📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" 2 A dialog opens 3 Choose "Save as PDF" as printer 4 Click Save
අරුණප්රශ්නඃ
Arunaprashnah
Prasnam Vedic Sinhala
තෛත්තිරීය ආරණ්යක 1
හ॒රිඃ॒ ඕම් ..
භා॒ස්ක॒රාය॑ වි॒ද්මහේ॑ මහද්ද්යුතික॒රාය॑ ධීමහි .
තන්නෝ॑ ආදිත්යඃ ප්රචෝ॒දයා᳚ත් ..
ඕ-ම්භ॒ද්ර-ඞ්කර්ණේ॑භි-ශ්ශෘණු॒යාම॑ දේවාඃ . භ॒ද්ර-ම්ප॑ශ්යේමා॒ක්ෂභි॒-ර්යජ॑ත්රාඃ . ස්ථි॒රෛරඞ්ගෛ᳚ස්තුෂ්ටු॒වාග්ං ස॑ස්ත॒නූභිඃ॑ . ව්යශේ॑ම දේ॒වහි॑තං॒-යँදායුඃ॑ . ස්ව॒ස්ති න॒ ඉන්ද්රෝ॑ වෘ॒ද්ධශ්ර॑වාඃ . ස්ව॒ස්ති නඃ॑ පූ॒ෂා වි॒ශ්වවේ॑දාඃ . ස්ව॒ස්ති න॒ස්තාර්ක්ෂ්යෝ॒ අරි॑ෂ්ටනේමිඃ . ස්ව॒ස්ති නෝ॒ බෘහ॒ස්පති॑-ර්දධාතු ..
ඕං ශාන්ති॒-ශ්ශාන්ති॒-ශ්ශාන්තිඃ॑ ..
අනුවාකඃ 1
භ॒ද්ර-ඞ්කර්ණේ॑භි-ශ්ශෘණු॒යාම॑ දේවාඃ . භ॒ද්ර-ම්ප॑ශ්යේමා॒ක්ෂභි॒-ර්යජ॑ත්රාඃ . ස්ථි॒රෛරඞ්ගෛ᳚ස්තුෂ්ටු॒වාග්ං ස॑ස්ත॒නූභිඃ॑ . ව්යශේ॑ම දේ॒වහි॑තං॒-යँදායුඃ॑ . ස්ව॒ස්ති න॒ ඉන්ද්රෝ॑ වෘ॒ද්ධශ්ර॑වාඃ . ස්ව॒ස්ති නඃ॑ පූ॒ෂා වි॒ශ්වවේ॑දාඃ . ස්ව॒ස්ති න॒ස්තාර්ක්ෂ්යෝ॒ අරි॑ෂ්ටනේමිඃ . ස්ව॒ස්ති නෝ॒ බෘහ॒ස්පති॑-ර්දධාතු . ආප॑මාපාම॒ප-ස්සර්වාඃ᳚ . අ॒ස්මා-ද॒ස්මා-දි॒තෝ-(අ)මුතඃ॑ .. 1 ..
අ॒ග්නිර්වා॒යුශ්ච॒ සූර්ය॑ශ්ච . ස॒හ ස॑ඤ්ච-ස්ක॒රර්ධි॑යා . වා॒ය්වශ්වා॑ රශ්මි॒පත॑යඃ . මරී᳚ච්යාත්මානෝ॒ අද්රු॑හඃ . දේ॒වී-ර්භු॑වන॒ සූව॑රීඃ . පු॒ත්ර॒ව॒ත්වාය॑ මේ සුත . මහානාම්නී-ර්ම॑හාමා॒නාඃ . ම॒හ॒සෝ ම॑හස॒-ස්ස්වඃ॑ . දේ॒වීඃ ප॑ර්ජන්ය॒ සූව॑රීඃ . පු॒ත්ර॒ව॒ත්වාය॑ මේ සුත .. 2 ..
අ॒පාශ්න්යු॑ෂ්ණි-ම॒පා රක්ෂඃ॑ . අ॒පාශ්න්යු॑ෂ්ණි-ම॒පා රඝ᳚ම් . අපා᳚ඝ්රා॒මප॑ චා॒වර්ති᳚ම් . අප॑ දේ॒වීරි॒තෝ හි॑ත . වජ්ර॑-න්දේ॒වීරජී॑තාග්​ශ්ච . භුව॑න-න්දේව॒සූව॑රීඃ . ආ॒දි॒ත්යානදි॑ති-න්දේ॒වීම් . යෝනි॑නෝර්ධ්ව-මු॒දීෂ॑ත . ශි॒වා න॒-ශ්ශන්ත॑මා භවන්තු . දි॒ව්යා ආප॒ ඕෂ॑ධයඃ . සු॒මෘ॒ඩී॒කා සර॑ස්වති . මා තේ॒ ව්යෝ॑ම ස॒න්දෘශි॑ .. 3 ..
(අ॒මුතඃ॑ - සු॒ - තෞෂ॑ධයෝ॒ ද්වේ ච॑ )
අනුවාකඃ 2
ස්මෘතිඃ॑ ප්ර॒ත්යක්ෂ॑-මෛති॒හ්ය᳚ම් . අනු॑මාන-ශ්චතුෂ්ට॒යම් . ඒ॒තෛරාදි॑ත්ය මණ්ඩලම් . සර්වෛ॑රේව॒ විධා᳚ස්යතේ . සූර්යෝ॒ මරී॑චි॒මාද॑ත්තේ . සර්වස්මා᳚-ද්භුව॑නාද॒ධි . තස්යාඃ පාක වි॑ශේෂේ॒ණ . ස්මෘ॒ත-ඞ්කා॑ල වි॒ශේෂ॑ණම් .. න॒දීව॒ ප්රභ॑වා-ත්කා॒චිත් . අ॒ක්ෂය්යා᳚-ථ්ස්යන්ද॒තේ ය॑ථා .. 4 ..
තාන්නද්යෝ-(අ)භි ස॑මාය॒න්ති . සෝ॒රු-ස්සතී॑ න නි॒වර්ත॑තේ . ඒ॒වන්නා॒නා ස॑මුත්ථා॒නාඃ . කා॒ලා-ස්සං॑​වँථ්ස॒රග්ග්​ ශ්රි॑තාඃ . අණුශශ්ච ම॑හශ॒ශ්ච . සර්වේ॑ සමව॒යන්ත්රි॑ තම් . ස තෛ᳚-ස්ස॒ර්වෛ-ස්ස॑මාවි॒ෂ්ටඃ . ඌ॒රු-ස්ස॑න්න නි॒වර්ත॑තේ . අධිසං​වँථ්ස॑රං-විँ॒ද්යාත් . තදේව॑ ලක්ෂ॒ණේ .. 5 ..
අණුභිශ්ච ම॑හද්භි॒ශ්ච . ස॒මාරූ॑ඪඃ ප්ර॒දෘශ්ය॑තේ . සං​වँථ්සරඃ ප්ර॑ත්යක්ෂේ॒ණ . නා॒ධිස॑වඃ ප්ර॒දෘශ්ය॑තේ . ප॒ටරෝ॑ වික්ලි॑ධඃ පි॒ඞ්ගඃ . ඒ॒ත-ද්ව॑රුණ॒ ලක්ෂ॑ණම් . යත්රෛත॑-දුප॒දෘශ්ය॑තේ . ස॒හස්ර॑-න්තත්ර॒ නීය॑තේ . ඒකග්ං හි ශිරෝ නා॑නා මු॒ඛේ . කෘ॒ථ්ස්න-න්ත॑දෘත॒ ලක්ෂ॑ණම් .. 6 ..
උභයත-ස්සප්තේ᳚න්ද්රියා॒ණි . ජ॒ල්පිත॑-න්ත්වේව॒ දිහ්ය॑තේ . ශුක්ලකෘෂ්ණේ සං​වँ॑ථ්සර॒ස්ය . දක්ෂිණ වාම॑යෝඃ පා॒ර්​ශ්වයෝඃ . තස්යෛ॒ෂා භව॑ති .. ශු॒ක්ර-න්තේ॑ අ॒න්යද්ය॑ජ॒ත-න්තේ॑ අ॒න්යත් . විෂු॑රූපේ॒ අහ॑නී॒ ද්යෞරි॑වාසි . විශ්වා॒ හි මා॒යා අව॑සි ස්වධාවඃ . භ॒ද්රා තේ॑ පූෂන්නි॒හ රා॒තිර॒ස්ත්විති॑ . නාත්ර॒ භුව॑නම් . න පූ॒ෂා . න ප॒ශවඃ॑ . නාදිත්ය-ස්සං​වँථ්සර ඒව ප්රත්යක්ෂේණ ප්රියත॑මං-විँ॒ද්යාත් . ඒතද්වෛ සං​වँථ්සරස්ය ප්රියත॑මග්ං රූ॒පම් . යෝ-(අ)ස්ය මහානර්ථ උත්පථ්ස්යමා॑නෝ භ॒වති . ඉද-ම්පුණ්ය-ඞ්කු॑රුෂ්වේ॒ති . තමාහර॑ණ-න්ද॒ද්යාත් .. 7 ..
(ය॒ථා॒ - ල॒ක්ෂ॒ණ - ඍ॑තු॒ලක්ෂ॑ණං॒ - භුව॑නග්ං ස॒ප්ත ච॑)
අනුවාකඃ 3
සා॒ක॒ඤ්ජානාග්ං॑ ස॒ප්තථ॑මාහු-රේක॒ජම් . ෂඩු॑ද්ය॒මා ඍෂ॑යෝ දේව॒ජා ඉති॑ . තේෂා॑මි॒ෂ්ටානි॒ විහි॑තානි ධාම॒ශඃ . ස්ථා॒ත්රේ රේ॑ජන්තේ॒ විකෘ॑තානි රූප॒ශඃ . කෝනු॑ මර්යා॒ අමි॑ථිතඃ . සඛා॒ සඛා॑යමබ්රවීත් . ජහා॑කෝ අ॒ස්මදී॑ෂතේ . යස්ති॒ත්යාජ॑ සඛි॒විද॒ග්ං॒ සඛා॑යම් . න තස්ය॑ වා॒ච්යපි॑ භා॒ගෝ අ॑ස්ති . යදීග්ං॑ ශෘ॒ණෝත්ය॒ලකග්ං॑ ශෘණෝති .. 8 ..
න හි ප්ර॒වේද॑ සුකෘ॒තස්ය॒ පන්ථා॒මිති॑ . ඍ॒තුර්-ඍ॑තුනා නු॒ද්යමා॑නඃ . වින॑නාදා॒භිධා॑වඃ . ෂෂ්ටිශ්ච ත්රිග්ංශ॑කා ව॒ල්ගාඃ . ශු॒ක්ලකෘ॑ෂ්ණෞ ච॒ ෂාෂ්ටි॑කෞ . සා॒රා॒ග॒ව॒ස්ත්රෛ-ර්ජ॒රද॑ක්ෂඃ . ව॒ස॒න්තෝ වසු॑භි-ස්ස॒හ . සං॒​වँ॒ථ්ස॒රස්ය॑ සවි॒තුඃ . ප්රෛ॒ෂ॒කෘ-ත්ප්ර॑ථ॒ම-ස්ස්මෘ॑තඃ . අ॒මූනා॒දය॑-තේත්ය॒න්යාන් .. 9 ..
අ॒මූග්​ශ්ච॑ පරි॒රක්ෂ॑තඃ . ඒ॒තා වා॒චඃ ප්ර॑යුජ්ය॒න්තේ . යත්රෛ ත॑දුප॒දෘශ්ය॑තේ .. ඒ॒තදේ॒ව වි॑ජානී॒යාත් . ප්ර॒මාණ॑-ඞ්කාල॒පර්ය॑යේ . වි॒ශේ॒ෂ॒ණ-න්තු॑ වක්ෂ්යා॒මඃ . ඍ॒තූනා᳚-න්තන්නි॒බෝධ॑ත .. ශුක්ලවාසා॑ රුද්ර॒ගණඃ . ග්රී॒ෂ්මේණා॑වර්ත॒තේ ස॑හ . නි॒ජහ॑-න්පෘථි॑වීග්ං ස॒ර්වාම් .. 10 ..
ජ්යෝ॒තිෂා᳚ (අ)ප්රති॒ඛ්යේන॑ සඃ . වි॒ශ්ව॒රූ॒පාණි॑ වාසා॒ග්ං॒සි . ආ॒දි॒ත්යානා᳚-න්නි॒බෝධ॑ත . සං​වँථ්සරීණ॑-ඞ්කර්ම॒ඵලම් . වර්​ෂාභි-ර්ද॑දතා॒ග්ං॒ සහ . අදුඃඛෝ॑ දුඃඛ ච॑ක්ෂුරි॒ව . තද්මා॑ පීත ඉව॒ දෘශ්ය॑තේ . ශීතේනා᳚ ව්යථ॑යන්නි॒ව . රු॒රුද॑ක්ෂ ඉව॒ දෘශ්ය॑තේ .. හ්ලාදයතේ᳚ ජ්වල॑තශ්චෛ॒ව . ශා॒ම්යත॑ශ්චාස්ය॒ චක්ෂු॑ෂී . යාවෛ ප්රජා භ්ර॑ග්ග්​ශ්ය॒න්තේ . සං​වँථ්සරාත්තා භ්ර॑ග්ග්​ශ්ය॒න්තේ .. යාඃ॒ ප්රති॑තිෂ්ඨ॒න්ති . සං​වँථ්සරේ තාඃ ප්රති॑තිෂ්ඨ॒න්ති . ව॒ර්॒ෂාභ්ය॑ ඉත්ය॒ර්ථඃ .. 11 ..
(ශෘ॒ණෝ॒ - ත්ය॒න්යාන්ථ් - ස॒ර්වා - මේ॒ව ෂට්ච॑)
අනුවාකඃ 4
අක්ෂි॑දුඃ॒ඛෝත්ථි॑තස්යෛ॒ව . වි॒ප්රස॑න්නේ ක॒නීනි॑කේ . ආඞ්ක්තේ චාද්ග॑ණ-න්නා॒ස්ති . ඍ॒භූණා᳚-න්තන්නි॒බෝධ॑ත . ක॒න॒කා॒භානි॑ වාසා॒ග්ං॒සි . අ॒හතා॑නි නි॒බෝධ॑ත . අන්නමශ්ර්නීත॑ මෘජ්මී॒ත . අ॒හං-වෝँ॑ ජීව॒නප්ර॑දඃ . ඒ॒තා වා॒චඃ ප්ර॑යුජ්ය॒න්තේ . ශ॒රද්ය॑ත්රෝප॒ දෘශ්ය॑තේ .. 12 ..
අභිධූන්වන්තෝ-(අ)භිඝ්න॑න්ත ඉ॒ව . වා॒තව॑න්තෝ ම॒රුද්ග॑ණාඃ . අමුතෝ ජේතුමිෂුමු॑ඛමි॒ව . සන්නද්ධා-ස්සහ ද॑දෘශේ॒ හ . අපද්ධ්වස්තෛ-ර්වස්තිව॑ර්ණෛරි॒ව . වි॒ශි॒ඛාසඃ॑ කප॒ර්දිනඃ .අක්රුද්ධස්ය යෝථ්ස්ය॑මාන॒ස්ය . කෘ॒ද්ධස්යේ॑ව॒ ලෝහි॑නී . හේමතශ්චක්ෂු॑ෂී වි॒ද්යාත් . අ॒ක්ෂ්ණයෝඃ᳚, ක්ෂිප॒ණෝරි॑ව .. 13 ..
දුර්භික්ෂ-න්දේව॑ලෝකේ॒ෂු . ම॒නූනා॑මුද॒ක-ඞ්ගෘ॑හේ . ඒ॒තා වා॒චඃ ප්ර॑වද॒න්තීඃ . වෛ॒ද්යුතෝ॑ යාන්ති॒ ශෛශි॑රීඃ . තා අ॒ග්නිඃ පව॑මානා॒ අන්වෛ᳚ක්ෂත . ඉ॒හ ජී॑වි॒කාම-ප॑රිපශ්යන්න් . තස්යෛ॒ෂා භව॑ති . ඉ॒හේහ වඃ॑ ස්වත॒පසඃ . මරු॑ත॒-ස්සූර්ය॑ත්වචඃ . ශර්ම॑ ස॒ප්රථා॒ ආවෘ॑ණේ .. 14 ..
(දෘශ්ය॑ත - ඉ॒වා - වෘ॑ණේ)
අනුවාකම්ජ් 5
අති॑ තා॒ම්රාණි॑ වාසා॒ග්ං॒සි . අ॒ෂ්ටිව॑ජ්රි ශ॒තඝ්නි॑ ච . විශ්වේ දේවා විප්ර॑හර॒න්ති . අ॒ග්නිජි॑හ්ව අ॒සශ්ච॑ත . නෛව දේවෝ॑ න ම॒ර්ත්යඃ . න රාජා ව॑රුණෝ॒ විභුඃ . නාග්නි-ර්නේන්ද්රෝ න ප॑වමා॒නඃ . මා॒තෘක්ක॑ච්ච න॒ විද්ය॑තේ . දි॒ව්යස්යෛකා॒ ධනු॑රාර්ත්නිඃ . පෘ॒ථි॒ව්යාමප॑රා ශ්රි॒තා .. 15 ..
තස්යේන්ද්රෝ වම්රි॑රූපේ॒ණ . ධ॒නුර්ජ්යා॑-මඡි॒නථ්ස්ව॑යම් . තදි॑න්ද්ර॒ධනු॑රිත්ය॒ජ්යම් . අ॒භ්රව॑ර්ණේෂු॒ චක්ෂ॑තේ . ඒතදේව ශං​යෝँ-ර්බාර්​හ॑ස්පත්ය॒ස්ය . ඒ॒ත-ද්රු॑ද්රස්ය॒ ධනුඃ . රු॒ද්රස්ය॑ ත්වේව॒ ධනු॑රාර්ත්නිඃ . ශිර॒ උත්පි॑පේෂ . ස ප්ර॑ව॒ර්ග්යෝ॑-(අ)භවත් . තස්මා॒-ද්ය-ස්සප්ර॑ව॒ර්ග්යේණ॑ ය॒ජ්ඤේන॒ යජ॑තේ . රු॒ද්රස්ය॒ ස ශිරඃ॒ ප්රති॑දධාති . නෛනග්ං॑ රු॒ද්ර ආරු॑කෝ භවති . ය ඒ॒වං-වේँද॑ .. 16 ..
(ශ්රි॒තා - යජ॑තේ॒ ත්රීණි॑ ච)
අනුවාකඃ 6
අ॒ත්යූ॒ර්ධ්වා॒ක්ෂෝ-(අ)ති॑රශ්චාත් . ශිශි॑රඃ ප්ර॒දෘශ්ය॑තේ . නෛව රූප-න්න॑ වාසා॒ග්ං॒සි . න චක්ෂුඃ॑ ප්රති॒දෘශ්ය॑තේ . අ॒න්යෝන්ය॒-න්තු න॑ හිග්ග්​ස්රා॒තඃ . ස॒ත ස්ත॑-ද්දේව॒ලක්ෂ॑ණම් . ලෝහිතෝ-(අ)ක්ෂ්ණි ශා॑රශී॒ර්​ෂ්ණිඃ . සූ॒ර්යස්යෝ॑දය॒න-ම්ප්ර॑ති . ත්ව-ඞ්කරෝෂි॑ න්යඤ්ජ॒ලිකාම් . ත්ව॒-ඞ්කරෝ॑ෂි නි॒ජානු॑කාම් .. 17 ..
නිජානුකාමේ᳚ න්යඤ්ජ॒ලිකා . අමී වාච-මුපාස॑තාමි॒ති . තස්මෛ සර්ව ඍතවෝ॑ නම॒න්තේ . මර්යාදා කරත්වා-ත්ප්ර॑පුරෝ॒ධාම් . බ්රාහ්මණ॑ ආප්නෝ॒ති . ය ඒ॑වං-වේँ॒ද . ස ඛලු සං​වँථ්සර ඒතෛ-ස්සේනානී॑භි-ස්ස॒හ . ඉන්ද්රාය සර්වාන්-කාමාන॑භිව॒හති . ස ද්ර॒ඵ්සඃ . තස්යෛ॒ෂා භව॑ති .. 18 ..
අව॑ ද්ර॒ඵ්සෝ අග්ං॑ශ॒මතී॑මතිෂ්ඨත් . ඉ॒යා॒නඃ කෘ॒ෂ්ණෝ ද॒ශභිඃ॑ ස॒හස්රෛඃ᳚ . ආව॒ර්ත-මින්ද්ර॒-ශ්ශච්යා॒ ධම॑න්තම් . උපස්නුහි ත-න්නෘමණා-මථ॑ද්රාමි॒ති . ඒතයෛ වේන්ද්ර-ස්සලා වෘ॑ක්යා ස॒හ . අසුරා-න්ප॑රිවෘ॒ශ්චති . පෘථි॑ව්ය॒ග්ං॒ ශුම॑තී . තාම॒න්ව-ව॑ස්ථිත-ස්සං​වँථ්ස॒රෝ දි॒වඤ්ච॑ . නෛවං-විँදුෂා-(අ)(අ)චාර්යා᳚-න්තේවා॒සිනෞ . අන්යෝන්යස්මෛ᳚ ද්රුහ්යා॒තාම් . යෝ ද්රු॒හ්යති . භ්රශ්යතේ ස්ව॑ර්ගා-ල්ලෝ॒කාත් . ඉත්යෘතු ම॑ණ්ඩලා॒නි . සූර්ය මණ්ඩලා᳚ න්යාඛ්යා॒යිකාඃ . අත ඌර්ධ්වග්ංස॑නිර්ව॒චනාඃ .. 19 ..
(නි॒ජානු॑කාං॒ - භව॑ති - ද්රුහ්යා॒තා-ම්පඤ්ච॑ ච)
අනුවාකඃ 7
ආරෝගෝ භ්රාජඃ පටරඃ॑ පත॒ඞ්ගඃ . ස්වර්ණරෝ ජ්යෝතිෂීමාන්॑. විභා॒සඃ . තේ අස්මෛ සර්වේ දිවමා॑තප॒න්ති . ඌර්ජ-න්දුහානා අනපස්ඵුර॑න්ත ඉ॒ති . කශ්ය॑පෝ-(අ)ෂ්ට॒මඃ . ස මහාමේරු-න්න॑ ජහා॒ති . තස්යෛ॒ෂා භව॑ති . යත්තේ॒ ශිල්ප॑-ඞ්කශ්යප රෝච॒නාව॑ත් . ඉ॒න්ද්රි॒යාව॑-ත්පුෂ්ක॒ල-ඤ්චි॒ත්රභා॑නු . යස්මි॒-න්ථ්සූර්යා॒ අර්පි॑තා-ස්ස॒ප්ත සා॒කම් .. 20 ..
තස්මි-න්රාජාන-මධිවිශ්රයේ॑මමි॒ති . තේ අස්මෛ සර්වේ කශ්යපා-ජ්ජ්යෝති॑-ර්ලභ॒න්තේ . තාන්​ථ්සෝමඃ කශ්යපාදධි॑ නිර්ධ॒මති . භ්රස්තා කර්ම කෘ॑දිවෛ॒වම් .. ප්රාණෝ ජීවානීන්ද්රිය॑ ජීවා॒නි . සප්ත ශීර්​ෂ॑ණ්යාඃ ප්රා॒ණාඃ . සූර්යා ඉ॑ත්යාචා॒ර්යාඃ . අපශ්යමහ මේතාන්-ථ්සප්ත සූ᳚ර්යානි॒ති . පඤ්චකර්ණෝ॑ වාථ්ස්යා॒යනඃ . සප්තකර්ණ॑ශ්ච ප්ලා॒ක්ෂිඃ .. 21 ..
