📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" 2 A dialog opens 3 Choose "Save as PDF" as printer 4 Click Save
චාණක්ය නීති - චතුර්ථෝ(අ)ධ්යායඃ
Chanakya Niti - Chaturtho'dhyayah
Chanakya Sinhala
ආයුඃ කර්ම ච විත්තං ච විද්යා නිධනමේව ච .
පඤ්චෛතානි හි සෘජ්යන්තේ ගර්භස්ථස්යෛව දේහිනඃ .. 01 ..
සාධුභ්යස්තේ නිවර්තන්තේ පුත්රමිත්රාණි බාන්ධවාඃ .
යේ ච තෛඃ සහ ගන්තාරස්තද්ධර්මාත්සුකෘතං කුලම් .. 02 ..
දර්ශනධ්යානසංස්පර්ශෛර්මත්සී කූර්මී ච පක්ෂිණී .
ශිශුං පාලයතේ නිත්යං තථා සජ්ජන-සඞ්ගතිඃ .. 03 ..
යාවත්ස්වස්ථෝ හ්යයං දේහෝ යාවන්මෘත්යුශ්ච දූරතඃ .
තාවදාත්මහිතං කුර්යාත්ප්රාණාන්තේ කිං කරිෂ්යති .. 04 ..
කාමධේනුගුණා විද්යා හ්යකාලේ ඵලදායිනී .
ප්රවාසේ මාතෘසදෘශී විද්යා ගුප්තං ධනං ස්මෘතම් .. 05 ..
ඒකෝ(අ)පි ගුණවාන්පුත්රෝ නිර්ගුණේන ශතේන කිම් .
ඒකශ්චන්ද්රස්තමෝ හන්ති න ච තාරාඃ සහස්රශඃ .. 06 ..
මූර්ඛශ්චිරායුර්ජාතෝ(අ)පි තස්මාජ්ජාතමෘතෝ වරඃ .
මෘතඃ ස චාල්පදුඃඛාය යාවජ්ජීවං ජඩෝ දහේත් .. 07 ..
කුග්රාමවාසඃ කුලහීනසේවා
කුභෝජනං ක්රෝධමුඛී ච භාර්යා .
පුත්රශ්ච මූර්ඛෝ විධවා ච කන්යා
විනාග්නිනා ෂට්ප්රදහන්ති කායම් .. 08 ..
කිං තයා ක්රියතේ ධේන්වා යා න දෝග්ධ්රී න ගර්භිණී .
කෝ(අ)ර්ථඃ පුත්රේණ ජාතේන යෝ න විද්වාන් න භක්තිමාන් .. 09 ..
සංසාරතාපදග්ධානාං ත්රයෝ විශ්රාන්තිහේතවඃ .
අපත්යං ච කලත්රං ච සතාං සඞ්ගතිරේව ච .. 10 ..
සකෘජ්ජල්පන්ති රාජානඃ සකෘජ්ජල්පන්ති පණ්ඩිතාඃ .
සකෘත්කන්යාඃ ප්රදීයන්තේ ත්රීණ්යේතානි සකෘත්සකෘත් .. 11 ..
ඒකාකිනා තපෝ ද්වාභ්යාං පඨනං ගායනං ත්රිභිඃ .
චතුර්භිර්ගමනං ක්ෂේත්රං පඤ්චභිර්බහුභී රණඃ .. 12 ..
සා භාර්යා යා ශුචිර්දක්ෂා සා භාර්යා යා පතිව්රතා .
සා භාර්යා යා පතිප්රීතා සා භාර්යා සත්යවාදිනී .. 13 ..
අපුත්රස්ය ගෘහං ශූන්යං දිශඃ ශූන්යාස්ත්වබාන්ධවාඃ .
මූර්ඛස්ය හෘදයං ශූන්යං සර්වශූන්යා දරිද්රතා .. 14 ..
අනභ්යාසේ විෂං ශාස්ත්රමජීර්ණේ භෝජනං විෂම් .
දරිද්රස්ය විෂං ගෝෂ්ඨී වෘද්ධස්ය තරුණී විෂම් .. 15 ..
ත්යජේද්ධර්මං දයාහීනං විද්යාහීනං ගුරුං ත්යජේත් .
ත්යජේත්ක්රෝධමුඛීං භාර්යාං නිඃස්නේහාන්බාන්ධවාංස්ත්යජේත් .. 16 ..
අධ්වා ජරා දේහවතාං පර්වතානාං ජලං ජරා .
