Chanakya Niti - Saptamo'dhyayah

ॐ

චාණක්ය නීති - සප්තමෝ(අ)ධ්යායඃ

Sinhala

අර්ථනාශං මනස්තාපං ගෘහේ දුශ්චරිතානි ච .

වඤ්චනං චාපමානං ච මතිමාන්න ප්රකාශයේත් .. 01 ..

ධනධාන්යප්රයෝගේෂු විද්යාසඞ්ග්රහණේ තථා .

ආහාරේ ව්යවහාරේ ච ත්යක්තලජ්ජඃ සුඛී භවේත් .. 02 ..

සන්තෝෂාමෘතතෘප්තානාං යත්සුඛං ශාන්තිරේව ච .

න ච තද්ධනලුබ්ධානාමිතශ්චේතශ්ච ධාවතාම් .. 03 ..

සන්තෝෂස්ත්රිෂු කර්තව්යඃ ස්වදාරේ භෝජනේ ධනේ .

ත්රිෂු චෛව න කර්තව්යෝ(අ)ධ්යයනේ ජපදානයෝඃ .. 04 ..

විප්රයෝර්විප්රවහ්න්යෝශ්ච දම්පත්යෝඃ ස්වාමිභෘත්යයෝඃ .

අන්තරේණ න ගන්තව්යං හලස්ය වෘෂභස්ය ච .. 05 ..

පාදාභ්යාං න ස්පෘශේදග්නිං ගුරුං බ්රාහ්මණමේව ච .

නෛව ගාං න කුමාරීං ච න වෘද්ධං න ශිශුං තථා .. 06 ..

ශකටං පඤ්චහස්තේන දශහස්තේන වාජිනම් .

ගජං හස්තසහස්රේණ දේශත්යාගේන දුර්ජනම් .. 07 ..

හස්තී අඞ්කුශමාත්රේණ වාජී හස්තේන තාඩ්යතේ .

ශ‍ඍඞ්ගී ලගුඩහස්තේන ඛඩ්ගහස්තේන දුර්ජනඃ .. 08 ..

තුෂ්යන්ති භෝජනේ විප්රා මයූරා ඝනගර්ජිතේ .

සාධවඃ පරසම්පත්තෞ ඛලාඃ පරවිපත්තිෂු .. 09 ..

අනුලෝමේන බලිනං ප්රතිලෝමේන දුර්ජනම් .

ආත්මතුල්යබලං ශත්රුං විනයේන බලේන වා .. 10 ..

බාහුවීර්යං බලං රාජ්ඤාං බ්රහ්මණෝ බ්රහ්මවිද්බලී .

රූපයෞවනමාධුර්යං ස්ත්රීණාං බලමනුත්තමම් .. 11 ..

නාත්යන්තං සරලෛර්භාව්යං ගත්වා පශ්ය වනස්ථලීම් .

ඡිද්යන්තේ සරලාස්තත්ර කුබ්ජාස්තිෂ්ඨන්ති පාදපාඃ .. 12 ..

යත්රෝදකං තත්ර වසන්ති හංසා-

ස්තථෛව ශුෂ්කං පරිවර්ජයන්ති .

න හංසතුල්යේන නරේණ භාව්යං

පුනස්ත්යජන්තඃ පුනරාශ්රයන්තේ .. 13 ..

උපාර්ජිතානාං විත්තානාං ත්යාග ඒව හි රක්ෂණම් .

තඩාගෝදරසංස්ථානාං පරීවාහ ඉවාම්භසාම් .. 14 ..

යස්යාර්ථාස්තස්ය මිත්රාණි යස්යාර්ථාස්තස්ය බාන්ධවාඃ .

යස්යාර්ථාඃ ස පුමාँල්ලෝකේ යස්යාර්ථාඃ ස ච පණ්ඩිතඃ .. 15 ..

ස්වර්ගස්ථිතානාමිහ ජීවලෝකේ

චත්වාරි චිහ්නානි වසන්ති දේහේ .

දානප්රසඞ්ගෝ මධුරා ච වාණී

දේවාර්චනං බ්රාහ්මණතර්පණං ච .. 16 ..

අත්යන්තකෝපඃ කටුකා ච වාණී

දරිද්රතා ච ස්වජනේෂු වෛරම් .

නීචප්රසඞ්ගඃ කුලහීනසේවා

චිහ්නානි දේහේ නරකස්ථිතානාම් .. 17 ..

ගම්යතේ යදි මෘගේන්ද්රමන්දිරං

ලභ්යතේ කරිකපාලමෞක්තිකම් .

ජම්බුකාලයගතේ ච ප්රාප්යතේ

වත්සපුච්ඡඛරචර්මඛණ්ඩනම් .. 18 ..