ආනුශ්රවික ඒව නෞ කශ්ය॑ප ඉ॒ති . උභෞ॑ වේද॒යිතේ . න හි ශේකුමිව මහාමේ॑රු-ඞ්ග॒න්තුම් . අපශ්යමහමේත-ථ්සූර්යමණ්ඩල-ම්පරිව॑ර්තමා॒නම් . ගා॒ර්ග්යඃ ප්රා॑ණත්රා॒තඃ . ගච්ඡන්ත ම॑හාමේ॒රුම් . ඒක॑ඤ්චාජ॒හතම් . භ්රාජපටර පත॑ඞ්ගා නි॒හනේ . තිෂ්ඨන්නා॑තප॒න්ති . තස්මා॑දි॒හ තප්ත්රි॑ තපාඃ .. 22 ..
අ॒මුත්රේ॒තරේ . තස්මා॑දි॒හා තප්ත්රි॑ තපාඃ . තේෂා॑මේෂා॒ භව॑ති . ස॒ප්ත සූර්යා॒ දිව॒-මනු॒ ප්රවි॑ෂ්ටාඃ . තාන॒න්වේති॑ ප॒ථිභි॑-ර්දක්ෂි॒ණාවාන්॑ . තේ අස්මෛ සර්වේ ඝෘතමා॑තප॒න්ති . ඌර්ජ-න්දුහානා අනපස්ඵුර॑න්ත ඉ॒ති .. සප්තර්ත්විජ-ස්සූර්යා ඉ॑ත්යාචා॒ර්යාඃ . තේෂා॑මේෂා॒ භව॑ති . ස॒ප්ත දිශෝ॒ නානා॑ සූර්යාඃ .. 23 ..
ස॒ප්ත හෝතා॑ර ඍ॒ත්විජඃ॑ . දේවා ආදිත්යා॑ යේ ස॒ප්ත . තේභි-ස්සෝමාභී රක්ෂ॑ණ ඉ॒ති . තද॑ප්යාම්නා॒යඃ . දිග්භ්රාජ ඍතූ᳚න් කරෝ॒ති . ඒත॑යෛවා॒වෘතා (අ)(අ)සහස්රසූර්යතායා ඉති වෛ॑ශම්පා॒යනඃ . තස්යෛ॒ෂා භව॑ති . යද්ද්යාව॑ ඉන්ද්ර තේ ශ॒තග්ං ශ॒ත-ම්භූමීඃ᳚ . උ॒ත ස්යුඃ . න ත්වා॑ වජ්රින්​-ථ්ස॒හස්ර॒ග්ං॒ සූර්යාඃ᳚ . 24 ..
අනු න ජාතමෂ්ට රෝද॑සී ඉ॒ති . නානා ලිඞ්ගත්වා-දෘතූනා-න්නානා॑ සූර්ය॒ත්වම් .. අෂ්ටෞ තු ව්යවසි॑තා ඉ॒ති . සූර්යමණ්ඩලා-න්යෂ්ටා॑ත ඌ॒ර්ධ්වම් . තේෂා॑මේෂා॒ භව॑ති .. චි॒ත්ර-න්දේ॒වානා॒-මුද॑ගා॒දනී॑කම් . චක්ෂු॑-ර්මි॒ත්රස්ය॒ වරු॑ණස්යා॒ග්නේඃ . ආ-(අ)ප්රා॒ ද්යාවා॑ පෘථි॒වී අ॒න්තරි॑ක්ෂම් . සූර්ය ආත්මා ජගතස්තස්ථු॑ෂශ්චේ॒ති .. 25 ..
(සා॒කං - ප්ලා॒ක්ෂි - ස්තප්ත්රි॑තපා॒ - නානා॑සූර්යාඃ॒ - සූර්යා॒ - +නව॑ ච)
අනුවාකඃ 8
ක්වේදමභ්ර॑-න්නිවි॒ශතේ . ක්වායග්ං॑ සං​වँථ්ස॒රෝ මි॑ථඃ . ක්වාහඃ ක්වේය-න්දේ॑ව රා॒ත්රී . ක්ව මාසා ඍ॑තව॒-ශ්ශ්රිතාඃ .. අර්ධමාසා॑ මුහූ॒ර්තාඃ . නිමේෂාස්තු॑ටිභිඃ॒ (නිමේෂාස්ත්ර॑ටිභිඃ॒) සහ . ක්වේමා ආපෝ නි॑විශ॒න්තේ . ය॒දීතෝ॑ යාන්ති॒ සම්ප්ර॑ති .. කාලා අඵ්සු නි॑විශ॒න්තේ . ආ॒ප-ස්සූර්යේ॑ ස॒මාහි॑තාඃ . 26 .
අභ්රා᳚ණ්ය॒පඃ ප්ර॑පද්ය॒න්තේ . වි॒ද්යුථ්සූර්යේ॑ ස॒මාහි॑තා . අනවර්ණේ ඉ॑මේ භූ॒මී . ඉ॒යඤ්චා॑සෞ ච॒ රෝද॑සී . කිග්ග්​ ස්විදත්රාන්ත॑රා භූ॒තම් . යේ॒නේමේ වි॑ධෘතේ॒ උභේ . වි॒ෂ්ණුනා॑ විධෘ॑තේ භූ॒මී . ඉ॒ති ව॑ථ්සස්ය॒ වේද॑නා . ඉරා॑වතී ධේනු॒මතී॒ හි භූ॒තම් . සූ॒ය॒ව॒සිනී॒ මනු॑ෂේ දශ॒ස්යේ᳚ . 27 .
ව්ය॑ෂ්ටභ්නා॒-ද්රෝද॑සී॒ විෂ්ණ॑වේ॒තේ . දා॒ධර්ථ॑ පෘථි॒වී-ම॒භිතෝ॑ ම॒යූඛෛඃ᳚ . කින්ත-ද්විෂ්ණෝ ර්බල॑මා॒හුඃ . කා॒ දීප්තිඃ॑ කි-ම්ප॒රාය॑ණම් . ඒකෝ॑ ය॒ද්ධා-ර॑ය ද්දේ॒වඃ . රේ॒ජතී॑ රෝද॒සී උ॑භේ . වාතාද්විෂ්ණෝ-ර්බ॑ල මා॒හුඃ . අ॒ක්ෂරා᳚-ද්දීප්ති॒ රුච්ය॑තේ . ත්රි॒පදා॒ද්ධාර॑ය-ද්දේ॒වඃ . යද්විෂ්ණෝ॑රේක॒-මුත්ත॑මම් .. 28 ..
අ॒ග්නයෝ॑ වාය॑වශ්චෛ॒ව . ඒ॒තද॑ස්ය ප॒රාය॑ණම් . පෘච්ඡාමි ත්වා ප॑ර-ම්මෘ॒ත්යුම් . අ॒වම॑-ම්මද්ධ්ය॒මඤ්ච॑තුම් . ලෝ॒කඤ්ච॒ පුණ්ය॑පාපා॒නාම් . ඒ॒ත-ත්පෘ॑ච්ඡාමි॒ සම්ප්ර॑ති .. අ॒මුමා॑හුඃ ප॑ර-ම්මෘ॒ත්යුම් . ප॒වමා॑න-න්තු॒ මද්ධ්ය॑මම් . අ॒ග්නිරේ॒වාව॑මෝ මෘ॒ත්යුඃ . ච॒න්ද්රමා᳚-ශ්චතු॒රුච්ය॑තේ .. 29 ..
අ॒නා॒භෝ॒ගාඃ ප॑ර-ම්මෘ॒ත්යුම් . පා॒පා-ස්සං॑​යँන්ති॒ සර්ව॑දා . ආභෝගාස්ත්වේව॑ සං​යँ॒න්ති . ය॒ත්ර පු॑ණ්යකෘ॒තෝ ජ॑නාඃ . තතෝ॑ ම॒ද්ධ්යම॑මාය॒න්ති . ච॒තුම॑ග්නිඤ්ච॒ සම්ප්ර॑ති . පෘච්ඡාමි ත්වා॑ පාප॒කෘතඃ . ය॒ත්ර යා॑තය॒තේ ය॑මඃ . ත්වන්නස්ත--ද්බ්රහ්ම॑-න්ප්රබ්රූ॒හි . ය॒දි වේ᳚ත්ථා-(අ)ස॒තෝ ගෘ॑හාන් .. 30 ..
ක॒ශ්යපා॑ දුදි॑තා-ස්සූ॒ර්යාඃ . පා॒පාන්නි॑ර්ඝ්නන්ති॒ සර්ව॑දා . රෝදස්යෝරන්ත॑-ර්දේශේ॒ෂු . තත්ර න්යස්යන්තේ॑ වාස॒වෛඃ . තේ (අ)ශරීරාඃ ප්ර॑පද්ය॒න්තේ . ය॒ථා (අ)පු॑ණ්යස්ය॒ කර්ම॑ණඃ . අපා᳚ණ්ය॒පාද॑ කේශා॒සඃ . ත॒ත්ර තේ॑-(අ)යෝනි॒ජා ජ॑නාඃ . මෘත්වා පුනර්මෘත්යු-මා॑පද්ය॒න්තේ . අ॒ද්යමා॑නා-ස්ස්ව॒කර්ම॑භිඃ . 31 .
ආශාතිකාඃ ක්රිම॑ය ඉ॒ව . තතඃ පූයන්තේ॑ වාස॒වෛඃ . අපෛ॑ත-ම්මෘ॒ත්යු-ඤ්ජ॑යති . ය ඒ॒වං-වේँද॑ . ස ඛල්වෛවං॑-විँද්බ්රා॒හ්මණඃ . දී॒ර්ඝශ්රු॑ත්තමෝ॒ භව॑ති . කශ්ය॑ප॒ස්යාති॑ථි॒-ස්සිද්ධග॑මන॒-ස්සිද්ධාග॑මනඃ . තස්යෛ॒ෂා භව॑ති .. ආයස්මින්᳚-ථ්ස॒ප්ත වා॑ස॒වාඃ . රෝහ॑න්ති පූ॒ර්ව්යා॑ රුහඃ॑ . 32 .
ඍෂි॑ර්​හ දීර්ඝ॒ශ්රුත්ත॑මඃ . ඉන්ද්රස්ය ඝර්මෝ අති॑ථිරි॒ති . කශ්යපඃ පශ්ය॑කෝ භ॒වති . යථ්සර්ව-ම්පරිපශ්යතී॑ති සෞ॒ක්ෂ්ම්යාත් . අථාග්නේ॑රෂ්ටපු॑රුෂ॒ස්ය . තස්යෛ॒ෂා භව॑ති . අග්නේ॒ නය॑ සු॒පථා॑ රා॒යේ අ॒ස්මාන් . විශ්වා॑නි දේව ව॒යුනා॑නි වි॒ද්වාන් . යු॒යෝ॒ද්ධ්ය॑ස්ම-ජ්ජු॑හුරා॒ණමේනඃ॑ . භූයිෂ්ඨාන්තේ නම උක්තිං-විँ॑ධේමේ॒ති .. 33 ..
(ස॒මාහි॑තා - දශ॒ස්යේ॑ - උත්ත॑ම॒-මුච්ය॑තේ-ගෘහාන්-ථ්ස්ව॒කර්ම॑භිඃ-පූ॒ර්ව්යා॑ රුහ॑-ඉ॒ති)
අනුවාකඃ 9
අග්නිශ්ච ජාත॑වේදා॒ශ්ච . සහෝජා අ॑ජිරා॒ප්රභුඃ . වෛශ්වානරෝ න॑ර්යාපා॒ශ්ච . ප॒ඞ්ක්තිරා॑ධාශ්ච॒ සප්ත॑මඃ . විසර්පේවා-(අ)ෂ්ට॑මෝ-(අ)ග්නී॒නාම් . ඒතේ-(අ)ෂ්ටෞ වසවඃ, ක්ෂි॑තා ඉ॒ති . යථර්ත්වේ-වාග්නේ-රර්චිර්වර්ණ॑ විශේ॒ෂාඃ . නීලාර්චිශ්ච පීතකා᳚ර්චිශ්චේ॒ති . අථ වායෝ-රේකාදශ-පුරුෂස්යෛකාදශ॑ස්ත්රීක॒ස්ය . ප්රභ්රාජමානා ව්ය॑වදා॒තාඃ .. 34 ..
යාශ්ච වාසු॑කි වෛ॒ද්යුතාඃ . රජතාඃ පරු॑ෂා-ශ්ශ්යා॒මාඃ . කපිලා අ॑තිලෝ॒හිතාඃ . ඌර්ධ්වා අවප॑තන්තා॒ශ්ච . වෛද්යුත ඉ॑ත්යේකා॒දශ . නෛනං-වෛँද්යුතෝ॑ හින॒ස්ති . ය ඒ॑වං-වේँ॒ද . ස හෝවාච ව්යාසඃ පා॑රාශ॒ර්යඃ . විද්යුද්වධමේවාහ-ම්මෘත්යුමෛ᳚ච්ඡමි॒ති . න ත්වකා॑මග්ං හ॒න්ති .. 35 ..
ය ඒ॑වං-වේँ॒ද . අථ ග॑න්ධර්ව॒ගණාඃ . ස්වාන॒ භ්රාට් . අඞ්ඝා॑රි॒-ර්බම්භා॑රිඃ . හස්ත॒-ස්සුහ॑ස්තඃ . කෘශා॑නුර්​වි॒ශ්වාව॑සුඃ . මූර්ධන්වාන්-ථ්සූ᳚ර්යව॒ර්චාඃ . කෘතිරිත්යේකාදශ ග॑න්ධර්ව॒ගණාඃ . දේවාශ්ච ම॑හාදේ॒වාඃ . රශ්මයශ්ච දේවා॑ ගර॒ගිරඃ .. 36 ..
නෛන-ඞ්ගරෝ॑ හින॒ස්ති . ය ඒ॑වං-වේँ॒ද . ගෞ॒රී මි॑මාය සලි॒ලානි॒ තක්ෂ॑තී . ඒක॑පදී ද්වි॒පදී॒ සා චතු॑ෂ්පදී . අ॒ෂ්ටාප॑දී॒ නව॑පදී බභූ॒වුෂී᳚ . සහස්රාක්ෂරා පරමේ ව්යෝ॑මන්නි॒ති . වාචෝ॑ විශේ॒ෂණම් . අථ නිගද॑ව්යාඛ්යා॒තාඃ . තානනුක්ර॑මිෂ්යා॒මඃ . ව॒රාහවඃ॑-ස්වත॒පසඃ .. 37 ..
වි॒ද්යු-න්ම॑හසෝ॒ ධූප॑යඃ . ශ්වාපයෝ ගෘහමේධා᳚ශ්චේත්යේ॒තේ . යේ॒ චේමේ-(අ)ශි॑මිවි॒ද්විෂඃ . පර්ජන්යා-ස්සප්ත පෘථිවීමභිව॑ර්​ෂ॒න්ති . වෘෂ්ටි॑භිරි॒ති . ඒතයෛව විභක්ති වි॑පරී॒තාඃ . ස॒ප්තභි॒ර්වාතෛ॑ රුදී॒රිතාඃ . අමූං-ලෝँකා-නභිව॑ර්​ෂ॒න්ති . තේෂා॑මේෂා॒ භව॑ති . ස॒මා॒න-මේ॒තදුද॑කම් .. 38 ..
උ॒ච්චෛත්ය॑ව॒ චාහ॑භිඃ . භූමි॑-ම්ප॒ර්ජන්යා॒ ජින්ව॑න්ති . දිව-ඤ්ජින්වන්-ත්යග්න॑ය ඉ॒ති . යදක්ෂ॑ර-ම්භූ॒තකෘ॑තම් . විශ්වේ॑ දේවා උ॒පාස॑තේ . ම॒හර්​ෂි॑මස්ය ගෝ॒ප්තාර᳚ම් . ජ॒මද॑ග්නි॒-මකු॑ර්වත . ජ॒මද॑ග්නි॒-රාප්යා॑යතේ . ඡන්දෝ॑භි-ශ්චතුරුත්ත॒රෛඃ . රාජ්ඤ॒-ස්සෝම॑ස්ය තෘ॒ප්තාසඃ॑ .. 39 ..
බ්රහ්ම॑ණා වී॒ර්යා॑වතා . ශි॒වා නඃ॑ ප්ර॒දිශෝ॒ දිශඃ॑ .. තච්ඡං॒​යෝँරා වෘ॑ණීමහේ . ගා॒තුං-යँ॒ජ්ඤාය॑ . ගා॒තුං-යँ॒ජ්ඤප॑තයේ . දෛවී᳚ ස්ව॒ස්තිර॑ස්තු නඃ . ස්ව॒ස්ති-ර්මානු॑ෂේභ්යඃ . ඌ॒ර්ධ්ව-ඤ්ජි॑ගාතු භේෂ॒ජම් . ශන්නෝ॑ අස්තු ද්වි॒පදේ᳚ . ශඤ්චතු॑ෂ්පදේ . සෝමපා(3) අසෝමපා(3) ඉති නිගද॑ව්යාඛ්යා॒තාඃ .. 40 ..
(ව්ය॒ව॒දා॒තා - හ॒න්ති-ග॑ර॒ගිර - ස්ත॒පස - උද॑කං - තෘප්තාස॒ - ශ්වතු॑ෂ්පද॒ ඒක॑-ඤ්ච)
අනුවාකඃ 10
ස॒හ॒ස්ර॒වෘදි॑ය-ම්භූ॒මිඃ . ප॒රං-ව්යෝँ॑ම ස॒හස්ර॑වෘත් . අ॒ශ්විනා॑ භුජ්යූ॑ නාස॒ත්යා . වි॒ශ්වස්ය॑ ජග॒තස්ප॑තී .. ජායා භූමිඃ ප॑තිර්ව්යෝ॒ම . මි॒ථුන॑න්තා අ॒තුර්ය॑ථුඃ . පුත්රෝ බෘහස්ප॑තී රු॒ද්රඃ . ස॒රමා॑ ඉති॑ ස්ත්රීපු॒මම් .. ශු॒ක්රං-වාँ॑ම॒න්යද්ය॑ජ॒තං-වාँ॑ම॒න්යත් . විෂු॑රූපේ॒ අහ॑නී॒ ද්යෞරි॑ව ස්ථඃ .. 41 ..
විශ්වා॒ හි මා॒යා අව॑ථ-ස්ස්වධාවන්තෞ . භ॒ද්රා වා᳚-ම්පූෂණාවි॒හ රා॒තිර॑ස්තු . වාසා᳚ත්යෞ චි॒ත්රෞ ජග॑තෝ නි॒ධානෞ᳚ . ද්යාවා॑භූමී ච॒රථඃ॑ ස॒ග්ං॒ සඛා॑යෞ . තාව॒ශ්විනා॑ රා॒සභා᳚ශ්වා॒ හව॑-ම්මේ . ශු॒භ॒ස්ප॒තී॒ ආ॒ගතග්ං॑ සූ॒ර්යයා॑ ස॒හ . ත්යුග්රෝ॑ හ භු॒ජ්යු-ම॑ශ්විනෝද මේ॒ඝේ . ර॒යින්න කශ්චි॑-න්මමෘ॒වාँ(2) අවා॑හාඃ . තමූ॑හථු-ර්නෞ॒භිරා᳚ත්ම॒න්-වතී॑භිඃ . අ॒න්ත॒රි॒ක්ෂ॒ ප්රුඩ්භි॒ර-පෝ॑දකාභිඃ .. 42 ..
ති॒ස්රඃ, ක්ෂප॒ස්ත්රිරහා॑ (අ)ති॒ව්රජ॑ද්භිඃ . නාස॑ත්යා භු॒ජ්යුමූ॑හථුඃ පත॒ඞ්ගෛඃ . ස॒මු॒ද්රස්ය॒ ධන්ව॑න්නා॒ර්ද්රස්ය॑ පා॒රේ . ත්රි॒භී රථෛ᳚-ශ්ශ॒තප॑ද්භි॒-ෂ්ෂඩ॑ශ්වෛඃ . ස॒වි॒තාරං॒-විँත॑න්වන්තම් . අනු॑බද්ධ්නාති ශාම්බ॒රඃ . ආපපූර්​ෂං-බ॑රශ්චෛ॒ව . ස॒විතා॑ (අ)රේප॒සෝ॑ (අ)භවත් . ත්යග්ං සුතෘප්තං-විँ॑දිත්වෛ॒ව . බ॒හුසෝ॑ම ගි॒රං-වँ॑ශී .. 43 ..
අන්වේති තුග්රෝ ව॑ක්රියා॒න්තම් . ආයසූයාන්-ථ්සෝම॑තෘඵ්සු॒ෂු . ස සඞ්ග්රාම-ස්තමෝ᳚ද්යෝ-(අ)ත්යෝ॒තඃ . වාචෝ ගාඃ පි॑පාති॒ තත් . ස තද්ගෝභි-ස්ස්තවා᳚ (අ)ත්යේත්ය॒න්යේ . ර॒ක්ෂසා॑ (අ)නන්වි॒තාශ්ච॑ යේ . අ॒න්වේති॒ පරි॑වෘත්ත්යා॒-(අ)ස්තඃ . ඒ॒වමේ॒තෞ ස්ථෝ॑ අශ්විනා . තේ ඒ॒තේ ද්යුඃ॑ පෘථි॒ව්යෝඃ . අහ॑රහ॒-ර්ගර්භ॑න්දධාථේ .. 44 ..
තයෝ॑ රේ॒තෞ ව॒ථ්සා ව॑හෝරා॒ත්රේ . පෘ॒ථි॒ව්යා අහඃ॑ . දි॒වෝ රාත්රිඃ॑ . තා අවි॑සෘෂ්ටෞ . දම්ප॑තී ඒ॒ව භ॑වතඃ .. තයෝ॑ රේ॒තෞ ව॒ථ්සෞ . අ॒ග්නිශ්චා॑-දි॒ත්යශ්ච॑ . රා॒ත්රේර්ව॒ථ්සඃ . ශ්වේ॒ත ආ॑දි॒ත්යඃ . අහ්නෝ॒-(අ)ග්නිඃ .. 45 ..
තා॒ම්රෝ අ॑රු॒ණඃ . තා අවි॑සෘෂ්ටෞ . දම්ප॑තී ඒ॒ව භ॑වතඃ .. තයෝ॑ රේ॒තෞ ව॒ථ්සෞ . වෘ॒ත්රශ්ච॑ වෛද්යු॒තශ්ච॑ . අ॒ග්නේර්වෘ॒ත්රඃ . වෛ॒ද්යුත॑ ආදි॒ත්යස්ය॑ . තා අවි॑සෘෂ්ටෞ . දම්ප॑තී ඒ॒ව භ॑වතඃ .. තයෝ॑ රේ॒තෞ ව॒ථ්සෞ .. 46 ..
උ॒ෂ්මා ච॑ නීහා॒රශ්ච॑ . වෘ॒ත්රස්යෝ॒ෂ්මා . වෛ॒ද්යු॒තස්ය॑ නීහා॒රඃ . තෞ තාවේ॒ව ප්රති॑පද්යේතේ .. සේයග්ං රාත්රී॑ ග॒ර්භිණී॑ පු॒ත්රේණ॒ සං​වँ॑සති . තස්යා॒ වා ඒ॒තදු॒ල්බණ᳚ම් . යද්රාත්රෞ॑ ර॒ශ්මයඃ॑ . යථා॒ ගෝර්ග॒ර්භිණ්යා॑ උ॒ල්බණ᳚ම් . ඒ॒වමේ॒තස්යා॑ උ॒ල්බණ᳚ම් . ප්රජයිෂ්ණුඃ ප්රජයා ච පශුභි॑ශ්ච භ॒වති . ය ඒ॑වං-වේँ॒ද . ඒතමුද්යන්ත-මපිය॑න්තඤ්චේ॒ති . ආදිත්යඃ පුණ්ය॑ස්ය ව॒ථ්සඃ . අථ පවි॑ත්රාඞ්ගි॒රසඃ .. 47 ..
