ॒ත්විති॑ .
ආයු॒ර්වා උ॑ද්ගා॒තා . ආයුඃ॑ ක්ෂත්ත-සඞ්ග්රහී॒තාරඃ॑ .
ආයු॑ෂෛ॒-වාස්මි॒න්නායු॑-ර්දධාති .. ශ॒තග්ං ශ॑ත-ම්භවන්ති . ශ॒තායුඃ॒ පුරු॑ෂ-ශ්ශ॒තේන්ද්රි॑යඃ .
ආයු॑ෂ්යේ॒වේන්ද්රි॒යේ ප්රති॑තිෂ්ඨති .. ච॒තු॒-ශ්ශ॒තා භ॑වන්ති . චත॑ස්රෝ॒ දිශඃ॑ . දි॒ක්ෂ්වේ॑ව ප්රති॑තිෂ්ඨති .. 19 ..
(බ්ර॒හ්මා - වි॒ශ - උ॑ක්ෂති॒ - දිශ॒ ඒක॑-ඤ්ච) (අ. 5)
අනුවාකං 6 - භූමෞ පතතා-ම්බින්දූනාමභිමන්ත්රණම්
යථා॒ වෛ හ॒විෂෝ॑ ගෘහී॒තස්ය॒ ස්කන්ද॑ති . ඒ॒වං-වාँ ඒ॒තදශ්ව॑ස්ය ස්කන්දති .
යන්නි॒ක්තමනා॑-ලබ්ධ-මුථ්සෘ॒ජන්ති॑ . යථ්ස්තෝක්යා॑ අ॒න්වාහ॑ . ස॒ර්ව॒හුත॑-මේ॒වෛන॑-ඞ්කරෝ॒ත්ය-ස්ක॑න්දාය . අස්ක॑න්න॒ග්ං॒ හි තත් .
යද්ධු॒තස්ය॒ ස්කන්ද॑ති .. ස॒හස්ර॒-මන්වා॑හ . ස॒හස්ර॑ සම්මිත-ස්සුව॒ර්ගෝ ලෝ॒කඃ .
සු॒ව॒ර්ගස්ය॑ ලෝ॒කස්යා॒-භිජි॑ත්යෛ .. 20 ..
යත්පරි॑මිතා අනුබ්රූ॒යාත් . පරි॑මිත॒මව॑රුන්ධීත . අප॑රිමිතා॒ අන්වා॑හ . අප॑රිමිත-ස්සුව॒ර්ගෝ ලෝ॒කඃ . සු॒ව॒ර්ගස්ය॑ ලෝ॒කස්ය॒ සම॑ෂ්ට්යෛ ..
ස්තෝක්යා॑ ජුහෝති . යා ඒ॒ව වර්​ෂ්යා॒ ආපඃ॑ . තා අව॑රුන්ධේ .. අ॒ස්යා-ඤ්ජු॑හෝති . ඉ॒යං-වාँ අ॒ග්නිර්වෛ᳚ශ්වාන॒රඃ .. 21 ..
අ॒ස්යාමේ॒වෛනාඃ॒ ප්රති॑ෂ්ඨාපයති .. උ॒වාච॑ හ ප්ර॒ජාප॑තිඃ . ස්තෝක්යා॑සු॒ වා අ॒හම॑ශ්වමේ॒ධග්ං සග්ග්​ස්ථා॑පයාමි . තේන॒ තත॒-ස්සග්ග්​ස්ථි॑තේන චරා॒මීති॑ .. අ॒ග්නයේ॒ ස්වාහේත්යා॑හ .
අ॒ග්නය॑ ඒ॒වෛන॑-ඤ්ජුහෝති .. සෝමා॑ය॒ ස්වාහේත්යා॑හ . සෝමා॑යෛ॒වෛන॑-ඤ්ජුහෝති . ස॒වි॒ත්රේ ස්වාහේත්යා॑හ . ස॒වි॒ත්ර ඒ॒වෛන॑-ඤ්ජුහෝති .. 22 ..
සර॑ස්වත්යෛ॒ ස්වාහේත්යා॑හ . සර॑ස්වත්යා ඒ॒වෛන॑-ඤ්ජුහෝති . පූ॒ෂ්ණේ ස්වාහේත්යා॑හ . පූ॒ෂ්ණ ඒ॒වෛන॑-ඤ්ජුහෝති . බෘහ॒ස්පත॑යේ॒ ස්වාහේත්යා॑හ .
බෘහ॒ස්පත॑ය ඒ॒වෛන॑-ඤ්ජුහෝති . අ॒පා-ම්මෝදා॑ය॒ ස්වාහේත්යා॑හ . අ॒ද්භ්ය ඒ॒වෛන॑-ඤ්ජුහෝති . වා॒යවේ॒ ස්වාහේත්යා॑හ . වා॒යව॑ ඒ॒වෛන॑-ඤ්ජුහෝති .. 23 ..
මි॒ත්රාය॒ ස්වාහේත්යා॑හ . මි॒ත්රායෛ॒වෛන॑-ඤ්ජුහෝති . වරු॑ණාය॒ ස්වාහේත්යා॑හ . වරු॑ණායෛ॒වෛන॑-ඤ්ජුහෝති .. ඒ॒තාභ්ය॑ ඒ॒වෛන॑-න්දේ॒වතා᳚භ්යෝ ජුහෝති ..
දශ॑ දශ ස॒පාන්ද॑-ඤ්ජුහෝති . දශා᳚ක්ෂරා වි॒රාට් . අන්නං॑-විँ॒රාට් . වි॒රාජෛ॒-වාන්නාද්ය॒මව॑රුන්ධේ .. ප්ර වා ඒ॒ෂෝ᳚-(අ)ස්මාල්ලෝ॒කා-ච්ච්ය॑වතේ .
යඃ පරා॑චී॒රාහු॑තී-ර්ජු॒හෝති॑ .
පුනඃ॑ පුනරභ්යා॒වර්ත॑-ඤ්ජුහෝති .
අ॒ස්මින්නේ॒ව ලෝ॒කේ ප්රති॑තිෂ්ඨති ..
ඒ॒තාග්ං හ॒ වාව සෝ᳚-(අ)ශ්වමේ॒ධස්ය॒ සග්ග්​ස්ථි॑ති මුවා॒චා-ස්ක॑න්දාය . අස්ක॑න්න॒ග්ං॒ හි තත් .
යද්ය॒ජ්ඤස්ය॒ සග්ග්​ස්ථි॑තස්ය॒ ස්කන්ද॑ති .. 24 ..
(අ॒භිජි॑ත්යෛ - වෛශ්වාන॒රඃ - ස॑වි॒ත්ර ඒ॒වෛන॑-ඤ්ජුහෝති - වා॒යව॑ ඒ॒වෛන॑-ඤ්ජුහෝති - ච්යවතේ॒ ෂට්ච॑) (අ. 6)
අනුවාකං 7 - අථාධ්වර්යුප්රෝක්ෂණම්
ප්ර॒ජාප॑තයේ ත්වා॒ ජුෂ්ට॒-ම්ප්රෝක්ෂා॒මීති॑ පුර॒ස්තා᳚ත්-ප॒ත්යන්තිෂ්ඨ॒-න්ප්රෝක්ෂ॑ති .
ප්ර॒ජාප॑ති॒ර්වෛ දේ॒වානා॑-මන්නා॒දෝ වී॒ර්යා॑වාන් .
අ॒න්නාද්ය॑-මේ॒වාස්මි॑න් වී॒ර්ය॑-න්දධාති .
තස්මා॒දශ්වඃ॑ පශූ॒නා-ම॑න්නා॒දෝ වී॒ර්යා॑වත්තමඃ .. ඉ॒න්ද්රා॒ග්නිභ්යා॒-න්ත්වේති॑ දක්ෂිණ॒තඃ .
ඉ॒න්ද්රා॒ග්නී වෛ දේ॒වානා॒මෝජි॑ෂ්ඨෞ॒ බලි॑ෂ්ඨෞ . ඕජ॑ ඒ॒වාස්මි॒-න්බල॑-න්දධාති . තස්මා॒දශ්වඃ॑ පශූ॒නාමෝජි॑ෂ්ඨෝ॒ බලි॑ෂ්ඨඃ .. වා॒යවේ॒ ත්වේති॑ ප॒ශ්චාත් . වා॒යුර්වෛ දේ॒වානා॑මා॒ශු-ස්සා॑රසා॒රිත॑මඃ .. 25 ..
ජ॒වමේ॒වාස්මි॑න්දධාති . තස්මා॒දශ්වඃ॑ පශූ॒නාමා॒ශු-ස්සා॑රසා॒රිත॑මඃ ..
විශ්වේ᳚භ්යස්ත්වා දේ॒වේභ්ය॒ ඉත්යු॑ත්තර॒තඃ .
විශ්වේ॒ වෛ දේ॒වා දේ॒වානාං᳚-යँශ॒ස්විත॑මාඃ .
යශ॑ ඒ॒වාස්මි॑න්දධාති . තස්මා॒දශ්වඃ॑ පශූ॒නාං-යँ॑ශ॒ස්විත॑මඃ .. දේ॒වේභ්ය॒-ස්ත්වේත්ය॒ධස්තා᳚ත් . දේ॒වා වෛ දේ॒වානා॒-මප॑චිතතමාඃ .
අප॑චිති-මේ॒වාස්මි॑-න්දධාති .
තස්මා॒දශ්වඃ॑ පශූ॒නා-මප॑චිතතමඃ .. 26 ..
සර්වේ᳚භ්යස්ත්වා දේ॒වේභ්ය॒ ඉත්යු॒පරි॑ෂ්ටාත් .
සර්වේ॒ වෛ දේ॒වාස්ත්විෂි॑මන්තෝ හර॒ස්විනඃ॑ .
ත්විෂි॑මේ॒-වාස්මි॒න්॒. හරෝ॑ දධාති .
තස්මා॒දශ්වඃ॑ පශූ॒නා-න්ත්විෂි॑මාන් හර॒ස්විත॑මඃ .. දි॒වේ ත්වා॒-(අ)න්තරි॑ක්ෂාය ත්වා පෘථි॒ව්යෛ ත්වේත්යා॑හ .
ඒ॒භ්ය ඒ॒වෛනං॑-ලෝँ॒කේභ්යඃ॒ ප්රෝක්ෂ॑ති ..
ස॒තේ ත්වා-(අ)ස॑තේ ත්වා॒-(අ)ද්භ්යස්ත්වෞ-ෂ॑ධීභ්යස්ත්වා॒ විශ්වේ᳚භ්යස්ත්වා භූ॒තේභ්ය॒ ඉත්යා॑හ .
තස්මා॑දශ්වමේධයා॒ජින॒ග්ං॒ සර්වා॑ණි භූ॒තාන්යුප॑ ජීවන්ති .. බ්ර॒හ්ම॒වා॒දිනෝ॑ වදන්ති . යත්ප්රා॑ජාප॒ත්යෝ-(අ)ශ්වඃ॑ . අථ॒ කස්මා॑දේන-ම॒න්යාභ්යෝ॑ දේ॒වතා॒භ්යෝ-(අ)පි॒ ප්රෝක්ෂ॒තීති॑ .
අශ්වේ॒ වෛ සර්වා॑ දේ॒වතා॑ අ॒න්වාය॑ත්තාඃ .
තං-යँද්විශ්වේ᳚භ්යස්ත්වා භූ॒තේභ්ය॒ ඉති॑ ප්රා॒ක්ෂති॑ .
දේ॒වතා॑ ඒ॒වාස්මි॑-න්න॒න්වායා॑තයති .
තස්මා॒දශ්වේ॒ සර්වා॑ දේ॒වතා॑ අ॒න්වාය॑ත්තාඃ .. 27 ..
(සා॒ර॒සා॒රිත॒මෝ - (අ)ප॑චිතතමඃ - ප්රාජාප॒ත්යෝ-(අ)ශ්ව॒ පඤ්ච॑ ච) (අ. 7)
අනුවාකං 8 - අශ්වචරිතානාමශ්වරූපාණා-ඤ්ච හෝමාඃ
යථා॒ වෛ හ॒විෂෝ॑ ගෘහී॒තස්ය॒ ස්කන්ද॑ති .
ඒ॒වං-වාँ ඒ॒තදශ්ව॑ස්ය ස්කන්දති .
යත්ප්රෝක්ෂි॑ත॒-මනා॑ලබ්ධ-මුථ්සෘ॒ජන්ති॑ . යද॑ශ්ව-චරි॒තානි॑ ජු॒හෝති॑ . ස॒ර්ව॒හුත॑-මේ॒වෛන॑-ඞ්කරෝ॒ත්ය-ස්ක॑න්දාය . අස්ක॑න්න॒ග්ං॒ හි තත් . යද්ධු॒තස්ය॒ ස්කන්ද॑ති .. ඊ॒ඞ්කා॒රාය॒ ස්වාහේ-ඞ්කෘ॑තාය॒ ස්වාහේත්යා॑හ . ඒ॒තානි॒ වා අ॑ශ්වචරි॒තානි॑ . ච॒රි॒තෛරේ॒වෛන॒ග්ං॒ සම॑ර්ධයති .. 28 ..
තදා॑හුඃ . අනා॑හුතයෝ॒ වා අ॑ශ්වචරි॒තානි॑ .
නෛතා හෝ॑ත॒ව්යා॑ ඉති॑ . අථෝ॒ ඛල්වා॑හුඃ . හෝ॒ත॒ව්යා॑ ඒ॒ව . අත්ර॒ වාවෛවං-විँ॒ද්වාන॑ශ්වමේ॒ධග්ං
සග්ග්​ස්ථා॑පයති . යද॑ශ්ව-චරි॒තානි॑ ජු॒හෝති॑ . තස්මා᳚-ද්ධෝත॒ව්යා॑ ඉති॑ .. බ॒හි॒ර්ධා වා ඒ॑නමේ॒තදා॒යත॑නා-ද්දධාති .
භ්රාතෘ॑ව්යමස්මෛ ජනයති .. 29 ..
යස්යා॑ නායත॒නේ᳚-(අ)න්යත්රා॒ග්නේ-රාහු॑තී-ර්ජු॒හෝති॑ .
සා॒වි॒ත්රි॒යා ඉෂ්ට්යාඃ᳚ පු॒රස්තා᳚ථ්ස්විෂ්ට॒ කෘතඃ॑ .
ආ॒හ॒ව॒නීයේ᳚-(අ)ශ්වචරි॒තානි॑ ජුහෝති . ආ॒යත॑න ඒ॒වාස්යාහු॑තී-ර්ජුහෝති . නාස්මෛ॒ භ්රාතෘ॑ව්ය-ඤ්ජනයති .. තදා॑හුඃ . ය॒ජ්ඤ॒මු॒ඛේ ය॑ජ්ඤමුඛේ හෝත॒ව්යාඃ᳚ . ය॒ජ්ඤස්ය॒ ක්ලෘප්ත්යෛ᳚ . සු॒ව॒ර්ගස්ය॑ ලෝ॒කස්යා-නු॑ඛ්යාත්යා॒ ඉති॑ .. අථෝ॒ ඛල්වා॑හුඃ .. 30 ..
යද්ය॑ජ්ඤමු॒ඛේ ය॑ජ්ඤමුඛේ ජුහු॒යාත් .
ප॒ශුභි॒-ර්යජ॑මානං॒-ව්යँ॑ද්ර්ධයේත් .
අව॑ සුව॒ර්ගාල්ලෝ॒කා-ත්ප॑ද්යේත . පාපී॑යා-න්ථ්ස්යා॒දිති॑ .
ස॒කෘදේ॒ව හෝ॑ත॒ව්යාඃ᳚ . න යජ॑මාන-ම්ප॒ශුභි॒-ර්ව්ය॑ද්ර්ධයති . අ॒භි සු॑ව॒ර්ගං-ලෝँ॒ක-ඤ්ජ॑යති . න පාපී॑යා-න්භවති .. අ॒ෂ්ටාච॑ත්වාරිග්ංශතමශ්ව රූ॒පාණි॑ ජුහෝති . අ॒ෂ්ටාච॑ත්වාරිග්ංශදක්ෂරා॒ ජග॑තී . ජාග॒තෝ-(අ)ශ්වඃ॑ ප්රාජාප॒ත්ය-ස්සමෘ॑ද්ධ්යෛ .. ඒක॒මති॑රික්ත-ඤ්ජුහෝති . තස්මා॒දේකඃ॑ ප්ර॒ජාස්වද්ර්ධු॑කඃ .. 31 ..
(අ॒ද්ර්ධ॒ය॒ති॒ - ජ॒න॒ය॒ති॒ - ඛල්වා॑හු॒--ර් ජග॑තී॒ ත්රීණි॑ ච) (අ. 8)
අනුවාකං 9 - අශ්වස්ය නාම්නාමභිවාචනම්, උථ්සර්ගශ්ච
වි॒භූර්මා॒ත්රා ප්ර॒භූඃ පි॒ත්රේත්යා॑හ . ඉ॒යං-වෛँ මා॒තා . අ॒සෞ පි॒තා . ආ॒භ්යාමේ॒වෛන॒-ම්පරි॑දදාති .. අශ්වෝ॑-(අ)සි॒ හයෝ॒-(අ)සීත්යා॑හ . ශාස්ත්යේ॒වෛන॑මේ॒තත් . තස්මා᳚ච්ඡි॒ෂ්ටාඃ ප්ර॒ජා ජා॑යන්තේ .. අත්යෝ॒-(අ)සීත්යා॑හ .
තස්මා॒දශ්ව॒-ස්සර්වා᳚-න්ප॒ශූනත්යේ॑-(අ)ති .
තස්මා॒දශ්ව॒-ස්සර්වේ॑ෂා-ම්පශූ॒නාග්​ ශ්රෛෂ්ඨ්ය॑-ඞ්ගච්ඡති .. 32 ..
ප්ර යශ॒-ශ්ශ්රෛෂ්ඨ්ය॑මාප්නෝති . ය ඒ॒වං-වේँද॑ .. නරෝ॒-(අ)ස්යර්වා॑-(අ)සි॒ සප්ති॑රසි වා॒ජ්ය॑සීත්යා॑හ .
රූ॒පමේ॒වාස්යෛ॒තන්ම॑හි॒මානං॒-ව්යාँච॑ෂ්ටේ ..
යයු॒ර්නාමා॒-(අ)සීත්යා॑හ . ඒ॒තද්වා අශ්ව॑ස්ය ප්රි॒ය-න්නා॑ම॒ධේය᳚ම් . ප්රි॒යේණෛ॒වෛන॑-න්නාම॒ධේයේ॑නා॒භිව॑දති . තස්මා॒දප්යා॑මි॒ත්රෞ ස॒ගන්ත්ය॑ . නාම්නා॒ චේද්ධ්වයේ॑තේ . මි॒ත්රමේ॒ව භ॑වතඃ .. 33 ..
ආ॒දි॒ත්යානා॒-ම්පත්වා-(අ)න්වි॒හීත්යා॑හ . ආ॒දි॒ත්යානේ॒වෛන॑-ඞ්ගමයති ..
අ॒ග්නයේ॒ ස්වාහා॒ ස්වාහේ᳚න්ද්රා॒ග්නිභ්යා॒මිති॑ පූර්වහෝ॒මා-ඤ්ජු॑හෝති . පූව॑ ඒ॒ව ද්වි॒ෂන්ත॒-ම්භ්රාතෘ॑ව්ය॒-මති॑ක්රාමති .. භූර॑සි භු॒වේ ත්වා॒ භව්යා॑ය ත්වා භවිෂ්ය॒තේ ත්වේත්යුථ්සෘ॑ජති සර්ව॒ත්වාය॑ .. දේවා॑ ආශාපාලා ඒ॒ත-න්දේ॒වේභ්යෝ-(අ)ශ්ව॒-ම්මේධා॑ය॒ ප්රෝක්ෂි॑ත-ඞ්ගෝපාය॒තේත්යා॑හ . ශ॒තං-වෛँ තල්ප්යා॑ රාජපු॒ත්රා දේ॒වා ආ॑ශාපා॒ලාඃ . තේභ්ය॑ ඒ॒වෛන॒-ම්පරි॑දදාති ..
ඊ॒ශ්ව॒රෝ වා අශ්වඃ॒ ප්රමු॑ක්තඃ॒ පරා᳚-ම්පරා॒වත॒-ඞ්ගන්තෝඃ᳚ . ඉ॒හ ධෘති॒-ස්ස්වාහේ॒හ විධෘ॑ති॒-ස්ස්වාහේ॒හ රන්ති॒-ස්ස්වාහේ॒හ රම॑තිඃ॒
ස්වාහේති॑ චතෘ॒ෂු ප॒ථ්සු ජු॑හෝති .. 34 ..
ඒ॒තා වා අශ්ව॑ස්ය॒ බන්ධ॑නම් .
තාභි॑රේ॒වෛන॑-ම්බද්ධ්නාති .
තස්මා॒දශ්වඃ॒ ප්රමු॑ක්තෝ॒ බන්ධ॑න॒-මාග॑ච්ඡති .
තස්මා॒දශ්වඃ॒ ප්රමු॑ක්තෝ॒ බන්ධ॑න॒-න්න ජ॑හාති ..
රා॒ෂ්ට්රං-වාँ අ॑ශ්වමේ॒ධඃ . රා॒ෂ්ට්රේ ඛලු॒ වා ඒ॒තේ ව්යාය॑ච්ඡන්තේ . යේ-(අ)ශ්ව॒-ම්මේද්ධ්ය॒ග්ං॒ රක්ෂ॑න්ති . තේෂාං॒-යँ උ॒දෘච॒-ඞ්ගච්ඡ॑න්ති .
රා॒ෂ්ට්රාදේ॒ව තේ රා॒ෂ්ට්ර-ඞ්ග॑ච්ඡන්ති . අ॒ථ ය උ॒දෘච॒-න්න ගච්ඡ॑න්ති .. 35 ..
රා॒ෂ්ට්රාදේ॒ව තේ ව්යව॑ච්ඡිද්යන්තේ . පරා॒ වා ඒ॒ෂ සි॑ච්යතේ . යෝ॑-(අ)බ॒ලෝ᳚-(අ)ශ්වමේ॒ධේන॒ යජ॑තේ . යද॒මිත්රා॒ අශ්වං॑-විँ॒න්දේරන්න්॑ .
හ॒න්යේතා᳚ස්ය ය॒ජ්ඤඃ . ච॒තු॒ශ්ශ॒තා ර॑ක්ෂන්ති . ය॒ජ්ඤස්යාඝාතාය .. අථා॒න්ය-මා॒නීය॒ ප්රෝක්ෂේ॑යුඃ . සෛව තතඃ॒ ප්රාය॑ශ්චිත්තිඃ .. 36 ..