අමෛථුනං ජරා ස්ත්රීණාං වස්ත්රාණාමාතපෝ ජරා .. 17 ..
කඃ කාලඃ කානි මිත්රාණි කෝ දේශඃ කෞ ව්යයාගමෞ .
කශ්චාහං කා ච මේ ශක්තිරිති චින්ත්යං මුහුර්මුහුඃ .. 18 ..
අග්නිර්දේවෝ ද්විජාතීනාං මුනීනාං හෘදි දෛවතම් .
ප්රතිමා ස්වල්පබුද්ධීනාං සර්වත්ර සමදර්ශිනඃ .. 19 ..
Roman (IAST) Transliteration
āyuḥ karma ca vittaṃ ca vidyā nidhanameva ca |
pañcaitāni hi sṛjyante garbhasthasyaiva dehinaḥ || 01 ||
sādhubhyaste nivartante putramitrāṇi bāndhavāḥ |
ye ca taiḥ saha gantārastaddharmātsukṛtaṃ kulam || 02 ||
darśanadhyānasaṃsparśairmatsī kūrmī ca pakṣiṇī |
śiśuṃ pālayate nityaṃ tathā sajjana-saṅgatiḥ || 03 ||
yāvatsvastho hyayaṃ deho yāvanmṛtyuśca dūrataḥ |
tāvadātmahitaṃ kuryātprāṇānte kiṃ kariṣyati || 04 ||
kāmadhenuguṇā vidyā hyakāle phaladāyinī |
pravāse mātṛsadṛśī vidyā guptaṃ dhanaṃ smṛtam || 05 ||
eko'pi guṇavānputro nirguṇena śatena kim |
ekaścandrastamo hanti na ca tārāḥ sahasraśaḥ || 06 ||
mūrkhaścirāyurjāto'pi tasmājjātamṛto varaḥ |
mṛtaḥ sa cālpaduḥkhāya yāvajjīvaṃ jaḍo dahet || 07 ||
kugrāmavāsaḥ kulahīnasevā
kubhojanaṃ krodhamukhī ca bhāryā |
putraśca mūrkho vidhavā ca kanyā
vināgninā ṣaṭpradahanti kāyam || 08 ||
kiṃ tayā kriyate dhenvā yā na dogdhrī na garbhiṇī |
ko'rthaḥ putreṇa jātena yo na vidvān na bhaktimān || 09 ||
saṃsāratāpadagdhānāṃ trayo viśrāntihetavaḥ |
apatyaṃ ca kalatraṃ ca satāṃ saṅgatireva ca || 10 ||
sakṛjjalpanti rājānaḥ sakṛjjalpanti paṇḍitāḥ |
sakṛtkanyāḥ pradīyante trīṇyetāni sakṛtsakṛt || 11 ||
ekākinā tapo dvābhyāṃ paṭhanaṃ gāyanaṃ tribhiḥ |
caturbhirgamanaṃ kṣetraṃ pañcabhirbahubhī raṇaḥ || 12 ||
sā bhāryā yā śucirdakṣā sā bhāryā yā pativratā |
sā bhāryā yā patiprītā sā bhāryā satyavādinī || 13 ||
aputrasya gṛhaṃ śūnyaṃ diśaḥ śūnyāstvabāndhavāḥ |
mūrkhasya hṛdayaṃ śūnyaṃ sarvaśūnyā daridratā || 14 ||
anabhyāse viṣaṃ śāstramajīrṇe bhojanaṃ viṣam |
daridrasya viṣaṃ goṣṭhī vṛddhasya taruṇī viṣam || 15 ||
tyajeddharmaṃ dayāhīnaṃ vidyāhīnaṃ guruṃ tyajet |
tyajetkrodhamukhīṃ bhāryāṃ niḥsnehānbāndhavāṃstyajet || 16 ||
adhvā jarā dehavatāṃ parvatānāṃ jalaṃ jarā |
amaithunaṃ jarā strīṇāṃ vastrāṇāmātapo jarā || 17 ||
kaḥ kālaḥ kāni mitrāṇi ko deśaḥ kau vyayāgamau |
kaścāhaṃ kā ca me śaktiriti cintyaṃ muhurmuhuḥ || 18 ||
agnirdevo dvijātīnāṃ munīnāṃ hṛdi daivatam |
pratimā svalpabuddhīnāṃ sarvatra samadarśinaḥ || 19 ||