(ස්ථෝ - (අ)පෝ॑දකාභි--ර් වශී - දධාථේ - අ॒ග්නි - ස්තයෝ॑ රේ॒තෞ ව॒ථ්සෞ - භ॒වති ච॒ත්වාරි॑ ච)
අනුවාකඃ 11
ප॒විත්ර॑වන්තඃ॒ පරි॒වාජ॒මාස॑තේ . පි॒තෛෂා᳚-ම්ප්ර॒ත්නෝ අ॒භිර॑ක්ෂති ව්ර॒තම් . ම॒හස්ස॑මු॒ද්රං-වँරු॑ණ ස්ති॒රෝද॑ධේ . ධීරා॑ ඉච්ඡේකු॒ර්​ද්ධරු॑ණේෂ්වා॒රභ᳚ම් . ප॒විත්ර॑-න්තේ॒ විත॑ත॒-ම්බ්රහ්ම॑ණ॒ස්පතේ᳚ . ප්රභු॒ර්ගාත්රා॑ණි॒ පර්යේ॑ෂි වි॒ශ්වතඃ॑ . අත॑ප්තතනූ॒-ර්න තදා॒මෝ අ॑ශ්නුතේ . ශෘ॒තාස॒ ඉද්වහ॑න්-ත॒ස්ත-ථ්සමා॑ශත . බ්ර॒හ්මා දේ॒වානා᳚ම් . අස॑ත-ස්ස॒ද්යේ තත॑ක්ෂුඃ .. 48 ..
ඍෂ॑ය-ස්ස॒ප්තාත්රි॑ශ්ච॒ යත් . සර්වේ-(අ)ත්රයෝ අ॑ගස්ත්ය॒ශ්ච . නක්ෂ॑ත්රෛ॒-ශ්ශඞ්කෘ॑තෝ (අ)වසන්න් . අථ॑ සවිතු॒-ශ්ශ්යාවාශ්ව॒ස්යා (අ)වර්ති॑කාමස්ය . අ॒මී ය ඍක්ෂා॒ නිහි॑තා ස උ॒ච්චා . නක්ත॒-න්දදෘ॑ශ්රේ॒ කුහ॑චි॒ද්දිවේ॑යුඃ . අද॑බ්ධානි॒ වරු॑ණස්ය ව්ර॒තානි॑ . වි॒චා॒කශ॑-ච්ච॒න්ද්රමා॒ නක්ෂ॑ත්රමේති . ත-ථ්ස॑වි॒තු-ර්වරේ᳚ණ්යම් . භර්ගෝ॑ දේ॒වස්ය॑ ධීමහි .. 49 .
ධියෝ॒ යෝ නඃ॑ ප්රචෝ॒දයා᳚ත් .. තථ්ස॑වි॒තු-ර්වෘ॑ණීමහේ . ව॒ය-න්දේ॒වස්ය॒ භෝජ॑නම් . ශ්රේෂ්ඨග්ං॑ සර්ව॒ධාත॑මම් . තුර॒-ම්භග॑ස්ය ධීමහි . අපා॑ගූහත සවිතා॒ තෘභීන්॑ . සර්වා᳚-න්දි॒වෝ අන්ධ॑සඃ . නක්ත॑න්ත;॒තාන්ය॑භව-න්දෘ॒ශේ . අස්ථ්ය॒ස්ථ්නා සම්භ॑විෂ්යාමඃ .. නාම॒ නාමෛ॒ව නා॒ම මේ᳚ .. 50 ..
නපුග්ංස॑ක॒-ම්පුමා॒ග්॒ස්ත්ර්ය॑ස්මි . ස්ථාව॑රෝ-(අ)ස්ම්යථ॒ ජඞ්ග॑මඃ . ය॒ජේ-(අ)යක්ෂි॒ යෂ්ටා॒හේ ච॑ . මයා॑ භූ॒තාන්ය॑යක්ෂත . ප॒ශවෝ॑ මම॑ භූතා॒නි . අනූබන්ධ්යෝ (අ)ස්ම්ය॑හං-විँ॒භුඃ . ස්ත්රියඃ॑ ස॒තීඃ . තා උ॑ මේ පු॒ග්ං॒ස ආ॑හුඃ . පශ්ය॑දක්ෂ॒ණ්වාන්න-විචේ॑තද॒න්ධඃ . ක॒විර්යඃ පු॒ත්ර-ස්ස ඉ॒මා චි॑කේත .. 51 ..
යස්තා වි॑ජා॒නා-ථ්ස॑වි॒තුඃ පි॒තා-(අ)ස॑ත් . අ॒න්ධෝ මණිම॑වින්දත් . තම॑නඞ්ගුලි॒-රාව॑යත් . අ॒ග්රී॒වඃ ප්රත්ය॑මුඤ්චත් . තමජි॑හ්ව අ॒සශ්ච॑ත . ඌර්ධ්වමූල-ම॑වාක්ඡා॒ඛම් . වෘ॒ක්ෂං-යාँ॑ වේද॒ සම්ප්ර॑ති . න ස ජාතු ජනඃ॑ ශ්රද්ද॒ද්ධ්යාත් . මෘ॒ත්යුර්මා॑ මාර॒යාදි॑තිඃ . හසිතග්ං රුදි॑තඞ්ගී॒තම් .. 52 ..
වීණා॑ පණ ව॒ලාසි॑තම් . මෘ॒තඤ්ජී॒වඤ්ච॑ යත්කි॒ඤ්චිත් . අ॒ඞ්ගානි॑ ස්නේව॒ විද්ධි॑ තත් . අතෘ॑ෂ්ය॒ග්ග්॒ස්තෘෂ්ය॑ ධ්යායත් . අ॒ස්මාජ්ජා॒තා මේ॑ මිථූ॒ චරන්න්॑ . පුත්රෝ නිර්-ඍත්යා॑ වෛදේ॒හඃ . අ॒චේතා॑ යශ්ච॒ චේත॑නඃ . ස॒ ත-ම්මණිම॑වින්දත් . සෝ॑-(අ)නඞ්ගුලි॒රාව॑යත් . සෝ॒-(අ)ග්රී॒වඃ ප්රත්ය॑මුන්චත් .. 53 .
සෝ-(අ)ජි॑හ්වෝ අ॒සශ්ච॑ත . නෛතමෘෂිං-විँදිත්වා නග॑ර-ම්ප්ර॒විශේත් . ය॑දි ප්ර॒විශේත් . මි॒ථෞ චරි॑ත්වා ප්ර॒විශේත් . තථ්සම්භව॑ස්ය ව්ර॒තම් . ආ॒ තම॑ග්නේ ර॒ථන්ති॑ෂ්ඨ . ඒකා᳚ශ්වමේක॒ යෝජ॑නම් . ඒකචක්ර॑-මේක॒ධුරම් . වා॒ත ධ්රා॑ජි ග॒තිං-විँ॑භෝ . න॒ රි॒ෂ්යති॑ න ව්ය॒ථතේ .. 54 ..
නා॒ස්යාක්ෂෝ॑ යාතු॒ සජ්ජ॑ති . යච්ඡ්වේතා᳚-න්රෝහි॑තාග්​ශ්චා॒ග්නේඃ . ර॒ථේ යු॑ක්ත්වා-(අ)ධි॒තිෂ්ඨ॑ති . ඒකයා ච දශභිශ්ච॑ ස්වභූ॒තේ . ද්වාභ්යා මිෂ්ටයේ විග්ං॑ශත්යා॒ ච . තිසෘභිශ්ච වහසේ ත්රිග්ං॑ශතා॒ ච . නියුද්භි-ර්වායවිහ තා॑ විමු॒ඤ්ච .. 55 ..
(තත॑ක්ෂු--ර් ධීමහි - නා॒ම මේ॑ - චිකේත - ගී॒තං - ප්රත්ය॑මුඤ්ච-ද්- ව්ය॒ථතේ - +ස॒ප්ත ච॑)
අනුවාකඃ 12
ආත॑නුෂ්ව॒ ප්රත॑නුෂ්ව . උ॒ද්ධමාධ॑ම॒ සන්ධ॑ම . ආදිත්යේ චන්ද්ර॑වර්ණා॒නාම් . ගර්භ॒ මා ධේ॑හි॒ යඃ පුමාන්॑ . ඉ॒ත-ස්සි॒ක්තග්ං සූර්ය॑ගතම් . ච॒න්ද්රම॑සේ॒ රස॑ඞ්කෘධි . වාරාද-ඤ්ජන॑යා-ග්රේ॒-(අ)ග්නිම් . ය ඒකෝ॑ රුද්ර॒ උච්ය॑තේ . අ॒ස॒-ඞ්ඛ්යා॒තා-ස්ස॑හස්රා॒ණි . ස්ම॒ර්යතේ॑ න ච॒ දෘශ්ය॑තේ .. 56 ..
ඒ॒වමේ॒තන්නි॑බෝධත . ආ ම॒න්ද්රෛ-රි॑න්ද්ර॒ හරි॑භිඃ . යා॒ හි ම॒යූර॑-රෝමභිඃ . මාත්වා කේචින්නියේ මුරි॑න්න පා॒ශිනඃ . ද॒ධ॒න්වේව॒ තා ඉ॑හි . මා ම॒න්ද්රෛ-රි॑න්ද්ර॒ හරි॑භිඃ . යා॒මි ම॒යූර॑ රෝමභිඃ . මා මා කේචින්නියේ මුරි॑න්න පා॒ශිනඃ . නි॒ධ॒න්වේව॒ තාँ(2) ඉ॑මි . අණුභිශ්ච ම॑හද්භි॒ශ්ච .. 57 ..
නි॒ඝෘෂ්වෛ॑ රස॒මායු॑තෛඃ . කාලෛර්-හරිත්ව॑මාප॒න්නෛඃ . ඉන්ද්රායා॑හි ස॒හස්ර॑ යුක් . අ॒ග්නි-ර්වි॒භ්රාෂ්ටි॑ වසනඃ . වා॒යු-ශ්ශ්වේත॑සිකද්රු॒කඃ . සං॒​වँ॒ථ්ස॒රෝ වි॑ෂූ॒ වර්ණෛඃ᳚ . නිත්යා॒ස්තේ (අ)නුච॑රාස්ත॒ව . සුබ්රහ්මණ්යෝග්ං සුබ්රහ්මණ්යෝග්ං සු॑බ්රහ්ම॒ණ්යෝම් . ඉන්ද්රාගච්ඡ හරිව ආගච්ඡ මේ॑ධාති॒ථේඃ . මේෂ වෘෂණශ්ව॑ස්ය මේ॒නේ .. 58 ..
ගෞරාවස්කන්දින්න-හල්යා॑යෛ ජා॒ර . කෞශික-බ්රාහ්මණ ගෞතම॑බ්රුවා॒ණ . අ॒රු॒ණාශ්වා॑ ඉ॒හාග॑තාඃ . වස॑වඃ පෘථිවි॒ ක්ෂිතඃ॑ . අ॒ෂ්ටෞ දි॒ග්වාස॑සෝ॒ (අ)ග්නයඃ॑ . අග්නිශ්ච ජාතවේදා᳚ශ්චේත්යේ॒තේ . තාම්රාශ්වා᳚-ස්තාම්ර॒රථාඃ . තාම්රවර්ණා᳚ ස්තථා॒-(අ)සිතාඃ . දණ්ඩහස්තාඃ᳚ ඛාද॒ග්දතඃ . ඉතෝ රුද්රාඃ᳚ පරා॒ඞ්ගතාඃ . 59 .
උක්තග්ග්​ ස්ථාන-ම්ප්රමාණඤ්ච॑ පුර॒ ඉත . බෘහ॒ස්පති॑ශ්ච සවි॒තා ච॑ . වි॒ශ්වරූ॑පෛ-රි॒හාග॑තාම් . රථේ॑නෝදක॒වර්ත්ම॑නා . අ॒ඵ්සුෂා॑ ඉති॒ තද්ද්ව॑යෝඃ . උක්තෝ වේෂෝ॑ වාසා॒ග්ං॒සි ච . කාලාවයවානා-මිතඃ॑ ප්රතී॒ජ්යා . වාසාත්යා॑ ඉත්ය॒ශ්විනෝඃ . කෝ-(අ)න්තරික්ෂේ ශබ්දඞ්ක॑රෝතී॒ති . වාසිෂ්ඨ රෞහිණෝ මීමාග්ං॑සා-ඤ්ච॒ක්රේ . තස්යෛ॒ෂා භව॑ති .. වා॒ශ්රේව॑ වි॒ද්යුදිති॑ .. බ්රහ්ම॑ණ උ॒දර॑ණමසි . බ්රහ්ම॑ණ උදී॒රණ॑මසි .බ්රහ්ම॑ණ ආ॒ස්තර॑ණමසි . බ්රහ්ම॑ණ උප॒ස්තර॑ණමසි .. 60 ..
(දෘශ්ය॑තේ॒ - ච - මේ॒නේ - ප॑රා॒-ඞ්ගතා - ශ්ච॒ක්රේ ෂට් ච॑)
අනුවාකඃ 13 [අප॑ක්රාමත ගර්භි॒ණ්යඃ॑ ]
අ॒ෂ්ටයෝ॑නී-ම॒ෂ්ටපු॑ත්රාම් . අ॒ෂ්ටප॑ත්නී-මි॒මා-ම්මහී᳚ම් . අ॒හං-වේँද॒ න මේ॑ මෘත්යුඃ . න චාමෘ॑ත්යුර॒ඝාහ॑රත් . අ॒ෂ්ටයෝ᳚න්ය॒ෂ්ට පු॑ත්රම් . අ॒ෂ්ටප॑දි॒ද-ම॒න්තරි॑ක්ෂම් . අ॒හං-වේँද॒ න මේ॑ මෘත්යුඃ . න චාමෘ॑ත්යුර॒ඝාහ॑රත් . අ॒ෂ්ටයෝ॑නී-ම॒ෂ්ටපු॑ත්රාම් . අ॒ෂ්ටප॑ත්නී-ම॒මූන්දිව᳚ම් .. 61 ..
අ॒හං-වේँද॒ න මේ॑ මෘත්යුඃ . න චාමෘ॑ත්යුර॒ඝාහ॑රත් . සු॒ත්රාමා॑ණ-ම්ම॒හීමූ॒ෂු . අදි॑ති॒ර්ද්යෞ-රදි॑ති-ර॒න්තරි॑ක්ෂම් . අදි॑ති ර්මා॒තා ස පි॒තා ස පු॒ත්රඃ . විශ්වේ॑ දේ॒වා අදි॑තිඃ॒ පඤ්ච॒ ජනාඃ᳚ . අදි॑ති-ර්ජා॒ත-මදි॑ති॒-ර්ජනි॑ත්වම් . අ॒ෂ්ටෞ පු॒ත්රාසෝ॒ අදි॑තේඃ . යේ ජා॒තා ස්ත॒න්වඃ॑ පරි॑ . දේ॒වාँ (2) උප॑ප්රෛ-ථ්ස॒ප්තභිඃ॑ .. 62 ..
ප॒රා॒ මා॒ර්තා॒ණ්ඩමාස්ය॑ත් . ස॒ප්තභිඃ॑ පු॒ත්රෛ-රදි॑තිඃ . උප॒ ප්රෛ-ත්පූ॒ර්ව්යං॑-යුँග᳚ම් . ප්ර॒ජායෛ॑ මෘ॒ත්යවේ ත॑ත් . ප॒රා॒ මා॒ර්තා॒ණ්ඩ-මාභ॑ර॒දිති॑ . තානනුක්ර॑මිෂ්යා॒මඃ . මි॒ත්රශ්ච॒ වරු॑ණශ්ච . ධා॒තා චා᳚ර්ය॒මා ච॑ . අග්ංශ॑ශ්ච॒ භග॑ශ්ච . ඉන්ද්රශ්ච විවස්වාග්॑ශ්චේත්යේ॒තේ . හි॒ර॒ණ්ය॒ග॒ර්භෝ හ॒ග්ං॒සස්ශු॑චි॒ෂත් . බ්රහ්ම॑ ජජ්ඤා॒න-න්තදි-ත්ප॒දමිති॑ . ග॒ර්භඃ ප්රා॑ජාප॒ත්යඃ . අථ॒ පුරු॑ෂ-ස්ස॒ප්තපුරු॑ෂඃ .. 63 ..
[ ය॒ථා॒ස්ථා॒න-ඞ්ග॑ර්භි॒ණ්යඃ॑ ]
(අ॒මූ-න්දිවග්ං॑ - ස॒ප්තභි॑ - රේ॒තේ ච॒ත්වාරි॑ ච)
අනුවාකඃ 14
යෝ-(අ)සෞ॑ ත॒පන්නු॒දේති॑ . ස සර්වේ॑ෂා-ම්භූ॒තානා᳚-ම්ප්රා॒ණානා॒දායෝ॒දේති॑ . මා මේ᳚ ප්ර॒ජායා॒ මා ප॑ශූ॒නාම් . මා මම॑ ප්රා॒ණානා॒දායෝද॑ගාඃ . අ॒සෞ යෝ᳚ (අ)ස්ත॒මේති॑ . ස සර්වේ॑ෂා-ම්භූ॒තානා᳚-ම්ප්රා॒ණානා॒දායා॒ස්තමේති॑ . මා මේ᳚ ප්ර॒ජායා॒ මා ප॑ශූ॒නාම් . මා මම॑ ප්රා॒ණානා॒දායා ස්ත॑ඞ්ගාඃ . අ॒සෞ ය ආ॒පූර්ය॑ති . ස සර්වේ॑ෂා-ම්භූ॒තානා᳚-ම්ප්රා॒ණෛ රා॒පූර්ය॑ති . 64 .
මා මේ᳚ ප්ර॒ජායා॒ මා ප॑ශූ॒නාම් . මා මම॑ ප්රා॒ණෛ-රා॒පූරි॑ෂ්ඨාඃ . අ॒සෞ යෝ॑-(අ)ප॒ක්ෂීය॑ති . ස සර්වේ॑ෂා-ම්භූ॒තානා᳚-ම්ප්රා॒ණෛ-රප॑ක්ෂීයති . මා මේ᳚ ප්ර॒ජායා॒ මා ප॑ශූ॒නාම් . මා මම॑ ප්රා॒ණෛ-රප॑ක්ෂේෂ්ඨාඃ . අ॒මූනි॒ නක්ෂ॑ත්රාණි . සර්වේ॑ෂා-ම්භූ॒තානා᳚-ම්ප්රා॒ණෛරප॑ ප්රසර්පන්ති॒ චෝථ්ස॑ර්පන්ති ච . මා මේ᳚ ප්ර॒ජායා॒ මා ප॑ශූ॒නාම් . මා මම॑ ප්රා॒ණෛරප॑ ප්රසෘපත॒ මෝථ්සෘ॑පත .. 65 ..
ඉ॒මේ මාසා᳚-ශ්චාර්ධමා॒සාශ්ච॑ . සර්වේ॑ෂා-ම්භූ॒තානා᳚-ම්ප්රා॒ණෛරප॑ ප්රසර්පන්ති॒ චෝථ්ස॑ර්පන්ති ච . මා මේ᳚ ප්ර॒ජායා॒ මා ප॑ශූ॒නාම් . මා මම॑ ප්රා॒ණෛරප॑ ප්රසෘපත॒ මෝථ්සෘ॑පත . ඉ॒ම ඍ॒තවඃ॑ . සර්වේ॑ෂා-ම්භූ॒තානා᳚-ම්ප්රා॒ණෛරප॑ ප්රසර්පන්ති॒ චෝථ්ස॑ර්පන්ති ච . මා මේ᳚ ප්ර॒ජායා॒ මා ප॑ශූ॒නාම් . මා මම॑ ප්රා॒ණෛරප॑ ප්රසෘපත॒ මෝථ්සෘ॑පත . අ॒යග්ං සං॑​වँථ්ස॒රඃ . සර්වේ॑ෂා-ම්භූ॒තානා᳚-ම්ප්රා॒ණෛරප॑ ප්රසර්පති॒ චෝථ්ස॑ර්පති ච .. 66 ..
මා මේ᳚ ප්ර॒ජායා॒ මා ප॑ශූ॒නාම් . මා මම॑ ප්රා॒ණෛරප॑ ප්රසෘප॒ මෝථ්සෘ॑ප . ඉ॒දමහඃ॑ . සර්වේ॑ෂා-ම්භූ॒තානා᳚-ම්ප්රා॒ණෛ-රප॑ ප්රසර්පති॒ චෝථ්ස॑ර්පති ච . මා මේ᳚ ප්ර॒ජායා॒ මා ප॑ශූ॒නාම් . මා මම॑ ප්රා॒ණෛරප॑ ප්රසෘප॒ මෝථ්සෘ॑ප . ඉ॒යග්ං රාත්රිඃ॑ . සර්වේ॑ෂා-ම්භූ॒තානා᳚-ම්ප්රා॒ණෛ-රප॑ ප්රසර්පති॒ චෝථ්ස॑ර්පති ච . මා මේ᳚ ප්ර॒ජායා॒ මා ප॑ශූ॒නාම් . මා මම॑ ප්රා॒ණෛරප॑ ප්රසෘප॒ මෝථ්සෘ॑ප . ඖ-ම්භූර්භුව॒ස්ස්වඃ॑ . ඒතද්වෝ මිථුන-ම්මා නෝ මිථු॑නග්ං රී॒ඪ්වම් .. 67 ..
(ප්රා॒ණෛරා॒පූර්ය॑ති॒-මෝථ්සෘ॑පත॒-චෝථ්ස॑ර්පති ච॒ - මෝථ්සෘ॑ප॒ ද්වේ ච॑)
අනුවාකඃ 15
අථාදිත්යස්යාෂ්ට පු॑රුෂ॒ස්ය . වසූනා මාදිත්යානාග්​ ස්ථානේ ස්වතේජ॑සා භා॒නි . රුද්රාණා-මාදිත්යානාග්​ ස්ථානේ ස්වතේජ॑සා භා॒නි . ආදිත්යානා-මාදිත්යානාග්​ ස්ථානේ ස්වතේජ॑සා භා॒නි . සතාග්ං॑සත්යා॒නාම් . ආදිත්යානාග්​ ස්ථානේ ස්වතේජ॑සා භා॒නි . අභිධූන්වතා॑-මභි॒ඝ්නතාම් . වාතව॑තා-ම්ම॒රුතාම් . ආදිත්යානාග්​ ස්ථානේ ස්වතේජ॑සා භා॒නි . ඍභූණා-මාදිත්යානාග්​ ස්ථානේ ස්වතේජ॑සා භා॒නි . විශ්වේෂා᳚-න්දේවා॒නාම් . ආදිත්යානාග්​ ස්ථානේ ස්වතේජ॑සා භා॒නි . සං​වँථ්සර॑ස්ය ස॒විතුඃ . ආදිත්යස්ය ස්ථානේ ස්වතේජ॑සා භා॒නි . ඖ-ම්භූර්භුව॒ස්ස්වඃ॑ . රශ්මයෝ වෝ මිථුන-ම්මා නෝ මිථු॑නග්ං රී॒ඪ්වම් .. 68 ..