(ග॒ච්ඡ॒ති॒ - භ॒ව॒තඃ॒ - ප॒ථ්සු ජු॑හෝති॒ - න ගච්ඡ॑න්ති॒ - +නව॑ ච) (අ. 9)
අනුවාකං 10 - දීක්ෂාභිධාන-න්තත්ර වෛශ්වදේවහෝමඃ
ප්ර॒ජාප॑ති-රකාමයතාශ්වමේ॒ධේන॑ යජේ॒යේති॑ . ස තපෝ॑-(අ)තප්යත . තස්ය॑ තේපා॒නස්ය॑ . ස॒ප්තාත්මනෝ॑ දේ॒වතා॒ උද॑ක්රාමන්න් . සා දී॒ක්ෂා-(අ)භ॑වත් . ස ඒ॒තානි॑ වෛශ්වදේ॒වාන්ය॑පශ්යත් . තාන්ය॑ ජුහෝත් .
තෛර්වෛ ස දී॒ක්ෂාමවා॑රුන්ධ . යද්වෛ᳚ශ්ව දේ॒වානි॑ ජු॒හෝති॑ . දී॒ක්ෂාමේ॒ව-තෛර්යජ॑මා॒නෝ-(අ)ව॑රුන්ධේ .. 37 ..
ස॒ප්ත ජු॑හෝති . ස॒ප්ත හි තා දේ॒වතා॑ උ॒දක්රා॑මන්න් .. අ॒න්ව॒හ-ඤ්ජු॑හෝති . අ॒න්ව॒හමේ॒ව දී॒ක්ෂාමව॑රුන්ධේ .. ත්රීණි॑ වෛශ්වදේ॒වානි॑ ජුහෝති .
ච॒ත්වාර්යෞ᳚ද්ග්රහ॒ණානි॑ . ස॒ප්ත සම්ප॑ද්යන්තේ . ස॒ප්ත වෛ ශී॑ර.ෂ॒ණ්යාඃ᳚ ප්රා॒ණාඃ .
ප්රා॒ණා දී॒ක්ෂා . ප්රා॒ණෛරේ॒ව ප්රා॒ණාන්දී॒ක්ෂාමව॑රුන්ධේ .. 38 ..
ඒක॑විග්ංශතිං-වෛँශ්වදේ॒වානි॑ ජුහෝති . ඒක॑විග්ංශති॒ර්වෛ දේ॑වලෝ॒කාඃ .
ද්වාද॑ශ॒ මාසාඃ॒ පඤ්ච॒ර්තවඃ॑ . ත්රය॑ ඉ॒මේ ලෝ॒කාඃ . අ॒සාවා॑දි॒ත්ය ඒ॑කවි॒ග්ං॒ශඃ .. ඒ॒ෂ සු॑ව॒ර්ගෝ ලෝ॒කඃ . තද්දෛව්ය॑-ඞ්ක්ෂ॒ත්ත්රම් .
සා ශ්රීඃ . තද්බ්ර॒ද්ධ්නස්ය॑ වි॒ෂ්ටප᳚ම් . තථ්ස්වාරා᳚ජ්ය-මුච්යතේ .. 39 ..
ත්රි॒ග්ං॒ශත॑මෞද්ග්රහ॒ණානි॑ ජුහෝති . ත්රි॒ග්ං॒ශද॑ක්ෂරා වි॒රාට් . අන්නං॑-විँ॒රාට් . වි॒රාජෛ॒වාන්නාද්ය॒මව॑රුන්ධේ ..
ත්රේ॒ධා වි॒භජ්ය॑ දේ॒වතා᳚-ඤ්ජුහෝති . ත්ර්යා॑වෘතෝ॒ වෛ දේ॒වාඃ . ත්ර්යා॑වෘත ඉ॒මේ ලෝ॒කාඃ . ඒ॒ෂාං-ලෝँ॒කානා॒මාප්ත්යෛ᳚ . ඒ॒ෂාං-ලෝँ॒කානා॒-ඞ්ක්ලෘප්ත්යෛ᳚ .. අප॒ වා ඒ॒තස්මා᳚ත්ප්රා॒ණාඃ ක්රා॑මන්ති .. 40 ..
යෝ දී॒ක්ෂාම॑ති-රේ॒චය॑ති . ස॒ප්තා॒හ-ම්ප්රච॑රන්ති .
ස॒ප්ත වෛ ශී॑ර්​ෂ॒ණ්යාඃ᳚ ප්රා॒ණාඃ . ප්රා॒ණා දී॒ක්ෂා .
ප්රා॒ණෛරේ॒ව ප්රා॒ණාන්දී॒ක්ෂාමව॑රුන්ධේ .. පූ॒ර්ණා॒හු॒ති-මු॑ත්ත॒මා-ඤ්ජු॑හෝති .
සර්වං॒-වෛँ පූ᳚ර්ණාහු॒තිඃ . සර්ව॑මේ॒වාප්නෝ॑ති . අථෝ॑ ඉ॒යං-වෛँ පූ᳚ර්ණාහු॒තිඃ .
අ॒ස්යාමේ॒ව ප්රති॑තිෂ්ඨති .. 41 ..
(රු॒න්ධේ॒ - ප්රා॒ණා-න්දී॒ක්ෂාමව॑රුන්ධ - උච්යතේ - ක්රාමන්ති - තිෂ්ඨති) (අ. 10)
අනුවාකං 11 - වෛශ්වදේවහෝමමන්ත්රව්යාඛ්යානම්
ප්රජාප॑ති-රශ්වමේ॒ධ-ම॑සෘජත . තග්ං සෘ॒ෂ්ට-න්න කිඤ්ච॒නෝද॑යච්ඡත් .
තං-වෛँ᳚ශ්වදේ॒වාන්යේ॒-වෝද॑යච්ඡන්න් . යද්වෛ᳚ශ්වදේ॒වානි॑ ජු॒හෝති॑ .
ය॒ජ්ඤස්යෝද්ය॑ත්යෛ .. ස්වාහා॒-(අ)(අ)ධිමාධී॑තාය॒ ස්වාහා᳚ . ස්වාහා-(අ)(අ)ධී॑ත॒-ම්මන॑සේ॒ ස්වාහා᳚ .
ස්වාහා॒ මනඃ॑ ප්ර॒ජාප॑තයේ॒ ස්වාහා᳚ .
කාය॒ ස්වාහා॒ කස්මෛ॒ ස්වාහා॑ කත॒මස්මෛ॒ ස්වාහේති॑ ප්රාජාප॒ත්යේ මුඛ්යේ॑ භවතඃ .
ප්ර॒ජාප॑ති-මුඛාභිරේ॒වෛන॑-න්දේ॒වතා॑භි॒රුද්ය॑ච්ඡතේ .. 42 ..
අදි॑ත්යෛ॒ ස්වාහා-(අ)දි॑ත්යෛ ම॒හ්යෛ᳚ ස්වාහා-(අ)දි॑ත්යෛ සුමෘඩී॒කායෛ॒ ස්වාහේත්යා॑හ . ඉ॒යං-වාँ අදි॑තිඃ . අ॒ස්යා ඒ॒වෛන॑-ම්ප්රති॒ෂ්ඨායෝද්ය॑ච්ඡතේ ..
සර॑ස්වත්යෛ॒ ස්වාහා॒ සර॑ස්වත්යෛ බෘහ॒ත්යෛ᳚ ස්වාහා॒ සර॑ස්වත්යෛ පාව॒කායෛ॒ ස්වාහේත්යා॑හ .
වාග්වෛ සර॑ස්වතී . වා॒චෛවෛන॒මුද්ය॑ච්ඡතේ ..
පූ॒ෂ්ණේ ස්වාහා॑ පූ॒ෂ්ණේ ප්ර॑ප॒ථ්යා॑ය॒ ස්වාහා॑ පූ॒ෂ්ණේ න॒රන්ධි॑ෂාය॒ ස්වාහේත්යා॑හ .
ප॒ශවෝ॒ වෛ පූ॒ෂා . ප॒ශුභි॑රේ॒වෛන॒-මුද්ය॑ච්ඡතේ .. ත්වෂ්ට්රේ॒ ස්වාහා॒ ත්වෂ්ට්ර॑ තු॒රීපා॑ය॒ ස්වාහා॒ ත්වෂ්ට්රේ॑ පුරු॒රූපා॑ය॒ ස්වාහේත්යා॑හ . ත්වෂ්ටා॒ වෛ ප॑ශූ॒නා-ම්මි॑ථු॒නානාග්ං॑ රූප॒කෘත් . රූ॒පමේ॒ව ප॒ශුෂු॑ දධාති . අථෝ॑ රූ॒පෛරේ॒වෛන॒-මුද්ය॑ච්ඡතේ ..
විෂ්ණ॑වේ॒ ස්වාහා॒ විෂ්ණ॑වේ නිඛුර්ය॒පාය॒ ස්වාහා॒ විෂ්ණ॑වේ නිභූය॒පාය॒ ස්වාහේත්යා॑හ .
ය॒ජ්ඤෝ වෛ විෂ්ණුඃ॑ . ය॒ජ්ඤායෛ॒වෛන॒-මුද්ය॑ච්ඡතේ .. පූ॒ර්ණා॒හු॒ති-මු॑ත්ත॒මා-ඤ්ජු॑හෝති . ප්රත්යුත්ත॑බ්ධ්යෛ සය॒ත්වාය॑ .. 43 ..
(ය॒ච්ඡ॒තේ॒ - පු॒රු॒රූපා॑ය॒ ස්වාහේත්යා॑හා॒ෂ්ටෞ ච॑) (අ. 11)
අනුවාකං 12 - අශ්වසඤ්චරණවථ්සරේ ප්රතිදින-න්දේවයජනදේශේ කර්තව්යමිෂ්ටිත්රයමභිධීයතේ
සා॒වි॒ත්ර-ම॒ෂ්ටක॑පාල-ම්ප්රා॒තර්නිර්ව॑පති . අ॒ෂ්ටාක්ෂ॑රා ගාය॒ත්රී .
ගා॒ය॒ත්ර-ම්ප්රා॑තස්සව॒නම් .
ප්රා॒ත॒ස්ස॒ව॒නා දේ॒වෛන॑-ඞ්ගායත්රි॒යා ॑007ආ;ඡන්ද॒සෝ-(අ)ධි॒ නිර්මි॑මීතේ .
අථෝ᳚ ප්රාතස්සව॒නමේ॒ව තේනා᳚ප්නෝති . ගා॒ය॒ත්රී-ඤ්ඡන්දඃ॑ .. ස॒වි॒ත්රේ ප්ර॑සවි॒ත්ර ඒකා॑දශ-කපාල-ම්ම॒ද්ධ්යන්දි॑නේ . ඒකා॑දශාක්ෂරා ත්රි॒ෂ්ටුප් .
ත්රෛෂ්ටු॑භ॒-ම්මාද්ධ්ය॑න්දින॒ග්ං॒ සව॑නම් .
මාද්ධ්ය॑න්දිනා-දේ॒වෛන॒ග්ං॒ සව॑නාත්ත්රි॒ෂ්ටුභඃ॒-ඡන්ද॒සෝ-(අ)ධි॒ නිර්මි॑මීතේ .. 44 ..
අථෝ॒ මාද්ධ්ය॑න්දිනමේ॒ව සව॑න॒-න්තේනා᳚ප්නෝති . ත්රි॒ෂ්ටුභ॒-ඤ්ඡන්දඃ॑ .. ස॒වි॒ත්ර ආ॑සවි॒ත්රේ ද්වාද॑ශ-කපාල-මපරා॒හ්ණේ . ද්වාද॑ශාක්ෂරා॒ ජග॑තී . ජාග॑ත-න්තෘතීය සව॒නම් .
තෘ॒තී॒ය॒ ස॒ව॒නාදේ॒වෛන॒-ඤ්ජග॑ත්යා॒ ॑007ආ;ඡන්ද॒සෝ-(අ)ධි॒ නිර්මි॑මීතේ .
අථෝ॑ තෘතීය සව॒නමේ॒ව තේනා᳚ප්නෝති .
ජග॑තී॒-ඤ්ඡන්දඃ॑ .. ඊ॒ශ්ව॒රෝ වා අශ්වඃ॒ ප්රමු॑ක්තඃ॒ පරා᳚-ම්පරා॒වත॒-ඞ්ගන්තෝඃ᳚ .
ඉ॒හ ධෘති॒-ස්ස්වාහේ॒හ විධෘ॑ති॒-ස්ස්වාහේ॒හ රන්ති॒-ස්ස්වාහේ॒හ රම॑ති॒-ස්ස්වාහේති॒ චත॑ස්ර॒ ආහු॑තී-ර්ජුහෝති
( ) .. 45 ..
චත॑ස්රෝ॒ දිශඃ॑ . දි॒ග්භිරේ॒වෛන॒-ම්පරි॑ගෘහ්ණාති .. ආශ්ව॑ත්ථෝ ව්ර॒ජෝ භ॑වති . ප්ර॒ජාප॑ති-ර්දේ॒වේභ්යෝ॒ නිලා॑යත . අශ්වෝ॑ රූ॒ප-ඞ්කෘ॒ත්වා .
සෝ᳚-(අ)ශ්ව॒ත්ථේ සං॑​වँථ්ස॒ර-ම॑තිෂ්ඨත් . තද॑ශ්ව॒ත්ථස්යා᳚-ශ්වත්ථ॒ත්වම් .
යදාශ්ව॑ත්ථෝ ව්ර॒ජෝ භව॑ති . ස්ව ඒ॒වෛනං॒-යෝँනෞ॒ ප්රති॑ෂ්ඨාපයති .. 46 ..
(ත්රි॒ෂ්ටුභ॒ ॑ශ්ඡන්ද॒සෝ-(අ)ධි॒ නිර්මි॑මීතේ - ජුහෝති॒ - නව॑ ච) (අ. 12)
අනුවාකං 13 - සං​වँථ්සරාද්ර්ධ්වමුඛ්යස්යාග්රේරූපස්ථානම්
ආ බ්ර॑හ්ම-න්බ්රාහ්ම॒ණෝ බ්ර॑හ්මවර්ච॒සී ජා॑යතා॒-මිත්යා॑හ . බ්රා॒හ්ම॒ණ ඒ॒ව බ්ර॑හ්මවර්ච॒ස-න්දධාති . තස්මා᳚ත්පු॒රා බ්රා᳚හ්ම॒ණෝ බ්ර॑හ්මවර්ච॒ස්ය॑ ජායත .. ආ-(අ)ස්මි-න්රා॒ෂ්ට්රේ රා॑ජ॒න්ය॑ ඉෂ॒ව්යඃ॑ ශූරෝ॑ මහාර॒ථෝ ජා॑යතා॒-මිත්යා॑හ . රා॒ජ॒න්ය॑ ඒ॒ව ශෞ॒ර්ය-ම්ම॑හි॒මාන॑-න්දධාති . තස්මා᳚ත්පු॒රා රා॑ජ॒න්ය॑ ඉෂ॒ව්යඃ॑ ශූරෝ॑ මහාර॒ථෝ॑-(අ)ජායත ..
දෝග්ධ්රී॑ ධේ॒නුරිත්යා॑හ . ධේ॒න්වාමේ॒ව පයෝ॑ දධාති . තස්මා᳚ත්පු॒රා දෝග්ධ්රී॑ ධේ॒නුර॑ජායත . වෝඪා॑-(අ)න॒ඩ්වා-නිත්යා॑හ .. 47 ..
අ॒න॒ඩුහ්යේ॒ව වී॒ර්ය॑-න්දධාති . තස්මා᳚ත්පු॒රා වෝඪා॑-(අ)න॒ඩ්වාන॑ජායත . ආ॒ශු-ස්සප්ති॒රිත්යා॑හ . අශ්ව॑ ඒ॒ව ජ॒ව-න්ද॑ධාති . තස්මා᳚ත්පු॒රා-(අ)(අ)ශුරශ්වෝ॑-(අ)ජායත . පුර॑ධිං॒ර්යෝෂේත්යා॑හ .
යෝ॒ෂිත්යේ॒ව රූ॒ප-න්ද॑ධාති . තස්මා॒ථ්ස්ත්රී යු॑ව॒තිඃ ප්රි॒යා භාවු॑කා .. ජි॒ෂ්ණූ ර॑ථේ॒ෂ්ඨා ඉත්යා॑හ . ආ හ॒ වෛ තත්ර॑ ජි॒ෂ්ණූ ර॑ථේ॒ෂ්ඨා ජා॑යතේ .. 48 ..
යත්රෛ॒තේන॑ ය॒ජ්ඤේන॒ යජ॑න්තේ .. ස॒භේයෝ॒ යුවේත්යා॑හ . යෝ වෛ පූ᳚ර්වවය॒සී .
ස ස॒භේයෝ॒ යුවා᳚ . තස්මා॒ද්යුවා॒ පුමා᳚-න්ප්රි॒යෝ භාවු॑කඃ .. ආ-(අ)ස්ය යජ॑මානස්ය වී॒රෝ ජා॑යතා॒-මිත්යා॑හ . ආ හ॒ වෛ තත්ර॒ යජ॑මානස්ය වී॒රෝ ජා॑යතේ .
යත්රෛ॒තේන॑ ය॒ජ්ඤේන॒ යජ॑න්තේ .. නි॒කා॒මේනි॑කාමේ නඃ ප॒ර්ජන්යෝ॑ වර්​ෂ॒ත්විත්යා॑හ .
නි॒කා॒මේනි॑කාමේ හ॒ වෛ තත්ර॑ ප॒ර්ජන්යෝ॑ වර්​ෂති . යත්රෛ॒තේන॑ ය॒ජ්ඤේන॒ යජ॑න්තේ .. ඵ॒ලින්යෝ॑ න॒ ඕෂ॑ධයඃ පච්යන්තා॒-මිත්යා॑හ .
ඵ॒ලින්යෝ॑ හ॒ වෛ තත්රෞෂ॑ධයඃ පච්යන්තේ . යත්රෛ॒තේන॑ ය॒ජ්ඤේන॒ යජ॑න්තේ .
යෝ॒ග॒ක්ෂේ॒මෝ නඃ॑ කල්පතා॒-මිත්යා॑හ .
කල්ප॑තේ හ॒ වෛ තත්ර॑ ප්ර॒ජාභ්යෝ॑ යෝගක්ෂේ॒මඃ .
යත්රෛ॒තේන॑ ය॒ජ්ඤේන॒ යජ॑න්තේ .. 49 ..
(අ॒න॒ඩ්වානිත්යා॑හ - ජායතේ - වර්​ෂති ස॒ප්ත ච॑) (අ. 13)
අනුවාකං 14 - අන්නහෝමාඃ. ත්රිරාත්රරූපස්යාශ්වමේධස්ය ප්රථමදිනරාත්රෞ
ප්ර॒ජාප॑ති-ර්දේ॒වේභ්යෝ॑ ය॒ජ්ඤාන් ව්යාදි॑ශත් .
ස ආ॒ත්ම-න්න॑ශ්වමේ॒ධම॑ධත්ත .
ත-න්දේ॒වා අ॑බ්රුවන්න් . ඒ॒ෂ වාව ය॒ජ්ඤඃ . යද॑ශ්වමේ॒ධඃ . අප්යේ॒ව නෝ-(අ)ත්රා॒ස්ත්විති॑ .
තේභ්ය॑ ඒ॒තාන॑න්නහෝ॒මා-න්ප්රාය॑ච්ඡත් .
තාන॑ජුහෝත් . තෛර්වෛ ස දේ॒වාන॑ ප්රීණාත් .
යද॑න්න-හෝ॒මාඤ්ජු॒හෝති॑ .. 50 ..
දේ॒වානේ॒ව තෛර්යජ॑මානඃ ප්රීණාති .. ආජ්යේ॑න ජුහෝති .
අ॒ග්නේර්වා ඒ॒තද්රූ॒පම් . යදාජ්ය᳚ම් . යදාජ්යේ॑න ජු॒හෝති॑ . අ॒ග්නිමේ॒ව තත්ප්රී॑ණාති .. මධු॑නා ජුහෝති .
ම॒හ॒ත්යෛ වා ඒ॒තද්දේ॒වතා॑යෛ රූ॒පම් . යන්මධු॑ . යන්මධු॑නා ජු॒හෝති॑ .. 51 ..
ම॒හ॒තීමේ॒ව තද්දේ॒වතා᳚-ම්ප්රීණාති . ත॒ණ්ඩු॒ලෛ-ර්ජු॑හෝති . වසූ॑නාං॒-වාँ ඒ॒තද්රූ॒පම් . යත්ත॑ණ්ඩු॒ලාඃ . යත්ත॑ණ්ඩු॒ලෛ-ර්ජු॒හෝති॑ .
වසූ॑නේ॒ව තත්ප්රී॑ණාති . පෘථු॑කෛ-ර්ජු॒හෝති॑ (ර්ජුහෝති) .
රු॒ද්රාණාං॒-වාँ ඒ॒තද්රූ॒පම් . යත්පෘථු॑කාඃ . යත්පෘථු॑කෛ-ර්ජු॒හෝති॑ .. 52 ..
රු॒ද්රානේ॒ව තත්ප්රී॑ණාති . ලා॒ජෛර්ජු॑හෝති . ආ॒දි॒ත්යානාං॒-වාँ ඒ॒තද්රූ॒පම් . යල්ලා॒ජාඃ . යල්ලා॒ජෛ-ර්ජු॒හෝති॑ . ආ॒දි॒ත්යානේ॒ව තත්ප්රී॑ණාති . ක॒රම්බෛ᳚-ර්ජුහෝති . විශ්වේ॑ෂාං॒-වාँ ඒ॒තද්දේ॒වානාග්ං॑ රූ॒පම් . යත්ක॒රම්බාඃ᳚ . යත්ක॒රම්බෛ᳚-ර්ජු॒හෝති॑ .. 53 ..
විශ්වා॑නේ॒ව තද්දේ॒වා-න්ප්රී॑ණාති . ධා॒නාභි॑-ර්ජුහෝති .
නක්ෂ॑ත්රාණාං॒-වාँ ඒ॒තද්රූ॒පම් . යද්ධා॒නාඃ . යද්ධා॒නාභි॑-ර්ජු॒හෝති॑ . නක්ෂ॑ත්රාණ්යේ॒ව තත්ප්රී॑ණාති . සක්තු॑භි-ර්ජුහෝති . ප්ර॒ජාප॑තේ॒ර්වා ඒ॒තද්රූ॒පම් .
යථ්සක්ත॑වඃ . යථ්සක්තු॑භි-ර්ජු॒හෝති॑ .. 54 ..
ප්ර॒ජාප॑තිමේ॒ව තත්ප්රී॑ණාති . ම॒සූස්යෛ᳚ර්ජුහෝති .
සර්වා॑සාං॒-වාँ ඒ॒තද්දේ॒වතා॑නාග්ං රූ॒පම් . යන්ම॒සූස්යා॑නි . යන්ම॒සූස්යෛ᳚-ර්ජු॒හෝති॑ . සර්වා॑ ඒ॒ව තද්දේ॒වතාඃ᳚ ප්රීණාති . ප්රි॒ය॒ඞ්ගු॒ත॒ණ්ඩු॒ලෛ-ර්ජු॑හෝති . ප්රි॒යාඞ්ගා॑ හ॒ වෛ නාමෛ॒තේ .