ශුනඃ පුච්ඡමිව ව්යර්ථං ජීවිතං විද්යයා විනා .

න ගුහ්යගෝපනේ ශක්තං න ච දංශනිවාරණේ .. 19 ..

වාචාං ශෞචං ච මනසඃ ශෞචමින්ද්රියනිග්රහඃ .

සර්වභූතදයාශෞචමේතච්ඡෞචං පරාර්ථිනාම් .. 20 ..

පුෂ්පේ ගන්ධං තිලේ තෛලං කාෂ්ඨේ(අ)ග්නිං පයසි ඝෘතම් .

ඉක්ෂෞ ගුඩං තථා දේහේ පශ්යාත්මානං විවේකතඃ .. 21 ..

Roman (IAST) Transliteration

arthanāśaṃ manastāpaṃ gṛhe duścaritāni ca |

vañcanaṃ cāpamānaṃ ca matimānna prakāśayet || 01 ||

dhanadhānyaprayogeṣu vidyāsaṅgrahaṇe tathā |

āhāre vyavahāre ca tyaktalajjaḥ sukhī bhavet || 02 ||

santoṣāmṛtatṛptānāṃ yatsukhaṃ śāntireva ca |

na ca taddhanalubdhānāmitaścetaśca dhāvatām || 03 ||

santoṣastriṣu kartavyaḥ svadāre bhojane dhane |

triṣu caiva na kartavyo'dhyayane japadānayoḥ || 04 ||

viprayorvipravahnyośca dampatyoḥ svāmibhṛtyayoḥ |

antareṇa na gantavyaṃ halasya vṛṣabhasya ca || 05 ||

pādābhyāṃ na spṛśedagniṃ guruṃ brāhmaṇameva ca |

naiva gāṃ na kumārīṃ ca na vṛddhaṃ na śiśuṃ tathā || 06 ||

śakaṭaṃ pañcahastena daśahastena vājinam |

gajaṃ hastasahasreṇa deśatyāgena durjanam || 07 ||

hastī aṅkuśamātreṇa vājī hastena tāḍyate |

śa‍ṛṅgī laguḍahastena khaḍgahastena durjanaḥ || 08 ||

tuṣyanti bhojane viprā mayūrā ghanagarjite |

sādhavaḥ parasampattau khalāḥ paravipattiṣu || 09 ||

anulomena balinaṃ pratilomena durjanam |

ātmatulyabalaṃ śatruṃ vinayena balena vā || 10 ||

bāhuvīryaṃ balaṃ rājñāṃ brahmaṇo brahmavidbalī |

rūpayauvanamādhuryaṃ strīṇāṃ balamanuttamam || 11 ||

nātyantaṃ saralairbhāvyaṃ gatvā paśya vanasthalīm |

chidyante saralāstatra kubjāstiṣṭhanti pādapāḥ || 12 ||

yatrodakaṃ tatra vasanti haṃsā-

stathaiva śuṣkaṃ parivarjayanti |

na haṃsatulyena nareṇa bhāvyaṃ

punastyajantaḥ punarāśrayante || 13 ||

upārjitānāṃ vittānāṃ tyāga eva hi rakṣaṇam |

taḍāgodarasaṃsthānāṃ parīvāha ivāmbhasām || 14 ||

yasyārthāstasya mitrāṇi yasyārthāstasya bāndhavāḥ |

yasyārthāḥ sa pumā~lloke yasyārthāḥ sa ca paṇḍitaḥ || 15 ||

svargasthitānāmiha jīvaloke

catvāri cihnāni vasanti dehe |

dānaprasaṅgo madhurā ca vāṇī

devārcanaṃ brāhmaṇatarpaṇaṃ ca || 16 ||

atyantakopaḥ kaṭukā ca vāṇī

daridratā ca svajaneṣu vairam |

nīcaprasaṅgaḥ kulahīnasevā

cihnāni dehe narakasthitānām || 17 ||

gamyate yadi mṛgendramandiraṃ

labhyate karikapālamauktikam |

jambukālayagate ca prāpyate

vatsapucchakharacarmakhaṇḍanam || 18 ||

śunaḥ pucchamiva vyarthaṃ jīvitaṃ vidyayā vinā |

na guhyagopane śaktaṃ na ca daṃśanivāraṇe || 19 ||

vācāṃ śaucaṃ ca manasaḥ śaucamindriyanigrahaḥ |

sarvabhūtadayāśaucametacchaucaṃ parārthinām || 20 ||

puṣpe gandhaṃ tile tailaṃ kāṣṭhe'gniṃ payasi ghṛtam |

ikṣau guḍaṃ tathā dehe paśyātmānaṃ vivekataḥ || 21 ||