📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" 2 A dialog opens 3 Choose "Save as PDF" as printer 4 Click Save
චාණක්ය නීති - තෘතීයෝ(අ)ධ්යායඃ
Chanakya Niti - Tritiyo'dhyayah
Chanakya Sinhala
කස්ය දෝෂඃ කුලේ නාස්ති ව්යාධිනා කෝ න පීඩිතඃ .
ව්යසනං කේන න ප්රාප්තං කස්ය සෞඛ්යං නිරන්තරම් .. 01 ..
ආචාරඃ කුලමාඛ්යාති දේශමාඛ්යාති භාෂණම් .
සම්භ්රමඃ ස්නේහමාඛ්යාති වපුරාඛ්යාති භෝජනම් .. 02 ..
සුකුලේ යෝජයේත්කන්යාං පුත්රං විද්යාසු යෝජයේත් .
ව්යසනේ යෝජයේච්ඡත්රුං මිත්රං ධර්මේණ යෝජයේත් .. 03 ..
දුර්ජනස්ය ච සර්පස්ය වරං සර්පෝ න දුර්ජනඃ .
සර්පෝ දංශති කාලේ තු දුර්ජනස්තු පදේ පදේ .. 04 ..
ඒතදර්ථේ කුලීනානාං නෘපාඃ කුර්වන්ති සඞ්ග්රහම් .
ආදිමධ්යාවසානේෂු න තේ ගච්ඡන්ති වික්රියාම් .. 05 ..
ප්රලයේ භින්නමර්යාදා භවන්ති කිල සාගරාඃ .
සාගරා භේදමිච්ඡන්ති ප්රලයේ(අ)පි න සාධවඃ .. 06 ..
මූර්ඛස්තු ප්රහර්තව්යඃ ප්රත්යක්ෂෝ ද්විපදඃ පශුඃ .
භිද්යතේ වාක්ය-ශල්යේන අදෘශං කණ්ටකං යථා .. 07 ..
රූපයෞවනසම්පන්නා විශාලකුලසම්භවාඃ .
විද්යාහීනා න ශෝභන්තේ නිර්ගන්ධාඃ කිංශුකා යථා .. 08 ..
කෝකිලානාං ස්වරෝ රූපං ස්ත්රීණාං රූපං පතිව්රතම් .
විද්යා රූපං කුරූපාණාං ක්ෂමා රූපං තපස්විනාම් .. 09 ..
ත්යජේදේකං කුලස්යාර්ථේ ග්රාමස්යාර්ථේ කුලං ත්යජේත් .
ග්රාමං ජනපදස්යාර්ථේ ආත්මාර්ථේ පෘථිවීං ත්යජේත් .. 10 ..
උද්යෝගේ නාස්ති දාරිද්ර්යං ජපතෝ නාස්ති පාතකම් .
මෞනේන කලහෝ නාස්ති නාස්ති ජාගරිතේ භයම් .. 11 ..
අතිරූපේණ වා සීතා අතිගර්වේණ රාවණඃ .
අතිදානාද්බලිර්බද්ධෝ හ්යතිසර්වත්ර වර්ජයේත් .. 12 ..
කෝ හි භාරඃ සමර්ථානාං කිං දූරං ව්යවසායිනාම් .
කෝ විදේශඃ සුවිද්යානාං කඃ පරඃ ප්රියවාදිනාම් .. 13 ..
ඒකේනාපි සුවෘක්ෂේණ පුෂ්පිතේන සුගන්ධිනා .
වාසිතං තද්වනං සර්වං සුපුත්රේණ කුලං යථා .. 14 ..
ඒකේන ශුෂ්කවෘක්ෂේණ දහ්යමානේන වහ්නිනා .
දහ්යතේ තද්වනං සර්වං කුපුත්රේණ කුලං යථා .. 15 ..
ඒකේනාපි සුපුත්රේණ විද්යායුක්තේන සාධුනා .
ආහ්ලාදිතං කුලං සර්වං යථා චන්ද්රේණ ශර්වරී .. 16 ..
කිං ජාතෛර්බහුභිඃ පුත්රෛඃ ශෝකසන්තාපකාරකෛඃ .
වරමේකඃ කුලාලම්බී යත්ර විශ්රාම්යතේ කුලම් .. 17 ..
ලාලයේත්පඤ්චවර්ෂාණි දශවර්ෂාණි තාඩයේත් .
ප්රාප්තේ තු ෂෝඩශේ වර්ෂේ පුත්රේ මිත්රවදාචරේත් .. 18 ..