ඒ॒තෛර්වෛ දේ॒වා අශ්ව॒ස්යාඞ්ගා॑නි॒ සම॑දධුඃ . යත්ප්රි॑යඞ්ගුතණ්ඩු॒ලෛ-ර්ජු॒හෝති॑ . අශ්ව॑ස්යෛ॒වාඞ්ගා॑නි॒ සන්ද॑ධාති .. දශාන්නා॑නි ජුහෝති . දශා᳚ක්ෂරා වි॒රාට් .
වි॒රාට්-කෘ॒ථ්ස්නස්යා॒-න්නාද්ය॒ස්යා-ව॑රුද්ධ්යෛ .. 55 ..
(ජු॒හෝති॒ - මධු॑නා ජු॒හෝති॒ - පෘථු॑කෛර්ජු॒හෝති॑ - ක॒රම්බෛ᳚ර්ජු॒හෝති॒ - සක්තු॑භිර්ජු॒හෝති॑ - ප්රියඞ්ගුතණ්ඩු॒ලෛර්ජු॒හෝති॑ ච॒ත්වාරි॑ ච) (අ. 14)
(අ॒න්න॒හෝ॒මානාජ්යේ॑නා॒ග්නේර්මධු॑නා තණ්ඩු॒ලෛඃ පෘථු॑කෛර්ලා॒ජෛඃ ක॒රම්බෛ᳚ද්ර්ධා॒නාභි॒-ස්සක්තු॑භිර්ම॒සූස්යෛඃ᳚ ප්රියඞ්ගුතණ්ඩු॒ලෛ-ර්දශාන්නා॑නි॒ ද්වාද॑ශ)
අනුවාකං 15 - තත්ප්රකාරවිශේෂ
ප්ර॒ජාප॑ති-රශ්වමේ॒ධම॑සෘජත . තග්ං සෘ॒ෂ්ටග්ං රක්ෂාග්॑ස්ය ජිඝාග්ංසන්න් .
ස ඒ॒තා-න්ප්ර॒ජාප॑තිර්නක්තග්ං හෝ॒මාන॑-පශ්යත් . තාන॑ ජුහෝත් . තෛර්වෛ ස ය॒ජ්ඤා-ද්රක්ෂා॒ග්॒ස්යපා॑හන්න් . යන්න॑ක්තග්ං හෝ॒මාඤ්ජු॒හෝති॑ . ය॒ජ්ඤාදේ॒ව තෛර්යජ॑මානෝ॒ රක්ෂා॒ග්॒ස්යප॑හන්ති .. ආජ්යේ॑න ජුහෝති .
වජ්රෝ॒ වා ආජ්ය᳚ම් . වජ්රේ॑ණෛ॒ව ය॒ජ්ඤා-ද්රක්ෂා॒ග්॒ස්යප॑හන්ති .. 56 ..
ආජ්ය॑ස්ය ප්රති॒පද॑-ඞ්කරෝති . ප්රා॒ණෝ වා ආජ්ය᳚ම් .
මු॒ඛ॒ත ඒ॒වාස්ය॑ ප්රා॒ණ-න්ද॑ධාති .. අ॒න්න॒හෝ॒මා-ඤ්ජු॑හෝති . ශරී॑රවදේ॒වාව॑රුන්ධේ .. ව්ය॒ත්යාස॑-ඤ්ජුහෝති . උ॒භය॒ස්යා ව॑රුද්ධ්යෛ ..
නක්ත॑-ඤ්ජුහෝති . රක්ෂ॑සා॒මප॑හත්යෛ .. ආජ්යේ॑නා-න්ත॒තෝ ජු॑හෝති .. 57 ..
ප්රා॒ණෝ වා ආජ්ය᳚ම් . උ॒භ॒යත॑ ඒ॒වාස්ය॑ ප්රා॒ණ-න්ද॑ධාති . පු॒රස්තා᳚-ච්චෝ॒පරි॑ෂ්ටාච්ච .. ඒක॑ස්මෛ॒ ස්වාහේත්යා॑හ . අ॒ස්මින්නේ॒ව ලෝ॒කේ ප්රති॑තිෂ්ඨති . ද්වාභ්යා॒ග්॒ ස්වාහේත්යා॑හ . අ॒මුෂ්මි॑න්නේ॒ව ලෝ॒කේ ප්රති॑තිෂ්ඨති . උ॒භයෝ॑රේ॒ව ලෝ॒කයාඃ॒ ප්රති॑තිෂ්ඨති . අ॒ස්මිග්ග්​ශ්චා॒-මුෂ්මිග්ග්॑ශ්ච .. ශ॒තාය॒ ස්වාහේත්යා॑හ . ශ॒තායු॒ර්වෛ පුරු॑ෂ-ශ්ශ॒තවී᳚ර්යඃ . ආයු॑රේ॒ව වී॒ර්ය॑මව॑රුන්ධේ .
ස॒හස්රා॑ය॒ ස්වාහේත්යා॑හ . ආයු॒ර්වෛ ස॒හස්ර᳚ම් . ආයු॑රේ॒වා-ව॑රුන්ධේ ..
සර්ව॑ස්මෛ॒ ස්වාහේත්යා॑හ . අප॑රිමිතමේ॒වා ව॑රුන්ධේ .. 58 ..
(ඒ॒ව ය॒ජ්ඤ-ද්රක්ෂා॒ග්॒ස්යප॑හන් - ත්යන්ත॒තෝ ජු॑හෝති - ශ॒තාය॒ ස්වාහේත්යා॑හ සප්ත ච॑) (අ. 15)
අනුවාකං 16 - විවරණමේතයෝඃ
ප්ර॒ජාප॑තිං॒-වාँ ඒ॒ෂ ඊ᳚ඵ්ස॒තීත්යා॑හුඃ . යෝ᳚-(අ)ශ්වමේ॒ධේන॒ යජ॑ත॒ ඉති॑ .
අථෝ॑ ආහුඃ . සර්වා॑ණි භූ॒තානීති॑ ..
ඒක॑ස්මෛ॒ ස්වාහේත්යා॑හ . ප්ර॒ජාප॑ති॒ර්වා ඒකඃ॑ . තමේ॒වාප්නෝ॑ති .. ඒක॑ස්මෛ॒ ස්වාහා॒ ද්වාභ්යා॒ග්॒ ස්වාහේත්ය॑භි-පූ॒ර්වමාහු॑තී-ර්ජුහෝති .
අ॒භි॒පූ॒ර්වමේ॒ව ස॑ව॒ර්ගං-ලෝँ॒කමේ॑ති .. ඒ॒කෝ॒ත්ත॒ර-ඤ්ජු॑හෝති .. 59 ..
ඒ॒ක॒වදේ॒ව සු॑ව॒ර්ගං-ලෝँ॒කමේ॑ති .. සන්ත॑ත-ඤ්ජුහෝති . සු॒ව॒ර්ගස්ය॑ ලෝ॒කස්ය॒ සන්ත॑ත්යෛ .. ශ॒තාය॒ ස්වාහේත්යා॑හ . ශ॒තායු॒ර්වෛ පුරු॑ෂ-ශ්ශ॒තවී᳚ර්යඃ . ආයු॑රේ॒ව වී॒ර්ය॑මව॑රුන්ධේ . ස॒හස්රා॑ය॒ ස්වාහේත්යා॑හ . ආයු॒ර්වෛ ස॒හස්ර᳚ම් . ආයු॑රේ॒වා ව॑රුන්ධේ .. අ॒යුතා॑ය॒ ස්වාහා॑ නි॒යුතා॑ය॒ ස්වාහා᳚ ප්ර॒යුතා॑ය॒ ස්වාහේත්යා॑හ .. 60 ..
ත්රය॑ ඉ॒මේ ලෝ॒කාඃ . ඉ॒මානේ॒ව ලෝ॒කානව॑රුන්ධේ .. අර්බු॑දාය॒ ස්වාහේත්යා॑හ . වාග්වා අර්බු॑දම් . වාච॑මේ॒වා ව॑රුන්ධේ .. න්ය॑ර්බුදාය॒ ස්වාහේත්යා॑හ .
යෝ වෛ වා॒චෝ භූ॒මා . තන්න්ය॑ර්බුදම් .
වා॒ච ඒ॒ව භූ॒මාන॒මව॑රුන්ධේ ..
ස॒මු॒ද්රාය॒ ස්වාහේත්යා॑හ .. 61 ..
ස॒මු॒ද්රමේ॒වාප්නෝ॑ති . මද්ධ්යා॑ය॒ ස්වාහේත්යා॑හ . මද්ධ්ය॑මේ॒වාප්නෝ॑ති . අන්තා॑ය॒ ස්වාහේත්යා॑හ . අන්ත॑මේ॒-වාප්නෝ॑ති . ප॒රා॒ද්ර්ධාය॒ ස්වාහේත්යා॑හ .
ප॒රා॒ද්ර්ධමේ॒වාප්නෝ॑ති .. උ॒ෂසේ॒ ස්වාහා॒ ව්යු॑ෂ්ට්යෛ॒ ස්වාහේත්යා॑හ . රාත්රි॒ර්වා උ॒ෂාඃ .
අහ॒ර්ව්යු॑ෂ්ටිඃ . අ॒හෝ॒රා॒ත්රේ ඒ॒වාව॑රුන්ධේ .
අථෝ॑ අහෝරා॒ත්රයෝ॑රේ॒ව ප්රති॑තිෂ්ඨති ..
තා යදු॒භයී॒ර්දිවා॑ වා॒ නක්තං॑-වාँ ජුහු॒යාත් . අ॒හෝ॒රා॒ත්රේ මෝ॑හයේත් . උ॒ෂසේ॒ ස්වාහා॒ ව්යු॑ෂ්ට්යෛ॒ ස්වාහෝ॑දේෂ්ය॒තේ ස්වාහෝ᳚ද්ය॒තේ
ස්වාහේත්යනු॑දිතේ ජුහෝති . උදි॑තාය॒ ස්වාහා॑ සුව॒ර්ගාය॒ ස්වාහා॑ ලෝ॒කාය॒ ස්වාහේත්යුදි॑තේ ජුහෝති .
අ॒හෝ॒රා॒ත්රයෝ॒-රව්ය॑තිමෝහාය .. 62 ..
(ඒ॒කෝ॒ත්ත॒ර-ඤ්ජු॑හෝති - ප්ර॒යුතා॑ය॒ ස්වාහේත්යා॑හ - සමු॒ද්රාය॒ ස්වාහේත්යා॒හාහ॒--ර් ව්යු॑ෂ්ටි-ස්ස॒ප්ත ච॑) (අ. 16)
අනුවාකං 17 - සප්තමකාණ්ඩගතාන්නහෝමානුවාකා ව්යාඛ්යායන්තේ
වි॒භූර්මා॒ත්රා ප්ර॒භූඃ පි॒ත්රේත්ය॑ශ්ව-නා॒මානි॑ ජුහෝති .
උ॒භයෝ॑රේ॒වෛනං॑-ලෝँ॒කයෝ᳚-ර්නාම॒ධේය॑-ඞ්ගමයති .. ආය॑නාය॒ ස්වාහා॒ ප්රාය॑ණාය॒ ස්වාහේත්යු॑-ද්ද්රා॒වාඤ්ජු॑හෝති . සර්ව॑මේ॒වෛන॒-මස්ක॑න්නග්ං සුව॒ර්ගං-ලෝँ॒ක-ඞ්ග॑මයති ..
අ॒ග්නයේ॒ ස්වාහා॒ සෝමා॑ය॒ ස්වාහේති॑ පූර්වහා॒මා-ඤ්ජු॑හෝති . පූර්ව॑ ඒ॒ව ද්වි॒ෂන්ත॒-ම්භ්රාතෘ॑ව්ය॒-මති॑ක්රාමති ..
පෘ॒ථි॒ව්යෛ ස්වාහා॒-(අ)න්තරි॑ක්ෂාය॒ ස්වාහේත්යා॑හ . ය॒ථා॒ ය॒ජුරේ॒වෛතත් .. අ॒ග්නයේ॒ ස්වාහා॒ සෝමා॑ය॒ ස්වාහේති॑ පූර්වදී॒ක්ෂා ජු॑හෝති .
පූර්ව॑ ඒ॒ව ද්වි॒ෂන්ත॒-ම්භ්රාතෘ॑ව්ය॒-මති॑ක්රාමති .. 63 ..
පෘ॒ථි॒ව්යෛ ස්වාහා॒-(අ)න්තරි॑ක්ෂාය॒ ස්වාහේත්යේ॑-කවි॒ග්ං॒ශිනී᳚-න්දී॒ක්ෂා-ඤ්ජු॑හෝති .
ඒක॑විග්ංශති॒ර්වෛ දේ॑වලෝ॒කාඃ . ද්වාද॑ශ॒ මාසාඃ॒ පඤ්ච॒ර්තවඃ॑ . ත්රය॑ ඉ॒මේ ලෝ॒කාඃ . අ॒සාවා॑දි॒ත්ය ඒ॑කවි॒ග්ං॒ශඃ . ඒ॒ෂ සු॑ව॒ර්ගෝ ලෝ॒කඃ .
සු॒ව॒ර්ගස්ය॑ ලෝ॒කස්ය॒ සම॑ෂ්ට්යෛ ..
භුවෝ॑ දේ॒වානා॒-ඞ්කර්ම॒ණේත්යෘ॑තු-දී॒ක්ෂා ජු॑හෝති .
ඍ॒තූනේ॒-වාස්මෛ॑ කල්පයති .. අ॒ග්නයේ॒ ස්වාහා॑ වා॒යවේ॒ ස්වාහේති॑ ජුහෝ॒ත්ය-න॑න්තරිත්යෛ .. 64 ..
අ॒ර්වාං​යँ॒ජ්ඤ-ස්සඞ්ක්රා॑ම॒ත්වි-ත්යාප්තී᳚-ර්ජුහෝති . සු॒ව॒ර්ගස්ය॑ ලෝ॒කස්යාප්ත්යෛ᳚ .. භූ॒ත-ම්භව්ය॑-ම්භවි॒ෂ්යදිති॒ පර්යා᳚ප්තී-ර්ජුහෝති .
සු॒ව॒ර්ගස්ය॑ ලෝ॒කස්ය॒ පර්යා᳚ප්ත්යෛ ..
ආ මේ॑ ගෘ॒හා භ॑ව॒න්ත්විත්යා॒භූ-ර්ජු॑හෝති . සු॒ව॒ර්ගස්ය॑ ලෝ॒කස්යා භූ᳚ත්යෛ ..
අ॒ග්නිනා॒ තපෝ-(අ)න්ව॑භව॒දිත්ය॑නු॒භූ-ර්ජු॑හෝති . සු॒ව॒ර්ගස්ය॑ ලෝ॒කස්යානු॑භූත්යෛ ..
ස්වාහා॒-(අ)(අ)ධිමාධී॑තාය॒ ස්වාහේති॒ සම॑ස්තානි වෛශ්වදේ॒වානි॑ ජුහෝති . සම॑ස්තමේ॒ව ද්වි॒ෂන්ත॒-ම්භ්රාතෘ॑ව්ය॒-මති॑ක්රාමති .. 65 ..
ද॒ද්භ්ය-ස්ස්වාහා॒ හනූ᳚භ්යා॒ග්॒ ස්වාහේත්ය॑ඞ්ගහෝ॒මා-ඤ්ජු॑හෝති .
අඞ්ගේ॑ අඞ්ගේ॒ වෛ පුරු॑ෂස්ය පා॒ප්මෝප॑ශ්ලිෂ්ටඃ .
අඞ්ගා॑දඞ්ගා දේ॒වෛන॑-ම්පා॒ප්මන॒ස්තේන॑ මුඤ්චති .. අ॒ඤ්ජ්යේ॒තාය॒ ස්වාහා॑ කෘ॒ෂ්ණාය॒ ස්වාහා᳚ ශ්වේ॒තාය॒ ස්වාහේත්ය॑-ශ්වරූ॒පාණි॑ ජුහෝති .
රූ॒පෛරේ॒වෛන॒ග්ං॒ සම॑ද්ර්ධයති ..
ඕෂ॑ධීභ්ය॒-ස්ස්වාහා॒ මූලේ᳚භ්ය॒-ස්ස්වාහේත්යෝ॑ෂධි හෝ॒මාඤ්ජු॑හෝති . ද්ව॒ය්යෝ වා ඕෂ॑ධයඃ . පුෂ්පේ᳚භ්යෝ॒-(අ)න්යාඃ ඵල॑-ඞ්ගෘ॒හ්ණන්ති॑ .
මූලේ᳚භ්යෝ॒-(අ)න්යාඃ . තා ඒ॒වෝභයී॒රව॑රුන්ධේ .. 66 ..
වන॒ස්පති॑භ්ය॒-ස්ස්වාහේති॑ වනස්පති-හෝ॒මාඤ්ජු॑හෝති .
ආ॒ර॒ණ්යස්යා॒න්නාද්ය॒ස්යාව॑රුද්ධ්යෛ ..
මේ॒ෂස්ත්වා॑ පච॒තෛ-ර॑ව॒ත්විත්ය-පා᳚ව්යානි ජුහෝති .
ප්රා॒ණා වෛ දේ॒වා අපා᳚ව්යාඃ . ප්රා॒ණානේ॒වාව॑රුන්ධේ .. කූප්යා᳚භ්ය॒-ස්ස්වාහා॒-(අ)ද්භ්ය-ස්ස්වාහේත්ය॒පාග්ං හෝමා᳚ඤ්ජුහෝති . අ॒ඵ්සු වා ආපඃ॑ . අන්නං॒-වාँ ආපඃ॑ . අ॒ද්භ්යෝ වා අන්න॑-ඤ්ජායතේ . යදේ॒වාද්භ්යෝ-(අ)න්න॒-ඤ්ජාය॑තේ . තදව॑රුන්ධේ .. 67 ..
(පූ॒ර්ව॒දී॒ක්ෂා ජු॑හෝති॒ පූර්ව॑ ඒ॒ව ද්වි॒ෂන්ත॒-ම්භ්රාතෘ॑ව්ය॒මති॑ක්රාම॒ - ත්යන॑න්තරිත්යෛ - ක්රාමති - රුන්ධේ॒ - ජාය॑ත॒ ඒක॑-ඤ්ච) (අ. 17)
අනුවාකං 18 - සප්තමකාණ්ඩගතාන්නහෝමානුවාකා ව්යාඛ්යායන්තේ
අම්භාග්ං॑සි ජුහෝති . අ॒යං-වෛँ ලෝ॒කෝ-(අ)ම්භාග්ං॑සි .
තස්ය॒ වස॒වෝ-(අ)ධි॑පතයඃ . අ॒ග්නිර්ජ්යෝතිඃ॑ . යදම්භාග්ං॑සි ජු॒හෝති॑ .
ඉ॒මමේ॒ව ලෝ॒කමව॑රුන්ධේ . වසූ॑නා॒ග්ං॒ සායු॑ජ්ය-ඞ්ගච්ඡති . අ॒ග්නි-ඤ්ජ්යෝති॒රව॑රුන්ධේ .. නභාග්ං॑සි ජුහෝති . අ॒න්තරි॑ක්ෂං-වෛँ නභාග්ං॑සි .. 68 ..
තස්ය॑ රු॒ද්රා අධි॑පතයඃ . වා॒යුර්ජ්යෝතිඃ॑ . යන්නභාග්ං॑සි ජු॒හෝති॑ . අ॒න්තරි॑ක්ෂමේ॒වා-ව॑රුන්ධේ . රු॒ද්රාණා॒ග්ං॒ සායු॑ජ්ය-ඞ්ගච්ඡති .
වා॒යු-ඤ්ජ්යෝති॒රව॑රුන්ධේ . මහාග්ං॑සි ජුහෝති . අ॒සෞ වෛ ලෝ॒කෝ මහාග්ං॑සි . තස්යා॑දි॒ත්යා අධි॑පතයඃ. සූර්යෝ॒ ජ්යෝතිඃ॑ .. 69 ..
යන්මහාග්ං॑සි ජු॒හෝති॑ . අ॒මුමේ॒ව ලෝ॒කමව॑රුන්ධේ . ආ॒දි॒ත්යානා॒ග්ං॒ සායු॑ජ්ය-ඞ්ගච්ඡති . සූර්ය॒-ඤ්ජ්යෝති॒රව॑රුන්ධේ ..
නමෝ॒ රාජ්ඤ॒ නමෝ॒ වරු॑ණා॒යේති॑ ය॒ව්යානි॑ ජුහෝති .
අ॒න්නාද්ය॒ස්යාව॑රුද්ධ්යෛ .. ම॒යෝ॒භූර්වාතෝ॑ අ॒භි වා॑තූ॒ස්රා ඉති॑ ග॒ව්යානි॑ ජුහෝති .
ප॒ශූ॒නාමව॑රුද්ධ්යෛ ..
ප්රා॒ණාය॒ ස්වාහා᳚ ව්යා॒නාය॒ ස්වාහේති॑ සන්තති-හෝ॒මාඤ්ජු॑හෝති . සු॒ව॒ර්ගස්ය॑ ලෝ॒කස්ය॒ සන්ත॑ත්යෛ .. 70 ..
සි॒තාය॒ ස්වාහා-(අ)සි॑තාය॒ ස්වාහේති॒ ප්රමු॑ක්තී-ර්ජුහෝති .
සු॒ව॒ර්ගස්ය॑ ලෝ॒කස්ය॒ ප්රමු॑ක්ත්යෛ .. පෘ॒ථි॒ව්යෛ ස්වාහා॒-(අ)න්තරි॑ක්ෂාය॒ ස්වාහේත්යා॑හ .
ය॒ථා॒ ය॒ජුරේ॒වෛතත් ..
ද॒ත්ත්වතේ॒ ස්වාහා॑-(අ)ද॒න්තකා॑ය॒ ස්වාහේති॑ ශරීර-හෝ॒මාඤ්ජු॑හෝති . පි॒තෘ॒ලෝ॒කමේ॒ව තෛර්යජ॑මා॒නෝ-(අ)ව॑රුන්ධේ .. කස්ත්වා॑ යුනක්ති॒ ස ත්වා॑ යුන॒ක්ත්විති॑ පරි॒ධීන්. යු॑නක්ති . ඉ॒මේ වෛ ලෝ॒කාඃ ප॑රි॒ධයඃ॑ . ඉ॒මානේ॒වාස්මෛ॑ ලෝ॒කාන්. යු॑නක්ති .
සු॒ව॒ර්ගස්ය॑ ලෝ॒කස්ය॒ සම॑ෂ්ට්යෛ .. 71 ..
යඃ ප්රා॑ණ॒තෝ ය ආ᳚ත්ම॒දා ඉති॑ මහි॒මානෞ॑ ජුහෝති .
සු॒ව॒ර්ගෝ වෛ ලෝ॒කෝ මහඃ॑ . සු॒ව॒ර්ගමේ॒ව තාභ්යාං᳚-ලෝँ॒කං-යँජ॑මා॒නෝ-(අ)ව॑රුන්ධේ ..