(ඍභූණාමාදිත්යානාග්​ ස්ථානේ ස්වතේජ॑සා භා॒නි ෂට්ච॑)
අනුවාකඃ 16
ආරෝගස්ය ස්ථානේ ස්වතේජ॑සා භා॒නි . භ්රාජස්ය ස්ථානේ ස්වතේජ॑සා භා॒නි . පටරස්ය ස්ථානේ ස්වතේජ॑සා භා॒නි . පතඞ්ගස්ය ස්ථානේ ස්වතේජ॑සා භා॒නි . ස්වර්ණරස්ය ස්ථානේ ස්වතේජ॑සා භා॒නි . ජ්යෝතිෂීමතස්ය ස්ථානේ ස්වතේජ॑සා භා॒නි . විභාසස්ය ස්ථානේ ස්වතේජ॑සා භා॒නි . කශ්යපස්ය ස්ථානේ ස්වතේජ॑සා භා॒නි . ඖ-ම්භූර්භුව॒ස්ස්වඃ॑ . ආපෝ වෝ මිථුන-ම්මා නෝ මිථු॑නග්ං රී॒ඪ්වම් .. 69 ..
(ආරෝගස්ය දශ॑)
අනුවාකඃ 17
අථ වායෝ-රේකාදශ-පුරුෂස්යෛකාදශ॑-ස්ත්රීක॒ස්ය .
ප්රභ්රාජමානානාග්ං රුද්රාණාග්​ ස්ථානේ ස්වතේජ॑සා භා॒නි .
ව්යවදාතානාග්ං රුද්රාණාග්​ ස්ථානේ ස්වතේජ॑සා භා॒නි .
වාසුකිවෛද්යුතානාග්ං රුද්රාණාග්​ ස්ථානේ ස්වතේජ॑සා භා॒නි .
රජතානාග්ං රුද්රාණාග්​ ස්ථානේ ස්වතේජ॑සා භා॒නි .
පරුෂාණාග්ං රුද්රාණාග්​ ස්ථානේ ස්වතේජ॑සා භා॒නි .
ශ්යාමානාග්ං රුද්රාණාග්​ ස්ථානේ ස්වතේජ॑සා භා॒නි .
කපිලානාග්ං රුද්රාණාග්​ ස්ථානේ ස්වතේජ॑සා භා॒නි .
අතිලෝහිතානාග්ං රුද්රාණාග්​ ස්ථානේ ස්වතේජ॑සා භා॒නි .
ඌර්ධ්වානාග්ං රුද්රාණාග්​ ස්ථානේ ස්වතේජ॑සා භා॒නි .. 70 ..
අවපතන්තානාග්ං රුද්රාණාග්​ ස්ථානේ ස්වතේජ॑සා භා॒නි .
වෛද්යුතානාග්ං රුද්රාණාග්​ ස්ථානේ ස්වතේජ॑සා භා॒නි .
ප්රභ්රාජමානීනාග්ං රුද්රාණීනාග්​ ස්ථානේ ස්වතේජ॑සා භා॒නි .
ව්යවදාතීනාග්ං රුද්රාණීනාග්​ ස්ථානේ ස්වතේජ॑සා භා॒නි .
වාසුකිවෛද්යුතීනාග්ං රුද්රාණීනාග්​ ස්ථානේ ස්වතේජ॑සා භා॒නි .
රජතානාග්ං රුද්රාණීනාග්​ ස්ථානේ ස්වතේජ॑සා භා॒නි .
පරුෂාණාග්ං රුද්රාණීනාග්​ ස්ථානේ ස්වතේජ॑සා භා॒නි .
ශ්යාමානාග්ං රුද්රාණීනාග්​ ස්ථානේ ස්වතේජ॑සා භා॒නි .
කපිලානාග්ං රුද්රාණීනාග්​ ස්ථානේ ස්වතේජ॑සා භා॒නි .
අතිලෝහිතීනාග්ං රුද්රාණීනාග්​ ස්ථානේ ස්වතේජ॑සා භා॒නි .
ඌර්ධ්වානාග්ං රුද්රාණීනාග්​ ස්ථානේ ස්වතේජ॑සා භා॒නි .
අවපතන්තීනාග්ං රුද්රාණීනාග්​ ස්ථානේ ස්වතේජ॑සා භා॒නි .
වෛද්යුතීනාග්ං රුද්රාණීනාග්​ ස්ථානේ ස්වතේජ॑සා භා॒නි .
ඖ-ම්භූර්භුව॒ස්ස්වඃ॑ .
රූපාණි වෝ මිථුන-ම්මා නෝ මිථු॑නග්ං රී॒ඪ්වම් .. 71 ..
(ඌර්ධ්වානාග්ං රුද්රාණාග්​ ස්ථානේ ස්වතේජ॑සා භා॒ - න්යතිලෝහිතීනාග්ං රුද්රාණීනාග්​ ස්ථානේ ස්වතේජ॑සා භා॒නි පඤ්ච॑ ච)
අනුවාකඃ 18
අථාග්නේ॑රෂ්ට පු॑රුෂ॒ස්ය .. අග්නේඃ පූර්ව-දිශ්යස්ය ස්ථානේ ස්වතේජ॑සා භා॒නි .
ජාතවේදස උපදිශ්යස්ය ස්ථානේ ස්වතේජ॑සා භා॒නි .
සහෝජසෝ දක්ෂිණ-දිශ්යස්ය ස්ථානේ ස්වතේජ॑සා භා॒නි .
අජිරාප්රභව උපදිශ්යස්ය ස්ථානේ ස්වතේජ॑සා භා॒නි .
වෛශ්වානරස්යාපරදිශ්යස්ය ස්ථානේ ස්වතේජ॑සා භා॒නි .
නර්යාපස උපදිශ්යස්ය ස්ථානේ ස්වතේජ॑සා භා॒නි .
පඞ්ක්තිරාධස උදග්​දිශ්යස්ය ස්ථානේ ස්වතේජ॑සා භා॒නි .
විසර්පිණ උපදිශ්යස්ය ස්ථානේ ස්වතේජ॑සා භා॒නි .
ඖ-ම්භූර්භුව॒ස්ස්වඃ॑ .
දිශෝ වෝ මිථුන-ම්මා නෝ මිථු॑නග්ං රී॒ඪ්වම් .. 72 ..
(ස්ව॑රේක॑-ඤ්ච)
අනුවාකඃ 19
දක්ෂිණපූර්ව-ස්යාන්දිශි විස॑ර්පී න॒රකඃ . තස්මාන්නඃ ප॑රිපා॒හි . දක්ෂිණා-පරස්යා-න්දිශ්ය විස॑ර්පී න॒රකඃ . තස්මාන්නඃ ප॑රිපා॒හි . උත්තර-පූර්වස්යා-න්දිශි විෂා॑දී න॒රකඃ . තස්මාන්නඃ ප॑රිපා॒හි . උත්තරා-පරස්යා-න්දිශ්ය විෂා॑දී න॒රකඃ . තස්මාන්නඃ ප॑රිපා॒හි . ආ යස්මින්ථ්​සප්ත වාසවා ඉන්ද්රියාණි ශතක්රත॑ විත්යේ॒තේ .. 73 ..
(දක්ෂිණපූර්වස්යා-න්නව॑)
අනුවාකඃ 20
ඉ॒න්ද්ර॒ ඝෝ॒ෂා වෝ॒ වසු॑භිඃ පු॒රස්තා॒-දුප॑දධතාම් .
මනෝ॑ජවසෝ වඃ පි॒තෘභි॑-ර්දක්ෂිණ॒ත උප॑දධතාම් .
ප්රචේ॑තා වෝ රු॒ද්රෛඃ ප॒ශ්චා-දුප॑දධතාම් .
වි॒ශ්වක॑ර්මා ව ආදි॒ත්යෛ-රු॑ත්තර॒ත උප॑දධතාම් .
ත්වෂ්ටා॑ වෝ රූ॒පෛ-රු॒පරි॑ෂ්ටා॒-දුප॑දධතාම් . ස්
අඤ්ජ්ඤානං-වඃ ँප॑ශ්චාදි॒ති . ආ॒දි॒ත්ය-ස්සර්වෝ॒-(අ)ග්නිඃ පෘ॑ථි॒ව්යාම් . වා॒යුර॒න්තරි॑ක්ෂේ . සූර්යෝ॑ දි॒වි . ච॒න්ද්රමා॑ දි॒ක්ෂු . නක්ෂ॑ත්රාණි॒ ස්වලෝ॒කේ . ඒ॒වා හ්යේ॑ව . ඒ॒වා හ්ය॑ග්නේ . ඒ॒වා හි වා॑යෝ . ඒ॒වා හී᳚න්ද්ර . ඒ॒වා හි පූ॑ෂන්න් . ඒ॒වා හි දේ॑වාඃ .. 74 ..
(දි॒ක්ෂු ස॒ප්ත ච॑)
අනුවාකඃ 21
ආප॑මාපාම॒ප-ස්සර්වාඃ᳚ . අ॒ස්මා-ද॒ස්මාදි॒තෝ-(අ)මුතඃ॑ . අ॒ග්නිර්වා॒යුශ්ච॒ සූර්ය॑ශ්ච . ස॒හ ස॑ඤ්චස්ක॒රර්ධි॑යා . වා॒ය්වශ්වා॑ රශ්මි॒ පත॑යඃ . මරී᳚ච්යාත්මානෝ॒ අද්රු॑හඃ . දේ॒වී ර්භු॑වන॒ සූව॑රීඃ . පු॒ත්ර॒ව॒වාය॑ මේ සුත . මහානාම්නී-ර්ම॑හාමා॒නාඃ . ම॒හ॒සෝ ම॑හස॒ස්ස්වඃ॑ .. 75 ..
දේ॒වීඃ ප॑ර්ජන්ය॒ සූව॑රීඃ . පු॒ත්ර॒ව॒වාය॑ මේ සුත . අ॒පාශ්න්යු॑ෂ්ණි-ම॒පා රක්ෂඃ॑ . අ॒පාශ්න්යු॑ෂ්ණි-ම॒පා රඝ᳚ම් . අපා᳚ඝ්රා॒මප॑ චා॒වර්ති᳚ම් . අප॑ දේ॒වීරි॒තෝ හි॑ත . වජ්ර॑-න්දේ॒වීරජී॑තාග්​ශ්ච . භුව॑න-න්දේව॒ සූව॑රීඃ . ආ॒දි॒ත්යානදි॑ති-න්දේ॒වීම් . යෝනි॑නෝර්ධ්ව-මු॒දීෂ॑ත .. 76 ..
භ॒ද්ර-ඞ්කර්ණේ॑භි-ශ්ශෘණු॒යාම॑ දේවාඃ . භ॒ද්ර-ම්ප॑ශ්යේමා॒ක්ෂභි॒-ර්යජ॑ත්රාඃ . ස්ථි॒රෛරඞ්ගෛ᳚ ස්තුෂ්ටු॒වාග්ං ස॑ස්ත॒නූභිඃ॑ . ව්යශේ॑ම දේ॒වහි॑තං॒-යँදායුඃ॑ . ස්ව॒ස්ති න॒ ඉන්ද්රෝ॑ වෘ॒ද්ධශ්ර॑වාඃ . ස්ව॒ස්ති නඃ॑ පූ॒ෂා වි॒ශ්වවේ॑දාඃ . ස්ව॒ස්ති න॒ස්තාර්ක්ෂ්යෝ॒ අරි॑ෂ්ටනේමිඃ . ස්ව॒ස්ති නෝ॒ බෘහ॒ස්පති॑-ර්දධාතු . කේ॒තවෝ॒ අරු॑ණාසශ්ච . ඍ॒ෂ॒යෝ වාත॑රශ॒නාඃ. ප්ර॒ති॒ෂ්ඨාග්ං ශ॒තධා॑ හි . ස॒මාහි॑තාසෝ සහස්ර॒ධාය॑සම් .. ශි॒වා න॒-ශ්ශන්ත॑මා භවන්තු . දි॒ව්යා ආප॒ ඕෂ॑ධයඃ .. සු॒මෘ॒ඩී॒කා සර॑ස්වති . මාතේ॒ ව්යෝ॑ම ස॒න්දෘශි॑ .. 77 ..
(ස්ව॑ - රු॒දීෂ॑ත॒ - වාත॑රශ॒නා-ෂ්ෂට්ච॑)
අනුවාකඃ 22
යෝ॑-(අ)පා-ම්පුෂ්පං॒-වේँද॑ . පුෂ්ප॑වා-න්ප්ර॒ජාවා᳚-න්පශු॒මා-න්භ॑වති . ච॒න්ද්රමා॒ වා අ॒පා-ම්පුෂ්ප᳚ම් . පුෂ්ප॑වා-න්ප්ර॒ජාවා᳚-න්පශු॒මා-න්භ॑වති . ය ඒ॒වං-වේँද॑ .. යෝ॑-(අ)පාමා॒යත॑නං॒-වේँද॑ . ආ॒යත॑නවා-න්භවති . අ॒ග්නිර්වා අ॒පාමා॒යත॑නම් . ආ॒යත॑නවා-න්භවති . යෝ᳚-(අ)ග්නේරා॒යත॑නං॒-වේँද॑ .. 78 ..
ආ॒යත॑නවා-න්භවති . ආපෝ॒ වා අ॒ග්නේරා॒යත॑නම් . ආ॒යත॑නවා-න්භවති . ය ඒ॒වං-වේँද॑ . යෝ॑-(අ)පාමා॒යත॑නං॒-වේँද॑ . ආ॒යත॑නවා-න්භවති . වා॒යුර්වා අ॒පාමා॒යත॑නම් . ආ॒යත॑නවා-න්භවති . යෝ වා॒යෝරා॒යත॑නං॒-වේँද॑ . ආ॒යත॑නවා-න්භවති .. 79 ..
ආපෝ॒ වෛ වා॒යෝරා॒යත॑නම් . ආ॒යත॑නවා-න්භවති . ය ඒ॒වං-වේँද॑ .. යෝ॑-(අ)පාමා॒යත॑නං॒-වේँද॑ . ආ॒යත॑නවා-න්භවති . අ॒සෞ වෛ තප॑න්න॒පා-මා॒යත॑නම් . ආ॒යත॑නවා-න්භවති . යෝ॑-(අ)මුෂ්ය॒-තප॑ත ආ॒යත॑නං॒-වේँද॑ . ආ॒යත॑නවා-න්භවති . ආපෝ॒වා අ॒මුෂ්ය॒-තප॑ත ආ॒යත॑නම් .. 80 ..
ආ॒යත॑නවා-න්භවති . ය ඒ॒වං-වේँද॑ . යෝ॑-(අ)පාමා॒යත॑නං॒-වේँද॑ . ආ॒යත॑නවා-න්භවති . ච॒න්ද්රමා॒ වා අ॒පාමා॒යත॑නම් . ආ॒යත॑නවා-න්භවති . යශ්ච॒න්ද්රම॑ස ආ॒යත॑නං॒-වේँද॑ . ආ॒යත॑නවා-න්භවති . ආපෝ॒ වෛ ච॒න්ද්රම॑ස ආ॒යත॑නම් . ආ॒යත॑නවා-න්භවති .. 81 ..
ය ඒ॒වං-වේँද॑ .. යෝ॑-(අ)පාමා॒යත॑නං॒-වේँද॑ . ආ॒යත॑නවා-න්භවති . නක්ෂ॑ත්රාණි॒ වා අ॒පාමා॒යත॑නම් . ආ॒යත॑නවා-න්භවති . යෝ නක්ෂ॑ත්රාණා-මා॒යත॑නං॒-වේँද॑ . ආ॒යත॑නවා-න්භවති . ආපෝ॒ වෛ නක්ෂ॑ත්රාණා-මා॒යත॑නම් . ආ॒යත॑නවා-න්භවති . ය ඒ॒වං-වේँද॑ .. 82 ..
යෝ॑-(අ)පාමා॒යත॑නං॒-වේँද॑ . ආ॒යත॑නවා-න්භවති . ප॒ර්ජන්යෝ॒ වා අ॒පාමා॒යත॑නම් . ආ॒යත॑නවා-න්භවති . යඃ ප॒ර්ජන්ය॑-ස්යා॒යත॑නං॒-වේँද॑ . ආ॒යත॑නවා-න්භවති . ආපෝ॒ වෛ ප॒ර්ජන්ය॑-ස්යා॒යත॑නම් . ආ॒යත॑නවා-න්භවති . ය ඒ॒වං-වේँද॑ . යෝ॑-(අ)පාමා॒යත॑නං॒-වේँද॑ .. 83 ..
ආ॒යත॑නවා-න්භවති . සං॒​වँ॒ථ්ස॒රෝ වා අ॒පාමා॒යත॑නම් . ආ॒යත॑නවා-න්භවති . ය-ස්සං॑​වँථ්ස॒ර-ස්යා॒යත॑නං॒-වේँද॑ . ආ॒යත॑නවා-න්භවති . ආපෝ॒ වෛ සං॑​වँථ්ස॒ර-ස්යා॒යත॑නම් . ආ॒යත॑නවා-න්භවති . ය ඒ॒වං-වේँද॑ . යෝ᳚-(අ)ඵ්සු නාව॒-ම්ප්රති॑ෂ්ඨිතාං॒-වේँද॑ . ප්රත්යේ॒ව ති॑ෂ්ඨති . 84 .
ඉ॒මේ වෛ ලෝ॒කා අ॒ඵ්සු ප්රති॑ෂ්ඨිතාඃ . තදේ॒ෂා-(අ)භ්යනූ᳚ක්තා .
අ॒පාග්ං රස॒මුද॑යග්ංසන්න් . සූර්යේ॑ ශු॒ක්රග්ං ස॒මාභෘ॑තම් . අ॒පාග්ං රස॑ස්ය॒ යෝ රසඃ॑ . තං-වෝँ॑ ගෘහ්ණා-ම්යුත්ත॒මමිති॑ . ඉ॒මේ වෛ ලෝ॒කා අ॒පාග්ං රසඃ॑ . තේ॑-(අ)මුෂ්මි॑-න්නාදි॒ත්යේ ස॒මාභ॑තාඃ . ජා॒නු॒ද॒ඝ්නී-මු॑ත්තර-වේ॒දීඞ්ඛා॒ත්වා . අ॒පා-ම්පූ॑රයි॒ත්වා ගු॑ල්ඵද॒ඝ්නම් .. 85 .
පුෂ්කරපර්ණෛඃ පුෂ්කරදණ්ඩෛඃ පුෂ්කරෛශ්ච॑ සග්ග්​ස්තී॒ර්ය . තස්මි॑න්. විහා॒යසේ . අ॒ග්නි-ම්ප්ර॒ණීයෝ॑ප-සමා॒ධාය॑ . බ්ර॒හ්ම॒වා॒දිනෝ॑ වදන්ති . කස්මා᳚-ත්ප්රණී॒තේ-(අ)ය-ම॒ග්නිශ්චී॒යතේ᳚ . සාප්ප්ර॑ණී॒තේ-(අ)යම॒ඵ්සු හ්යය॑ඤ්චී॒යතේ᳚ . අ॒සෞ භුව॑නේ॒-(අ)ප්ය-නා॑හිතාග්නි-රේ॒තාඃ . තම॒භිත॑ ඒ॒තා අ॒භීෂ්ට॑කා॒ උප॑දධාති . අ॒ග්නි॒හෝ॒ත්රේ ද॑ර්​ශපූර්ණ-මා॒සයෝඃ᳚ . ප॒ශු॒බ॒න්ධේ චා॑තුර්මා॒ස්යේෂු॑ .. 86 ..
අථෝ॑ ආහුඃ . සර්වේ॑ෂු යජ්ඤක්ර॒තුෂ්විති॑ . ඒ॒තද්ධ॑ ස්ම॒ වා ආ॑හු-ශ්ශණ්ඩි॒ලාඃ . කම॒ග්නිඤ්චි॑නුතේ . ස॒ත්රි॒ය-ම॒ග්නිඤ්චි॑න්වා॒නඃ . සං॒​වँ॒ථ්ස॒ර-ම්ප්ර॒ත්යක්ෂේ॑ණ . කම॒ග්නිඤ්චි॑නුතේ . සා॒වි॒ත්ර-ම॒ග්නිඤ්චි॑න්වා॒නඃ . අ॒මුමා॑දි॒ත්ය-ම්ප්ර॒ත්යක්ෂේ॑ණ .. කම॒ග්නිඤ්චි॑නුතේ .. 87 .
නා॒චි॒කේ॒ත-ම॒ග්නිඤ්චි॑න්වා॒නඃ . ප්රා॒ණා-න්ප්ර॒ත්යක්ෂේ॑ණ . කම॒ග්නිඤ්චි॑නුතේ . චා॒තු॒ර්॒හෝ॒ත්රි॒ය-ම॒ග්නිඤ්චි॑න්වා॒නඃ . බ්රහ්ම॑ ප්ර॒ත්යක්ෂේ॑ණ .. කම॒ග්නිඤ්චි॑නුතේ . වෛ॒ශ්ව॒සෘ॒ජ-ම॒ග්නිඤ්චි॑න්වා॒නඃ . ශරී॑ර-ම්ප්ර॒ත්යක්ෂේ॑ණ . කම॒ග්නිඤ්චි॑නුතේ . උ॒පා॒නු॒වා॒ක්ය॑මා॒ශු-ම॒ග්නිඤ්චි॑න්වා॒නඃ .. 88 ..
ඉ॒මාන් ँලෝ॒කා-න්ප්ර॒ත්යක්ෂේ॑ණ .. කම॒ග්නිඤ්චි॑නුතේ . ඉ॒මමා॑රුණ-කේතුක-ම॒ග්නිඤ්චි॑න්වා॒න ඉති॑ . ය ඒ॒වාසෞ . ඉ॒තශ්චා॒-මුත॑ශ්චා-ව්යතීපා॒තී . තමිති॑ .. යෝ᳚-(අ)ග්නේර්මි॑ථූ॒යා වේද॑ . මි॒ථු॒න॒වා-න්භ॑වති . ආපෝ॒ වා අ॒ග්නේර්මි॑ථූ॒යාඃ . මි॒ථු॒න॒වා-න්භ॑වති . ය ඒ॒වං-වේँද॑ .. 89 ..
(වේද॑ - භව - ත්යා॒යත॑නං - භවති॒ - වේද॒ - වේද॑ - තිෂ්ඨති - ගුල්ඵද॒ඝ්නං - චා॑තුර්මා॒ස්යේ - ෂ්ව॒මුමා॑දි॒ත්ය-ම්ප්ර॒ත්යක්ෂේ॑ණ॒ කම॒ග්නි-ඤ්චි॑නුත - උපානුවා॒ක්ය॑මා॒ශුම॒ග්නි-ඤ්චි॑න්වා॒නෝ - මි॑ථූ॒යා මි॑ථුන॒වා-න්භ॑ව॒ත්යේක॑-ඤ්ච)
අනුවාකඃ 23
ආපෝ॒ වා ඉ॒දමා॑සන්-ථ්සලි॒ලමේ॒ව . ස ප්ර॒ජාප॑ති॒රේකඃ॑ පුෂ්කරප॒ර්ණේ සම॑භවත් . තස්යාන්ත॒-ර්මන॑සි කාම॒-ස්සම॑වර්තත . ඉ॒දග්ං සෘ॑ජේය॒මිති॑ . තස්මා॒ද්ය-ත්පුරු॑ෂෝ॒ මන॑සා-(අ)භි॒ගච්ඡ॑ති . තද්වා॒චා ව॑දති . තත්කර්ම॑ණා කරෝති . තදේ॒ෂා (අ)භ්යනූ᳚ක්තා . කාම॒ස්තදග්රේ॒ සම॑වර්ත॒තාධි॑ . මන॑සෝ॒ රේතඃ॑ ප්රථ॒මං-යँදාසී᳚ත් .. 90 ..