උපසර්ගේ(අ)න්යචක්රේ ච දුර්භික්ෂේ ච භයාවහේ .
අසාධුජනසම්පර්කේ යඃ පලායේත්ස ජීවති .. 19 ..
ධර්මාර්ථකාමමෝක්ෂාණාං යස්යෛකෝ(අ)පි න විද්යතේ .
අජාගලස්තනස්යේව තස්ය ජන්ම නිරර්ථකම් .. 20 ..
මූර්ඛා යත්ර න පූජ්යන්තේ ධාන්යං යත්ර සුසඤ්චිතම් .
දාම්පත්යේ කලහෝ නාස්ති තත්ර ශ්රීඃ ස්වයමාගතා .. 21 ..
Roman (IAST) Transliteration
kasya doṣaḥ kule nāsti vyādhinā ko na pīḍitaḥ |
vyasanaṃ kena na prāptaṃ kasya saukhyaṃ nirantaram || 01 ||
ācāraḥ kulamākhyāti deśamākhyāti bhāṣaṇam |
sambhramaḥ snehamākhyāti vapurākhyāti bhojanam || 02 ||
sukule yojayetkanyāṃ putraṃ vidyāsu yojayet |
vyasane yojayecchatruṃ mitraṃ dharmeṇa yojayet || 03 ||
durjanasya ca sarpasya varaṃ sarpo na durjanaḥ |
sarpo daṃśati kāle tu durjanastu pade pade || 04 ||
etadarthe kulīnānāṃ nṛpāḥ kurvanti saṅgraham |
ādimadhyāvasāneṣu na te gacchanti vikriyām || 05 ||
pralaye bhinnamaryādā bhavanti kila sāgarāḥ |
sāgarā bhedamicchanti pralaye'pi na sādhavaḥ || 06 ||
mūrkhastu prahartavyaḥ pratyakṣo dvipadaḥ paśuḥ |
bhidyate vākya-śalyena adṛśaṃ kaṇṭakaṃ yathā || 07 ||
rūpayauvanasampannā viśālakulasambhavāḥ |
vidyāhīnā na śobhante nirgandhāḥ kiṃśukā yathā || 08 ||
kokilānāṃ svaro rūpaṃ strīṇāṃ rūpaṃ pativratam |
vidyā rūpaṃ kurūpāṇāṃ kṣamā rūpaṃ tapasvinām || 09 ||
tyajedekaṃ kulasyārthe grāmasyārthe kulaṃ tyajet |
grāmaṃ janapadasyārthe ātmārthe pṛthivīṃ tyajet || 10 ||
udyoge nāsti dāridryaṃ japato nāsti pātakam |
maunena kalaho nāsti nāsti jāgarite bhayam || 11 ||
atirūpeṇa vā sītā atigarveṇa rāvaṇaḥ |
atidānādbalirbaddho hyatisarvatra varjayet || 12 ||
ko hi bhāraḥ samarthānāṃ kiṃ dūraṃ vyavasāyinām |
ko videśaḥ suvidyānāṃ kaḥ paraḥ priyavādinām || 13 ||
ekenāpi suvṛkṣeṇa puṣpitena sugandhinā |
vāsitaṃ tadvanaṃ sarvaṃ suputreṇa kulaṃ yathā || 14 ||
ekena śuṣkavṛkṣeṇa dahyamānena vahninā |
dahyate tadvanaṃ sarvaṃ kuputreṇa kulaṃ yathā || 15 ||
ekenāpi suputreṇa vidyāyuktena sādhunā |
āhlāditaṃ kulaṃ sarvaṃ yathā candreṇa śarvarī || 16 ||
kiṃ jātairbahubhiḥ putraiḥ śokasantāpakārakaiḥ |
varamekaḥ kulālambī yatra viśrāmyate kulam || 17 ||
lālayetpañcavarṣāṇi daśavarṣāṇi tāḍayet |
prāpte tu ṣoḍaśe varṣe putre mitravadācaret || 18 ||
upasarge'nyacakre ca durbhikṣe ca bhayāvahe |
asādhujanasamparke yaḥ palāyetsa jīvati || 19 ||
dharmārthakāmamokṣāṇāṃ yasyaiko'pi na vidyate |
ajāgalastanasyeva tasya janma nirarthakam || 20 ||
mūrkhā yatra na pūjyante dhānyaṃ yatra susañcitam |
dāmpatye kalaho nāsti tatra śrīḥ svayamāgatā || 21 ||