ආ බ්රහ්ම॑-න්බ්රාහ්ම॒ණෝ බ්ර॑හ්මවච॒ර්​සී ජා॑යතා॒මිති॒ සම॑ස්තානි බ්රහ්මවර්ච॒සානි॑ ජුහෝති .
බ්ර॒හ්ම॒ව॒ර්ච॒සමේ॒ව තෛර්යජ॑මා॒නෝ
-(අ)ව॑රුන්ධේ .. ජජ්ඤි॒ බීජ॒මිති॑ ජුහෝ॒ත්ය-න॑න්තරිත්යෛ ..
අ॒ග්නයේ॒ සම॑නම-ත්පෘථි॒ව්යෛ සමන॑ම॒දිති॑ සන්නති හෝ॒මාඤ්ජු॑හෝති . සු॒ව॒ර්ගස්ය॑ ලෝ॒කස්ය॒ සන්න॑ත්යෛ .. භූ॒තාය॒ ස්වාහා॑ භවිෂ්ය॒තේ ස්වාහේති॑ භූතාභ॒ව්යෞ හෝමෞ॑ ජුහෝති .
අ॒යං-වෛँ ලෝ॒කෝ භූ॒තම් .. 72 ..
අසෞ භ॑වි॒ෂ්යත් . අ॒නයෝ॑රේ॒ව ලෝ॒කයෝඃ॒ ප්රති॑තිෂ්ඨති . සර්ව॒ස්යාප්ත්යෛ᳚ . සර්ව॒ස්යාව॑රුද්ධ්යෛ .. යදක්ර॑න්දඃ ප්රථ॒ම-ඤ්ජාය॑මාන॒ ඉත්ය॑ශ්වස්තෝ॒මීය॑-ඤ්ජුහෝති . සර්ව॒ස්යාප්ත්යෛ᳚ . සර්ව॑ස්ය॒ ජිත්යෛ᳚ .. සර්ව॑මේ॒ව තේනා᳚ප්නෝති .
සර්ව॑-ඤ්ජයති . යෝ᳚-(අ)ශ්වමේ॒ධේන॒ යජ॑තේ .. 73 ..
ය උ॑ චෛනමේ॒වං-වේँද॑ .. ය॒ජ්ඤග්ං රක්ෂාග්॑ස්ය ජිඝාග්ංසන්න් . ස ඒ॒තා-න්ප්ර॒ජාප॑ති-ර්නක්තග්ං හෝ॒මාන॑පශ්යත් . තාන॑ජුහෝත් .
තෛර්වෛ ස ය॒ජ්ඤාද්රක්ෂා॒ග්॒ස්යපා॑හන්න් . යන්න॑ක්තග්ං හෝ॒මාඤ්ජු॒හෝති॑ .
ය॒ජ්ඤාදේ॒ව තෛර්යජ॑මානෝ॒
රක්ෂා॒ග්॒ස්යප॑හන්ති .. උ॒ෂසේ॒ ස්වාහා॒ ව්යු॑ෂ්ට්යෛ॒ ස්වාහේත්ය॑න්ත॒තෝ ජු॑හෝති .
සු॒ව॒ර්ගස්ය॑ ලෝ॒කස්ය॒ සම॑ෂ්ට්යෛ .. 74 ..
(වෛ නභාග්ං॑සි॒ - සූර්යෝ॒ ජ්යෝතිඃ॒ - සන්ත॑ත්යෛ॒ - සම॑ෂ්ට්යෛ - භු॒තම් - ँයජ॑තේ॒ - +නව॑ ච) (අ. 18)
අනුවාකං 19 - ඖපසථ්යදිනේ යූපප්රයෝගාඃ
ඒ॒ක॒යූ॒පෝ වෛ॑කාද॒ශිනී॑ වා . අ॒න්යේෂාං᳚-යँ॒ජ්ඤානාං॒-යූँපා॑ භවන්ති .
ඒ॒ක॒වි॒ශින්ය॑-ශ්වමේ॒ධස්ය॑ . සු॒ව॒ර්ගස්ය॑ ලෝ॒කස්යා॒-භිජි॑ත්යෛ .. බෛ॒ල॒.වෝ වා॑ ඛාදි॒රෝ වා॑ පාලා॒ශෝ වා᳚ . අ॒න්යේෂාං᳚-යँජ්ඤක්රතූ॒නාං-යූँපා॑ භවන්ති . රාජ්ජු॑දාල॒ ඒක॑විග්ංශත්ය-රත්නිරශ්වමේ॒ධස්ය॑ . සු॒ව॒ර්ගස්ය॑ ලෝ॒කස්ය॒ සම॑ෂ්ට්යෛ .. නාන්යේෂා᳚-ම්පශූ॒නා-න්තේ॑ජ॒න්යා අ॑ව॒ද්යන්ති॑ . අව॑ද්ය॒න්ත්යශ්ව॑ස්ය .. 75 ..
පා॒ප්මා වෛ තේ॑ජ॒නී . පා॒ප්මනෝ-(අ)ප॑හත්යෛ ..
ප්ල॒ක්ෂ॒ශා॒ඛායා॑ම॒න්යේෂා᳚-ම්පශූ॒නාම॑ව॒ද්යන්ති॑ . වේ॒ත॒ස॒-ශා॒ඛායා॒-මශ්ව॑ස්ය . අ॒ඵ්සුයෝ॑නි॒ර්වා අශ්වඃ॑ . අ॒ඵ්සු॒ජෝ වේ॑ත॒සඃ . ස්ව ඒ॒වාස්ය॒ යෝනා॒ව-ව॑ද්යති ..
යූපේ॑ෂු ග්රා॒ම්යා-න්ප॒ශූන්නි॑-යු॒ඤ්ජන්ති॑ . ආ॒රෝ॒කේෂ්වා॑-ර॒ණ්යාන්ධා॑රයන්ති .
ප॒ශූ॒නාං-ව්යාँවෘ॑ත්ත්යෛ .. ආ ග්රා॒ම්යා-න්ප॒ශූන්-ँලභ॑න්තේ . ප්රාර॒ණ්යාන්​ථ්සෘ॑ජන්ති . පා॒ප්මනෝ-(අ)ප॑හත්යෛ .. 76 ..
(අශ්ව॑ස්ය॒ - ව්යාවෘ॑ත්ත්ය॒ ත්රීණි॑ ච) (අ. 19)
අනුවාකං 20 - යූපානාං ස්ථානාදයඃ
රාජ්ජු॑දාල-මග්නි॒ෂ්ඨ-ම්මි॑නෝති . භ්රූ॒ණ॒හ॒ත්යායා॒ අප॑හත්යෛ .. පෞතු॑ද්රවාව॒භිතෝ॑ භවතඃ . පුණ්ය॑ස්ය ග॒න්ධස්යාව॑රුද්ධ්යෛ .
භ්රූ॒ණ॒හ॒ත්යා-මේ॒වාස්මා॑-දප॒හත්ය॑ . පුණ්යේ॑න ග॒න්ධේනෝ॑භ॒යතඃ॒ පරි॑ගෘහ්ණාති ..
ෂඩ්බෛ॒ල්॒.වා භ॑වන්ති . බ්ර॒හ්ම॒ව॒ර්ච॒සස්යා-ව॑රුද්ධ්යෛ .. ෂට්ඛා॑දි॒රාඃ .
තේජ॒සෝ-(අ)ව॑රුද්ධ්යෛ .. 77 ..
ෂට්පා॑ලා॒ශාඃ . සෝ॒ම॒පී॒ථස්යා-ව॑රුද්ධ්යෛ .. ඒක॑විග්ංශති॒-ස්සම්ප॑ද්යන්තේ .
ඒක॑විග්ංශති॒ර්වෛ දේ॑වලෝ॒කාඃ . ද්වාද॑ශ॒ මාසාඃ॒ පඤ්ච॒ර්තවඃ॑ . ත්රය॑ ඉ॒මේ ලෝ॒කාඃ . අ॒සාවා॑දි॒ත්ය ඒ॑කවි॒ග්ං॒ශඃ . ඒ॒ෂ සු॑ව॒ර්ගෝ ලෝ॒කඃ .
සු॒ව॒ර්ගස්ය॑ ලෝ॒කස්ය॒ සම॑ෂ්ට්යෛ .. ශ॒ත-ම්ප॒ශවෝ॑ භවන්ති .. 78 ..
ශ॒තායුඃ॒ පුරු॑ෂ-ශ්ශ॒තේන්ද්රි॑යඃ . ආයු॑ෂ්යේ॒වේන්ද්රි॒යේ ප්රති॑තිෂ්ඨති ..
සර්වං॒-වාँ අ॑ශ්වමේ॒ද්ධ්යාප්නෝ॑ති . අප॑රිමිතා භවන්ති . අප॑රිමිත॒ස්යා-ව॑රුද්ධ්යෛ .. බ්ර॒හ්ම॒වා॒දිනෝ॑ වදන්ති . කස්මා᳚ථ්ස॒ත්යාත් .
ද॒ක්ෂි॒ණ॒තෝ᳚-(අ)න්යේෂා᳚-ම්පශූ॒නාම॑ව॒ද්යන්ති॑ . උ॒ත්ත॒ර॒තෝ-(අ)ශ්ව॒ස්යේති॑ . වා॒රු॒ණෝ වා අශ්වඃ॑ .. 79 ..
ඒ॒ෂා වෛ වරු॑ණස්ය॒ දික් . ස්වායා॑මේ॒වාස්ය॑ දි॒ශ්යව॑ද්යති . යදිත॑රේෂා-ම්පශූ॒නාම॑ව॒ද්යති॑ . ශ॒ත॒දේ॒ව॒ත්ය॑-න්තේනාව॑රුන්ධේ ..
චි॒තේ᳚-(අ)ග්නා-වධි॑වෛත॒සේ කටේ-(අ)ශ්ව॑-ඤ්චිනෝති .
අ॒ඵ්සු-යෝ॑නි॒ර්වා අශ්වඃ॑ .
අ॒ඵ්සු॒ජෝ වේ॑ත॒සඃ . ස්ව ඒ॒වෛනං॒-යෝँනෞ॒ ප්රති॑ෂ්ඨාපයති .. පු॒රස්තා᳚-ත්ප්ර॒ත්යඤ්ච॑-න්තූප॒ර-ඤ්චි॑නෝති . ප॒ශ්චාත්ප්රා॒චීන॑-ඞ්ගෝමෘ॒ගම් .. 80 ..
ප්රා॒ණා॒පා॒නා-වේ॒වාස්මින᳚ ථ්ස॒ම්යඤ්චෞ॑ දධාති ..
අශ්ව॑-න්තූප॒ර-ඞ්ගෝ॑මෘ॒ගමිති॑ සර්ව॒හුත॑ ඒ॒තාඤ්ජු॑හෝති . ඒ॒ෂාං-ලෝँ॒කානා॑-ම॒භිජි॑ත්යෛ .. ආ॒ත්මනා॒-(අ)භිජු॑හෝති . සාත්මා॑නමේ॒වෛන॒ග්ං॒ සත॑නු-ඞ්කරෝති .. සාත්මා॒-(අ)මුෂ්මි॑න් ँලා॒කේ භ॑වති .
ය ඒ॒වං-වේँද॑ . අථෝ॒ වසෝ॑රේ॒ව ධාරා॒-න්තේනාව॑රුන්ධේ .. ඉ॒ලු॒වර්දා॑ය॒ ස්වාහා॑ බලි॒වර්දා॑ය॒ ස්වාහේත්යා॑හ . සං॒​වँ॒ථ්ස॒රෝ වා ඉ॑ලු॒වර්දඃ॑ .
ප॒රි॒ව॒ථ්ස॒රෝ බ॑ලි॒වර්දඃ॑ . සං॒​වँ॒ථ්ස॒රාදේ॒ව ප॑රිවථ්ස॒රාදායු॒ර ව॑රුන්ධේ . ආයු॑රේ॒වාස්මි॑න්-දධාති .
තස්මා॑දශ්ව-මේධයා॒ජී ජ॒රසා॑ වි॒ස්රසා॒-(අ)මුං-ලෝँ॒කමේ॑ති .. 81 ..
(තේජ॒සෝ-(අ)ව॑රුද්ධෛ - භව॒න් - ත්යශ්වෝ॑ - ගෝමෘ॒ග - මි॑ලු॒වර්ද॑ ශ්ච॒ත්වාරි॑ ච) (අ. 20)
අනුවාකං 21 - චේතව්යාග්නයාදේර්විශේෂඃ
ඒ॒ක॒වි॒ග්ං॒ශෝ᳚-(අ)ග්නිර්භ॑වති . ඒ॒ක॒වි॒ග්ං॒ශ-ස්ස්තෝමඃ॑ . ඒක॑විග්ංශති॒ර්යූපාඃ᳚ ..
යථා॒ වා අශ්වා॑ වර්ර්​ෂ॒භා වා॒ වෘෂා॑ණ-ස්සග්ග්​ස්ඵු॒රේරන්න්॑ . ඒ॒වමේ॒තථ්ස්තෝමා॒-ස්සග්ග්​ස්ඵු॑රන්තේ . යදේ॑කවි॒ග්ං॒ශාඃ . තේ යථ්ස॑මෘ॒ච්ඡේරන්න්॑ . හ॒න්යේතා᳚ස්ය ය॒ජ්ඤඃ .. ද්වා॒ද॒ශ ඒ॒වාග්නි-ස්ස්යා॒දිත්යා॑හුඃ .
ද්වා॒ද॒ශ-ස්ස්තෝමඃ॑ .. 82 ..
ඒකා॑දශ॒ යූපාඃ᳚ .. යද්ද්වා॑ද॒ශෝ᳚-(අ)ග්නිර්භව॑ති . ද්වාද॑ශ॒ මාසා᳚-ස්සං​වँථ්ස॒රඃ .
සං॒​වँ॒ථ්ස॒රේණෛ॒වාස්මා॒ අන්න॒මව॑රුන්ධේ .. යද්දශ॒ යූපා॒ භව॑න්ති . දශා᳚ක්ෂරා වි॒රාට් . අන්නං॑-විँ॒රාට් . වි॒රාජෛ॒වාන්නාද්ය॒-මව॑රුන්ධේ .
ය ඒ॑කාද॒ශඃ . ස්තන॑ ඒ॒වාස්යෛ॒ සඃ .. 83 ..
දු॒හ ඒ॒වෛනා॒-න්තේන॑ .. තදා॑හුඃ .
යද්ද්වා॑ද॒ශෝ᳚-(අ)ග්නි-ස්ස්යා᳚ද්ද්වාද॒ශ-ස්ස්තෝම॒ ඒකා॑දශ॒ යූපාඃ᳚ . යථා॒ ස්ථූරි॑ණා යා॒යාත් . තා॒දෘක්තත් .. ඒ॒ක॒වි॒ග්ං॒ශ ඒ॒වාග්නිඃ
ස්යා॒දිත්යා॑හුඃ . ඒ॒ක॒වි॒ග්ං॒ශ-ස්ස්තෝමඃ॑ .
ඒක॑විග්ංශති॒ර්යූපාඃ᳚ . යථා॒ ප්රෂ්ටි॑භි॒ර්යාති॑ .
තා॒දෘගේ॒ව තත් .. 84 ..
යෝ වා අ॑ශ්වමේ॒ධේ ති॒ස්රඃ ක॒කුභෝ॒ වේද॑ . ක॒කුද්ධ॒ රාජ්ඤා᳚-ම්භවති .
ඒ॒ක॒වි॒ග්ං॒ශෝ᳚-(අ)ග්නිර්භ॑වති . ඒ॒ක॒වි॒ග්ං॒ශ-ස්ස්තෝමඃ॑ . ඒක॑විග්ංශති॒ර්යූපාඃ᳚ .
ඒ॒තා වා අ॑ශ්වම॒ධේ ති॒ස්රඃ ක॒කුභඃ॑ .
ය ඒ॒වං-වේँද॑ . ක॒කුද්ධ॒ රාජ්ඤා᳚-ම්භවති ..
යෝ වා අ॑ශ්වමේ॒ධේ ත්රීණි॑ ශී॒ර්॒ෂාණි॒ වේද॑ .
ශිරෝ॑ හ॒ රාජ්ඤා᳚-ම්භවති .
ඒ॒ක॒වි॒ග්ං॒ශෝ᳚-(අ)ග්නිර්භ॑වති . ඒ॒ක॒වි॒ග්ං॒ශ-ස්ස්තෝමඃ॑ . ඒක॑විග්ංශති॒ර්යූපාඃ᳚ .
ඒ॒තානි॒ වා අ॑ශ්වමේ॒ධේ ත්රීණි॑ ශී॒ර॒.ෂාණි॑ .
ය ඒ॒වං-වේँද॑ . ශිරෝ॑ හ॒ රාජ්ඤා᳚-ම්භවති .. 85 ..
(ද්වා॒ද॒ශ-ස්ස්තෝමඃ॒-ස- ඒ॒ව තච් - ඡිරෝ॑ හ॒ රාජ්ඤා᳚-ම්භවති॒ ෂට්ච॑) (අ. 21)
අනුවාකං 22 - උක්ථ්යාඛ්යේ ද්විතීයේ-(අ)හනි බහිෂ්පවමානේ අශ්වස්යෝද්රාතෘත්වම්
දේ॒වා වා අ॑ශ්වමේ॒ධේ පව॑මානේ . සු॒ව॒ර්ගං-ලෝँ॒ක-න්න ප්රාජා॑නන්න් . තමශ්වඃ॒ ප්රාජා॑නාත් .
යද॑ශ්වම॒ධේ-(අ)ශ්වේ॑න॒ මේද්ධ්යේ॒නෝද॑ඤ්චෝ බහිෂ්පවමා॒නග්ං සර්ප॑න්ති . සු॒ව॒ර්ගස්ය॑ ලෝ॒කස්ය॒ ප්රජ්ඤා᳚ත්යෛ . න වෛ ම॑නු॒ෂ්යඃ॑ සුව॒ර්ගං-ලෝँ॒කමඤ්ජ॑සා වේද .
අශ්වෝ॒ වෛ සු॑ව॒ර්ගං-ලෝँ॒කමඤ්ජ॑සා වේද .. යදු॑ද්ගා॒-තෝද්ගායේ᳚ත් . යථා-(අ)ක්ෂේ᳚ත්රජ්ඤෝ॒-(අ)න්යේන॑ ප॒ථා ප්ර॑තිපා॒දයේ᳚ත් . තා॒දෘක්තත් .. 86 ..
උ॒ද්ගා॒තාර॑-මප॒රුද්ධ්ය॑ . අශ්ව॑-මුද්ගී॒ථාය॑ වෘණීතේ . යථා᳚ ක්ෂේත්ර॒ජ්ඤෝ-(අ)ඤ්ජ॑සා॒ නය॑ති .
ඒ॒වමේ॒වෛන॒මශ්වඃ॑ සුව॒ර්ගං-ලෝँ॒කමඤ්ජ॑සා නයති .. පුච්ඡ॑ම॒න්වාර॑භන්තේ . සු॒ව॒ර්ගස්ය॑ ලෝ॒කස්ය॒ සම॑ෂ්ට්යෛ .. හි-ඞ්ක॑රෝති . සාමෛ॒වාකඃ॑ .
හි-ඞ්ක॑රෝති . උ॒ද්ගී॒ථ ඒ॒වාස්ය॒ සඃ .. 87 ..
වඩ॑බා॒ උප॑ රුන්ධන්ති . මි॒ථු॒න॒ත්වාය॒ ප්රජා᳚ත්යෛ .
අථෝ॒ යථෝ॑පගා॒තාර॑ උප॒ගාය॑න්ති . තා॒දෘගේ॒ව තත් .. උද॑ගාසී॒දශ්වෝ॒ මේද්ධ්ය॒ ඉත්යා॑හ . ප්රා॒ජා॒ප॒ත්යෝ වා අශ්වඃ॑ . ප්ර॒ජාප॑ති-රුද්ගී॒ථඃ . උ॒ද්ගී॒ථමේ॒වාව॑රුන්ධේ . අථෝ॑ ඍඛ්සා॒මයෝ॑රේ॒ව ප්රති॑තිෂ්ඨති .. හිර॑ණ්යේනෝ॒පාක॑රෝති .
ජ්යෝති॒ර්වෛ හිර॑ණ්යම් . ජ්යෝති॑රේ॒ව මු॑ඛ॒තෝ ද॑ධාති .
යජ॑මානේ ච ප්ර॒ජාසු॑ ච . අථෝ॒ හිර॑ණ්යජ්යෝතිරේ॒ව යජ॑මාන-ස්සුව॒ර්ගං-ලෝँ॒කමේ॑ති .. 88 ..
(තථ් - ස - උ॒පාක॑රෝති ච॒ත්වාරි॑ ච) (අ. 22)
අනුවාකං 23 - අශ්වේ පර්යග්න්යප්රයන්තානා-ම්පශූනා-න්නියෝජනං
පුරු॑ෂෝ॒ වෛ ය॒ජ්ඤඃ . ය॒ජ්ඤඃ ප්ර॒ජාප॑තිඃ . යදශ්වේ॑ ප॒ශූන්නි॑යු॒ඤ්ජන්ති॑ .
ය॒ජ්ඤාදේ॒ව තද්ය॒ජ්ඤ-ම්ප්රයු॑ඞ්ක්තේ .. අශ්ව॑-න්තූප॒ර-ඞ්ගෝ॑මෘ॒ගම් . තාන॑ග්නි॒ෂ්ඨ ආල॑භතේ .
සේ॒නා॒මු॒ඛමේ॒ව තථ්සග්ග්​ශ්ය॑ති . තස්මා᳚-ද්රාජමු॒ඛ-ම්භී॒ෂ්ම-ම්භාවු॑කම් ..
ආ॒ග්නේ॒ය-ඞ්කෘ॒ෂ්ණග්රී॑ව-ම්පු॒රස්තා᳚-ල්ල॒ලාටේ᳚ . පූ॒ර්වා॒ග්නිමේ॒ව ත-ඞ්කු॑රුතේ .. 89 ..
තස්මා᳚-ත්පූර්වා॒ග්නි-ම්පු॒රස්තා᳚-ථ්ස්ථාපයන්ති .. පෞ॒ෂ්ණම॒න්වඤ්ච᳚ම් . අන්නං॒-වෛँ පූ॒ෂා . තස්මා᳚-ත්පූර්වා॒ග්නා-වා॑හා॒ර්ය॑-මාහ॑රන්ති ..
ඓ॒න්ද්රා॒පෞ॒ෂ්ණ මු॒පරි॑ෂ්ටාත් . ඓ॒න්ද්රෝ වෛ රා॑ජ॒න්යෝ-(අ)න්න॑-ම්පූ॒ෂා .
අ॒න්නාද්යේ॑නෛ॒වෛන॑-මුභ॒යතඃ॒ පරි॑ගෘහ්ණාති . තස්මා᳚-ද්රාජ॒න්යෝ᳚න්නා॒දෝ භාවු॑කඃ ..
