Kathopanishad - Adhyaya 2, Valli 3

ॐ

කඨෝපනිෂද් - අධ්යාය 2, වල්ලී 3

Sinhala

අධ්යාය 2

වල්ලී 3

ඌර්ධ්වමූලෝ-(අ)වාක්‍ශාඛ ඒෂෝ-(අ)ශ්වත්ථ-ස්සනාතනඃ.

තදේව ශුක්ර-න්තද් බ්රහ්ම තදේවාමෘතමුච්යතේ.

තස්මිංල්ලෝँකා-ශ්ශ්රිතා-ස්සර්වේ තදු නාත්යේති කශ්චන. ඒතද්වෛ තත්‌ ..1..

යදිද-ඞ්කි-ඤ්ච ජගත්සර්ව-ම්ප්රාණ ඒජති නිස්සෘතම්‌.

මහද් භයං-වँජ්රමුද්යතං-යँ ඒතද්විදුරමෘතාස්තේ භවන්ති ..2..

භයාදස්යාග්නිස්තපති භයාත්තපති සූර්යඃ.

භයාදින්ද්රශ්ච වායුශ්ච මෘත්යුර්ධාවති පඤ්චමඃ ..3..

ඉහ චේදශකද්‌බෝද්ධු-ම්ප්රාක් ශරීරස්ය විස්රසඃ.

තත-ස්සර්ගේෂු ලෝකේෂු ශරීරත්වාය කල්පතේ ..4..

යථා-(අ)(අ)දර්ශේ තථා-(අ)(අ)ත්මනි යථා ස්වප්නේ තථා පිතෘලෝකේ.

යථා-(අ)ප්සු පරීව දදෘශේ තථා ගන්ධර්වලෝකේ ඡායාතපයෝරිව බ්රහ්මලෝකේ ..5..

ඉන්ද්රියාණා-ම්පෘථග්භාවමුදයාස්තමයෞ ච යත්‌.

පෘථගුත්පද්යමානානා-ම්මත්වා ධීරෝ න ශෝචති ..6..

ඉන්ද්රියේභ්යඃ පර-ම්මනෝ මනස-ස්සත්ත්වමුත්තමම්‌.

සත්ත්වාදධි මහානාත්මා මහතෝ-(අ)ව්යක්තමුත්තමම්‌ ..7..

අව්යක්තාත්තු පරඃ පුරුෂෝ ව්යාපකෝ-(අ)ලිඞ්ග ඒව ච.

ය-ඤ්ජ්ඤාත්වා මුච්යතේ ජන්තුරමෘතත්ව-ඤ්ච ගච්ඡති ..8..

න සන්දෘශේ තිෂ්ඨති රූපමස්ය න චක්ෂුෂා පශ්යති කශ්චනෛනම්‌.

හෘදා මනීෂා මනසා-(අ)භික්ලෘප්තෝ ය ඒතද්විදුරමෘතාස්තේ භවන්ති ..9..

යදා පඤ්චාවතිෂ්ඨන්තේ ජ්ඤානානි මනසා සහ.

බුද්ධිශ්ච න විචේෂ්ටතේ තාමාහුඃ පරමා-ඞ්ගතිම්‌ ..10..

තාං-යෝँගමිති මන්යන්තේ ස්ථිරාමින්ද්රියධාරණාම්‌.

අප්රමත්තස්තදා භවති යෝගෝ හි ප්රභවාප්යයෞ ..11..

නෛව වාචා න මනසා ප්රාප්තුං ශක්යෝ න චක්ෂුෂා.

අස්තීති බ්රුවතෝ-(අ)න්යත්ර කථ-න්තදුපලභ්යතේ ..12..

අස්තීත්යේවෝපලබ්ධව්යස්තත්ත්වභාවේන චෝභයෝඃ.

අස්තීත්යේවෝපලබ්ධස්ය තත්ත්වභාවඃ ප්රසීදති ..13..

යදා සර්වේ ප්රමුච්යන්තේ කාමා යේ-(අ)ස්ය හෘදි ශ්රිතාඃ.

අථ මර්ත්යෝ-(අ)මෘතෝ භවත්යත්ර බ්රහ්ම සමශ්නුතේ ..14..

යථා සර්වේ ප්රභිද්යන්තේ හෘදයස්යේහ ග්රන්ථයඃ.

අථ මර්ත්යෝ-(අ)මෘතෝ භවත්යේතාවද්ධ්යනුශාසනම්‌ ..15..

ශත-ඤ්චෛකා ච හෘදයස්ය නාඩ්යස්තාසා-ම්මූර්ධානමභිනිස්සෘතෛකා.

තයෝර්ධ්වමායන්නමෘතත්වමේති විශ්වඞ්ඞන්යා උත්ක්රමණේ භවන්ති ..16..