ස॒තෝ බන්ධු॒මස॑ති॒ නිර॑වින්දන්න් . හෘ॒දි ප්ර॒තීෂ්යා॑ ක॒වයෝ॑ මනී॒ෂේති॑ . උපෛ॑න॒න්තදුප॑නමති . ය-ත්කා॑මෝ॒ භව॑ති . ය ඒ॒වං-වේँද॑ . ස තපෝ॑-(අ)තප්යත . ස තප॑ස්ත॒ප්ත්වා . ශරී॑රමධූනුත . තස්ය॒ ය-න්මා॒ග්ං॒සමාසී᳚ත් . තතෝ॑-(අ)රු॒ණාඃ කේ॒තවෝ॒ වාත॑රශ॒නා ඍෂ॑ය॒ උද॑තිෂ්ඨන්න් .. 91 ..
යේ නඛාඃ᳚ . තේ වෛ॑ඛාන॒සාඃ . යේ වාලාඃ᳚ . තේ වා॑ලඛි॒ල්යාඃ . යෝ රසඃ॑ . සෝ॑-(අ)පාම් . අ॒න්ත॒ර॒තඃ කූ॒ර්ම-ම්භූ॒තග්ං සර්ප॑න්තම් . තම॑බ්රවීත් . මම॒ වෛ ත්වං-මා॒ග්ං॒සා . සම॑භූත් .. 92 ..
නේත්ය॑බ්රවීත් . පූර්ව॑මේ॒වාහ-මි॒හාස॒මිති॑ . තත්පුරු॑ෂස්ය පුරුෂ॒ත්වම් . ස ස॒හස්ර॑ශීර්​ෂා॒ පුරු॑ෂඃ . ස॒හ॒ස්රා॒ක්ෂ-ස්ස॒හස්ර॑පාත් . භූ॒ත්වෝද॑තිෂ්ඨත් . තම॑බ්රවීත් . ත්වං-වෛँ පූර්වග්ං॑ සම॑භූඃ . ත්වමි॒ද-ම්පූර්වඃ॑ කුරු॒ෂ්වේති॑ . ස ඉ॒ත ආ॒දායාපඃ॑ .. 93 ..
අ॒ඤ්ජ॒ලිනා॑ පු॒රස්තා॑-දු॒පාද॑ධාත් . ඒ॒වා හ්යේ॒වේති॑ . තත॑ ආදි॒ත්ය උද॑තිෂ්ඨත් . සා ප්රාචී॒ දික් . අථා॑රු॒ණඃ කේ॒තු-ර්ද॑ක්ෂිණ॒ත උ॒පාද॑ධාත් . ඒ॒වා හ්යග්න॒ ඉති॑ . තතෝ॒ වා අ॒ග්නිරුද॑තිෂ්ඨත් . සා ද॑ක්ෂි॒ණා දික් . අථා॑රු॒ණඃ කේ॒තුඃ ප॒ශ්චාදු॒පාද॑ධාත් . ඒ॒වා හි වායෝ॒ ඉති॑ .. 94 ..
තතෝ॑ වා॒යුරුද॑තිෂ්ඨත් . සා ප්ර॒තීචී॒ දික් . අථා॑රු॒ණඃ කේ॒තු-රු॑ත්තර॒ත උ॒පාද॑ධාත් . ඒ॒වා හීන්ද්රේති॑ . තතෝ॒ වා ඉන්ද්ර॒ උද॑තිෂ්ඨත් . සෝදී॑චී॒ දික් . අථා॑රු॒ණඃ කේ॒තු-ර්මද්ධ්ය॑ උ॒පාද॑ධාත් . ඒ॒වා හි පූෂ॒න්නිති॑ . තතෝ॒ වෛ පූ॒ෂෝද॑තිෂ්ඨත් . සේයන්දික් . 95 .
අථා॑රු॒ණඃ කේ॒තුරු॒පරි॑ෂ්ටා-දු॒පාද॑ධාත් . ඒ॒වා හි දේවා॒ ඉති॑ . තතෝ॑ දේව මනු॒ෂ්යාඃ පි॒තරඃ॑ . ග॒න්ධ॒ර්වා॒-ඵ්ස॒රස॒ ශ්චෝද॑-තිෂ්ඨන්න් . සෝර්ධ්වා දික් . යා වි॒ප්රුෂෝ॑ වි॒පරා॑පතන්න් . තාභ්යෝ-(අ)සු॑රා॒ රක්ෂාග්ං॑සි පිශා॒චාශ්චෝ-ද॑තිෂ්ඨන්න් . තස්මා॒ත්තේ පරා॑භවන්න් . වි॒ප්රුඩ්භ්යෝ॒ හි තේ සම॑භවන්න් . තදේ॒ෂා-(අ)භ්යනූ᳚ක්තා .. 96 ..
ආපෝ॑ හ॒ ය-ද්බෘ॑හ॒තී-ර්ගර්භ॒මායන්න්॑ . දක්ෂ॒-න්දධා॑නා ජ॒නය॑න්තී-ස්ස්වය॒ම්භුම් . තත॑ ඉ॒මේ-(අ)ද්ධ්ය-සෘ॑ජ්යන්ත॒ සර්ගාඃ᳚ . අද්භ්යෝ॒ වා ඉ॒දග්ං සම॑භූත් . තස්මා॑දි॒දග්ං සර්ව॒-ම්බ්රහ්ම॑ ස්වය॒භ්වින්ති॑ . තස්මා॑දි॒දග්ං සර්ව॒ග්ං॒ ශිථි॑ල-මි॒වා ධ්රුව॑-මිවාභවත් . ප්ර॒ජාප॑ති॒-ර්වාව තත් . ආ॒ත්මනා॒-(අ)(අ)ත්මානං॑-විँ॒ධාය॑ . තදේ॒වානු॒ ප්රාවි॑ශත් .. තදේ॒ෂා-(අ)භ්යනූ᳚ක්තා .. 97 ..
වි॒ධාය॑ ලෝ॒කාන්. වි॒ධාය॑ භූ॒තානි॑ . වි॒ධාය॒ සර්වාඃ᳚ ප්ර॒දිශෝ॒ දිශ॑ශ්ච . ප්ර॒ජාප॑තිඃ ප්රථම॒ජා ඍ॒තස්ය॑ . ආ॒ත්මනා॒-(අ)(අ)ත්මා-න॑ම॒භි-සං​විँ॑වේ॒ශේති॑ . සර්ව॑මේ॒වේදමා॒ප්ත්වා . සර්ව॑-මව॒රුද්ධ්ය॑ . තදේ॒වානු॒ ප්රවි॑ශති . ය ඒ॒වං-වේँද॑ .. 98 ..
(ආසී॑ - දතිෂ්ඨන් - නභූ॒ - දපෝ॒ - වායෝ॒ ඉති - සේය-න්දිග॒ - භ්යනූ᳚ක්තා॒ - (අ)භ්යනූ᳚ක්තා॒ -+-(අ)ෂ්ටෞ ච॑)
අනුවාකඃ 24
චතු॑ෂ්ටය්ය॒ ආපෝ॑ ගෘහ්ණාති . ච॒ත්වාරි॒ වා අ॒පාග්ං රූ॒පාණි॑ . මේඝෝ॑ වි॒ද්යුත් . ස්ත॒න॒යි॒ත්නු-ර්වෘ॒ෂ්ටිඃ . තාන්යේ॒වා ව॑රුන්ධේ . ආ॒තප॑ති॒ වර්​ෂ්යා॑ ගෘහ්ණාති . තාඃ පු॒රස්තා॒-දුප॑දධාති . ඒ॒තා වෛ බ්ර॑හ්මවර්ච॒ස්යා ආපඃ॑ . මු॒ඛ॒ත ඒ॒ව බ්ර॑හ්මවර්ච॒ස-මව॑රුන්ධේ . තස්මා᳚-න්මුඛ॒තෝ බ්ර॑හ්මවර්ච॒සිත॑රඃ .. 99 ..
කූප්යා॑ ගෘහ්ණාති . තා ද॑ක්ෂිණ॒ත උප॑දධාති . ඒ॒තා වෛ තේ॑ජ॒ස්විනී॒රාපඃ॑ . තේජ॑ ඒ॒වාස්ය॑ දක්ෂිණ॒තෝ ද॑ධාති . තස්මා॒-ද්දක්ෂි॒ණෝර්ධ॑ (අ)ස්තේජ॒ස්විත॑රඃ . ස්ථා॒ව॒රා ගෘ॑හ්ණාති . තාඃ ප॒ශ්චාදුප॑දධාති . ප්රති॑ෂ්ඨිතා॒ වෛ ස්ථා॑ව॒රාඃ . ප॒ශ්චාදේ॒ව ප්රති॑තිෂ්ඨති . වහ॑න්තී-ර්ගෘහ්ණාති .. 100 ..
තා උ॑ත්තර॒ත උප॑දධාති . ඕජ॑සා॒ වා ඒ॒තා වහ॑න්තීරි॒වෝ-ද්ග॑තීරි॒ව ආකූජ॑තීරි॒ව ධාව॑න්තීඃ . ඕජ॑ ඒ॒වාස්යෝ᳚ත්තර॒තෝ ද॑ධාති . තස්මා॒දුත්ත॒රෝ-(අ)ද්ධ॑ ඕජ॒ස්විත॑රඃ .. ස॒භාං॒ර්යා ගෘ॑හ්ණාති . තා මද්ධ්ය॒ උප॑දධාති . ඉ॒යං-වෛँ ස॑භාං॒ර්යාඃ . අ॒ස්යාමේ॒ව ප්රති॑තිෂ්ඨති . ප॒ල්ව॒ල්යා ගෘ॑හ්ණාති . තා උ॒පරි॑ෂ්ටා-දු॒පාද॑ධාති .. 101 .
අ॒සෞ වෛ ප॑ල්ව॒ල්යාඃ . අ॒මුෂ්යා॑මේ॒ව ප්රති॑තිෂ්ඨති . දි॒ක්ෂූප॑දධාති . දි॒ක්ෂු වා ආපඃ॑ . අන්නං॒-වාँ ආපඃ॑ . අ॒ද්භ්යෝ වා අන්න॑ඤ්ජායතේ . යදේ॒වාද්භ්යෝ-(අ)න්න॒-ඤ්ජාය॑තේ . තදව॑රුන්ධේ . තං-වාँ ඒ॒තම॑රු॒ණාඃ කේ॒තවෝ॒ වාත॑රශ॒නා ඍෂ॑යෝ-(අ)චින්වන්න් . තස්මා॑-දාරුණ කේ॒තුකඃ॑ ..තදේ॒ෂා-(අ)භ්යනූ᳚ක්තා .. කේ॒තවෝ॒ අරු॑ණාසශ්ච . ඍ॒ෂ॒යෝ වාත॑රශ॒නාඃ . ප්ර॒ති॒ෂ්ඨාග්ං ශ॒තධා॑ හි . ස॒මාහි॑තාසෝ සහස්ර॒ධාය॑ස॒මිති॑ . ශ॒තශ॑ශ්චෛ॒ව (අ)ස॒හස්ර॑ශශ්ච॒ ප්රති॑තිෂ්ඨති . ය ඒ॒තම॒ග්නිඤ්චි॑නු॒තේ . ය උ॑චෛනමේ॒වං-වේँද॑ .. 102 ..
(බ්ර॒හ්ම॒ව॒ර්ච॒සිත॑රෝ॒ - වහ॑න්තී-ර්ගෘහ්ණාති॒ - තා උ॒පරි॑ෂ්ටාදු॒පාද॑ධා - ත්යාරුණකේ॒තුකෝ॒-(අ)ෂ්ටෞ ච॑)
අනුවාකඃ 25
ජා॒නු॒ද॒ඝ්නී-මු॑ත්තරවේ॒දීඞ්ඛා॒ත්වා . අ॒පා-ම්පූ॑රයති . අ॒පාග්ං ස॑ර්ව॒ත්වාය॑ . පු॒ෂ්ක॒ර॒ප॒ර්ණග්ං රු॒ක්ම-ම්පුරු॑ෂ॒-මිත්යුප॑දධාති . තපෝ॒ වෛ පු॑ෂ්කරප॒ර්ණම් . ස॒ත්යග්ං රු॒ක්මඃ . අ॒මෘත॒-ම්පුරු॑ෂඃ . ඒ॒තාව॒ද්වා වා᳚ස්ති . යාව॑දේ॒තත් . යාව॑දේ॒වාස්ති॑ .. 103 ..
තදව॑රුන්ධේ . කූ॒ර්මමුප॑දධාති . අ॒පාමේ॒ව මේධ॒මව॑රුන්ධේ . අථෝ᳚ ස්ව॒ර්ගස්ය॑ ලෝ॒කස්ය॒ සම॑ෂ්ට්යෛ . ආප॑මාපාම॒ප-ස්සර්වාඃ᳚ . අ॒ස්මාද॒ස්මා දි॒තෝ-(අ)මුතඃ॑ . අ॒ග්නිර්වා॒යුශ්ච॒ සූර්ය॑ශ්ච . ස॒හ ස॑ඤ්චස්ක॒රර්ධි॑යා॒ ඉති॑ . වා॒ය්වශ්ව॑ රශ්මි॒පත॑යඃ . ලෝ॒ක-ම්පෘ॑ණච්ඡි॒ද්ර-ම්පෘ॑ණ .. 104 ..
යාස්ති॒ස්රඃ ප॑රම॒ජාඃ . ඉ॒න්ද්ර॒ඝෝ॒ෂා වෝ॒ වසු॑භිරේ॒වා හ්යේ॒වේති॑ . පඤ්ච॒ චිත॑ය॒ උප॑දධාති . පාඞ්ක්ත॒-(අ)ග්නිඃ . යාවා॑නේ॒වාග්නිඃ . තඤ්චි॑නුතේ . ලෝ॒ක-ම්පෘ॑ණයා ද්වි॒තීයා॒-මුප॑දධාති . පඤ්ච॑පදා॒ වෛ වි॒රාට් . තස්යා॒ වා ඉ॒ය-ම්පාදඃ॑ . අ॒න්තරි॑ක්ෂ॒-ම්පාදඃ॑ . ද්යෞඃ පාදඃ॑ . දිශඃ॒ පාදඃ॑ . ප॒රෝර॑ජාඃ॒ පාදඃ॑ . වි॒රාජ්යේ॒ව ප්රති॑තිෂ්ඨති . ය ඒ॒තම॒ග්නිඤ්චි॑නු॒තේ . ය උ॑චෛනමේ॒වං-වේँද॑ .. 105 ..
(අස්ති॑ - පෘණා॒ - න්තරි॑ක්ෂ॒-ම්පාද॒-ෂ්ෂට්ච॑)
අනුවාකඃ 26
අ॒ග්නි-ම්ප්ර॒ණීයෝ॑ප-සමා॒ධාය॑ . තම॒භිත॑ ඒ॒තා අ॒භීෂ්ට॑කා॒ උප॑දධාති . අ॒ග්නි॒හෝ॒ත්රේ ද॑ර්​ශපූර්ණ-මා॒සයෝඃ᳚ . ප॒ශු॒බ॒න්ධේ චා॑තුර්මා॒ස්යේෂු॑ . අථෝ॑ ආහුඃ . සර්වේ॑ෂු යජ්ඤක්ර॒තුෂ්විති॑ . අථ॑ හස්මා හාරු॒ණ-ස්ස්වා॑ය॒ම්භුවඃ॑ . සා॒වි॒ත්ර-ස්සර්වෝ॒-(අ)ග්නි-රිත්යන॑නුෂඞ්ග-ම්මන්යාමහේ . නානා॒ වා ඒ॒තේෂාං᳚-වීँ॒ර්යා॑ණි .. කම॒ග්නිඤ්චි॑නුතේ .. 106 ..
ස॒ත්රි॒ය ම॒ග්නිඤ්චි॑න්වා॒නඃ . කම॒ග්නිඤ්චි॑නුතේ . සා॒වි॒ත්ර ම॒ග්නිඤ්චි॑න්වා॒නඃ . කම॒ග්නිඤ්චි॑නුතේ . නා॒චි॒කේ॒ත ම॒ග්නිඤ්චි॑න්වා॒නඃ . කම॒ග්නිඤ්චි॑නුතේ . චා॒තු॒ර්॒ හෝ॒ත්රි॒ය-ම॒ග්නිඤ්චි॑න්වා॒නඃ . කම॒ග්නිඤ්චි॑නුතේ . වෛ॒ශ්ව॒සෘ॒ජ ම॒ග්නිඤ්චි॑න්වා॒නඃ . කම॒ග්නිඤ්චි॑නුතේ .. 107 ..
උ॒පා॒නු॒වා॒ක්ය॑-මා॒ශු ම॒ග්නිඤ්චි॑න්වා॒නඃ . කම॒ග්නිඤ්චි॑නුතේ . ඉ॒මමා॑රුණ-කේතුක ම॒ග්නිඤ්චි॑න්වා॒න ඉති॑ .. වෘෂා॒ වා අ॒ග්නිඃ . වෘෂා॑ණෞ॒ සග්ග්​ස්ඵා॑ලයේත් . හ॒න්යේතා᳚ස්ය ය॒ජ්ඤඃ . තස්මා॒න්නානු॒ෂජ්යඃ॑ .. සෝත්ත॑රවේ॒දිෂු॑ ක්ර॒තුෂු॑ චින්වීත . උ॒ත්ත॒ර॒වේ॒ද්යාග්​ හ්ය॑ග්නිශ්චී॒යතේ᳚ .. ප්ර॒ජාකා॑මශ්චින්වීත . 108 .
ප්රා॒ජා॒ප॒ත්යෝ වා ඒ॒ෂෝ᳚-(අ)ග්නිඃ . ප්රා॒ජා॒ප॒ත්යාඃ ප්ර॒ජාඃ . ප්ර॒ජාවා᳚-න්භවති . ය ඒ॒වං-වේँද॑ . ප॒ශුකා॑මශ්චින්වීත . ස॒ඤ්ජ්ඤානං॒-වාँ ඒ॒ත-ත්ප॑ශූ॒නාම් . යදාපඃ॑ . ප॒ශූ॒නාමේ॒ව ස॒ජ්ඤාන්නේ॒ (අ)ග්නිඤ්චි॑නුතේ . ප॒ශු॒මා-න්භ॑වති . ය ඒ॒වං-වේँද॑ .. 109 ..
වෘෂ්ටි॑කාමශ්චින්වීත . ආපෝ॒ වෛ වෘෂ්ටිඃ॑ . ප॒ර්ජන්යෝ॒ වර්​ෂු॑කෝ භවති . ය ඒ॒වං-වේँද॑ . ආ॒ම॒යා॒වී චි॑න්වීත . ආපෝ॒ වෛ භේ॑ෂ॒ජම් . භේ॒ෂ॒ජ-මේ॒වාස්මෛ॑ කරෝති . සර්ව॒මායු॑රේති . අ॒භි॒චරග්ග්॑ ශ්චින්වීත . වජ්රෝ॒ වා ආපඃ॑ .. 110 ..
වජ්ර॑මේ॒ව භ්රාතෘ॑ව්යේභ්යඃ॒ ප්රහ॑රති . ස්තෘ॒ණු॒ත ඒ॑නම් . තේජ॑ස්කාමෝ॒ යශ॑ස්කාමඃ . බ්ර॒හ්ම॒ව॒ර්ච॒සකා॑ම-ස්ස්ව॒ර්ගකා॑මශ්චින්වීත . ඒ॒තා ව॒ද්වා වා᳚ස්ති . යාව॑දේ॒තත් . යාව॑දේ॒වාස්ති॑ . තදව॑රුන්ධේ . තස්යෛ॒ තද්ව්ර॒තම් . වර්​ෂ॑ති॒ න ධා॑වේත් .. 111 ..
අ॒මෘතං॒-වාँ ආපඃ॑ . අ॒මෘත॒ස්යා-න॑න්තරිත්යෛ .. නාඵ්සු-මූත්ර॑පුරී॒ෂඞ්කු॑ර්යාත් . න නිෂ්ඨී॑වේත් . න වි॒වස॑න-ස්ස්නායාත් . ගුහ්යෝ॒ වා ඒ॒ෂෝ᳚-(අ)ග්නිඃ . ඒ॒තස්යා॒ග්නේ රන॑ති දාහාය .. න පු॑ෂ්කරප॒ර්ණානි॒ හිර॑ණ්යං॒-වාँ-(අ)ධි॒තිෂ්ඨේ᳚ත් . ඒ॒තස්යා॒ග්නේ-රන॑භ්යාරෝහාය .. න කූර්ම॒ස්යාශ්ඤී॑යාත් . නෝද॒කස්යා॒-ඝාතු॑කා॒න්යේන॑-මෝද॒කානි॑ භවන්ති . අ॒ඝාතු॑කා॒ ආපඃ॑ . ය ඒ॒තම॒ග්නිඤ්චි॑නු॒තේ . ය උ॑චෛනමේ॒වං-වේँද॑ .. 112 ..
(චි॒නු॒තේ॒ - චි॒නු॒තේ॒ - ප්ර॒ජාකා॑මශ්චින්වීත॒-ය ඒ॒වං-වේँදා-පෝ॑-ධාවේ॒-දශ්ඤී॑යාච්ච॒ත්වාරි॑ ච)
අනුවාකඃ 27
ඉ॒මා නු॑ක॒-ම්භුව॑නා සීෂධේම . ඉන්ද්ර॑ශ්ච॒ විශ්වේ॑ච දේ॒වාඃ . ය॒ජ්ඤඤ්ච॑ නස්ත॒න්වඤ්ච॑ ප්ර॒ජාඤ්ච॑ . ආ॒දි॒ත්යෛරින්දඃ॑ ස॒හ සී॑ෂධාතු . ආ॒දි॒ත්යෛරින්ද්ර॒-ස්සග॑ණෝ-ම॒රුද්භිඃ॑ . අ॒ස්මාක॑-ම්භූත්වවි॒තා ත॒නූනා᳚ම් .. ආප්ල॑වස්ව॒ ප්රප්ල॑වස්ව . ආ॒ණ්ඩී භ॑ව ජ॒ මා මු॒හුඃ . සුඛාදීන්දුඃ॑ ඛනි॒ධනාම් . ප්රති॑මුඤ්චස්ව॒ ස්වා-ම්පු॒රම් .. 113 ..
මරී॑චය-ස්ස්වායම්භු॒වාඃ . යේ ශ॑රී॒රාණ්ය॑ කල්පයන්න් . තේ තේ॑ දේ॒හඞ්ක॑ල්පයන්තු . මා ච॑ තේ॒ ඛ්යා ස්ම॑ තීරිෂත් . උත්ති॑ෂ්ඨත॒ මා ස්ව॑ප්ත . අ॒ග්නි-මි॑ච්ඡද්ධ්ව॒-ම්භාර॑තාඃ . රාජ්ඤ॒-ස්සෝම॑ස්ය තෘ॒ප්තාසඃ॑ . සූර්යේ॑ණ ස॒යුජෝ॑ෂසඃ .. යුවා॑ සු॒වාසාඃ᳚ . අ॒ෂ්ටාච॑ක්රා॒ නව॑ද්වාරා .. 114 ..
දේ॒වානා॒-ම්පූර॑යෝ॒ද්ධ්යා . තස්යාග්ං॑ හිරණ්ම॑යඃ කෝ॒ශඃ . ස්ව॒ර්ගෝ ලෝ॒කෝ ජ්යෝති॒ෂා (අ)(අ)වෘ॑තඃ . යෝ වෛ තා᳚-ම්බ්රහ්ම॑ණෝ වේ॒ද . අ॒මෘතේ॑නාවෘ॒තා-ම්පු॑රීම් . තස්මෛ᳚ බ්රහ්ම ච॑ බ්රහ්මා॒ ච . ආ॒යුඃ කීර්ති॑-ම්ප්ර॒ජාන්ද॑දුඃ .. වි॒භ්රාජ॑මානා॒ග්ං॒ හරි॑ණීම් . ය॒ශසා॑ සම්ප॒රීවෘ॑තාම් . පුරග්ං॑ හිරණ්ම॑යී-ම්බ්ර॒හ්මා .. 115 ..