ආ॒ග්නේ॒යෞ කෘ॒ෂ්ණග්රී॑වෞ බාහු॒වෝඃ . බා॒හු॒වෝරේ॒ව වී॒ර්ය॑-න්ධත්තේ .. 90 ..
තස්මා᳚-ද්රාජ॒න්යෝ॑ බාහුබ॒ලී භාවු॑කඃ ..
ත්වා॒ෂ්ට්රෞ ලෝ॑මශස॒ක්ථෞ ස॒ක්ථ්යෝඃ .
ස॒ක්ථ්යෝරේ॒ව වී॒ර්ය॑-න්ධත්තේ . තස්මා᳚-ද්රාජ॒න්ය॑ ඌරුබ॒ලී භාවු॑කඃ .. ශි॒ති॒පෘ॒ෂ්ඨෞ බා॑ර්​හස්ප॒ත්යෞ පෘ॒ෂ්ඨේ .
බ්ර॒හ්ම॒ව॒ර්ච॒ස-මේ॒වෝපරි॑ෂ්ටාද්ධත්තේ .
අථෝ॑ ක॒වචේ॑ ඒ॒වෛතේ අ॒භිතඃ॒ පර්යූ॑හතේ .
තස්මා᳚-ද්රාජ॒න්යඃ॑ සන්න॑ද්ධෝ වී॒ර්ය॑-ඞ්කරෝති .. ධා॒ත්රේ පෘ॑ෂෝද॒ර-ම॒ධස්තා᳚ත් .
ප්ර॒ති॒ෂ්ඨාමේ॒වෛතා-ඞ්කු॑රුතේ .
අථෝ॑ ඉ॒යං-වෛँ ධා॒තා .
අ॒ස්යාමේ॒ව ප්රති॑තිෂ්ඨති .. සෞ॒ර්ය-ම්බ॒ලක්ෂ॒-ම්පුච්ඡේ᳚ . උ॒ථ්සේ॒ධමේ॒ව ත-ඞ්කු॑රුතේ .
තස්මා॑දුථ්සේ॒ධ-ම්භ॒යේ ප්ර॒ජා
අ॒භිසග්ග්​ශ්ර॑යන්ති .. 91 ..
(කු॒රු॒තේ॒ - ධ॒ත්තේ॒ - කු॒රු॒තේ॒ පඤ්ච॑ ච) (අ. 23)
(සා॒ග්රං॒හ॒ණ්යා - චතු॑ෂ්ටය්යෝ॒ - යෝ වෛ - යඃ පි॒තු - ශ්ච॒ත්වාරා॒ - යථා॑ නි॒ක්තම් - ප්ර॒ජාප॑තයේ ත්වා॒- යථා॒ ප්රෝක්ෂි॑තං - වි॒භූරා॑හ- ප්ර॒ජාප॑තිරකාමයතාශ්වමේ॒ධේන॑ - ප්ර॒ජාප॑ති॒ර්න කිඤ්ච॒ න - සා॑වි॒ත්ර - මා බ්රහ්ම॑න් - ප්ර॒ජාප॑ති-ර්දේ॒වේභ්යඃ॑ - ප්ර॒ජාප॑ති॒ රක්ෂාග්ං॑සි - ප්ර॒ජාප॑තිමීඵ්සති - වි॒භුර॑ශ්වනා॒මාන්ය - ම්භාග්॑ - ස්යේකයූ॒පෝ - රාජ්ජු॑දාල - මේකවි॒ග්ං॒ශෝ - දේ॒වාඃ - පුරු॑ෂ॒ ස්ත්රයෝ॑විග්ංශතිඃ)
(සා॒ග්රං॒හ॒ණ්යා - තස්මා॑දශ්වමේධයා॒ජී - ය-ත්පරි॑මිතා॒ - ය-ද්ය॑ජ්ඤමු॒ඛේ - යෝ දී॒ක්ෂාම් - දේ॒වානේ॒ව - ත්රය॑ ඉ॒මේ - සි॒තාය॑ - ප්රාණාපා॒නාවේ॒වාස්මි॒න් - තස්මා᳚-ද්රාජ॒න්ය॑ ඒක॑නවතිඃ)
(සා॒ග්රං॒හ॒ණ්යා - සග්ග්​ශ්ර॑යන්ති)
.. හරිඃ ඕම් ..
.. කෘෂ්ණ යජුර්වේදීය තෛත්තිරීය බ්රාහ්මණේ තෘතීයාෂ්ටකේ අෂ්ටමඃ ප්රපාඨක-ස්සමාප්තඃ ..
+++++++++++++++++++++++++++
Roman (IAST) Transliteration
kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya brāhmaṇe tṛtīyāṣṭake aṣṭamaḥ prapāṭhakaḥ - aśvamedhabrāhmaṇaṃ-vai~śvadeva-ṅkāṇḍam
o-nnamaḥ paramātmane, śrī mahāgaṇapataye namaḥ,
śrī gurubhyo namaḥ | ha॒riḥ॒ om ||
(aśvamedhabrāhmaṇaṃ-vai~śvadeva-ṅkāṇḍaṃ)
anuvākaṃ 1 - sāṅgrahaṇyeṣṭyādayaḥ yājamānasaṃskārāḥ
sā॒graṃ॒ha॒ṇyeṣṭyā̭ yajate | i॒mā-ñja॒natā॒gṃ॒ saṅga̭hṇā॒nīti̭ || dvāda̭śāratnī raśa॒nā bha̭vati | dvāda̭śa॒ māsā᳚-ssaṃ​va~thsa॒raḥ |
saṃ॒​va~॒thsa॒rame॒vā va̭rundhe | mau॒ñjī bha̭vati | ūrgvai muñjāḥ᳚ | ūrja̭me॒ vā va̭rundhe || ci॒trā nakṣa̭tra-mbhavati | ci॒traṃ-vā~ e॒tatkarma̭ || 1 ||
yada̭śvame॒dha-ssamṛ̭ddhyai || puṇya̭nāma deva॒yaja̭na-ma॒ddhyava̭syati | puṇyā̭me॒va tena̭ kī॒rtima॒bhija̭yati || apa̭dātī-nṛ॒tvijaḥ̭ sa॒māva̭ha॒ntyā sṷbrahma॒ṇyāyāḥ᳚ |
su॒va॒rgasya̭ lo॒kasya॒ sama̭ṣṭyai || ke॒śa॒śma॒śru va̭pate | na॒khāni॒ nikṛ̭ntate | da॒to dhā̭vate | snāti̭ | aha̭taṃ॒-vā~saḥ॒ pari̭dhatte | pā॒pmano-'pa̭hatyai |
vācaṃ̭-ya~॒tvopa̭vasati | su॒va॒rgasya̭ lo॒kasya॒ guptyai᳚ | rātri̭-ñjāga॒raya̭nta āsate | su॒va॒rgasya̭ lo॒kasya॒ sama̭ṣṭyai || 2 ||
(karma̭ - dhatte॒ pañca̭ ca) (a. 1)
anuvākaṃ 2 - brahmaudanābhidhānam
catṷṣṭayya॒ āpo̭ bhavanti |
catṷśśapho॒ vā aśvaḥ̭ prājāpa॒tya-ssamṛ̭ddhyai ||
tā di॒gbhya-ssa॒mābhṛ̭tā bhavanti | di॒kṣu vā āpaḥ̭ |
annaṃ॒-vā~ āpaḥ̭ | a॒dbhyo vā anna̭-ñjāyate | yade॒vādbhyo-'nna॒-ñjāya̭te | tadava̭rundhe || tāsṷ brahmauda॒na-mpa̭cati | reta̭ e॒va tadda̭dhāti || 3 ||
catṷśśarāvo bhavati | di॒kṣvḙva prati̭tiṣṭhati || u॒bha॒yato̭ ru॒kmau bha̭vataḥ | u॒bha॒yata̭ e॒vāsmi॒n-ruca̭-ndadhāti | uddha̭rati śṛta॒tvāya̭ |
sa॒rpiṣvā᳚-nbhavati meddhya॒tvāya̭ | ca॒tvāra̭ ār​ṣe॒yāḥ prāśna̭nti | di॒śāme॒va jyoti̭ṣi juhoti | ca॒tvāri॒ hira̭ṇyāni dadāti | di॒śāma॒va jyotī॒g॒ṣya va̭rundhe || 4 ||
yadājya̭-mu॒cchiṣya̭te | tasmi̭n-raśa॒nā-nnyṷnatti | pra॒jāpa̭ti॒rvā o̭da॒naḥ | reta॒ ājya᳚m | yadājyḙ raśa॒nā-nnyu॒natti̭ | pra॒jāpa̭time॒va reta̭sā॒ sama̭rdhayati || da॒rbha॒mayī̭ raśa॒nā bha̭vati |
ba॒hu vā e॒ṣa kṷca॒ro̭-'me॒ddhyamupa̭gacchati |
yadaśvaḥ̭ | pa॒vitraṃ॒-vai~ da॒rbhāḥ || 5 ||
yadda̭rbha॒mayī̭ raśa॒nā bhava̭ti | pu॒nātye॒vaina᳚m | pū॒tamḙna॒-mmeddhya॒-māla̭bhate ||
aśva̭sya॒ vā āla̭bdhasya mahi॒moda̭-krāmat |
sa ma॒hartvi̭jaḥ॒ prāvi̭śat | tanma॒hartvi̭jā-mmahartvi॒ktvam | yanma॒hartvi̭jaḥ prā॒śñanti̭ |
ma॒hi॒māna̭-me॒vāsmi॒n-tadda̭dhati ||
aśva̭sya॒ vā āla̭bdhasya॒ reta॒ uda̭krāmat |
tathsu॒varṇa॒gṃ॒ hira̭ṇya-mabhavat | yathsu॒varṇa॒gṃ॒ hira̭ṇya॒-ndadā̭ti |
reta̭ e॒va tadda̭dhāti || o॒da॒ne da̭dāti | reto॒ vā o̭da॒naḥ | reto॒ hira̭ṇyam | reta̭sai॒vāsmi॒-nreto̭ dadhāti || 6 ||
(da॒dhā॒ti॒ - ru॒ndhe॒ - da॒rbhā - a̭bhava॒-thṣaṭca̭) (a. 2)
anuvākaṃ 3 - raśanayā-'śvabandhanam
yo vai brahma̭ṇe de॒vebhyaḥ̭ pra॒jāpa̭ta॒ye-'pra̭ti-pro॒cyāśva॒-mmeddhya̭-mba॒ddhnāti̭ |
ā de॒vatā᳚bhyo vṛścyate | pāpī̭yānbhavati | yaḥ pra̭ti॒procya̭ | na de॒vatā᳚bhya॒ āvṛ̭ścyate | vasī̭yānbhavati || yadāha̭ | brahma॒nnaśva॒-mmeddhya̭-mbhan​thsyāmi de॒vebhyaḥ̭ pra॒jāpa̭taye॒ tena̭ rāddhyāsa॒miti̭ | brahma॒ vai bra॒hmā |
brahma̭ṇa e॒va de॒vebhyaḥ̭ pra॒jāpa̭taye prati॒procyāśva॒-mmeddhya̭-mbaddhnāti || 7 ||
na de॒vatā᳚bhya॒ āvṛ̭ścyate | vasī̭yā-nbhavati ||
de॒vasya̭ tvā savi॒tuḥ pra̭sa॒va iti̭ raśa॒nā-māda̭tte॒ prasū᳚tyai | a॒śvino᳚-rbā॒hubhyā॒-mityā̭ha | a॒śvinau॒ hi de॒vānā̭-maddhva॒ryū āstā᳚m |
pū॒ṣṇo hastā᳚bhyā॒-mityā̭ha॒ yatyai᳚ ||
vyṛ̭ddhaṃ॒-vā~ e॒tadya॒jñasya̭ | yada̭ya॒juṣkḙṇa kri॒yate᳚ |
i॒māma̭gṛbhṇan-raśa॒nā-mṛ॒tasye-tyadhi̭ vadati॒ yajṷṣkṛtyai | ya॒jñasya॒ samṛ̭ddhyai || 8 ||
tadā̭huḥ | dvāda̭śāratnī raśa॒nā ka̭rta॒vyā(3) trayo̭daśāra॒tnī(3)riti̭ | ṛ॒ṣa॒bho vā e॒ṣa ṛ̭tū॒nām | yathsaṃ̭​va~thsa॒raḥ |
tasya̭ trayoda॒śo māso̭ vi॒ṣṭapa᳚m | ṛ॒ṣa॒bha e॒ṣa ya॒jñānā᳚m | yada̭śvame॒dhaḥ | yathā॒ vā ṛ̭ṣa॒bhasya̭ vi॒ṣṭapa᳚m | e॒vame॒tasya̭ vi॒ṣṭapa᳚m | tra॒yo॒da॒śama̭ra॒tnigṃ ra̭śa॒nāyā̭-mu॒pāda̭dhāti || 9 ||
yatha̭r​ṣa॒bhasya̭ vi॒ṣṭapagṃ̭ sagg​ska॒roti̭ | tā॒dṛge॒va tat || pūrva॒ āyṷṣi vi॒dathḙṣu ka॒vyetyā̭ha | āyṷre॒vāsmi̭-ndadhāti ||
tayā̭ de॒vā-ssu॒tamāba̭bhūvu॒-rityā̭ha | bhūti̭me॒vopāva̭rtate || ṛ॒tasya॒ sāmana᳚-thsa॒ramā॒rapa॒ntītyā̭ha | sa॒tyaṃ-vā~ ṛ॒tam |
sa॒tyenai॒vaina̭ mṛ॒tenāra̭bhate || a॒bhi॒dhā a॒sītyā̭ha || 10 ||
tasmā̭-daśvamedhayā॒jī sarvā̭ṇi bhū॒tānya॒bhi bha̭vati | bhuva̭na-ma॒sītyā̭ha |
bhū॒māna̭-me॒vopa̭ti | ya॒ntā-'sītyā̭ha | ya॒ntāra̭me॒vaina̭-ṅkaroti |
dha॒rtā-'sītyā̭ha | dha॒rtāra̭me॒vaina̭-ṅkaroti | so᳚-'gniṃ-vai~᳚śvāna॒ra-mityā̭ha |
a॒gnā-ve॒vainaṃ̭-vai~śvāna॒re jṷhoti | sapra̭thasa॒mityā̭ha || 11 ||
pra॒jayai॒vaina̭-mpa॒śubhiḥ̭ prathayati |
svāhā̭kṛta॒ ityā̭ha | homa̭ e॒vāsya॒ṣaḥ |
pṛ॒thi॒vyā-mityā̭ha | a॒syāme॒vaina॒-mprati̭ṣṭhāpayati | ya॒ntā rāḍya॒ntā-'si॒ yama̭no dha॒rtā-'si̭ dha॒ruṇa॒ ityā̭ha |
rū॒pame॒vāsyai॒-tanma̭hi॒mānaṃ॒-vyā~ca̭ṣṭe |
kṛ॒ṣyai tvā॒ kṣemā̭ya tvā ra॒yyai tvā॒ poṣā̭ya॒ tvetyā̭ha | ā॒śiṣa̭me॒vaitāmāśā᳚ste ||
sva॒gā tvā̭ de॒vebhya॒ ityā̭ha |
de॒vebhya̭ e॒vainagg̭ sva॒gā ka̭roti |
svāhā᳚ tvā pra॒jāpa̭taya॒ ityā̭ha | prā॒jā॒pa॒tyo vā aśvaḥ̭ |
yasyā̭ e॒va de॒vatā̭yā āla॒bhyata᳚ | tayai॒vaina॒gṃ॒ sama̭rdhayati || 12 ||
(ba॒dhnā॒ti॒ - samṛ̭ddhyā - u॒pada̭dhā - tya॒sītyā̭ha॒ - sapra̭thasa॒mītyā̭ha - de॒vebhya॒ ityā̭ha॒ pañca̭ ca) (a. 3)
anuvākaṃ 4 - aśvasya jale-'vagāhanam
yaḥ pi॒tura̭nu॒jāyāḥ᳚ pu॒traḥ | sa pu॒rastā᳚nnayati |
yo mā॒tura̭nu॒jāyāḥ᳚ pu॒traḥ | sa pa॒ścānna̭yati |
viṣva̭ñcame॒vāsmā᳚t-pā॒pmānaṃ॒-vi~vṛ̭hataḥ || yo arva̭nta॒-ñjighāgṃ̭sati॒ tama॒bhya̭mīti॒ varṷṇa॒ iti॒ śvāna̭-ñcatura॒kṣa-mprasaṷti |
pa॒ro martaḥ̭ pa॒ra-śśveti॒ śuna̭ścatu-ra॒kṣasya॒ praha̭nti | śveva॒ vai pā॒pmā bhrātṛ̭vyaḥ | pā॒pmāna̭-me॒vāsya॒ bhrātṛ̭vyagṃ hanti ||
sai॒ddhra॒ka-mmusa̭la-mbhavati || 13 ||
karma̭ karmai॒vāsmai̭ sādhayati || pau॒gg॒śca॒le॒yo ha̭nti |
pu॒gg॒śca॒lvāṃ-vai~ de॒vā-śśuca॒-nnya̭dadhuḥ | śu॒caivāsya॒ śucagṃ̭ hanti ||
pā॒pmā vā e॒tamī᳚phsa॒-tītyā̭huḥ | yo᳚-'śvame॒dhena॒ yaja̭ta॒ iti̭ |
aśva̭syādhaspa॒damupā᳚syati |
va॒jrī vā aśvaḥ̭ prājāpa॒tyaḥ |
vajrḙṇai॒va pā॒pmāna॒-mbhrātṛ̭vya॒-mava̭krāmati || da॒kṣi॒ṇā-'pa̭plāvayati || 14 ||
pā॒pmāna̭-me॒vāsmā॒-cchama̭la॒-mapa̭plāvayati || ai॒ṣī॒ka ṷdū॒ho bha̭vati | āyu॒rvā i॒ṣīkāḥ᳚ | āyṷre॒-vāsmi̭-ndadhati | a॒mṛtaṃ॒-vā~ i॒ṣīkāḥ᳚ | a॒mṛta̭me॒-vāsmi̭-ndadhati || ve॒ta॒sa॒śā॒khopa॒samba̭ddhā bhavati |
a॒phsu-yo̭ni॒rvā aśvaḥ̭ | a॒phsu॒jo vḙta॒saḥ |
svāde॒vainaṃ॒-yo~ne॒rnirmi̭mīte ||
pu॒rastā᳚t-pra॒tyañca̭-ma॒bhyudṷ̄hati |
pu॒rastā̭-de॒vāsmi̭-npra॒tīcya॒ mṛta̭-ndadhāti ||
a॒ha-ñca॒ tva-ñca̭ vṛtraha॒nniti̭ bra॒hmā yaja̭mānasya॒ hasta̭-ṅgṛhṇāti |
bra॒hma॒kṣa॒tre e॒va sanda̭dhāti |
a॒bhi kratve᳚ndra bhū॒radha॒ jmannitya̭-dhva॒ryu-ryaja̭mānaṃ-vā~cayatya॒-bhiji̭tyai || 15 ||
(bha॒va॒ti॒ - plā॒va॒ya॒ti॒ - mi॒mī॒te॒ pañca̭ ca) (a. 4)
anuvākaṃ 5 - aśvasya prokṣaṇa-mmahartvijām
ca॒tvāra̭ ṛ॒tvija॒-ssamṷkṣanti |
ā॒bhya e॒vaina̭-ñcata॒sṛbhyo̭ di॒gbhyo̭-'bhisamī̭rayanti || śa॒tena̭ rājapu॒trai-ssa॒hāddhva॒ryuḥ | pu॒rastā᳚t-pra॒tyantiṣṭha॒-nprokṣa̭ti | a॒nenāśvḙna॒ meddhyḙne॒ṣṭvā |
a॒yagṃ rājā̭ vṛ॒traṃ-va~̭ddhyā॒diti̭ | rā॒jyaṃ-vā~ a̭ddhva॒ryuḥ | kṣa॒tragṃ rā̭japu॒traḥ | rā॒jyenai॒-vāsmi̭n kṣa॒tra-nda̭dhāti ||
śa॒tenā̭-rā॒jabhi̭ru॒grai-ssa॒ha bra॒hmā || 16 ||
da॒kṣi॒ṇa॒ta uda॒ntiṣṭha॒-nprokṣa̭ti | a॒nenāśvḙna॒ meddhyḙne॒ṣṭvā |
a॒yagṃ rājā᳚-'pratidhṛ॒ṣyo᳚-'stviti̭ | balaṃ॒-vai~ bra॒hmā | bala̭marā॒jograḥ | bala̭nai॒-vāsmi॒-nbala̭-ndadhāti || śa॒tena̭ sūtagrāma॒ṇibhiḥ̭ sa॒ha hotā᳚ | pa॒ścāt-prāntiṣṭha॒-nprokṣa̭ti |
a॒nenāśvḙna॒ meddhyḙne॒ṣṭvā | a॒yagṃ rājā॒-'syai vi॒śaḥ || 17 ||
ba॒hu॒gvai ba̭hva॒śvāyai̭ bahvajāvi॒kāyai᳚ | ba॒hu॒vrī॒hi॒ya॒vāyai̭ bahumāṣati॒lāyai᳚ |
ba॒hu॒hi॒ra॒ṇyāyai̭ bahuha॒stikā̭yai | ba॒hu॒dā॒sa॒pū॒ru॒ṣāyai̭ rayi॒matyai॒ puṣṭi̭matyai | ba॒hu॒rā॒ya॒spo॒ṣāyai॒ rājā॒-'stviti̭ | bhū॒mā vai hotā᳚ | bhū॒mā sṷ̄tagrāma॒ṇyaḥ̭ | bhū॒mnaivāsmi̭-nbhū॒māna̭-ndadhāti || śa॒tena̭ kṣatta-saṅgrahī॒tṛbhiḥ̭ sa॒hodgā॒tā | u॒tta॒ra॒to da̭kṣi॒ṇā tiṣṭha॒-nprokṣa̭ti || 18 ||
a॒nenāśvḙna॒ meddhyḙ ne॒ṣṭvā |
a॒yagṃ rājā॒ sarva॒māyṷre॒tviti̭ |
āyu॒rvā ṷdgā॒tā | āyuḥ̭ kṣatta-saṅgrahī॒tāraḥ̭ |
āyṷṣai॒-vāsmi॒nnāyṷ-rdadhāti || śa॒tagṃ śa̭ta-mbhavanti | śa॒tāyuḥ॒ purṷṣa-śśa॒tendri̭yaḥ |
āyṷṣye॒vendri॒ye prati̭tiṣṭhati || ca॒tu॒-śśa॒tā bha̭vanti | cata̭sro॒ diśaḥ̭ | di॒kṣvḙva prati̭tiṣṭhati || 19 ||
(bra॒hmā - vi॒śa - ṷkṣati॒ - diśa॒ eka̭-ñca) (a. 5)
anuvākaṃ 6 - bhūmau patatā-mbindūnāmabhimantraṇam
yathā॒ vai ha॒viṣo̭ gṛhī॒tasya॒ skanda̭ti | e॒vaṃ-vā~ e॒tadaśva̭sya skandati |
yanni॒ktamanā̭-labdha-muthsṛ॒janti̭ | yathstokyā̭ a॒nvāha̭ | sa॒rva॒huta̭-me॒vaina̭-ṅkaro॒tya-ska̭ndāya | aska̭nna॒gṃ॒ hi tat |
yaddhu॒tasya॒ skanda̭ti || sa॒hasra॒-manvā̭ha | sa॒hasra̭ sammita-ssuva॒rgo lo॒kaḥ |
su॒va॒rgasya̭ lo॒kasyā॒-bhiji̭tyai || 20 ||
yatpari̭mitā anubrū॒yāt | pari̭mita॒mava̭rundhīta | apa̭rimitā॒ anvā̭ha | apa̭rimita-ssuva॒rgo lo॒kaḥ | su॒va॒rgasya̭ lo॒kasya॒ sama̭ṣṭyai ||