අඞ්ගුෂ්ඨමාත්රඃ පුරුෂෝ-(අ)න්තරාත්මා සදා ජනානාං හෘදයේ සන්නිවිෂ්ටඃ.

තං ස්වාච්ඡරීරාත්ප්රවෘහේන්මුඤ්ජාදිවේෂීකා-න්ධෛර්යේණ.

තං-විँද්යාච්ඡුක්රමමෘත-න්තං-විँද්යාච්ඡුක්රමමෘතමිති ..17..

මෘත්යුප්රෝක්තා-න්නචිකේතෝ-(අ)ථ ලබ්ධ්වා විද්යාමේතාං-යෝँගවිධි-ඤ්ච කෘත්ස්නම්‌.

බ්රහ්මප්රාප්තෝ විරජෝ-(අ)භූද්විමෘත්යු රන්යෝ-(අ)ප්යේවං-යෝँ විදධ්යාත්මමේව ..18..

Roman (IAST) Transliteration

adhyāya 2

vallī 3

ūrdhvamūlo-'vāk‍śākha eṣo-'śvattha-ssanātanaḥ|

tadeva śukra-ntad brahma tadevāmṛtamucyate|

tasmiṃllo~kā-śśritā-ssarve tadu nātyeti kaścana| etadvai tat‌ ||1||

yadida-ṅki-ñca jagatsarva-mprāṇa ejati nissṛtam‌|

mahad bhayaṃ-va~jramudyataṃ-ya~ etadviduramṛtāste bhavanti ||2||

bhayādasyāgnistapati bhayāttapati sūryaḥ|

bhayādindraśca vāyuśca mṛtyurdhāvati pañcamaḥ ||3||

iha cedaśakad‌boddhu-mprāk śarīrasya visrasaḥ|

tata-ssargeṣu lokeṣu śarīratvāya kalpate ||4||

yathā-''darśe tathā-''tmani yathā svapne tathā pitṛloke|

yathā-'psu parīva dadṛśe tathā gandharvaloke chāyātapayoriva brahmaloke ||5||

indriyāṇā-mpṛthagbhāvamudayāstamayau ca yat‌|

pṛthagutpadyamānānā-mmatvā dhīro na śocati ||6||

indriyebhyaḥ para-mmano manasa-ssattvamuttamam‌|

sattvādadhi mahānātmā mahato-'vyaktamuttamam‌ ||7||

avyaktāttu paraḥ puruṣo vyāpako-'liṅga eva ca|

ya-ñjñātvā mucyate janturamṛtatva-ñca gacchati ||8||

na sandṛśe tiṣṭhati rūpamasya na cakṣuṣā paśyati kaścanainam‌|

hṛdā manīṣā manasā-'bhiklṛpto ya etadviduramṛtāste bhavanti ||9||

yadā pañcāvatiṣṭhante jñānāni manasā saha|

buddhiśca na viceṣṭate tāmāhuḥ paramā-ṅgatim‌ ||10||

tāṃ-yo~gamiti manyante sthirāmindriyadhāraṇām‌|

apramattastadā bhavati yogo hi prabhavāpyayau ||11||

naiva vācā na manasā prāptuṃ śakyo na cakṣuṣā|

astīti bruvato-'nyatra katha-ntadupalabhyate ||12||

astītyevopalabdhavyastattvabhāvena cobhayoḥ|

astītyevopalabdhasya tattvabhāvaḥ prasīdati ||13||

yadā sarve pramucyante kāmā ye-'sya hṛdi śritāḥ|

atha martyo-'mṛto bhavatyatra brahma samaśnute ||14||

yathā sarve prabhidyante hṛdayasyeha granthayaḥ|

atha martyo-'mṛto bhavatyetāvaddhyanuśāsanam‌ ||15||

śata-ñcaikā ca hṛdayasya nāḍyastāsā-mmūrdhānamabhinissṛtaikā|

tayordhvamāyannamṛtatvameti viśvaṅṅanyā utkramaṇe bhavanti ||16||

aṅguṣṭhamātraḥ puruṣo-'ntarātmā sadā janānāṃ hṛdaye sanniviṣṭaḥ|

taṃ svāccharīrātpravṛhenmuñjādiveṣīkā-ndhairyeṇa|

taṃ-vi~dyācchukramamṛta-ntaṃ-vi~dyācchukramamṛtamiti ||17||

mṛtyuproktā-nnaciketo-'tha labdhvā vidyāmetāṃ-yo~gavidhi-ñca kṛtsnam‌|

brahmaprāpto virajo-'bhūdvimṛtyu ranyo-'pyevaṃ-yo~ vidadhyātmameva ||18||