වි॒වේශා॑ප॒රාජි॑තා .. පරාඞ්ගේත්ය॑ (පරාංඅත්ය॑) ජ්යාම॒යී . පරාඞ්ගේත්ය॑ (පරාංඅත්ය॑) නාශ॒කී . ඉ॒හ චා॑මුත්ර॑ චාන්වේ॒ති . වි॒ද්වා-න්දේ॑වාසු॒රානු॑භ॒යාන් . යත්කු॑මා॒රී ම॒න්ද්රය॑තේ . ය॒ද්යෝ॒ෂිද්ය-ත්ප॑ති॒ව්රතා᳚ . අරි॑ෂ්ටං॒-යँත්කිඤ්ච॑ ක්රි॒යතේ᳚ . අ॒ග්නි-ස්තදනු॑ වේධති . අ॒ශෘතා॑ස-ශ්ශෘ॑තාස॒ශ්ච .. 116 ..
ය॒ජ්වානෝ॒ යේ-(අ)ප්ය॑ය॒ජ්වනඃ॑ . ස්ව॑ර්යන්තෝ॒ නාපේ᳚ක්ෂන්තේ . ඉන්ද්ර॑-ම॒ග්නිඤ්ච॑ යේ වි॒දුඃ . සික॑තා ඉව සං॒​යँන්ති॑ . ර॒ශ්මිභිඃ॑-සමු॒දීරි॑තාඃ . අ॒ස්මා-ල්ලෝ॒කාද॑-මුෂ්මා॒ච්ච . ඍ॒ෂිභි॑-රදාත්-පෘ॒ශ්නිභිඃ॑ . අපේ॑ත॒ වීත॒ වි ච॑ සර්ප॒තාතඃ॑ . යේ-(අ)ත්ර॒ ස්ථ පු॑රා॒ණා යේ ච॒ නූත॑නාඃ . අහෝ॑භි-ර॒ද්භි-ර॒ක්තුභි॒-ර්ව්ය॑ක්තම් .. 117 ..
ය॒මෝ ද॑දාත්ව-ව॒සාන॑මස්මෛ . නෘ මු॑ණන්තු නෘ පා॒ත්වර්යඃ॑ . අ॒කෘ॒ෂ්ටා යේ ච॒ කෘෂ්ට॑ජාඃ . කු॒මාරී॑ෂු ක॒නීනී॑ෂු . ජා॒රිණී॑ෂු ච॒ යේ හි॒තාඃ . රේතඃ॑ පීතා॒ ආණ්ඩ॑පීතාඃ . අඞ්ගා॑රේෂු ච॒ යේ හු॒තාඃ . උ॒භයා᳚-න්පුත්ර॑ පෞත්ර॒කාන් . යු॒වේ॒-(අ)හං-යँ॒මරාජ॑ගාන් . ශ॒තමින්නු ශ॒රදඃ॑ . අදෝ॒ යද්බ්රහ්ම॑ විල॒බම් . පි॒තෘ॒ණාඤ්ච॑ ය॒මස්ය॑ ච . වරු॑ණ॒-ස්යාශ්වි॑නෝ-ර॒ග්නේඃ . ම॒රුතා᳚ඤ්ච වි॒හාය॑සාම් . කා॒ම॒ප්ර॒යව॑ණ-ම්මේ අස්තු . ස හ්යේ॑වාස්මි॑ ස॒නාත॑නඃ . ඉති නාකෝ බ්රහ්මිශ්රවෝ॑ රායෝ॒ ධනම් . පු॒ත්රානාපෝ॑ දේ॒වීරි॒හාහි॑තා .. 118 ..
(පු॒රං - නව॑ද්වාරා - බ්ර॒හ්මා - ච - ව්ය॑ක්තග්ං - ශ॒රදෝ॒-(අ)ෂ්ටෞ ච॑)
අනුවාකඃ 28
විශී᳚ර්​ෂ්ණී॒-ඞ්ගෘද්ධ්ර॑-ශීර්​ෂ්ණීඤ්ච . අපේතෝ॑ නිර්-ඍ॒තිග්ං හ॑ථඃ . පරිබාධග්ග්​ ශ්වේ॑තකු॒ක්ෂම් . නි॒ජඞ්ඝග්ං॑ ශබ॒ලෝද॑රම් . ස॒ තාන්. වා॒ච්යාය॑යා ස॒හ . අග්නේ॒ නාශ॑ය ස॒න්දෘශඃ॑ . ඊ॒ර්​ෂ්යා॒සූ॒යේ බු॑භු॒ක්ෂාම් . ම॒න්යු-ඞ්කෘ॒ත්යා-ඤ්ච॑ දීධිරේ . රථේ॑න කිග්ංශු॒කාව॑තා . අග්නේ॒ නාශ॑ය ස॒න්දෘශඃ॑ .. 119 ..
(විශී᳚ර්​ෂ්ණී॒-න්දශ॑)
අනුවාකඃ 29
ප॒ර්ජන්යා॑ය॒ ප්රගා॑යත . දි॒වස්පු॒ත්රාය॑ මී॒ඪුෂේ᳚ . ස නෝ॑ ය॒වස॑මිච්ඡතු . ඉ॒දං-වँචඃ॑ ප॒ර්ජන්යා॑ය ස්ව॒රාජේ᳚ . හෘ॒දෝ අ॒ස්ත්වන්ත॑ර॒න්ත-ද්යු॑යෝත . ම॒යෝ॒භූර්වාතෝ॑ වි॒ශ්වකෘ॑ෂ්ටය-ස්සන්ත්ව॒ස්මේ . සු॒පි॒ප්ප॒ලා ඕෂ॑ධී-ර්දේ॒වගෝ॑පාඃ . යෝ ගර්භ॒-මෝෂ॑ධීනාම් . ගවා᳚ඞ්කෘ॒ණෝත්යර්ව॑තාම් . ප॒ර්ජන්යඃ॑ පුරු॒ෂීණා᳚ම් .. 120 ..
(ප॒ර්ජන්යා॑ය॒ දශ॑)
අනුවාකඃ 30
පුන॑ර්මාමෛත්වින්ද්රි॒යම් . පුන॒රායුඃ॒ පුන॒ර්භගඃ॑ . පුන॒-ර්බ්රාහ්ම॑ණ-මෛතු මා . පුන॒-ර්ද්රවි॑ණ මෛතු මා . යන්මේ॒-(අ)ද්ය රේතඃ॑ පෘථි॒වීමස්කාන්॑ . යදෝෂ॑ධීර॒ප්යස॑ර॒-ද්යදාපඃ॑ . ඉ॒දන්ත-ත්පුන॒රාද॑දේ . දී॒ර්ඝා॒යු॒ත්වාය॒ වර්ච॑සේ . යන්මේ॒ රේතඃ॒ ප්රසි॑ච්යතේ . යන්ම॒ ආජා॑යතේ॒ පුනඃ॑ . තේන॑ මාම॒මෘත॑-ඞ්කුරු . තේන॑ සුප්ර॒ජස॑ඞ්කුරු .. 121 ..
(පුන॒ර්ද්වේ ච॑)
අනුවාකඃ 31
අ॒ද්භය-ස්තිරෝ॒ධා ජා॑යත . තව॑ වෛශ්රව॒ණ-ස්ස॑දා . තිරෝ॑ ධේහි සප॒ත්නාන්නඃ॑ . යේ අපෝ॒-(අ)ශ්නන්ති॑ කේච॒න . ත්වා॒ෂ්ට්රී-ම්මා॒යාං-වँ᳚ශ්රව॒ණඃ . රථග්ං॑ සහස්ර॒ වන්ධු॑රම් . පු॒රු॒ශ්ච॒ක්රග්ං සහ॑ස්රාශ්වම් . ආස්ථා॒ යායා॑හි නෝ බ॒ලිම් . යස්මෛ॑ භූ॒තානි॑ බ॒ලිමාව॑හන්ති . ධන॒ඞ්ගාවෝ॒ හස්ති॒ හිර॑ණ්ය॒මශ්වාන්॑ .. 122 ..
අසා॑ම සුම॒තෞ ය॒ජ්ඤිය॑ස්ය . ශ්රිය॒-ම්බිභ්ර॒තෝ (අ)න්න॑මුඛීං-විँ॒රාජ᳚ම් . සු॒ද॒ර්॒ශ॒නේ ච॑ ක්රෞ॒ඤ්චේ ච॑ . මෛ॒නා॒ගේ ච॑ ම॒හාගි॑රෞ . ශ॒තද්වා॒ට්ටර॑ගම॒න්තා (ස॒තද්වා॒ට්ටර॑ගම॒න්තා) . ස॒ග්ං॒හාර්ය॒-න්නග॑ර॒-න්තව॑ . ඉති මන්ත්රාඃ᳚ . කල්පෝ॑-(අ)ත ඌ॒ර්ධ්වම් .. යදි॒ බලි॒ග්ං॒ හරේ᳚ත් . හි॒ර॒ණ්ය॒නා॒භයේ॑ විතු॒දයේ॑ කෞබේ॒රායා॒ය-ම්බ॑ලිඃ .. 123 ..
සර්වභූතාධිපතයේ න॑ම ඉ॒ති . අථ බලිග්ං හෘත්වෝප॑තිෂ්ඨේ॒ත . ක්ෂ॒ත්ර-ඞ්ක්ෂ॒ත්රං-වෛँ᳚ශ්රව॒ණඃ . බ්රාහ්මණා॑ වය॒ග්ග්॒ ස්මඃ . නම॑ස්තේ අස්තු॒ මා මා॑ හිග්ංසීඃ . අස්මා-ත්ප්රවිශ්යාන්න॑මද්ධී॒ති . අථ තමග්නි-මා॑දධී॒ත . යස්මින්නේ තත්කර්ම ප්ර॑යුඤ්ජී॒ත . ති॒රෝධා॒ භූඃ . ති॒රෝධා॒ භුවඃ॑ .. 124 ..
ති॒රෝධා॒-ස්ස්වඃ॑ . ති॒රෝධා॒ භූර්භුව॒ස්ස්වඃ॑ . සර්වේෂාං-ලෝँකානා-මාධිපත්යේ॑ සීදේ॒ති . අථ තමග්නි॑-මින්ධී॒ත . යස්මින්නේ තත්කර්ම ප්ර॑යුඤ්ජී॒ත . ති॒රෝධා॒ භූ-ස්ස්වාහා᳚ . ති॒රෝධා॒ භුව॒-ස්ස්වාහා᳚ . ති॒රෝධා॒-ස්ස්වඃ॑ ස්වාහා᳚ . ති॒රෝධා॒ භූර්භුව॒ස්ස්ව॑ස්ස්වාහා᳚ . යස්මින්නස්ය කාලේ සර්වා ආහුතීර්-හුතා॑ භවේ॒යුඃ .. 125 ..
අපි බ්රාහ්මණ॑මුඛී॒නාඃ . තස්මින්නහ්නඃ කාලේ ප්ර॑යුඤ්ජී॒ත . පරඃ॑ සු॒ප්තජ॑නාද්වේ॒පි . මා ස්ම ප්රමාද්යන්ත॑ මාද්ධ්යා॒පයේත් . සර්වාර්ථා᳚-ස්සිද්ධ්ය॒න්තේ . ය ඒ॑වං-වේँ॒ද . ක්ෂුද්ධ්ය-න්නිද॑මජා॒නතාම් . සර්වාර්ථා න॑ සිද්ධ්ය॒න්තේ . යස්තේ॑ වි॒ඝාතු॑කෝ භ්රා॒තා . මමාන්තර්-හෘ॑දයේ॒ ශ්රිතඃ .. 126 ..
තස්මා॑ ඉ॒මමග්ර॒ පිණ්ඩ॑ඤ්ජුහෝමි . ස මේ᳚-(අ)ර්ථා॒-න්මා විව॑ධීත් . මයි॒ ස්වාහා᳚ .. රා॒ජා॒ධි॒රා॒ජාය॑ ප්රසහ්ය සා॒හිනේ᳚ . නමෝ॑ ව॒යං-වෛँ᳚ශ්රව॒ණාය॑ කුර්මහේ . ස මේ॒ කාමා॒න් කාම॒ කාමා॑ය॒ මහ්ය᳚ම් . කා॒මේ॒ශ්ව॒රෝ වෛ᳚ශ්රව॒ණෝ ද॑දාතු . කු॒බේ॒රාය॑ වෛශ්රව॒ණාය॑ . ම॒හා॒රා॒ජාය॒ නමඃ॑ . කේ॒තවෝ॒ අරු॑ණාසශ්ච . ඍ॒ෂ॒යෝ වාත॑රශ॒නාඃ . ප්ර॒ති॒ෂ්ඨාග්ං ශ॒තධා॑ හි . ස॒මාහි॑තාසෝ සහස්ර॒ධාය॑සම් . ශි॒වා න॒-ශ්ශන්ත॑මා භවන්තු . දි॒ව්යා ආප॒ ඕෂ॑ධයඃ . සු॒මෘ॒ඩී॒කා සර॑ස්වති . මා තේ॒ ව්යෝ॑ම ස॒න්දෘශි॑ .. 127 ..
(අශ්වා᳚න්-බලි॒-ර්භුවෝ॑ - භවේ॒යුඃ - ශ්රිත - ශ්ච॑ ස॒ප්ත ච॑)
අනුවාකඃ 32
සං​වँථ්සරමේත॑-ද්ව්රත॒ඤ්චරේත් . ද්වෞ॑ වා මා॒සෞ . නියම-ස්ස॑මාසේ॒න . තස්මි-න්නියම॑ විශේ॒ෂාඃ . ත්රිෂවණ-මුදකෝ॑පස්ප॒ර්॒ශී . චතුර්ථ කාලපාන॑භක්ත॒-ස්ස්යාත් . අහරහර්වා භෛක්ෂ॑මශ්න॒යාත් . ඖදුම්බරීභි-ස්සමිද්භි-රග්නි॑-ම්පරි॒චරේත් . පුනර්මා මෛත්වින්ද්රිය-මිත්යේතේනා-(අ)නු॑වාකේ॒න . උද්ධෘත පරිපූතාභිරද්භිඃ කාර්ය॑-ඞ්කුර්වී॒ත .. 128 ..
අ॑සඤ්ච॒යවාන් . අග්නයේ වායවේ॑ සූර්යා॒ය . බ්රහ්මණේ ප්ර॑ජාප॒තයේ . චන්ද්රමසේ න॑ක්ෂත්රේ॒භ්යඃ . ඍතුභ්ය-ස්සං​වँ॑ථ්සරා॒ය . වරුණා-යාරුණායේති ව්ර॑තහෝ॒මාඃ . ප්ර॒ව॒ර්ග්යව॑දාදේ॒ශඃ . අරුණාඃ කා᳚ණ්ඩ ඍ॒ෂයඃ .. අරණ්යේ॑-(අ)ධීයී॒රන්න් . භද්රඞ්කර්ණේභිරිති ද්වේ॑ ජපි॒ත්වා .. 129 ..
මහානාම්නීභි-රුදකග්ං සග්ග්॑ස්ප॒ර්​ශ්ය . තමාචා᳚ර්යෝ ද॒ද්යාත් . ශිවාන-ශ්ශන්තමේ-ත්යෝෂධී॑රාල॒භතේ . සුමෘඩීකේ॑ති භූ॒මිම් . ඒවම॑පව॒ර්ගේ . ධේ॑නු-ර්ද॒ක්ෂිණා . කග්ං සං​වාँස॑ශ්ච ක්ෂෞ॒මම් . අන්ය॑ද්වා ශු॒ක්ලම් . ය॑ථා ශ॒ක්ති වා . ඒවග්ග්​ ස්වාද්ධ්යාය॑ ධර්මේ॒ණ . අරණ්යේ॑-(අ)ධීයී॒ත . තපස්වී පුණ්යෝ භවති තපස්වී පු॑ණ්යෝ භ॒වති .. 130 ..
(කු॒ර්වී॒ත - ජ॑පි॒ත්වා - ස්වාද්ධ්යාය॑ධර්මේ॒ණ ද්වේ ච॑)
අනුවාකානි
(භ॒ද්රග්ග්​ - ස්මෘතිඃ॑ - සාක॒ජාන්නා॒ - මක්ෂ්ය- ති॑තා॒ම්රා - ණ්ය॑ත්යුර්ධ්වා॒ක්ෂ - ආරෝගඃ - ක්වේද - මග්නිශ්ච - ස॑හස්ර॒වෘත් - ප॒විත්ර॑වන්ත॒ -ආත॑නුෂ්වා॒ -ෂ්ටයෝ॑නීං॒ - ँයෝ-(අ)සා॒ - වථාදිත්ය - ස්යාරෝග-ස්යාථ වායෝ- රථාග්නේ॒--ර් දක්ෂිණපූර්වස්යා - මි॑න්ද්රඝෝ॒ෂා ව॒-ආප॑මාපාං॒​යෝँ॑-(අ)පා - මාපෝ॒ වෛ - චතු॑ෂ්ටය්යෝ - ජානුද॒ඝ්නී - ම॒ග්නි-ම්ප්ර॒ණීයේ॒ - මා නු॑ කං॒ - ँවිශී᳚ර්​ෂ්ණීං - ප॒ර්ජන්යා॑ය॒ - පුන॑ - ර॒ද්භ්යඃ -සං​වँථ්සර-න්ද්වාත්රිග්ං॑ශත්)
(භද්රං - තපස්වී පුණ්යෝ භවති තපස්වී පු॑ණ්යෝ භ॒වති)
.. හරිඃ॑ ඕම් ..
.. කෘෂ්ණ යජුර්වේදීය තෛත්තිරීය ආරණ්යකේ ප්රථමඃ ප්රපාඨකඃ (අරුණප්රශ්නඃ) සමාප්තඃ ..