stokyā̭ juhoti | yā e॒va var​ṣyā॒ āpaḥ̭ | tā ava̭rundhe || a॒syā-ñjṷhoti | i॒yaṃ-vā~ a॒gnirvai᳚śvāna॒raḥ || 21 ||
a॒syāme॒vaināḥ॒ prati̭ṣṭhāpayati || u॒vāca̭ ha pra॒jāpa̭tiḥ | stokyā̭su॒ vā a॒hama̭śvame॒dhagṃ sagg​sthā̭payāmi | tena॒ tata॒-ssagg​sthi̭tena carā॒mīti̭ || a॒gnaye॒ svāhetyā̭ha |
a॒gnaya̭ e॒vaina̭-ñjuhoti || somā̭ya॒ svāhetyā̭ha | somā̭yai॒vaina̭-ñjuhoti | sa॒vi॒tre svāhetyā̭ha | sa॒vi॒tra e॒vaina̭-ñjuhoti || 22 ||
sara̭svatyai॒ svāhetyā̭ha | sara̭svatyā e॒vaina̭-ñjuhoti | pū॒ṣṇe svāhetyā̭ha | pū॒ṣṇa e॒vaina̭-ñjuhoti | bṛha॒spata̭ye॒ svāhetyā̭ha |
bṛha॒spata̭ya e॒vaina̭-ñjuhoti | a॒pā-mmodā̭ya॒ svāhetyā̭ha | a॒dbhya e॒vaina̭-ñjuhoti | vā॒yave॒ svāhetyā̭ha | vā॒yava̭ e॒vaina̭-ñjuhoti || 23 ||
mi॒trāya॒ svāhetyā̭ha | mi॒trāyai॒vaina̭-ñjuhoti | varṷṇāya॒ svāhetyā̭ha | varṷṇāyai॒vaina̭-ñjuhoti || e॒tābhya̭ e॒vaina̭-nde॒vatā᳚bhyo juhoti ||
daśa̭ daśa sa॒pānda̭-ñjuhoti | daśā᳚kṣarā vi॒rāṭ | annaṃ̭-vi~॒rāṭ | vi॒rājai॒-vānnādya॒mava̭rundhe || pra vā e॒ṣo᳚-'smāllo॒kā-ccya̭vate |
yaḥ parā̭cī॒rāhṷtī-rju॒hoti̭ |
punaḥ̭ punarabhyā॒varta̭-ñjuhoti |
a॒sminne॒va lo॒ke prati̭tiṣṭhati ||
e॒tāgṃ ha॒ vāva so᳚-'śvame॒dhasya॒ sagg​sthi̭ti muvā॒cā-ska̭ndāya | aska̭nna॒gṃ॒ hi tat |
yadya॒jñasya॒ sagg​sthi̭tasya॒ skanda̭ti || 24 ||
(a॒bhiji̭tyai - vaiśvāna॒raḥ - sa̭vi॒tra e॒vaina̭-ñjuhoti - vā॒yava̭ e॒vaina̭-ñjuhoti - cyavate॒ ṣaṭca̭) (a. 6)
anuvākaṃ 7 - athādhvaryuprokṣaṇam
pra॒jāpa̭taye tvā॒ juṣṭa॒-mprokṣā॒mīti̭ pura॒stā᳚t-pa॒tyantiṣṭha॒-nprokṣa̭ti |
pra॒jāpa̭ti॒rvai de॒vānā̭-mannā॒do vī॒ryā̭vān |
a॒nnādya̭-me॒vāsmi̭n vī॒rya̭-ndadhāti |
tasmā॒daśvaḥ̭ paśū॒nā-ma̭nnā॒do vī॒ryā̭vattamaḥ || i॒ndrā॒gnibhyā॒-ntveti̭ dakṣiṇa॒taḥ |
i॒ndrā॒gnī vai de॒vānā॒moji̭ṣṭhau॒ bali̭ṣṭhau | oja̭ e॒vāsmi॒-nbala̭-ndadhāti | tasmā॒daśvaḥ̭ paśū॒nāmoji̭ṣṭho॒ bali̭ṣṭhaḥ || vā॒yave॒ tveti̭ pa॒ścāt | vā॒yurvai de॒vānā̭mā॒śu-ssā̭rasā॒rita̭maḥ || 25 ||
ja॒vame॒vāsmi̭ndadhāti | tasmā॒daśvaḥ̭ paśū॒nāmā॒śu-ssā̭rasā॒rita̭maḥ ||
viśve᳚bhyastvā de॒vebhya॒ ityṷttara॒taḥ |
viśve॒ vai de॒vā de॒vānāṃ᳚-ya~śa॒svita̭māḥ |
yaśa̭ e॒vāsmi̭ndadhāti | tasmā॒daśvaḥ̭ paśū॒nāṃ-ya~̭śa॒svita̭maḥ || de॒vebhya॒-stvetya॒dhastā᳚t | de॒vā vai de॒vānā॒-mapa̭citatamāḥ |
apa̭citi-me॒vāsmi̭-ndadhāti |
tasmā॒daśvaḥ̭ paśū॒nā-mapa̭citatamaḥ || 26 ||
sarve᳚bhyastvā de॒vebhya॒ ityu॒pari̭ṣṭāt |
sarve॒ vai de॒vāstviṣi̭manto hara॒svinaḥ̭ |
tviṣi̭me॒-vāsmi॒n॒. haro̭ dadhāti |
tasmā॒daśvaḥ̭ paśū॒nā-ntviṣi̭mān hara॒svita̭maḥ || di॒ve tvā॒-'ntari̭kṣāya tvā pṛthi॒vyai tvetyā̭ha |
e॒bhya e॒vainaṃ̭-lo~॒kebhyaḥ॒ prokṣa̭ti ||
sa॒te tvā-'sa̭te tvā॒-'dbhyastvau-ṣa̭dhībhyastvā॒ viśve᳚bhyastvā bhū॒tebhya॒ ityā̭ha |
tasmā̭daśvamedhayā॒jina॒gṃ॒ sarvā̭ṇi bhū॒tānyupa̭ jīvanti || bra॒hma॒vā॒dino̭ vadanti | yatprā̭jāpa॒tyo-'śvaḥ̭ | atha॒ kasmā̭dena-ma॒nyābhyo̭ de॒vatā॒bhyo-'pi॒ prokṣa॒tīti̭ |
aśve॒ vai sarvā̭ de॒vatā̭ a॒nvāya̭ttāḥ |
taṃ-ya~dviśve᳚bhyastvā bhū॒tebhya॒ iti̭ prā॒kṣati̭ |
de॒vatā̭ e॒vāsmi̭-nna॒nvāyā̭tayati |
tasmā॒daśve॒ sarvā̭ de॒vatā̭ a॒nvāya̭ttāḥ || 27 ||
(sā॒ra॒sā॒rita॒mo - 'pa̭citatamaḥ - prājāpa॒tyo-'śva॒ pañca̭ ca) (a. 7)
anuvākaṃ 8 - aśvacaritānāmaśvarūpāṇā-ñca homāḥ
yathā॒ vai ha॒viṣo̭ gṛhī॒tasya॒ skanda̭ti |
e॒vaṃ-vā~ e॒tadaśva̭sya skandati |
yatprokṣi̭ta॒-manā̭labdha-muthsṛ॒janti̭ | yada̭śva-cari॒tāni̭ ju॒hoti̭ | sa॒rva॒huta̭-me॒vaina̭-ṅkaro॒tya-ska̭ndāya | aska̭nna॒gṃ॒ hi tat | yaddhu॒tasya॒ skanda̭ti || ī॒ṅkā॒rāya॒ svāhe-ṅkṛ̭tāya॒ svāhetyā̭ha | e॒tāni॒ vā a̭śvacari॒tāni̭ | ca॒ri॒taire॒vaina॒gṃ॒ sama̭rdhayati || 28 ||
tadā̭huḥ | anā̭hutayo॒ vā a̭śvacari॒tāni̭ |
naitā ho̭ta॒vyā̭ iti̭ | atho॒ khalvā̭huḥ | ho॒ta॒vyā̭ e॒va | atra॒ vāvaivaṃ-vi~॒dvāna̭śvame॒dhagṃ
sagg​sthā̭payati | yada̭śva-cari॒tāni̭ ju॒hoti̭ | tasmā᳚-ddhota॒vyā̭ iti̭ || ba॒hi॒rdhā vā ḙname॒tadā॒yata̭nā-ddadhāti |
bhrātṛ̭vyamasmai janayati || 29 ||
yasyā̭ nāyata॒ne᳚-'nyatrā॒gne-rāhṷtī-rju॒hoti̭ |
sā॒vi॒tri॒yā iṣṭyāḥ᳚ pu॒rastā᳚thsviṣṭa॒ kṛtaḥ̭ |
ā॒ha॒va॒nīye᳚-'śvacari॒tāni̭ juhoti | ā॒yata̭na e॒vāsyāhṷtī-rjuhoti | nāsmai॒ bhrātṛ̭vya-ñjanayati || tadā̭huḥ | ya॒jña॒mu॒khe ya̭jñamukhe hota॒vyāḥ᳚ | ya॒jñasya॒ klṛptyai᳚ | su॒va॒rgasya̭ lo॒kasyā-nṷkhyātyā॒ iti̭ || atho॒ khalvā̭huḥ || 30 ||
yadya̭jñamu॒khe ya̭jñamukhe juhu॒yāt |
pa॒śubhi॒-ryaja̭mānaṃ॒-vya~̭drdhayet |
ava̭ suva॒rgāllo॒kā-tpa̭dyeta | pāpī̭yā-nthsyā॒diti̭ |
sa॒kṛde॒va ho̭ta॒vyāḥ᳚ | na yaja̭māna-mpa॒śubhi॒-rvya̭drdhayati | a॒bhi sṷva॒rgaṃ-lo~॒ka-ñja̭yati | na pāpī̭yā-nbhavati || a॒ṣṭāca̭tvārigṃśatamaśva rū॒pāṇi̭ juhoti | a॒ṣṭāca̭tvārigṃśadakṣarā॒ jaga̭tī | jāga॒to-'śvaḥ̭ prājāpa॒tya-ssamṛ̭ddhyai || eka॒mati̭rikta-ñjuhoti | tasmā॒dekaḥ̭ pra॒jāsvadrdhṷkaḥ || 31 ||
(a॒drdha॒ya॒ti॒ - ja॒na॒ya॒ti॒ - khalvā̭hu॒--r jaga̭tī॒ trīṇi̭ ca) (a. 8)
anuvākaṃ 9 - aśvasya nāmnāmabhivācanam, uthsargaśca
vi॒bhūrmā॒trā pra॒bhūḥ pi॒tretyā̭ha | i॒yaṃ-vai~ mā॒tā | a॒sau pi॒tā | ā॒bhyāme॒vaina॒-mpari̭dadāti || aśvo̭-'si॒ hayo॒-'sītyā̭ha | śāstye॒vaina̭me॒tat | tasmā᳚cchi॒ṣṭāḥ pra॒jā jā̭yante || atyo॒-'sītyā̭ha |
tasmā॒daśva॒-ssarvā᳚-npa॒śūnatyḙ-'ti |
tasmā॒daśva॒-ssarvḙṣā-mpaśū॒nāg​ śraiṣṭhya̭-ṅgacchati || 32 ||
pra yaśa॒-śśraiṣṭhya̭māpnoti | ya e॒vaṃ-ve~da̭ || naro॒-'syarvā̭-'si॒ sapti̭rasi vā॒jya̭sītyā̭ha |
rū॒pame॒vāsyai॒tanma̭hi॒mānaṃ॒-vyā~ca̭ṣṭe ||
yayu॒rnāmā॒-'sītyā̭ha | e॒tadvā aśva̭sya pri॒ya-nnā̭ma॒dheya᳚m | pri॒yeṇai॒vaina̭-nnāma॒dheyḙnā॒bhiva̭dati | tasmā॒dapyā̭mi॒trau sa॒gantya̭ | nāmnā॒ ceddhvayḙte | mi॒trame॒va bha̭vataḥ || 33 ||
ā॒di॒tyānā॒-mpatvā-'nvi॒hītyā̭ha | ā॒di॒tyāne॒vaina̭-ṅgamayati ||
a॒gnaye॒ svāhā॒ svāhe᳚ndrā॒gnibhyā॒miti̭ pūrvaho॒mā-ñjṷhoti | pūva̭ e॒va dvi॒ṣanta॒-mbhrātṛ̭vya॒-mati̭krāmati || bhūra̭si bhu॒ve tvā॒ bhavyā̭ya tvā bhaviṣya॒te tvetyuthsṛ̭jati sarva॒tvāya̭ || devā̭ āśāpālā e॒ta-nde॒vebhyo-'śva॒-mmedhā̭ya॒ prokṣi̭ta-ṅgopāya॒tetyā̭ha | śa॒taṃ-vai~ talpyā̭ rājapu॒trā de॒vā ā̭śāpā॒lāḥ | tebhya̭ e॒vaina॒-mpari̭dadāti ||
ī॒śva॒ro vā aśvaḥ॒ pramṷktaḥ॒ parā᳚-mparā॒vata॒-ṅgantoḥ᳚ | i॒ha dhṛti॒-ssvāhe॒ha vidhṛ̭ti॒-ssvāhe॒ha ranti॒-ssvāhe॒ha rama̭tiḥ॒
svāheti̭ catṛ॒ṣu pa॒thsu jṷhoti || 34 ||
e॒tā vā aśva̭sya॒ bandha̭nam |
tābhi̭re॒vaina̭-mbaddhnāti |
tasmā॒daśvaḥ॒ pramṷkto॒ bandha̭na॒-māga̭cchati |
tasmā॒daśvaḥ॒ pramṷkto॒ bandha̭na॒-nna ja̭hāti ||
rā॒ṣṭraṃ-vā~ a̭śvame॒dhaḥ | rā॒ṣṭre khalu॒ vā e॒te vyāya̭cchante | ye-'śva॒-mmeddhya॒gṃ॒ rakṣa̭nti | teṣāṃ॒-ya~ u॒dṛca॒-ṅgaccha̭nti |
rā॒ṣṭrāde॒va te rā॒ṣṭra-ṅga̭cchanti | a॒tha ya u॒dṛca॒-nna gaccha̭nti || 35 ||
rā॒ṣṭrāde॒va te vyava̭cchidyante | parā॒ vā e॒ṣa si̭cyate | yo̭-'ba॒lo᳚-'śvame॒dhena॒ yaja̭te | yada॒mitrā॒ aśvaṃ̭-vi~॒nderanṋ |
ha॒nyetā᳚sya ya॒jñaḥ | ca॒tu॒śśa॒tā ra̭kṣanti | ya॒jñasyāghātāya || athā॒nya-mā॒nīya॒ prokṣḙyuḥ | saiva tataḥ॒ prāya̭ścittiḥ || 36 ||
(ga॒ccha॒ti॒ - bha॒va॒taḥ॒ - pa॒thsu jṷhoti॒ - na gaccha̭nti॒ - +nava̭ ca) (a. 9)
anuvākaṃ 10 - dīkṣābhidhāna-ntatra vaiśvadevahomaḥ
pra॒jāpa̭ti-rakāmayatāśvame॒dhena̭ yaje॒yeti̭ | sa tapo̭-'tapyata | tasya̭ tepā॒nasya̭ | sa॒ptātmano̭ de॒vatā॒ uda̭krāmann | sā dī॒kṣā-'bha̭vat | sa e॒tāni̭ vaiśvade॒vānya̭paśyat | tānya̭ juhot |
tairvai sa dī॒kṣāmavā̭rundha | yadvai᳚śva de॒vāni̭ ju॒hoti̭ | dī॒kṣāme॒va-tairyaja̭mā॒no-'va̭rundhe || 37 ||
sa॒pta jṷhoti | sa॒pta hi tā de॒vatā̭ u॒dakrā̭mann || a॒nva॒ha-ñjṷhoti | a॒nva॒hame॒va dī॒kṣāmava̭rundhe || trīṇi̭ vaiśvade॒vāni̭ juhoti |
ca॒tvāryau᳚dgraha॒ṇāni̭ | sa॒pta sampa̭dyante | sa॒pta vai śī̭ra.ṣa॒ṇyāḥ᳚ prā॒ṇāḥ |
prā॒ṇā dī॒kṣā | prā॒ṇaire॒va prā॒ṇāndī॒kṣāmava̭rundhe || 38 ||
eka̭vigṃśatiṃ-vai~śvade॒vāni̭ juhoti | eka̭vigṃśati॒rvai dḙvalo॒kāḥ |
dvāda̭śa॒ māsāḥ॒ pañca॒rtavaḥ̭ | traya̭ i॒me lo॒kāḥ | a॒sāvā̭di॒tya ḙkavi॒gṃ॒śaḥ || e॒ṣa sṷva॒rgo lo॒kaḥ | taddaivya̭-ṅkṣa॒ttram |
sā śrīḥ | tadbra॒ddhnasya̭ vi॒ṣṭapa᳚m | tathsvārā᳚jya-mucyate || 39 ||
tri॒gṃ॒śata̭maudgraha॒ṇāni̭ juhoti | tri॒gṃ॒śada̭kṣarā vi॒rāṭ | annaṃ̭-vi~॒rāṭ | vi॒rājai॒vānnādya॒mava̭rundhe ||
tre॒dhā vi॒bhajya̭ de॒vatā᳚-ñjuhoti | tryā̭vṛto॒ vai de॒vāḥ | tryā̭vṛta i॒me lo॒kāḥ | e॒ṣāṃ-lo~॒kānā॒māptyai᳚ | e॒ṣāṃ-lo~॒kānā॒-ṅklṛptyai᳚ || apa॒ vā e॒tasmā᳚tprā॒ṇāḥ krā̭manti || 40 ||
yo dī॒kṣāma̭ti-re॒caya̭ti | sa॒ptā॒ha-mpraca̭ranti |
sa॒pta vai śī̭r​ṣa॒ṇyāḥ᳚ prā॒ṇāḥ | prā॒ṇā dī॒kṣā |
prā॒ṇaire॒va prā॒ṇāndī॒kṣāmava̭rundhe || pū॒rṇā॒hu॒ti-mṷtta॒mā-ñjṷhoti |
sarvaṃ॒-vai~ pū᳚rṇāhu॒tiḥ | sarva̭me॒vāpno̭ti | atho̭ i॒yaṃ-vai~ pū᳚rṇāhu॒tiḥ |
a॒syāme॒va prati̭tiṣṭhati || 41 ||
(ru॒ndhe॒ - prā॒ṇā-ndī॒kṣāmava̭rundha - ucyate - krāmanti - tiṣṭhati) (a. 10)
anuvākaṃ 11 - vaiśvadevahomamantravyākhyānam
prajāpa̭ti-raśvame॒dha-ma̭sṛjata | tagṃ sṛ॒ṣṭa-nna kiñca॒noda̭yacchat |
taṃ-vai~᳚śvade॒vānye॒-voda̭yacchann | yadvai᳚śvade॒vāni̭ ju॒hoti̭ |
ya॒jñasyodya̭tyai || svāhā॒-''dhimādhī̭tāya॒ svāhā᳚ | svāhā-''dhī̭ta॒-mmana̭se॒ svāhā᳚ |
svāhā॒ manaḥ̭ pra॒jāpa̭taye॒ svāhā᳚ |
kāya॒ svāhā॒ kasmai॒ svāhā̭ kata॒masmai॒ svāheti̭ prājāpa॒tye mukhyḙ bhavataḥ |
pra॒jāpa̭ti-mukhābhire॒vaina̭-nde॒vatā̭bhi॒rudya̭cchate || 42 ||
adi̭tyai॒ svāhā-'di̭tyai ma॒hyai᳚ svāhā-'di̭tyai sumṛḍī॒kāyai॒ svāhetyā̭ha | i॒yaṃ-vā~ adi̭tiḥ | a॒syā e॒vaina̭-mprati॒ṣṭhāyodya̭cchate ||
sara̭svatyai॒ svāhā॒ sara̭svatyai bṛha॒tyai᳚ svāhā॒ sara̭svatyai pāva॒kāyai॒ svāhetyā̭ha |
vāgvai sara̭svatī | vā॒caivaina॒mudya̭cchate ||
pū॒ṣṇe svāhā̭ pū॒ṣṇe pra̭pa॒thyā̭ya॒ svāhā̭ pū॒ṣṇe na॒randhi̭ṣāya॒ svāhetyā̭ha |
pa॒śavo॒ vai pū॒ṣā | pa॒śubhi̭re॒vaina॒-mudya̭cchate || tvaṣṭre॒ svāhā॒ tvaṣṭra̭ tu॒rīpā̭ya॒ svāhā॒ tvaṣṭrḙ puru॒rūpā̭ya॒ svāhetyā̭ha | tvaṣṭā॒ vai pa̭śū॒nā-mmi̭thu॒nānāgṃ̭ rūpa॒kṛt | rū॒pame॒va pa॒śuṣṷ dadhāti | atho̭ rū॒paire॒vaina॒-mudya̭cchate ||
viṣṇa̭ve॒ svāhā॒ viṣṇa̭ve nikhurya॒pāya॒ svāhā॒ viṣṇa̭ve nibhūya॒pāya॒ svāhetyā̭ha |
ya॒jño vai viṣṇuḥ̭ | ya॒jñāyai॒vaina॒-mudya̭cchate || pū॒rṇā॒hu॒ti-mṷtta॒mā-ñjṷhoti | pratyutta̭bdhyai saya॒tvāya̭ || 43 ||
(ya॒ccha॒te॒ - pu॒ru॒rūpā̭ya॒ svāhetyā̭hā॒ṣṭau ca̭) (a. 11)
anuvākaṃ 12 - aśvasañcaraṇavathsare pratidina-ndevayajanadeśe kartavyamiṣṭitrayamabhidhīyate
sā॒vi॒tra-ma॒ṣṭaka̭pāla-mprā॒tarnirva̭pati | a॒ṣṭākṣa̭rā gāya॒trī |
gā॒ya॒tra-mprā̭tassava॒nam |
prā॒ta॒ssa॒va॒nā de॒vaina̭-ṅgāyatri॒yā ̭007ā;chanda॒so-'dhi॒ nirmi̭mīte |
atho᳚ prātassava॒name॒va tenā᳚pnoti | gā॒ya॒trī-ñchandaḥ̭ || sa॒vi॒tre pra̭savi॒tra ekā̭daśa-kapāla-mma॒ddhyandi̭ne | ekā̭daśākṣarā tri॒ṣṭup |
traiṣṭṷbha॒-mmāddhya̭ndina॒gṃ॒ sava̭nam |
māddhya̭ndinā-de॒vaina॒gṃ॒ sava̭nāttri॒ṣṭubhaḥ॒-chanda॒so-'dhi॒ nirmi̭mīte || 44 ||
atho॒ māddhya̭ndiname॒va sava̭na॒-ntenā᳚pnoti | tri॒ṣṭubha॒-ñchandaḥ̭ || sa॒vi॒tra ā̭savi॒tre dvāda̭śa-kapāla-maparā॒hṇe | dvāda̭śākṣarā॒ jaga̭tī | jāga̭ta-ntṛtīya sava॒nam |
tṛ॒tī॒ya॒ sa॒va॒nāde॒vaina॒-ñjaga̭tyā॒ ̭007ā;chanda॒so-'dhi॒ nirmi̭mīte |
atho̭ tṛtīya sava॒name॒va tenā᳚pnoti |
jaga̭tī॒-ñchandaḥ̭ || ī॒śva॒ro vā aśvaḥ॒ pramṷktaḥ॒ parā᳚-mparā॒vata॒-ṅgantoḥ᳚ |
i॒ha dhṛti॒-ssvāhe॒ha vidhṛ̭ti॒-ssvāhe॒ha ranti॒-ssvāhe॒ha rama̭ti॒-ssvāheti॒ cata̭sra॒ āhṷtī-rjuhoti
( ) || 45 ||
cata̭sro॒ diśaḥ̭ | di॒gbhire॒vaina॒-mpari̭gṛhṇāti || āśva̭ttho vra॒jo bha̭vati | pra॒jāpa̭ti-rde॒vebhyo॒ nilā̭yata | aśvo̭ rū॒pa-ṅkṛ॒tvā |
so᳚-'śva॒tthe saṃ̭​va~thsa॒ra-ma̭tiṣṭhat | tada̭śva॒tthasyā᳚-śvattha॒tvam |
yadāśva̭ttho vra॒jo bhava̭ti | sva e॒vainaṃ॒-yo~nau॒ prati̭ṣṭhāpayati || 46 ||
(tri॒ṣṭubha॒ ̭śchanda॒so-'dhi॒ nirmi̭mīte - juhoti॒ - nava̭ ca) (a. 12)
anuvākaṃ 13 - saṃ​va~thsarādrdhvamukhyasyāgrerūpasthānam
ā bra̭hma-nbrāhma॒ṇo bra̭hmavarca॒sī jā̭yatā॒-mityā̭ha | brā॒hma॒ṇa e॒va bra̭hmavarca॒sa-ndadhāti | tasmā᳚tpu॒rā brā᳚hma॒ṇo bra̭hmavarca॒sya̭ jāyata || ā-'smi-nrā॒ṣṭre rā̭ja॒nya̭ iṣa॒vyaḥ̭ śūro̭ mahāra॒tho jā̭yatā॒-mityā̭ha | rā॒ja॒nya̭ e॒va śau॒rya-mma̭hi॒māna̭-ndadhāti | tasmā᳚tpu॒rā rā̭ja॒nya̭ iṣa॒vyaḥ̭ śūro̭ mahāra॒tho̭-'jāyata ||
dogdhrī̭ dhe॒nurityā̭ha | dhe॒nvāme॒va payo̭ dadhāti | tasmā᳚tpu॒rā dogdhrī̭ dhe॒nura̭jāyata | voḍhā̭-'na॒ḍvā-nityā̭ha || 47 ||
a॒na॒ḍuhye॒va vī॒rya̭-ndadhāti | tasmā᳚tpu॒rā voḍhā̭-'na॒ḍvāna̭jāyata | ā॒śu-ssapti॒rityā̭ha | aśva̭ e॒va ja॒va-nda̭dhāti | tasmā᳚tpu॒rā-''śuraśvo̭-'jāyata | pura̭dhiṃ॒ryoṣetyā̭ha |
yo॒ṣitye॒va rū॒pa-nda̭dhāti | tasmā॒thstrī yṷva॒tiḥ pri॒yā bhāvṷkā || ji॒ṣṇū ra̭the॒ṣṭhā ityā̭ha | ā ha॒ vai tatra̭ ji॒ṣṇū ra̭the॒ṣṭhā jā̭yate || 48 ||
yatrai॒tena̭ ya॒jñena॒ yaja̭nte || sa॒bheyo॒ yuvetyā̭ha | yo vai pū᳚rvavaya॒sī |
sa sa॒bheyo॒ yuvā᳚ | tasmā॒dyuvā॒ pumā᳚-npri॒yo bhāvṷkaḥ || ā-'sya yaja̭mānasya vī॒ro jā̭yatā॒-mityā̭ha | ā ha॒ vai tatra॒ yaja̭mānasya vī॒ro jā̭yate |
yatrai॒tena̭ ya॒jñena॒ yaja̭nte || ni॒kā॒meni̭kāme naḥ pa॒rjanyo̭ var​ṣa॒tvityā̭ha |
ni॒kā॒meni̭kāme ha॒ vai tatra̭ pa॒rjanyo̭ var​ṣati | yatrai॒tena̭ ya॒jñena॒ yaja̭nte || pha॒linyo̭ na॒ oṣa̭dhayaḥ pacyantā॒-mityā̭ha |
pha॒linyo̭ ha॒ vai tatrauṣa̭dhayaḥ pacyante | yatrai॒tena̭ ya॒jñena॒ yaja̭nte |
yo॒ga॒kṣe॒mo naḥ̭ kalpatā॒-mityā̭ha |
kalpa̭te ha॒ vai tatra̭ pra॒jābhyo̭ yogakṣe॒maḥ |
yatrai॒tena̭ ya॒jñena॒ yaja̭nte || 49 ||
(a॒na॒ḍvānityā̭ha - jāyate - var​ṣati sa॒pta ca̭) (a. 13)
anuvākaṃ 14 - annahomāḥ. trirātrarūpasyāśvamedhasya prathamadinarātrau
pra॒jāpa̭ti-rde॒vebhyo̭ ya॒jñān vyādi̭śat |
sa ā॒tma-nna̭śvame॒dhama̭dhatta |
ta-nde॒vā a̭bruvann | e॒ṣa vāva ya॒jñaḥ | yada̭śvame॒dhaḥ | apye॒va no-'trā॒stviti̭ |
tebhya̭ e॒tāna̭nnaho॒mā-nprāya̭cchat |
tāna̭juhot | tairvai sa de॒vāna̭ prīṇāt |
yada̭nna-ho॒māñju॒hoti̭ || 50 ||
de॒vāne॒va tairyaja̭mānaḥ prīṇāti || ājyḙna juhoti |
a॒gnervā e॒tadrū॒pam | yadājya᳚m | yadājyḙna ju॒hoti̭ | a॒gnime॒va tatprī̭ṇāti || madhṷnā juhoti |
ma॒ha॒tyai vā e॒tadde॒vatā̭yai rū॒pam | yanmadhṷ | yanmadhṷnā ju॒hoti̭ || 51 ||
ma॒ha॒tīme॒va tadde॒vatā᳚-mprīṇāti | ta॒ṇḍu॒lai-rjṷhoti | vasṷ̄nāṃ॒-vā~ e॒tadrū॒pam | yatta̭ṇḍu॒lāḥ | yatta̭ṇḍu॒lai-rju॒hoti̭ |
vasṷ̄ne॒va tatprī̭ṇāti | pṛthṷkai-rju॒hoti̭ (rjuhoti) |
ru॒drāṇāṃ॒-vā~ e॒tadrū॒pam | yatpṛthṷkāḥ | yatpṛthṷkai-rju॒hoti̭ || 52 ||
ru॒drāne॒va tatprī̭ṇāti | lā॒jairjṷhoti | ā॒di॒tyānāṃ॒-vā~ e॒tadrū॒pam | yallā॒jāḥ | yallā॒jai-rju॒hoti̭ | ā॒di॒tyāne॒va tatprī̭ṇāti | ka॒rambai᳚-rjuhoti | viśvḙṣāṃ॒-vā~ e॒tadde॒vānāgṃ̭ rū॒pam | yatka॒rambāḥ᳚ | yatka॒rambai᳚-rju॒hoti̭ || 53 ||
viśvā̭ne॒va tadde॒vā-nprī̭ṇāti | dhā॒nābhi̭-rjuhoti |
nakṣa̭trāṇāṃ॒-vā~ e॒tadrū॒pam | yaddhā॒nāḥ | yaddhā॒nābhi̭-rju॒hoti̭ | nakṣa̭trāṇye॒va tatprī̭ṇāti | saktṷbhi-rjuhoti | pra॒jāpa̭te॒rvā e॒tadrū॒pam |
yathsakta̭vaḥ | yathsaktṷbhi-rju॒hoti̭ || 54 ||
pra॒jāpa̭time॒va tatprī̭ṇāti | ma॒sūsyai᳚rjuhoti |
sarvā̭sāṃ॒-vā~ e॒tadde॒vatā̭nāgṃ rū॒pam | yanma॒sūsyā̭ni | yanma॒sūsyai᳚-rju॒hoti̭ | sarvā̭ e॒va tadde॒vatāḥ᳚ prīṇāti | pri॒ya॒ṅgu॒ta॒ṇḍu॒lai-rjṷhoti | pri॒yāṅgā̭ ha॒ vai nāmai॒te |
e॒tairvai de॒vā aśva॒syāṅgā̭ni॒ sama̭dadhuḥ | yatpri̭yaṅgutaṇḍu॒lai-rju॒hoti̭ | aśva̭syai॒vāṅgā̭ni॒ sanda̭dhāti || daśānnā̭ni juhoti | daśā᳚kṣarā vi॒rāṭ |
vi॒rāṭ-kṛ॒thsnasyā॒-nnādya॒syā-va̭ruddhyai || 55 ||
(ju॒hoti॒ - madhṷnā ju॒hoti॒ - pṛthṷkairju॒hoti̭ - ka॒rambai᳚rju॒hoti॒ - saktṷbhirju॒hoti̭ - priyaṅgutaṇḍu॒lairju॒hoti̭ ca॒tvāri̭ ca) (a. 14)
(a॒nna॒ho॒mānājyḙnā॒gnermadhṷnā taṇḍu॒laiḥ pṛthṷkairlā॒jaiḥ ka॒rambai᳚drdhā॒nābhi॒-ssaktṷbhirma॒sūsyaiḥ᳚ priyaṅgutaṇḍu॒lai-rdaśānnā̭ni॒ dvāda̭śa)
anuvākaṃ 15 - tatprakāraviśeṣa
pra॒jāpa̭ti-raśvame॒dhama̭sṛjata | tagṃ sṛ॒ṣṭagṃ rakṣāg̭sya jighāgṃsann |
sa e॒tā-npra॒jāpa̭tirnaktagṃ ho॒māna̭-paśyat | tāna̭ juhot | tairvai sa ya॒jñā-drakṣā॒g॒syapā̭hann | yanna̭ktagṃ ho॒māñju॒hoti̭ | ya॒jñāde॒va tairyaja̭māno॒ rakṣā॒g॒syapa̭hanti || ājyḙna juhoti |
vajro॒ vā ājya᳚m | vajrḙṇai॒va ya॒jñā-drakṣā॒g॒syapa̭hanti || 56 ||
ājya̭sya prati॒pada̭-ṅkaroti | prā॒ṇo vā ājya᳚m |
mu॒kha॒ta e॒vāsya̭ prā॒ṇa-nda̭dhāti || a॒nna॒ho॒mā-ñjṷhoti | śarī̭ravade॒vāva̭rundhe || vya॒tyāsa̭-ñjuhoti | u॒bhaya॒syā va̭ruddhyai ||
nakta̭-ñjuhoti | rakṣa̭sā॒mapa̭hatyai || ājyḙnā-nta॒to jṷhoti || 57 ||
prā॒ṇo vā ājya᳚m | u॒bha॒yata̭ e॒vāsya̭ prā॒ṇa-nda̭dhāti | pu॒rastā᳚-cco॒pari̭ṣṭācca || eka̭smai॒ svāhetyā̭ha | a॒sminne॒va lo॒ke prati̭tiṣṭhati | dvābhyā॒g॒ svāhetyā̭ha | a॒muṣmi̭nne॒va lo॒ke prati̭tiṣṭhati | u॒bhayo̭re॒va lo॒kayāḥ॒ prati̭tiṣṭhati | a॒smigg​ścā॒-muṣmigg̭śca || śa॒tāya॒ svāhetyā̭ha | śa॒tāyu॒rvai purṷṣa-śśa॒tavī᳚ryaḥ | āyṷre॒va vī॒rya̭mava̭rundhe |
sa॒hasrā̭ya॒ svāhetyā̭ha | āyu॒rvai sa॒hasra᳚m | āyṷre॒vā-va̭rundhe ||
sarva̭smai॒ svāhetyā̭ha | apa̭rimitame॒vā va̭rundhe || 58 ||
(e॒va ya॒jña-drakṣā॒g॒syapa̭han - tyanta॒to jṷhoti - śa॒tāya॒ svāhetyā̭ha sapta ca̭) (a. 15)
anuvākaṃ 16 - vivaraṇametayoḥ
pra॒jāpa̭tiṃ॒-vā~ e॒ṣa ī᳚phsa॒tītyā̭huḥ | yo᳚-'śvame॒dhena॒ yaja̭ta॒ iti̭ |
atho̭ āhuḥ | sarvā̭ṇi bhū॒tānīti̭ ||
eka̭smai॒ svāhetyā̭ha | pra॒jāpa̭ti॒rvā ekaḥ̭ | tame॒vāpno̭ti || eka̭smai॒ svāhā॒ dvābhyā॒g॒ svāhetya̭bhi-pū॒rvamāhṷtī-rjuhoti |
a॒bhi॒pū॒rvame॒va sa̭va॒rgaṃ-lo~॒kamḙti || e॒ko॒tta॒ra-ñjṷhoti || 59 ||
e॒ka॒vade॒va sṷva॒rgaṃ-lo~॒kamḙti || santa̭ta-ñjuhoti | su॒va॒rgasya̭ lo॒kasya॒ santa̭tyai || śa॒tāya॒ svāhetyā̭ha | śa॒tāyu॒rvai purṷṣa-śśa॒tavī᳚ryaḥ | āyṷre॒va vī॒rya̭mava̭rundhe | sa॒hasrā̭ya॒ svāhetyā̭ha | āyu॒rvai sa॒hasra᳚m | āyṷre॒vā va̭rundhe || a॒yutā̭ya॒ svāhā̭ ni॒yutā̭ya॒ svāhā᳚ pra॒yutā̭ya॒ svāhetyā̭ha || 60 ||
traya̭ i॒me lo॒kāḥ | i॒māne॒va lo॒kānava̭rundhe || arbṷdāya॒ svāhetyā̭ha | vāgvā arbṷdam | vāca̭me॒vā va̭rundhe || nya̭rbudāya॒ svāhetyā̭ha |
yo vai vā॒co bhū॒mā | tannya̭rbudam |
vā॒ca e॒va bhū॒māna॒mava̭rundhe ||
sa॒mu॒drāya॒ svāhetyā̭ha || 61 ||
sa॒mu॒drame॒vāpno̭ti | maddhyā̭ya॒ svāhetyā̭ha | maddhya̭me॒vāpno̭ti | antā̭ya॒ svāhetyā̭ha | anta̭me॒-vāpno̭ti | pa॒rā॒drdhāya॒ svāhetyā̭ha |
pa॒rā॒drdhame॒vāpno̭ti || u॒ṣase॒ svāhā॒ vyṷṣṭyai॒ svāhetyā̭ha | rātri॒rvā u॒ṣāḥ |
aha॒rvyṷṣṭiḥ | a॒ho॒rā॒tre e॒vāva̭rundhe |
atho̭ ahorā॒trayo̭re॒va prati̭tiṣṭhati ||
tā yadu॒bhayī॒rdivā̭ vā॒ naktaṃ̭-vā~ juhu॒yāt | a॒ho॒rā॒tre mo̭hayet | u॒ṣase॒ svāhā॒ vyṷṣṭyai॒ svāho̭deṣya॒te svāho᳚dya॒te
svāhetyanṷdite juhoti | udi̭tāya॒ svāhā̭ suva॒rgāya॒ svāhā̭ lo॒kāya॒ svāhetyudi̭te juhoti |
a॒ho॒rā॒trayo॒-ravya̭timohāya || 62 ||
(e॒ko॒tta॒ra-ñjṷhoti - pra॒yutā̭ya॒ svāhetyā̭ha - samu॒drāya॒ svāhetyā॒hāha॒--r vyṷṣṭi-ssa॒pta ca̭) (a. 16)
anuvākaṃ 17 - saptamakāṇḍagatānnahomānuvākā vyākhyāyante
vi॒bhūrmā॒trā pra॒bhūḥ pi॒tretya̭śva-nā॒māni̭ juhoti |
u॒bhayo̭re॒vainaṃ̭-lo~॒kayo᳚-rnāma॒dheya̭-ṅgamayati || āya̭nāya॒ svāhā॒ prāya̭ṇāya॒ svāhetyṷ-ddrā॒vāñjṷhoti | sarva̭me॒vaina॒-maska̭nnagṃ suva॒rgaṃ-lo~॒ka-ṅga̭mayati ||
a॒gnaye॒ svāhā॒ somā̭ya॒ svāheti̭ pūrvahā॒mā-ñjṷhoti | pūrva̭ e॒va dvi॒ṣanta॒-mbhrātṛ̭vya॒-mati̭krāmati ||
pṛ॒thi॒vyai svāhā॒-'ntari̭kṣāya॒ svāhetyā̭ha | ya॒thā॒ ya॒jure॒vaitat || a॒gnaye॒ svāhā॒ somā̭ya॒ svāheti̭ pūrvadī॒kṣā jṷhoti |
pūrva̭ e॒va dvi॒ṣanta॒-mbhrātṛ̭vya॒-mati̭krāmati || 63 ||
pṛ॒thi॒vyai svāhā॒-'ntari̭kṣāya॒ svāhetyḙ-kavi॒gṃ॒śinī᳚-ndī॒kṣā-ñjṷhoti |
eka̭vigṃśati॒rvai dḙvalo॒kāḥ | dvāda̭śa॒ māsāḥ॒ pañca॒rtavaḥ̭ | traya̭ i॒me lo॒kāḥ | a॒sāvā̭di॒tya ḙkavi॒gṃ॒śaḥ | e॒ṣa sṷva॒rgo lo॒kaḥ |
su॒va॒rgasya̭ lo॒kasya॒ sama̭ṣṭyai ||
bhuvo̭ de॒vānā॒-ṅkarma॒ṇetyṛ̭tu-dī॒kṣā jṷhoti |
ṛ॒tūne॒-vāsmai̭ kalpayati || a॒gnaye॒ svāhā̭ vā॒yave॒ svāheti̭ juho॒tya-na̭ntarityai || 64 ||
a॒rvāṃ​ya~॒jña-ssaṅkrā̭ma॒tvi-tyāptī᳚-rjuhoti | su॒va॒rgasya̭ lo॒kasyāptyai᳚ || bhū॒ta-mbhavya̭-mbhavi॒ṣyaditi॒ paryā᳚ptī-rjuhoti |
su॒va॒rgasya̭ lo॒kasya॒ paryā᳚ptyai ||
ā mḙ gṛ॒hā bha̭va॒ntvityā॒bhū-rjṷhoti | su॒va॒rgasya̭ lo॒kasyā bhū᳚tyai ||
a॒gninā॒ tapo-'nva̭bhava॒ditya̭nu॒bhū-rjṷhoti | su॒va॒rgasya̭ lo॒kasyānṷbhūtyai ||
svāhā॒-''dhimādhī̭tāya॒ svāheti॒ sama̭stāni vaiśvade॒vāni̭ juhoti | sama̭stame॒va dvi॒ṣanta॒-mbhrātṛ̭vya॒-mati̭krāmati || 65 ||
da॒dbhya-ssvāhā॒ hanū᳚bhyā॒g॒ svāhetya̭ṅgaho॒mā-ñjṷhoti |
aṅgḙ aṅge॒ vai purṷṣasya pā॒pmopa̭śliṣṭaḥ |
aṅgā̭daṅgā de॒vaina̭-mpā॒pmana॒stena̭ muñcati || a॒ñjye॒tāya॒ svāhā̭ kṛ॒ṣṇāya॒ svāhā᳚ śve॒tāya॒ svāhetya̭-śvarū॒pāṇi̭ juhoti |
rū॒paire॒vaina॒gṃ॒ sama̭drdhayati ||
oṣa̭dhībhya॒-ssvāhā॒ mūle᳚bhya॒-ssvāhetyo̭ṣadhi ho॒māñjṷhoti | dva॒yyo vā oṣa̭dhayaḥ | puṣpe᳚bhyo॒-'nyāḥ phala̭-ṅgṛ॒hṇanti̭ |
mūle᳚bhyo॒-'nyāḥ | tā e॒vobhayī॒rava̭rundhe || 66 ||
vana॒spati̭bhya॒-ssvāheti̭ vanaspati-ho॒māñjṷhoti |
ā॒ra॒ṇyasyā॒nnādya॒syāva̭ruddhyai ||
me॒ṣastvā̭ paca॒tai-ra̭va॒tvitya-pā᳚vyāni juhoti |
prā॒ṇā vai de॒vā apā᳚vyāḥ | prā॒ṇāne॒vāva̭rundhe || kūpyā᳚bhya॒-ssvāhā॒-'dbhya-ssvāhetya॒pāgṃ homā᳚ñjuhoti | a॒phsu vā āpaḥ̭ | annaṃ॒-vā~ āpaḥ̭ | a॒dbhyo vā anna̭-ñjāyate | yade॒vādbhyo-'nna॒-ñjāya̭te | tadava̭rundhe || 67 ||
(pū॒rva॒dī॒kṣā jṷhoti॒ pūrva̭ e॒va dvi॒ṣanta॒-mbhrātṛ̭vya॒mati̭krāma॒ - tyana̭ntarityai - krāmati - rundhe॒ - jāya̭ta॒ eka̭-ñca) (a. 17)
anuvākaṃ 18 - saptamakāṇḍagatānnahomānuvākā vyākhyāyante
ambhāgṃ̭si juhoti | a॒yaṃ-vai~ lo॒ko-'mbhāgṃ̭si |
tasya॒ vasa॒vo-'dhi̭patayaḥ | a॒gnirjyotiḥ̭ | yadambhāgṃ̭si ju॒hoti̭ |
i॒mame॒va lo॒kamava̭rundhe | vasṷ̄nā॒gṃ॒ sāyṷjya-ṅgacchati | a॒gni-ñjyoti॒rava̭rundhe || nabhāgṃ̭si juhoti | a॒ntari̭kṣaṃ-vai~ nabhāgṃ̭si || 68 ||