Roman (IAST) Transliteration
taittirīya āraṇyaka 1
ha॒riḥ॒ om ||
bhā॒ska॒rāya̭ vi॒dmahḙ mahaddyutika॒rāya̭ dhīmahi |
tanno̭ ādityaḥ praco॒dayā᳚t ||
o-mbha॒dra-ṅkarṇḙbhi-śśṛṇu॒yāma̭ devāḥ | bha॒dra-mpa̭śyemā॒kṣabhi॒-ryaja̭trāḥ | sthi॒rairaṅgai᳚stuṣṭu॒vāgṃ sa̭sta॒nūbhiḥ̭ | vyaśḙma de॒vahi̭taṃ॒-ya~dāyuḥ̭ | sva॒sti na॒ indro̭ vṛ॒ddhaśra̭vāḥ | sva॒sti naḥ̭ pū॒ṣā vi॒śvavḙdāḥ | sva॒sti na॒stārkṣyo॒ ari̭ṣṭanemiḥ | sva॒sti no॒ bṛha॒spati̭-rdadhātu ||
oṃ śānti॒-śśānti॒-śśāntiḥ̭ ||
anuvākaḥ 1
bha॒dra-ṅkarṇḙbhi-śśṛṇu॒yāma̭ devāḥ | bha॒dra-mpa̭śyemā॒kṣabhi॒-ryaja̭trāḥ | sthi॒rairaṅgai᳚stuṣṭu॒vāgṃ sa̭sta॒nūbhiḥ̭ | vyaśḙma de॒vahi̭taṃ॒-ya~dāyuḥ̭ | sva॒sti na॒ indro̭ vṛ॒ddhaśra̭vāḥ | sva॒sti naḥ̭ pū॒ṣā vi॒śvavḙdāḥ | sva॒sti na॒stārkṣyo॒ ari̭ṣṭanemiḥ | sva॒sti no॒ bṛha॒spati̭-rdadhātu | āpa̭māpāma॒pa-ssarvāḥ᳚ | a॒smā-da॒smā-di॒to-'mutaḥ̭ || 1 ||
a॒gnirvā॒yuśca॒ sūrya̭śca | sa॒ha sa̭ñca-ska॒rardhi̭yā | vā॒yvaśvā̭ raśmi॒pata̭yaḥ | marī᳚cyātmāno॒ adrṷhaḥ | de॒vī-rbhṷvana॒ sūva̭rīḥ | pu॒tra॒va॒tvāya̭ me suta | mahānāmnī-rma̭hāmā॒nāḥ | ma॒ha॒so ma̭hasa॒-ssvaḥ̭ | de॒vīḥ pa̭rjanya॒ sūva̭rīḥ | pu॒tra॒va॒tvāya̭ me suta || 2 ||
a॒pāśnyṷṣṇi-ma॒pā rakṣaḥ̭ | a॒pāśnyṷṣṇi-ma॒pā ragha᳚m | apā᳚ghrā॒mapa̭ cā॒varti᳚m | apa̭ de॒vīri॒to hi̭ta | vajra̭-nde॒vīrajī̭tāg​śca | bhuva̭na-ndeva॒sūva̭rīḥ | ā॒di॒tyānadi̭ti-nde॒vīm | yoni̭nordhva-mu॒dīṣa̭ta | śi॒vā na॒-śśanta̭mā bhavantu | di॒vyā āpa॒ oṣa̭dhayaḥ | su॒mṛ॒ḍī॒kā sara̭svati | mā te॒ vyo̭ma sa॒ndṛśi̭ || 3 ||
(a॒mutaḥ̭ - su॒ - tauṣa̭dhayo॒ dve ca̭ )
anuvākaḥ 2
smṛtiḥ̭ pra॒tyakṣa̭-maiti॒hya᳚m | anṷmāna-ścatuṣṭa॒yam | e॒tairādi̭tya maṇḍalam | sarvai̭reva॒ vidhā᳚syate | sūryo॒ marī̭ci॒māda̭tte | sarvasmā᳚-dbhuva̭nāda॒dhi | tasyāḥ pāka vi̭śeṣe॒ṇa | smṛ॒ta-ṅkā̭la vi॒śeṣa̭ṇam || na॒dīva॒ prabha̭vā-tkā॒cit | a॒kṣayyā᳚-thsyanda॒te ya̭thā || 4 ||
tānnadyo-'bhi sa̭māya॒nti | so॒ru-ssatī̭ na ni॒varta̭te | e॒vannā॒nā sa̭mutthā॒nāḥ | kā॒lā-ssaṃ̭​va~thsa॒ragg​ śri̭tāḥ | aṇuśaśca ma̭haśa॒śca | sarvḙ samava॒yantri̭ tam | sa tai᳚-ssa॒rvai-ssa̭māvi॒ṣṭaḥ | ū॒ru-ssa̭nna ni॒varta̭te | adhisaṃ​va~thsa̭raṃ-vi~॒dyāt | tadeva̭ lakṣa॒ṇe || 5 ||
aṇubhiśca ma̭hadbhi॒śca | sa॒mārṷ̄ḍhaḥ pra॒dṛśya̭te | saṃ​va~thsaraḥ pra̭tyakṣe॒ṇa | nā॒dhisa̭vaḥ pra॒dṛśya̭te | pa॒ṭaro̭ vikli̭dhaḥ pi॒ṅgaḥ | e॒ta-dva̭ruṇa॒ lakṣa̭ṇam | yatraita̭-dupa॒dṛśya̭te | sa॒hasra̭-ntatra॒ nīya̭te | ekagṃ hi śiro nā̭nā mu॒khe | kṛ॒thsna-nta̭dṛta॒ lakṣa̭ṇam || 6 ||
ubhayata-ssapte᳚ndriyā॒ṇi | ja॒lpita̭-ntveva॒ dihya̭te | śuklakṛṣṇe saṃ​va~̭thsara॒sya | dakṣiṇa vāma̭yoḥ pā॒r​śvayoḥ | tasyai॒ṣā bhava̭ti || śu॒kra-ntḙ a॒nyadya̭ja॒ta-ntḙ a॒nyat | viṣṷrūpe॒ aha̭nī॒ dyauri̭vāsi | viśvā॒ hi mā॒yā ava̭si svadhāvaḥ | bha॒drā tḙ pūṣanni॒ha rā॒tira॒stviti̭ | nātra॒ bhuva̭nam | na pū॒ṣā | na pa॒śavaḥ̭ | nāditya-ssaṃ​va~thsara eva pratyakṣeṇa priyata̭maṃ-vi~॒dyāt | etadvai saṃ​va~thsarasya priyata̭magṃ rū॒pam | yo-'sya mahānartha utpathsyamā̭no bha॒vati | ida-mpuṇya-ṅkṷruṣve॒ti | tamāhara̭ṇa-nda॒dyāt || 7 ||
(ya॒thā॒ - la॒kṣa॒ṇa - ṛ̭tu॒lakṣa̭ṇaṃ॒ - bhuva̭nagṃ sa॒pta ca̭)
anuvākaḥ 3
sā॒ka॒ñjānāgṃ̭ sa॒ptatha̭māhu-reka॒jam | ṣaḍṷdya॒mā ṛṣa̭yo deva॒jā iti̭ | teṣā̭mi॒ṣṭāni॒ vihi̭tāni dhāma॒śaḥ | sthā॒tre rḙjante॒ vikṛ̭tāni rūpa॒śaḥ | konṷ maryā॒ ami̭thitaḥ | sakhā॒ sakhā̭yamabravīt | jahā̭ko a॒smadī̭ṣate | yasti॒tyāja̭ sakhi॒vida॒gṃ॒ sakhā̭yam | na tasya̭ vā॒cyapi̭ bhā॒go a̭sti | yadīgṃ̭ śṛ॒ṇotya॒lakagṃ̭ śṛṇoti || 8 ||
na hi pra॒veda̭ sukṛ॒tasya॒ panthā॒miti̭ | ṛ॒tur-ṛ̭tunā nu॒dyamā̭naḥ | vina̭nādā॒bhidhā̭vaḥ | ṣaṣṭiśca trigṃśa̭kā va॒lgāḥ | śu॒klakṛ̭ṣṇau ca॒ ṣāṣṭi̭kau | sā॒rā॒ga॒va॒strai-rja॒rada̭kṣaḥ | va॒sa॒nto vasṷbhi-ssa॒ha | saṃ॒​va~॒thsa॒rasya̭ savi॒tuḥ | prai॒ṣa॒kṛ-tpra̭tha॒ma-ssmṛ̭taḥ | a॒mūnā॒daya̭-tetya॒nyān || 9 ||
a॒mūg​śca̭ pari॒rakṣa̭taḥ | e॒tā vā॒caḥ pra̭yujya॒nte | yatrai ta̭dupa॒dṛśya̭te || e॒tade॒va vi̭jānī॒yāt | pra॒māṇa̭-ṅkāla॒parya̭ye | vi॒śe॒ṣa॒ṇa-ntṷ vakṣyā॒maḥ | ṛ॒tūnā᳚-ntanni॒bodha̭ta || śuklavāsā̭ rudra॒gaṇaḥ | grī॒ṣmeṇā̭varta॒te sa̭ha | ni॒jaha̭-npṛthi̭vīgṃ sa॒rvām || 10 ||
jyo॒tiṣā᳚ 'prati॒khyena̭ saḥ | vi॒śva॒rū॒pāṇi̭ vāsā॒gṃ॒si | ā॒di॒tyānā᳚-nni॒bodha̭ta | saṃ​va~thsarīṇa̭-ṅkarma॒phalam | var​ṣābhi-rda̭datā॒gṃ॒ saha | aduḥkho̭ duḥkha ca̭kṣuri॒va | tadmā̭ pīta iva॒ dṛśya̭te | śītenā᳚ vyatha̭yanni॒va | ru॒ruda̭kṣa iva॒ dṛśya̭te || hlādayate᳚ jvala̭taścai॒va | śā॒myata̭ścāsya॒ cakṣṷṣī | yāvai prajā bhra̭gg​śya॒nte | saṃ​va~thsarāttā bhra̭gg​śya॒nte || yāḥ॒ prati̭tiṣṭha॒nti | saṃ​va~thsare tāḥ prati̭tiṣṭha॒nti | va॒r॒ṣābhya̭ itya॒rthaḥ || 11 ||
(śṛ॒ṇo॒ - tya॒nyānth - sa॒rvā - me॒va ṣaṭca̭)
anuvākaḥ 4
akṣi̭duḥ॒khotthi̭tasyai॒va | vi॒prasa̭nne ka॒nīni̭ke | āṅkte cādga̭ṇa-nnā॒sti | ṛ॒bhūṇā᳚-ntanni॒bodha̭ta | ka॒na॒kā॒bhāni̭ vāsā॒gṃ॒si | a॒hatā̭ni ni॒bodha̭ta | annamaśrnīta̭ mṛjmī॒ta | a॒haṃ-vo~̭ jīva॒napra̭daḥ | e॒tā vā॒caḥ pra̭yujya॒nte | śa॒radya̭tropa॒ dṛśya̭te || 12 ||
abhidhūnvanto-'bhighna̭nta i॒va | vā॒tava̭nto ma॒rudga̭ṇāḥ | amuto jetumiṣumṷkhami॒va | sannaddhā-ssaha da̭dṛśe॒ ha | apaddhvastai-rvastiva̭rṇairi॒va | vi॒śi॒khāsaḥ̭ kapa॒rdinaḥ |akruddhasya yothsya̭māna॒sya | kṛ॒ddhasyḙva॒ lohi̭nī | hemataścakṣṷṣī vi॒dyāt | a॒kṣṇayoḥ᳚, kṣipa॒ṇori̭va || 13 ||
durbhikṣa-ndeva̭loke॒ṣu | ma॒nūnā̭muda॒ka-ṅgṛ̭he | e॒tā vā॒caḥ pra̭vada॒ntīḥ | vai॒dyuto̭ yānti॒ śaiśi̭rīḥ | tā a॒gniḥ pava̭mānā॒ anvai᳚kṣata | i॒ha jī̭vi॒kāma-pa̭ripaśyann | tasyai॒ṣā bhava̭ti | i॒heha vaḥ̭ svata॒pasaḥ | marṷta॒-ssūrya̭tvacaḥ | śarma̭ sa॒prathā॒ āvṛ̭ṇe || 14 ||
(dṛśya̭ta - i॒vā - vṛ̭ṇe)
anuvākamj 5
ati̭ tā॒mrāṇi̭ vāsā॒gṃ॒si | a॒ṣṭiva̭jri śa॒taghni̭ ca | viśve devā vipra̭hara॒nti | a॒gniji̭hva a॒saśca̭ta | naiva devo̭ na ma॒rtyaḥ | na rājā va̭ruṇo॒ vibhuḥ | nāgni-rnendro na pa̭vamā॒naḥ | mā॒tṛkka̭cca na॒ vidya̭te | di॒vyasyaikā॒ dhanṷrārtniḥ | pṛ॒thi॒vyāmapa̭rā śri॒tā || 15 ||
tasyendro vamri̭rūpe॒ṇa | dha॒nurjyā̭-machi॒nathsva̭yam | tadi̭ndra॒dhanṷritya॒jyam | a॒bhrava̭rṇeṣu॒ cakṣa̭te | etadeva śaṃ​yo~-rbār​ha̭spatya॒sya | e॒ta-drṷdrasya॒ dhanuḥ | ru॒drasya̭ tveva॒ dhanṷrārtniḥ | śira॒ utpi̭peṣa | sa pra̭va॒rgyo̭-'bhavat | tasmā॒-dya-ssapra̭va॒rgyeṇa̭ ya॒jñena॒ yaja̭te | ru॒drasya॒ sa śiraḥ॒ prati̭dadhāti | nainagṃ̭ ru॒dra ārṷko bhavati | ya e॒vaṃ-ve~da̭ || 16 ||
(śri॒tā - yaja̭te॒ trīṇi̭ ca)
anuvākaḥ 6
a॒tyū॒rdhvā॒kṣo-'ti̭raścāt | śiśi̭raḥ pra॒dṛśya̭te | naiva rūpa-nna̭ vāsā॒gṃ॒si | na cakṣuḥ̭ prati॒dṛśya̭te | a॒nyonya॒-ntu na̭ higg​srā॒taḥ | sa॒ta sta̭-ddeva॒lakṣa̭ṇam | lohito-'kṣṇi śā̭raśī॒r​ṣṇiḥ | sū॒ryasyo̭daya॒na-mpra̭ti | tva-ṅkaroṣi̭ nyañja॒likām | tva॒-ṅkaro̭ṣi ni॒jānṷkām || 17 ||
nijānukāme᳚ nyañja॒likā | amī vāca-mupāsa̭tāmi॒ti | tasmai sarva ṛtavo̭ nama॒nte | maryādā karatvā-tpra̭puro॒dhām | brāhmaṇa̭ āpno॒ti | ya ḙvaṃ-ve~॒da | sa khalu saṃ​va~thsara etai-ssenānī̭bhi-ssa॒ha | indrāya sarvān-kāmāna̭bhiva॒hati | sa dra॒phsaḥ | tasyai॒ṣā bhava̭ti || 18 ||
ava̭ dra॒phso agṃ̭śa॒matī̭matiṣṭhat | i॒yā॒naḥ kṛ॒ṣṇo da॒śabhiḥ̭ sa॒hasraiḥ᳚ | āva॒rta-mindra॒-śśacyā॒ dhama̭ntam | upasnuhi ta-nnṛmaṇā-matha̭drāmi॒ti | etayai vendra-ssalā vṛ̭kyā sa॒ha | asurā-npa̭rivṛ॒ścati | pṛthi̭vya॒gṃ॒ śuma̭tī | tāma॒nva-va̭sthita-ssaṃ​va~thsa॒ro di॒vañca̭ | naivaṃ-vi~duṣā-''cāryā᳚-ntevā॒sinau | anyonyasmai᳚ druhyā॒tām | yo dru॒hyati | bhraśyate sva̭rgā-llo॒kāt | ityṛtu ma̭ṇḍalā॒ni | sūrya maṇḍalā᳚ nyākhyā॒yikāḥ | ata ūrdhvagṃsa̭nirva॒canāḥ || 19 ||
(ni॒jānṷkāṃ॒ - bhava̭ti - druhyā॒tā-mpañca̭ ca)
anuvākaḥ 7
ārogo bhrājaḥ paṭaraḥ̭ pata॒ṅgaḥ | svarṇaro jyotiṣīmāṋ. vibhā॒saḥ | te asmai sarve divamā̭tapa॒nti | ūrja-nduhānā anapasphura̭nta i॒ti | kaśya̭po-'ṣṭa॒maḥ | sa mahāmeru-nna̭ jahā॒ti | tasyai॒ṣā bhava̭ti | yatte॒ śilpa̭-ṅkaśyapa roca॒nāva̭t | i॒ndri॒yāva̭-tpuṣka॒la-ñci॒trabhā̭nu | yasmi॒-nthsūryā॒ arpi̭tā-ssa॒pta sā॒kam || 20 ||
tasmi-nrājāna-madhiviśrayḙmami॒ti | te asmai sarve kaśyapā-jjyoti̭-rlabha॒nte | tān​thsomaḥ kaśyapādadhi̭ nirdha॒mati | bhrastā karma kṛ̭divai॒vam || prāṇo jīvānīndriya̭ jīvā॒ni | sapta śīr​ṣa̭ṇyāḥ prā॒ṇāḥ | sūryā i̭tyācā॒ryāḥ | apaśyamaha metān-thsapta sū᳚ryāni॒ti | pañcakarṇo̭ vāthsyā॒yanaḥ | saptakarṇa̭śca plā॒kṣiḥ || 21 ||
ānuśravika eva nau kaśya̭pa i॒ti | ubhaṷ veda॒yite | na hi śekumiva mahāmḙru-ṅga॒ntum | apaśyamahameta-thsūryamaṇḍala-mpariva̭rtamā॒nam | gā॒rgyaḥ prā̭ṇatrā॒taḥ | gacchanta ma̭hāme॒rum | eka̭ñcāja॒hatam | bhrājapaṭara pata̭ṅgā ni॒hane | tiṣṭhannā̭tapa॒nti | tasmā̭di॒ha taptri̭ tapāḥ || 22 ||
a॒mutre॒tare | tasmā̭di॒hā taptri̭ tapāḥ | teṣā̭meṣā॒ bhava̭ti | sa॒pta sūryā॒ diva॒-manu॒ pravi̭ṣṭāḥ | tāna॒nveti̭ pa॒thibhi̭-rdakṣi॒ṇāvāṋ | te asmai sarve ghṛtamā̭tapa॒nti | ūrja-nduhānā anapasphura̭nta i॒ti || saptartvija-ssūryā i̭tyācā॒ryāḥ | teṣā̭meṣā॒ bhava̭ti | sa॒pta diśo॒ nānā̭ sūryāḥ || 23 ||
sa॒pta hotā̭ra ṛ॒tvijaḥ̭ | devā ādityā̭ ye sa॒pta | tebhi-ssomābhī rakṣa̭ṇa i॒ti | tada̭pyāmnā॒yaḥ | digbhrāja ṛtū᳚n karo॒ti | eta̭yaivā॒vṛtā ''sahasrasūryatāyā iti vai̭śampā॒yanaḥ | tasyai॒ṣā bhava̭ti | yaddyāva̭ indra te śa॒tagṃ śa॒ta-mbhūmīḥ᳚ | u॒ta syuḥ | na tvā̭ vajrin​-thsa॒hasra॒gṃ॒ sūryāḥ᳚ | 24 ||
anu na jātamaṣṭa roda̭sī i॒ti | nānā liṅgatvā-dṛtūnā-nnānā̭ sūrya॒tvam || aṣṭau tu vyavasi̭tā i॒ti | sūryamaṇḍalā-nyaṣṭā̭ta ū॒rdhvam | teṣā̭meṣā॒ bhava̭ti || ci॒tra-nde॒vānā॒-muda̭gā॒danī̭kam | cakṣṷ-rmi॒trasya॒ varṷṇasyā॒gneḥ | ā-'prā॒ dyāvā̭ pṛthi॒vī a॒ntari̭kṣam | sūrya ātmā jagatastasthṷṣaśce॒ti || 25 ||
(sā॒kaṃ - plā॒kṣi - staptri̭tapā॒ - nānā̭sūryāḥ॒ - sūryā॒ - +nava̭ ca)
anuvākaḥ 8
kvedamabhra̭-nnivi॒śate | kvāyagṃ̭ saṃ​va~thsa॒ro mi̭thaḥ | kvāhaḥ kveya-ndḙva rā॒trī | kva māsā ṛ̭tava॒-śśritāḥ || ardhamāsā̭ muhū॒rtāḥ | nimeṣāstṷṭibhiḥ॒ (nimeṣāstra̭ṭibhiḥ॒) saha | kvemā āpo ni̭viśa॒nte | ya॒dīto̭ yānti॒ sampra̭ti || kālā aphsu ni̭viśa॒nte | ā॒pa-ssūryḙ sa॒māhi̭tāḥ | 26 |
abhrā᳚ṇya॒paḥ pra̭padya॒nte | vi॒dyuthsūryḙ sa॒māhi̭tā | anavarṇe i̭me bhū॒mī | i॒yañcā̭sau ca॒ roda̭sī | kigg​ svidatrānta̭rā bhū॒tam | ye॒neme vi̭dhṛte॒ ubhe | vi॒ṣṇunā̭ vidhṛ̭te bhū॒mī | i॒ti va̭thsasya॒ veda̭nā | irā̭vatī dhenu॒matī॒ hi bhū॒tam | sū॒ya॒va॒sinī॒ manṷṣe daśa॒sye᳚ | 27 |
vya̭ṣṭabhnā॒-droda̭sī॒ viṣṇa̭ve॒te | dā॒dhartha̭ pṛthi॒vī-ma॒bhito̭ ma॒yūkhaiḥ᳚ | kinta-dviṣṇo rbala̭mā॒huḥ | kā॒ dīptiḥ̭ ki-mpa॒rāya̭ṇam | eko̭ ya॒ddhā-ra̭ya dde॒vaḥ | re॒jatī̭ roda॒sī ṷbhe | vātādviṣṇo-rba̭la mā॒huḥ | a॒kṣarā᳚-ddīpti॒ rucya̭te | tri॒padā॒ddhāra̭ya-dde॒vaḥ | yadviṣṇo̭reka॒-mutta̭mam || 28 ||
a॒gnayo̭ vāya̭vaścai॒va | e॒tada̭sya pa॒rāya̭ṇam | pṛcchāmi tvā pa̭ra-mmṛ॒tyum | a॒vama̭-mmaddhya॒mañca̭tum | lo॒kañca॒ puṇya̭pāpā॒nām | e॒ta-tpṛ̭cchāmi॒ sampra̭ti || a॒mumā̭huḥ pa̭ra-mmṛ॒tyum | pa॒vamā̭na-ntu॒ maddhya̭mam | a॒gnire॒vāva̭mo mṛ॒tyuḥ | ca॒ndramā᳚-ścatu॒rucya̭te || 29 ||
a॒nā॒bho॒gāḥ pa̭ra-mmṛ॒tyum | pā॒pā-ssaṃ̭​ya~nti॒ sarva̭dā | ābhogāstveva̭ saṃ​ya~॒nti | ya॒tra pṷṇyakṛ॒to ja̭nāḥ | tato̭ ma॒ddhyama̭māya॒nti | ca॒tuma̭gniñca॒ sampra̭ti | pṛcchāmi tvā̭ pāpa॒kṛtaḥ | ya॒tra yā̭taya॒te ya̭maḥ | tvannasta--dbrahma̭-nprabrū॒hi | ya॒di ve᳚tthā-'sa॒to gṛ̭hān || 30 ||
ka॒śyapā̭ dudi̭tā-ssū॒ryāḥ | pā॒pānni̭rghnanti॒ sarva̭dā | rodasyoranta̭-rdeśe॒ṣu | tatra nyasyantḙ vāsa॒vaiḥ | te 'śarīrāḥ pra̭padya॒nte | ya॒thā 'pṷṇyasya॒ karma̭ṇaḥ | apā᳚ṇya॒pāda̭ keśā॒saḥ | ta॒tra tḙ-'yoni॒jā ja̭nāḥ | mṛtvā punarmṛtyu-mā̭padya॒nte | a॒dyamā̭nā-ssva॒karma̭bhiḥ | 31 |
āśātikāḥ krima̭ya i॒va | tataḥ pūyantḙ vāsa॒vaiḥ | apai̭ta-mmṛ॒tyu-ñja̭yati | ya e॒vaṃ-ve~da̭ | sa khalvaivaṃ̭-vi~dbrā॒hmaṇaḥ | dī॒rghaśrṷttamo॒ bhava̭ti | kaśya̭pa॒syāti̭thi॒-ssiddhaga̭mana॒-ssiddhāga̭manaḥ | tasyai॒ṣā bhava̭ti || āyasmin᳚-thsa॒pta vā̭sa॒vāḥ | roha̭nti pū॒rvyā̭ ruhaḥ̭ | 32 |
ṛṣi̭r​ha dīrgha॒śrutta̭maḥ | indrasya gharmo ati̭thiri॒ti | kaśyapaḥ paśya̭ko bha॒vati | yathsarva-mparipaśyatī̭ti sau॒kṣmyāt | athāgnḙraṣṭapṷruṣa॒sya | tasyai॒ṣā bhava̭ti | agne॒ naya̭ su॒pathā̭ rā॒ye a॒smān | viśvā̭ni deva va॒yunā̭ni vi॒dvān | yu॒yo॒ddhya̭sma-jjṷhurā॒ṇamenaḥ̭ | bhūyiṣṭhānte nama uktiṃ-vi~̭dheme॒ti || 33 ||
(sa॒māhi̭tā - daśa॒syḙ - utta̭ma॒-mucya̭te-gṛhān-thsva॒karma̭bhiḥ-pū॒rvyā̭ ruha̭-i॒ti)
anuvākaḥ 9
agniśca jāta̭vedā॒śca | sahojā a̭jirā॒prabhuḥ | vaiśvānaro na̭ryāpā॒śca | pa॒ṅktirā̭dhāśca॒ sapta̭maḥ | visarpevā-'ṣṭa̭mo-'gnī॒nām | ete-'ṣṭau vasavaḥ, kṣi̭tā i॒ti | yathartve-vāgne-rarcirvarṇa̭ viśe॒ṣāḥ | nīlārciśca pītakā᳚rciśce॒ti | atha vāyo-rekādaśa-puruṣasyaikādaśa̭strīka॒sya | prabhrājamānā vya̭vadā॒tāḥ || 34 ||