tasya̭ ru॒drā adhi̭patayaḥ | vā॒yurjyotiḥ̭ | yannabhāgṃ̭si ju॒hoti̭ | a॒ntari̭kṣame॒vā-va̭rundhe | ru॒drāṇā॒gṃ॒ sāyṷjya-ṅgacchati |
vā॒yu-ñjyoti॒rava̭rundhe | mahāgṃ̭si juhoti | a॒sau vai lo॒ko mahāgṃ̭si | tasyā̭di॒tyā adhi̭patayaḥ| sūryo॒ jyotiḥ̭ || 69 ||
yanmahāgṃ̭si ju॒hoti̭ | a॒mume॒va lo॒kamava̭rundhe | ā॒di॒tyānā॒gṃ॒ sāyṷjya-ṅgacchati | sūrya॒-ñjyoti॒rava̭rundhe ||
namo॒ rājña॒ namo॒ varṷṇā॒yeti̭ ya॒vyāni̭ juhoti |
a॒nnādya॒syāva̭ruddhyai || ma॒yo॒bhūrvāto̭ a॒bhi vā̭tū॒srā iti̭ ga॒vyāni̭ juhoti |
pa॒śū॒nāmava̭ruddhyai ||
prā॒ṇāya॒ svāhā᳚ vyā॒nāya॒ svāheti̭ santati-ho॒māñjṷhoti | su॒va॒rgasya̭ lo॒kasya॒ santa̭tyai || 70 ||
si॒tāya॒ svāhā-'si̭tāya॒ svāheti॒ pramṷktī-rjuhoti |
su॒va॒rgasya̭ lo॒kasya॒ pramṷktyai || pṛ॒thi॒vyai svāhā॒-'ntari̭kṣāya॒ svāhetyā̭ha |
ya॒thā॒ ya॒jure॒vaitat ||
da॒ttvate॒ svāhā̭-'da॒ntakā̭ya॒ svāheti̭ śarīra-ho॒māñjṷhoti | pi॒tṛ॒lo॒kame॒va tairyaja̭mā॒no-'va̭rundhe || kastvā̭ yunakti॒ sa tvā̭ yuna॒ktviti̭ pari॒dhīn. yṷnakti | i॒me vai lo॒kāḥ pa̭ri॒dhayaḥ̭ | i॒māne॒vāsmai̭ lo॒kān. yṷnakti |
su॒va॒rgasya̭ lo॒kasya॒ sama̭ṣṭyai || 71 ||
yaḥ prā̭ṇa॒to ya ā᳚tma॒dā iti̭ mahi॒mānaṷ juhoti |
su॒va॒rgo vai lo॒ko mahaḥ̭ | su॒va॒rgame॒va tābhyāṃ᳚-lo~॒kaṃ-ya~ja̭mā॒no-'va̭rundhe ||
ā brahma̭-nbrāhma॒ṇo bra̭hmavaca॒r​sī jā̭yatā॒miti॒ sama̭stāni brahmavarca॒sāni̭ juhoti |
bra॒hma॒va॒rca॒same॒va tairyaja̭mā॒no
-'va̭rundhe || jajñi॒ bīja॒miti̭ juho॒tya-na̭ntarityai ||
a॒gnaye॒ sama̭nama-tpṛthi॒vyai samana̭ma॒diti̭ sannati ho॒māñjṷhoti | su॒va॒rgasya̭ lo॒kasya॒ sanna̭tyai || bhū॒tāya॒ svāhā̭ bhaviṣya॒te svāheti̭ bhūtābha॒vyau homaṷ juhoti |
a॒yaṃ-vai~ lo॒ko bhū॒tam || 72 ||
asau bha̭vi॒ṣyat | a॒nayo̭re॒va lo॒kayoḥ॒ prati̭tiṣṭhati | sarva॒syāptyai᳚ | sarva॒syāva̭ruddhyai || yadakra̭ndaḥ pratha॒ma-ñjāya̭māna॒ itya̭śvasto॒mīya̭-ñjuhoti | sarva॒syāptyai᳚ | sarva̭sya॒ jityai᳚ || sarva̭me॒va tenā᳚pnoti |
sarva̭-ñjayati | yo᳚-'śvame॒dhena॒ yaja̭te || 73 ||
ya ṷ cainame॒vaṃ-ve~da̭ || ya॒jñagṃ rakṣāg̭sya jighāgṃsann | sa e॒tā-npra॒jāpa̭ti-rnaktagṃ ho॒māna̭paśyat | tāna̭juhot |
tairvai sa ya॒jñādrakṣā॒g॒syapā̭hann | yanna̭ktagṃ ho॒māñju॒hoti̭ |
ya॒jñāde॒va tairyaja̭māno॒
rakṣā॒g॒syapa̭hanti || u॒ṣase॒ svāhā॒ vyṷṣṭyai॒ svāhetya̭nta॒to jṷhoti |
su॒va॒rgasya̭ lo॒kasya॒ sama̭ṣṭyai || 74 ||
(vai nabhāgṃ̭si॒ - sūryo॒ jyotiḥ॒ - santa̭tyai॒ - sama̭ṣṭyai - bhu॒tam - ~yaja̭te॒ - +nava̭ ca) (a. 18)
anuvākaṃ 19 - aupasathyadine yūpaprayogāḥ
e॒ka॒yū॒po vai̭kāda॒śinī̭ vā | a॒nyeṣāṃ᳚-ya~॒jñānāṃ॒-yū~pā̭ bhavanti |
e॒ka॒vi॒śinya̭-śvame॒dhasya̭ | su॒va॒rgasya̭ lo॒kasyā॒-bhiji̭tyai || bai॒la॒.vo vā̭ khādi॒ro vā̭ pālā॒śo vā᳚ | a॒nyeṣāṃ᳚-ya~jñakratū॒nāṃ-yū~pā̭ bhavanti | rājjṷdāla॒ eka̭vigṃśatya-ratniraśvame॒dhasya̭ | su॒va॒rgasya̭ lo॒kasya॒ sama̭ṣṭyai || nānyeṣā᳚-mpaśū॒nā-ntḙja॒nyā a̭va॒dyanti̭ | ava̭dya॒ntyaśva̭sya || 75 ||
pā॒pmā vai tḙja॒nī | pā॒pmano-'pa̭hatyai ||
pla॒kṣa॒śā॒khāyā̭ma॒nyeṣā᳚-mpaśū॒nāma̭va॒dyanti̭ | ve॒ta॒sa॒-śā॒khāyā॒-maśva̭sya | a॒phsuyo̭ni॒rvā aśvaḥ̭ | a॒phsu॒jo vḙta॒saḥ | sva e॒vāsya॒ yonā॒va-va̭dyati ||
yūpḙṣu grā॒myā-npa॒śūnni̭-yu॒ñjanti̭ | ā॒ro॒keṣvā̭-ra॒ṇyāndhā̭rayanti |
pa॒śū॒nāṃ-vyā~vṛ̭ttyai || ā grā॒myā-npa॒śūn-~labha̭nte | prāra॒ṇyān​thsṛ̭janti | pā॒pmano-'pa̭hatyai || 76 ||
(aśva̭sya॒ - vyāvṛ̭ttya॒ trīṇi̭ ca) (a. 19)
anuvākaṃ 20 - yūpānāṃ sthānādayaḥ
rājjṷdāla-magni॒ṣṭha-mmi̭noti | bhrū॒ṇa॒ha॒tyāyā॒ apa̭hatyai || pautṷdravāva॒bhito̭ bhavataḥ | puṇya̭sya ga॒ndhasyāva̭ruddhyai |
bhrū॒ṇa॒ha॒tyā-me॒vāsmā̭-dapa॒hatya̭ | puṇyḙna ga॒ndheno̭bha॒yataḥ॒ pari̭gṛhṇāti ||
ṣaḍbai॒l॒.vā bha̭vanti | bra॒hma॒va॒rca॒sasyā-va̭ruddhyai || ṣaṭkhā̭di॒rāḥ |
teja॒so-'va̭ruddhyai || 77 ||
ṣaṭpā̭lā॒śāḥ | so॒ma॒pī॒thasyā-va̭ruddhyai || eka̭vigṃśati॒-ssampa̭dyante |
eka̭vigṃśati॒rvai dḙvalo॒kāḥ | dvāda̭śa॒ māsāḥ॒ pañca॒rtavaḥ̭ | traya̭ i॒me lo॒kāḥ | a॒sāvā̭di॒tya ḙkavi॒gṃ॒śaḥ | e॒ṣa sṷva॒rgo lo॒kaḥ |
su॒va॒rgasya̭ lo॒kasya॒ sama̭ṣṭyai || śa॒ta-mpa॒śavo̭ bhavanti || 78 ||
śa॒tāyuḥ॒ purṷṣa-śśa॒tendri̭yaḥ | āyṷṣye॒vendri॒ye prati̭tiṣṭhati ||
sarvaṃ॒-vā~ a̭śvame॒ddhyāpno̭ti | apa̭rimitā bhavanti | apa̭rimita॒syā-va̭ruddhyai || bra॒hma॒vā॒dino̭ vadanti | kasmā᳚thsa॒tyāt |
da॒kṣi॒ṇa॒to᳚-'nyeṣā᳚-mpaśū॒nāma̭va॒dyanti̭ | u॒tta॒ra॒to-'śva॒syeti̭ | vā॒ru॒ṇo vā aśvaḥ̭ || 79 ||
e॒ṣā vai varṷṇasya॒ dik | svāyā̭me॒vāsya̭ di॒śyava̭dyati | yadita̭reṣā-mpaśū॒nāma̭va॒dyati̭ | śa॒ta॒de॒va॒tya̭-ntenāva̭rundhe ||
ci॒te᳚-'gnā-vadhi̭vaita॒se kaṭe-'śva̭-ñcinoti |
a॒phsu-yo̭ni॒rvā aśvaḥ̭ |
a॒phsu॒jo vḙta॒saḥ | sva e॒vainaṃ॒-yo~nau॒ prati̭ṣṭhāpayati || pu॒rastā᳚-tpra॒tyañca̭-ntūpa॒ra-ñci̭noti | pa॒ścātprā॒cīna̭-ṅgomṛ॒gam || 80 ||
prā॒ṇā॒pā॒nā-ve॒vāsmina᳚ thsa॒myañcaṷ dadhāti ||
aśva̭-ntūpa॒ra-ṅgo̭mṛ॒gamiti̭ sarva॒huta̭ e॒tāñjṷhoti | e॒ṣāṃ-lo~॒kānā̭-ma॒bhiji̭tyai || ā॒tmanā॒-'bhijṷhoti | sātmā̭name॒vaina॒gṃ॒ sata̭nu-ṅkaroti || sātmā॒-'muṣmi̭n ~lā॒ke bha̭vati |
ya e॒vaṃ-ve~da̭ | atho॒ vaso̭re॒va dhārā॒-ntenāva̭rundhe || i॒lu॒vardā̭ya॒ svāhā̭ bali॒vardā̭ya॒ svāhetyā̭ha | saṃ॒​va~॒thsa॒ro vā i̭lu॒vardaḥ̭ |
pa॒ri॒va॒thsa॒ro ba̭li॒vardaḥ̭ | saṃ॒​va~॒thsa॒rāde॒va pa̭rivathsa॒rādāyu॒ra va̭rundhe | āyṷre॒vāsmi̭n-dadhāti |
tasmā̭daśva-medhayā॒jī ja॒rasā̭ vi॒srasā॒-'muṃ-lo~॒kamḙti || 81 ||
(teja॒so-'va̭ruddhai - bhava॒n - tyaśvo̭ - gomṛ॒ga - mi̭lu॒varda̭ śca॒tvāri̭ ca) (a. 20)
anuvākaṃ 21 - cetavyāgnayāderviśeṣaḥ
e॒ka॒vi॒gṃ॒śo᳚-'gnirbha̭vati | e॒ka॒vi॒gṃ॒śa-sstomaḥ̭ | eka̭vigṃśati॒ryūpāḥ᳚ ||
yathā॒ vā aśvā̭ varr​ṣa॒bhā vā॒ vṛṣā̭ṇa-ssagg​sphu॒reranṋ | e॒vame॒tathstomā॒-ssagg​sphṷrante | yadḙkavi॒gṃ॒śāḥ | te yathsa̭mṛ॒ccheranṋ | ha॒nyetā᳚sya ya॒jñaḥ || dvā॒da॒śa e॒vāgni-ssyā॒dityā̭huḥ |
dvā॒da॒śa-sstomaḥ̭ || 82 ||
ekā̭daśa॒ yūpāḥ᳚ || yaddvā̭da॒śo᳚-'gnirbhava̭ti | dvāda̭śa॒ māsā᳚-ssaṃ​va~thsa॒raḥ |
saṃ॒​va~॒thsa॒reṇai॒vāsmā॒ anna॒mava̭rundhe || yaddaśa॒ yūpā॒ bhava̭nti | daśā᳚kṣarā vi॒rāṭ | annaṃ̭-vi~॒rāṭ | vi॒rājai॒vānnādya॒-mava̭rundhe |
ya ḙkāda॒śaḥ | stana̭ e॒vāsyai॒ saḥ || 83 ||
du॒ha e॒vainā॒-ntena̭ || tadā̭huḥ |
yaddvā̭da॒śo᳚-'gni-ssyā᳚ddvāda॒śa-sstoma॒ ekā̭daśa॒ yūpāḥ᳚ | yathā॒ sthūri̭ṇā yā॒yāt | tā॒dṛktat || e॒ka॒vi॒gṃ॒śa e॒vāgniḥ
syā॒dityā̭huḥ | e॒ka॒vi॒gṃ॒śa-sstomaḥ̭ |
eka̭vigṃśati॒ryūpāḥ᳚ | yathā॒ praṣṭi̭bhi॒ryāti̭ |
tā॒dṛge॒va tat || 84 ||
yo vā a̭śvame॒dhe ti॒sraḥ ka॒kubho॒ veda̭ | ka॒kuddha॒ rājñā᳚-mbhavati |
e॒ka॒vi॒gṃ॒śo᳚-'gnirbha̭vati | e॒ka॒vi॒gṃ॒śa-sstomaḥ̭ | eka̭vigṃśati॒ryūpāḥ᳚ |
e॒tā vā a̭śvama॒dhe ti॒sraḥ ka॒kubhaḥ̭ |
ya e॒vaṃ-ve~da̭ | ka॒kuddha॒ rājñā᳚-mbhavati ||
yo vā a̭śvame॒dhe trīṇi̭ śī॒r॒ṣāṇi॒ veda̭ |
śiro̭ ha॒ rājñā᳚-mbhavati |
e॒ka॒vi॒gṃ॒śo᳚-'gnirbha̭vati | e॒ka॒vi॒gṃ॒śa-sstomaḥ̭ | eka̭vigṃśati॒ryūpāḥ᳚ |
e॒tāni॒ vā a̭śvame॒dhe trīṇi̭ śī॒ra॒.ṣāṇi̭ |
ya e॒vaṃ-ve~da̭ | śiro̭ ha॒ rājñā᳚-mbhavati || 85 ||
(dvā॒da॒śa-sstomaḥ॒-sa- e॒va tac - chiro̭ ha॒ rājñā᳚-mbhavati॒ ṣaṭca̭) (a. 21)
anuvākaṃ 22 - ukthyākhye dvitīye-'hani bahiṣpavamāne aśvasyodrātṛtvam
de॒vā vā a̭śvame॒dhe pava̭māne | su॒va॒rgaṃ-lo~॒ka-nna prājā̭nann | tamaśvaḥ॒ prājā̭nāt |
yada̭śvama॒dhe-'śvḙna॒ meddhye॒noda̭ñco bahiṣpavamā॒nagṃ sarpa̭nti | su॒va॒rgasya̭ lo॒kasya॒ prajñā᳚tyai | na vai ma̭nu॒ṣyaḥ̭ suva॒rgaṃ-lo~॒kamañja̭sā veda |
aśvo॒ vai sṷva॒rgaṃ-lo~॒kamañja̭sā veda || yadṷdgā॒-todgāye᳚t | yathā-'kṣe᳚trajño॒-'nyena̭ pa॒thā pra̭tipā॒daye᳚t | tā॒dṛktat || 86 ||
u॒dgā॒tāra̭-mapa॒ruddhya̭ | aśva̭-mudgī॒thāya̭ vṛṇīte | yathā᳚ kṣetra॒jño-'ñja̭sā॒ naya̭ti |
e॒vame॒vaina॒maśvaḥ̭ suva॒rgaṃ-lo~॒kamañja̭sā nayati || puccha̭ma॒nvāra̭bhante | su॒va॒rgasya̭ lo॒kasya॒ sama̭ṣṭyai || hi-ṅka̭roti | sāmai॒vākaḥ̭ |
hi-ṅka̭roti | u॒dgī॒tha e॒vāsya॒ saḥ || 87 ||
vaḍa̭bā॒ upa̭ rundhanti | mi॒thu॒na॒tvāya॒ prajā᳚tyai |
atho॒ yatho̭pagā॒tāra̭ upa॒gāya̭nti | tā॒dṛge॒va tat || uda̭gāsī॒daśvo॒ meddhya॒ ityā̭ha | prā॒jā॒pa॒tyo vā aśvaḥ̭ | pra॒jāpa̭ti-rudgī॒thaḥ | u॒dgī॒thame॒vāva̭rundhe | atho̭ ṛkhsā॒mayo̭re॒va prati̭tiṣṭhati || hira̭ṇyeno॒pāka̭roti |
jyoti॒rvai hira̭ṇyam | jyoti̭re॒va mṷkha॒to da̭dhāti |
yaja̭māne ca pra॒jāsṷ ca | atho॒ hira̭ṇyajyotire॒va yaja̭māna-ssuva॒rgaṃ-lo~॒kamḙti || 88 ||
(tath - sa - u॒pāka̭roti ca॒tvāri̭ ca) (a. 22)
anuvākaṃ 23 - aśve paryagnyaprayantānā-mpaśūnā-nniyojanaṃ
purṷṣo॒ vai ya॒jñaḥ | ya॒jñaḥ pra॒jāpa̭tiḥ | yadaśvḙ pa॒śūnni̭yu॒ñjanti̭ |
ya॒jñāde॒va tadya॒jña-mprayṷṅkte || aśva̭-ntūpa॒ra-ṅgo̭mṛ॒gam | tāna̭gni॒ṣṭha āla̭bhate |
se॒nā॒mu॒khame॒va tathsagg​śya̭ti | tasmā᳚-drājamu॒kha-mbhī॒ṣma-mbhāvṷkam ||
ā॒gne॒ya-ṅkṛ॒ṣṇagrī̭va-mpu॒rastā᳚-lla॒lāṭe᳚ | pū॒rvā॒gnime॒va ta-ṅkṷrute || 89 ||
tasmā᳚-tpūrvā॒gni-mpu॒rastā᳚-thsthāpayanti || pau॒ṣṇama॒nvañca᳚m | annaṃ॒-vai~ pū॒ṣā | tasmā᳚-tpūrvā॒gnā-vā̭hā॒rya̭-māha̭ranti ||
ai॒ndrā॒pau॒ṣṇa mu॒pari̭ṣṭāt | ai॒ndro vai rā̭ja॒nyo-'nna̭-mpū॒ṣā |
a॒nnādyḙnai॒vaina̭-mubha॒yataḥ॒ pari̭gṛhṇāti | tasmā᳚-drāja॒nyo᳚nnā॒do bhāvṷkaḥ ||
ā॒gne॒yau kṛ॒ṣṇagrī̭vau bāhu॒voḥ | bā॒hu॒vore॒va vī॒rya̭-ndhatte || 90 ||
tasmā᳚-drāja॒nyo̭ bāhuba॒lī bhāvṷkaḥ ||
tvā॒ṣṭrau lo̭maśasa॒kthau sa॒kthyoḥ |
sa॒kthyore॒va vī॒rya̭-ndhatte | tasmā᳚-drāja॒nya̭ ūruba॒lī bhāvṷkaḥ || śi॒ti॒pṛ॒ṣṭhau bā̭r​haspa॒tyau pṛ॒ṣṭhe |
bra॒hma॒va॒rca॒sa-me॒vopari̭ṣṭāddhatte |
atho̭ ka॒vacḙ e॒vaite a॒bhitaḥ॒ paryṷ̄hate |
tasmā᳚-drāja॒nyaḥ̭ sanna̭ddho vī॒rya̭-ṅkaroti || dhā॒tre pṛ̭ṣoda॒ra-ma॒dhastā᳚t |
pra॒ti॒ṣṭhāme॒vaitā-ṅkṷrute |
atho̭ i॒yaṃ-vai~ dhā॒tā |
a॒syāme॒va prati̭tiṣṭhati || sau॒rya-mba॒lakṣa॒-mpucche᳚ | u॒thse॒dhame॒va ta-ṅkṷrute |
tasmā̭duthse॒dha-mbha॒ye pra॒jā
a॒bhisagg​śra̭yanti || 91 ||
(ku॒ru॒te॒ - dha॒tte॒ - ku॒ru॒te॒ pañca̭ ca) (a. 23)
(sā॒graṃ॒ha॒ṇyā - catṷṣṭayyo॒ - yo vai - yaḥ pi॒tu - śca॒tvārā॒ - yathā̭ ni॒ktam - pra॒jāpa̭taye tvā॒- yathā॒ prokṣi̭taṃ - vi॒bhūrā̭ha- pra॒jāpa̭tirakāmayatāśvame॒dhena̭ - pra॒jāpa̭ti॒rna kiñca॒ na - sā̭vi॒tra - mā brahma̭n - pra॒jāpa̭ti-rde॒vebhyaḥ̭ - pra॒jāpa̭ti॒ rakṣāgṃ̭si - pra॒jāpa̭timīphsati - vi॒bhura̭śvanā॒mānya - mbhāg̭ - syekayū॒po - rājjṷdāla - mekavi॒gṃ॒śo - de॒vāḥ - purṷṣa॒ strayo̭vigṃśatiḥ)
(sā॒graṃ॒ha॒ṇyā - tasmā̭daśvamedhayā॒jī - ya-tpari̭mitā॒ - ya-dya̭jñamu॒khe - yo dī॒kṣām - de॒vāne॒va - traya̭ i॒me - si॒tāya̭ - prāṇāpā॒nāve॒vāsmi॒n - tasmā᳚-drāja॒nya̭ eka̭navatiḥ)
(sā॒graṃ॒ha॒ṇyā - sagg​śra̭yanti)
|| hariḥ om ||
|| kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya brāhmaṇe tṛtīyāṣṭake aṣṭamaḥ prapāṭhaka-ssamāptaḥ ||
+++++++++++++++++++++++++++