yāśca vāsṷki vai॒dyutāḥ | rajatāḥ parṷṣā-śśyā॒māḥ | kapilā a̭tilo॒hitāḥ | ūrdhvā avapa̭tantā॒śca | vaidyuta i̭tyekā॒daśa | nainaṃ-vai~dyuto̭ hina॒sti | ya ḙvaṃ-ve~॒da | sa hovāca vyāsaḥ pā̭rāśa॒ryaḥ | vidyudvadhamevāha-mmṛtyumai᳚cchami॒ti | na tvakā̭magṃ ha॒nti || 35 ||
ya ḙvaṃ-ve~॒da | atha ga̭ndharva॒gaṇāḥ | svāna॒ bhrāṭ | aṅghā̭ri॒-rbambhā̭riḥ | hasta॒-ssuha̭staḥ | kṛśā̭nur​vi॒śvāva̭suḥ | mūrdhanvān-thsū᳚ryava॒rcāḥ | kṛtirityekādaśa ga̭ndharva॒gaṇāḥ | devāśca ma̭hāde॒vāḥ | raśmayaśca devā̭ gara॒giraḥ || 36 ||
naina-ṅgaro̭ hina॒sti | ya ḙvaṃ-ve~॒da | gau॒rī mi̭māya sali॒lāni॒ takṣa̭tī | eka̭padī dvi॒padī॒ sā catṷṣpadī | a॒ṣṭāpa̭dī॒ nava̭padī babhū॒vuṣī᳚ | sahasrākṣarā parame vyo̭manni॒ti | vāco̭ viśe॒ṣaṇam | atha nigada̭vyākhyā॒tāḥ | tānanukra̭miṣyā॒maḥ | va॒rāhavaḥ̭-svata॒pasaḥ || 37 ||
vi॒dyu-nma̭haso॒ dhūpa̭yaḥ | śvāpayo gṛhamedhā᳚ścetye॒te | ye॒ ceme-'śi̭mivi॒dviṣaḥ | parjanyā-ssapta pṛthivīmabhiva̭r​ṣa॒nti | vṛṣṭi̭bhiri॒ti | etayaiva vibhakti vi̭parī॒tāḥ | sa॒ptabhi॒rvātai̭ rudī॒ritāḥ | amūṃ-lo~kā-nabhiva̭r​ṣa॒nti | teṣā̭meṣā॒ bhava̭ti | sa॒mā॒na-me॒taduda̭kam || 38 ||
u॒ccaitya̭va॒ cāha̭bhiḥ | bhūmi̭-mpa॒rjanyā॒ jinva̭nti | diva-ñjinvan-tyagna̭ya i॒ti | yadakṣa̭ra-mbhū॒takṛ̭tam | viśvḙ devā u॒pāsa̭te | ma॒har​ṣi̭masya go॒ptāra᳚m | ja॒mada̭gni॒-makṷrvata | ja॒mada̭gni॒-rāpyā̭yate | chando̭bhi-ścaturutta॒raiḥ | rājña॒-ssoma̭sya tṛ॒ptāsaḥ̭ || 39 ||
brahma̭ṇā vī॒ryā̭vatā | śi॒vā naḥ̭ pra॒diśo॒ diśaḥ̭ || tacchaṃ॒​yo~rā vṛ̭ṇīmahe | gā॒tuṃ-ya~॒jñāya̭ | gā॒tuṃ-ya~॒jñapa̭taye | daivī᳚ sva॒stira̭stu naḥ | sva॒sti-rmānṷṣebhyaḥ | ū॒rdhva-ñji̭gātu bheṣa॒jam | śanno̭ astu dvi॒pade᳚ | śañcatṷṣpade | somapā(3) asomapā(3) iti nigada̭vyākhyā॒tāḥ || 40 ||
(vya॒va॒dā॒tā - ha॒nti-ga̭ra॒gira - sta॒pasa - uda̭kaṃ - tṛptāsa॒ - śvatṷṣpada॒ eka̭-ñca)
anuvākaḥ 10
sa॒ha॒sra॒vṛdi̭ya-mbhū॒miḥ | pa॒raṃ-vyo~̭ma sa॒hasra̭vṛt | a॒śvinā̭ bhujyṷ̄ nāsa॒tyā | vi॒śvasya̭ jaga॒taspa̭tī || jāyā bhūmiḥ pa̭tirvyo॒ma | mi॒thuna̭ntā a॒turya̭thuḥ | putro bṛhaspa̭tī ru॒draḥ | sa॒ramā̭ iti̭ strīpu॒mam || śu॒kraṃ-vā~̭ma॒nyadya̭ja॒taṃ-vā~̭ma॒nyat | viṣṷrūpe॒ aha̭nī॒ dyauri̭va sthaḥ || 41 ||
viśvā॒ hi mā॒yā ava̭tha-ssvadhāvantau | bha॒drā vā᳚-mpūṣaṇāvi॒ha rā॒tira̭stu | vāsā᳚tyau ci॒trau jaga̭to ni॒dhānau᳚ | dyāvā̭bhūmī ca॒rathaḥ̭ sa॒gṃ॒ sakhā̭yau | tāva॒śvinā̭ rā॒sabhā᳚śvā॒ hava̭-mme | śu॒bha॒spa॒tī॒ ā॒gatagṃ̭ sū॒ryayā̭ sa॒ha | tyugro̭ ha bhu॒jyu-ma̭śvinoda me॒ghe | ra॒yinna kaści̭-nmamṛ॒vā~(2) avā̭hāḥ | tamṷ̄hathu-rnau॒bhirā᳚tma॒n-vatī̭bhiḥ | a॒nta॒ri॒kṣa॒ pruḍbhi॒ra-po̭dakābhiḥ || 42 ||
ti॒sraḥ, kṣapa॒strirahā̭ 'ti॒vraja̭dbhiḥ | nāsa̭tyā bhu॒jyumṷ̄hathuḥ pata॒ṅgaiḥ | sa॒mu॒drasya॒ dhanva̭nnā॒rdrasya̭ pā॒re | tri॒bhī rathai᳚-śśa॒tapa̭dbhi॒-ṣṣaḍa̭śvaiḥ | sa॒vi॒tāraṃ॒-vi~ta̭nvantam | anṷbaddhnāti śāmba॒raḥ | āpapūr​ṣaṃ-ba̭raścai॒va | sa॒vitā̭ 'repa॒so̭ 'bhavat | tyagṃ sutṛptaṃ-vi~̭ditvai॒va | ba॒huso̭ma gi॒raṃ-va~̭śī || 43 ||
anveti tugro va̭kriyā॒ntam | āyasūyān-thsoma̭tṛphsu॒ṣu | sa saṅgrāma-stamo᳚dyo-'tyo॒taḥ | vāco gāḥ pi̭pāti॒ tat | sa tadgobhi-sstavā᳚ 'tyetya॒nye | ra॒kṣasā̭ 'nanvi॒tāśca̭ ye | a॒nveti॒ pari̭vṛttyā॒-'staḥ | e॒vame॒tau stho̭ aśvinā | te e॒te dyuḥ̭ pṛthi॒vyoḥ | aha̭raha॒-rgarbha̭ndadhāthe || 44 ||
tayo̭ re॒tau va॒thsā va̭horā॒tre | pṛ॒thi॒vyā ahaḥ̭ | di॒vo rātriḥ̭ | tā avi̭sṛṣṭau | dampa̭tī e॒va bha̭vataḥ || tayo̭ re॒tau va॒thsau | a॒gniścā̭-di॒tyaśca̭ | rā॒trerva॒thsaḥ | śve॒ta ā̭di॒tyaḥ | ahno॒-'gniḥ || 45 ||
tā॒mro a̭ru॒ṇaḥ | tā avi̭sṛṣṭau | dampa̭tī e॒va bha̭vataḥ || tayo̭ re॒tau va॒thsau | vṛ॒traśca̭ vaidyu॒taśca̭ | a॒gnervṛ॒traḥ | vai॒dyuta̭ ādi॒tyasya̭ | tā avi̭sṛṣṭau | dampa̭tī e॒va bha̭vataḥ || tayo̭ re॒tau va॒thsau || 46 ||
u॒ṣmā ca̭ nīhā॒raśca̭ | vṛ॒trasyo॒ṣmā | vai॒dyu॒tasya̭ nīhā॒raḥ | tau tāve॒va prati̭padyete || seyagṃ rātrī̭ ga॒rbhiṇī̭ pu॒treṇa॒ saṃ​va~̭sati | tasyā॒ vā e॒tadu॒lbaṇa᳚m | yadrātraṷ ra॒śmayaḥ̭ | yathā॒ gorga॒rbhiṇyā̭ u॒lbaṇa᳚m | e॒vame॒tasyā̭ u॒lbaṇa᳚m | prajayiṣṇuḥ prajayā ca paśubhi̭śca bha॒vati | ya ḙvaṃ-ve~॒da | etamudyanta-mapiya̭ntañce॒ti | ādityaḥ puṇya̭sya va॒thsaḥ | atha pavi̭trāṅgi॒rasaḥ || 47 ||
(stho - 'po̭dakābhi--r vaśī - dadhāthe - a॒gni - stayo̭ re॒tau va॒thsau - bha॒vati ca॒tvāri̭ ca)
anuvākaḥ 11
pa॒vitra̭vantaḥ॒ pari॒vāja॒māsa̭te | pi॒taiṣā᳚-mpra॒tno a॒bhira̭kṣati vra॒tam | ma॒hassa̭mu॒draṃ-va~rṷṇa sti॒roda̭dhe | dhīrā̭ iccheku॒r​ddharṷṇeṣvā॒rabha᳚m | pa॒vitra̭-nte॒ vita̭ta॒-mbrahma̭ṇa॒spate᳚ | prabhu॒rgātrā̭ṇi॒ paryḙṣi vi॒śvataḥ̭ | ata̭ptatanū॒-rna tadā॒mo a̭śnute | śṛ॒tāsa॒ idvaha̭n-ta॒sta-thsamā̭śata | bra॒hmā de॒vānā᳚m | asa̭ta-ssa॒dye tata̭kṣuḥ || 48 ||
ṛṣa̭ya-ssa॒ptātri̭śca॒ yat | sarve-'trayo a̭gastya॒śca | nakṣa̭trai॒-śśaṅkṛ̭to 'vasann | atha̭ savitu॒-śśyāvāśva॒syā 'varti̭kāmasya | a॒mī ya ṛkṣā॒ nihi̭tā sa u॒ccā | nakta॒-ndadṛ̭śre॒ kuha̭ci॒ddivḙyuḥ | ada̭bdhāni॒ varṷṇasya vra॒tāni̭ | vi॒cā॒kaśa̭-cca॒ndramā॒ nakṣa̭trameti | ta-thsa̭vi॒tu-rvare᳚ṇyam | bhargo̭ de॒vasya̭ dhīmahi || 49 |
dhiyo॒ yo naḥ̭ praco॒dayā᳚t || tathsa̭vi॒tu-rvṛ̭ṇīmahe | va॒ya-nde॒vasya॒ bhoja̭nam | śreṣṭhagṃ̭ sarva॒dhāta̭mam | tura॒-mbhaga̭sya dhīmahi | apā̭gūhata savitā॒ tṛbhīṋ | sarvā᳚-ndi॒vo andha̭saḥ | nakta̭nta;॒tānya̭bhava-ndṛ॒śe | asthya॒sthnā sambha̭viṣyāmaḥ || nāma॒ nāmai॒va nā॒ma me᳚ || 50 ||
napugṃsa̭ka॒-mpumā॒g॒strya̭smi | sthāva̭ro-'smyatha॒ jaṅga̭maḥ | ya॒je-'yakṣi॒ yaṣṭā॒he ca̭ | mayā̭ bhū॒tānya̭yakṣata | pa॒śavo̭ mama̭ bhūtā॒ni | anūbandhyo 'smya̭haṃ-vi~॒bhuḥ | striyaḥ̭ sa॒tīḥ | tā ṷ me pu॒gṃ॒sa ā̭huḥ | paśya̭dakṣa॒ṇvānna-vicḙtada॒ndhaḥ | ka॒viryaḥ pu॒tra-ssa i॒mā ci̭keta || 51 ||
yastā vi̭jā॒nā-thsa̭vi॒tuḥ pi॒tā-'sa̭t | a॒ndho maṇima̭vindat | tama̭naṅguli॒-rāva̭yat | a॒grī॒vaḥ pratya̭muñcat | tamaji̭hva a॒saśca̭ta | ūrdhvamūla-ma̭vākchā॒kham | vṛ॒kṣaṃ-yā~̭ veda॒ sampra̭ti | na sa jātu janaḥ̭ śradda॒ddhyāt | mṛ॒tyurmā̭ māra॒yādi̭tiḥ | hasitagṃ rudi̭taṅgī॒tam || 52 ||
vīṇā̭ paṇa va॒lāsi̭tam | mṛ॒tañjī॒vañca̭ yatki॒ñcit | a॒ṅgāni̭ sneva॒ viddhi̭ tat | atṛ̭ṣya॒gg॒stṛṣya̭ dhyāyat | a॒smājjā॒tā mḙ mithū॒ caranṋ | putro nir-ṛtyā̭ vaide॒haḥ | a॒cetā̭ yaśca॒ ceta̭naḥ | sa॒ ta-mmaṇima̭vindat | so̭-'naṅguli॒rāva̭yat | so॒-'grī॒vaḥ pratya̭muncat || 53 |
so-'ji̭hvo a॒saśca̭ta | naitamṛṣiṃ-vi~ditvā naga̭ra-mpra॒viśet | ya̭di pra॒viśet | mi॒thau cari̭tvā pra॒viśet | tathsambhava̭sya vra॒tam | ā॒ tama̭gne ra॒thanti̭ṣṭha | ekā᳚śvameka॒ yoja̭nam | ekacakra̭-meka॒dhuram | vā॒ta dhrā̭ji ga॒tiṃ-vi~̭bho | na॒ ri॒ṣyati̭ na vya॒thate || 54 ||
nā॒syākṣo̭ yātu॒ sajja̭ti | yacchvetā᳚-nrohi̭tāg​ścā॒gneḥ | ra॒the yṷktvā-'dhi॒tiṣṭha̭ti | ekayā ca daśabhiśca̭ svabhū॒te | dvābhyā miṣṭaye vigṃ̭śatyā॒ ca | tisṛbhiśca vahase trigṃ̭śatā॒ ca | niyudbhi-rvāyaviha tā̭ vimu॒ñca || 55 ||
(tata̭kṣu--r dhīmahi - nā॒ma mḙ - ciketa - gī॒taṃ - pratya̭muñca-d- vya॒thate - +sa॒pta ca̭)
anuvākaḥ 12
āta̭nuṣva॒ prata̭nuṣva | u॒ddhamādha̭ma॒ sandha̭ma | āditye candra̭varṇā॒nām | garbha॒ mā dhḙhi॒ yaḥ pumāṋ | i॒ta-ssi॒ktagṃ sūrya̭gatam | ca॒ndrama̭se॒ rasa̭ṅkṛdhi | vārāda-ñjana̭yā-gre॒-'gnim | ya eko̭ rudra॒ ucya̭te | a॒sa॒-ṅkhyā॒tā-ssa̭hasrā॒ṇi | sma॒ryatḙ na ca॒ dṛśya̭te || 56 ||
e॒vame॒tanni̭bodhata | ā ma॒ndrai-ri̭ndra॒ hari̭bhiḥ | yā॒ hi ma॒yūra̭-romabhiḥ | mātvā kecinniye muri̭nna pā॒śinaḥ | da॒dha॒nveva॒ tā i̭hi | mā ma॒ndrai-ri̭ndra॒ hari̭bhiḥ | yā॒mi ma॒yūra̭ romabhiḥ | mā mā kecinniye muri̭nna pā॒śinaḥ | ni॒dha॒nveva॒ tā~(2) i̭mi | aṇubhiśca ma̭hadbhi॒śca || 57 ||
ni॒ghṛṣvai̭ rasa॒māyṷtaiḥ | kālair-haritva̭māpa॒nnaiḥ | indrāyā̭hi sa॒hasra̭ yuk | a॒gni-rvi॒bhrāṣṭi̭ vasanaḥ | vā॒yu-śśveta̭sikadru॒kaḥ | saṃ॒​va~॒thsa॒ro vi̭ṣū॒ varṇaiḥ᳚ | nityā॒ste 'nuca̭rāsta॒va | subrahmaṇyogṃ subrahmaṇyogṃ sṷbrahma॒ṇyom | indrāgaccha hariva āgaccha mḙdhāti॒theḥ | meṣa vṛṣaṇaśva̭sya me॒ne || 58 ||
gaurāvaskandinna-halyā̭yai jā॒ra | kauśika-brāhmaṇa gautama̭bruvā॒ṇa | a॒ru॒ṇāśvā̭ i॒hāga̭tāḥ | vasa̭vaḥ pṛthivi॒ kṣitaḥ̭ | a॒ṣṭau di॒gvāsa̭so॒ 'gnayaḥ̭ | agniśca jātavedā᳚ścetye॒te | tāmrāśvā᳚-stāmra॒rathāḥ | tāmravarṇā᳚ stathā॒-'sitāḥ | daṇḍahastāḥ᳚ khāda॒gdataḥ | ito rudrāḥ᳚ parā॒ṅgatāḥ | 59 |
uktagg​ sthāna-mpramāṇañca̭ pura॒ ita | bṛha॒spati̭śca savi॒tā ca̭ | vi॒śvarṷ̄pai-ri॒hāga̭tām | rathḙnodaka॒vartma̭nā | a॒phsuṣā̭ iti॒ taddva̭yoḥ | ukto veṣo̭ vāsā॒gṃ॒si ca | kālāvayavānā-mitaḥ̭ pratī॒jyā | vāsātyā̭ itya॒śvinoḥ | ko-'ntarikṣe śabdaṅka̭rotī॒ti | vāsiṣṭha rauhiṇo mīmāgṃ̭sā-ñca॒kre | tasyai॒ṣā bhava̭ti || vā॒śreva̭ vi॒dyuditi̭ || brahma̭ṇa u॒dara̭ṇamasi | brahma̭ṇa udī॒raṇa̭masi |brahma̭ṇa ā॒stara̭ṇamasi | brahma̭ṇa upa॒stara̭ṇamasi || 60 ||
(dṛśya̭te॒ - ca - me॒ne - pa̭rā॒-ṅgatā - śca॒kre ṣaṭ ca̭)
anuvākaḥ 13 [apa̭krāmata garbhi॒ṇyaḥ̭ ]
a॒ṣṭayo̭nī-ma॒ṣṭapṷtrām | a॒ṣṭapa̭tnī-mi॒mā-mmahī᳚m | a॒haṃ-ve~da॒ na mḙ mṛtyuḥ | na cāmṛ̭tyura॒ghāha̭rat | a॒ṣṭayo᳚nya॒ṣṭa pṷtram | a॒ṣṭapa̭di॒da-ma॒ntari̭kṣam | a॒haṃ-ve~da॒ na mḙ mṛtyuḥ | na cāmṛ̭tyura॒ghāha̭rat | a॒ṣṭayo̭nī-ma॒ṣṭapṷtrām | a॒ṣṭapa̭tnī-ma॒mūndiva᳚m || 61 ||
a॒haṃ-ve~da॒ na mḙ mṛtyuḥ | na cāmṛ̭tyura॒ghāha̭rat | su॒trāmā̭ṇa-mma॒hīmū॒ṣu | adi̭ti॒rdyau-radi̭ti-ra॒ntari̭kṣam | adi̭ti rmā॒tā sa pi॒tā sa pu॒traḥ | viśvḙ de॒vā adi̭tiḥ॒ pañca॒ janāḥ᳚ | adi̭ti-rjā॒ta-madi̭ti॒-rjani̭tvam | a॒ṣṭau pu॒trāso॒ adi̭teḥ | ye jā॒tā sta॒nvaḥ̭ pari̭ | de॒vā~ (2) upa̭prai-thsa॒ptabhiḥ̭ || 62 ||
pa॒rā॒ mā॒rtā॒ṇḍamāsya̭t | sa॒ptabhiḥ̭ pu॒trai-radi̭tiḥ | upa॒ prai-tpū॒rvyaṃ̭-yu~ga᳚m | pra॒jāyai̭ mṛ॒tyave ta̭t | pa॒rā॒ mā॒rtā॒ṇḍa-mābha̭ra॒diti̭ | tānanukra̭miṣyā॒maḥ | mi॒traśca॒ varṷṇaśca | dhā॒tā cā᳚rya॒mā ca̭ | agṃśa̭śca॒ bhaga̭śca | indraśca vivasvāg̭ścetye॒te | hi॒ra॒ṇya॒ga॒rbho ha॒gṃ॒sasśṷci॒ṣat | brahma̭ jajñā॒na-ntadi-tpa॒damiti̭ | ga॒rbhaḥ prā̭jāpa॒tyaḥ | atha॒ purṷṣa-ssa॒ptapurṷṣaḥ || 63 ||
[ ya॒thā॒sthā॒na-ṅga̭rbhi॒ṇyaḥ̭ ]
(a॒mū-ndivagṃ̭ - sa॒ptabhi̭ - re॒te ca॒tvāri̭ ca)
anuvākaḥ 14
yo-'saṷ ta॒pannu॒deti̭ | sa sarvḙṣā-mbhū॒tānā᳚-mprā॒ṇānā॒dāyo॒deti̭ | mā me᳚ pra॒jāyā॒ mā pa̭śū॒nām | mā mama̭ prā॒ṇānā॒dāyoda̭gāḥ | a॒sau yo᳚ 'sta॒meti̭ | sa sarvḙṣā-mbhū॒tānā᳚-mprā॒ṇānā॒dāyā॒stameti̭ | mā me᳚ pra॒jāyā॒ mā pa̭śū॒nām | mā mama̭ prā॒ṇānā॒dāyā sta̭ṅgāḥ | a॒sau ya ā॒pūrya̭ti | sa sarvḙṣā-mbhū॒tānā᳚-mprā॒ṇai rā॒pūrya̭ti | 64 |
mā me᳚ pra॒jāyā॒ mā pa̭śū॒nām | mā mama̭ prā॒ṇai-rā॒pūri̭ṣṭhāḥ | a॒sau yo̭-'pa॒kṣīya̭ti | sa sarvḙṣā-mbhū॒tānā᳚-mprā॒ṇai-rapa̭kṣīyati | mā me᳚ pra॒jāyā॒ mā pa̭śū॒nām | mā mama̭ prā॒ṇai-rapa̭kṣeṣṭhāḥ | a॒mūni॒ nakṣa̭trāṇi | sarvḙṣā-mbhū॒tānā᳚-mprā॒ṇairapa̭ prasarpanti॒ cothsa̭rpanti ca | mā me᳚ pra॒jāyā॒ mā pa̭śū॒nām | mā mama̭ prā॒ṇairapa̭ prasṛpata॒ mothsṛ̭pata || 65 ||
i॒me māsā᳚-ścārdhamā॒sāśca̭ | sarvḙṣā-mbhū॒tānā᳚-mprā॒ṇairapa̭ prasarpanti॒ cothsa̭rpanti ca | mā me᳚ pra॒jāyā॒ mā pa̭śū॒nām | mā mama̭ prā॒ṇairapa̭ prasṛpata॒ mothsṛ̭pata | i॒ma ṛ॒tavaḥ̭ | sarvḙṣā-mbhū॒tānā᳚-mprā॒ṇairapa̭ prasarpanti॒ cothsa̭rpanti ca | mā me᳚ pra॒jāyā॒ mā pa̭śū॒nām | mā mama̭ prā॒ṇairapa̭ prasṛpata॒ mothsṛ̭pata | a॒yagṃ saṃ̭​va~thsa॒raḥ | sarvḙṣā-mbhū॒tānā᳚-mprā॒ṇairapa̭ prasarpati॒ cothsa̭rpati ca || 66 ||
mā me᳚ pra॒jāyā॒ mā pa̭śū॒nām | mā mama̭ prā॒ṇairapa̭ prasṛpa॒ mothsṛ̭pa | i॒damahaḥ̭ | sarvḙṣā-mbhū॒tānā᳚-mprā॒ṇai-rapa̭ prasarpati॒ cothsa̭rpati ca | mā me᳚ pra॒jāyā॒ mā pa̭śū॒nām | mā mama̭ prā॒ṇairapa̭ prasṛpa॒ mothsṛ̭pa | i॒yagṃ rātriḥ̭ | sarvḙṣā-mbhū॒tānā᳚-mprā॒ṇai-rapa̭ prasarpati॒ cothsa̭rpati ca | mā me᳚ pra॒jāyā॒ mā pa̭śū॒nām | mā mama̭ prā॒ṇairapa̭ prasṛpa॒ mothsṛ̭pa | au-mbhūrbhuva॒ssvaḥ̭ | etadvo mithuna-mmā no mithṷnagṃ rī॒ḍhvam || 67 ||
(prā॒ṇairā॒pūrya̭ti॒-mothsṛ̭pata॒-cothsa̭rpati ca॒ - mothsṛ̭pa॒ dve ca̭)
anuvākaḥ 15
athādityasyāṣṭa pṷruṣa॒sya | vasūnā mādityānāg​ sthāne svateja̭sā bhā॒ni | rudrāṇā-mādityānāg​ sthāne svateja̭sā bhā॒ni | ādityānā-mādityānāg​ sthāne svateja̭sā bhā॒ni | satāgṃ̭satyā॒nām | ādityānāg​ sthāne svateja̭sā bhā॒ni | abhidhūnvatā̭-mabhi॒ghnatām | vātava̭tā-mma॒rutām | ādityānāg​ sthāne svateja̭sā bhā॒ni | ṛbhūṇā-mādityānāg​ sthāne svateja̭sā bhā॒ni | viśveṣā᳚-ndevā॒nām | ādityānāg​ sthāne svateja̭sā bhā॒ni | saṃ​va~thsara̭sya sa॒vituḥ | ādityasya sthāne svateja̭sā bhā॒ni | au-mbhūrbhuva॒ssvaḥ̭ | raśmayo vo mithuna-mmā no mithṷnagṃ rī॒ḍhvam || 68 ||
(ṛbhūṇāmādityānāg​ sthāne svateja̭sā bhā॒ni ṣaṭca̭)
anuvākaḥ 16
ārogasya sthāne svateja̭sā bhā॒ni | bhrājasya sthāne svateja̭sā bhā॒ni | paṭarasya sthāne svateja̭sā bhā॒ni | pataṅgasya sthāne svateja̭sā bhā॒ni | svarṇarasya sthāne svateja̭sā bhā॒ni | jyotiṣīmatasya sthāne svateja̭sā bhā॒ni | vibhāsasya sthāne svateja̭sā bhā॒ni | kaśyapasya sthāne svateja̭sā bhā॒ni | au-mbhūrbhuva॒ssvaḥ̭ | āpo vo mithuna-mmā no mithṷnagṃ rī॒ḍhvam || 69 ||
(ārogasya daśa̭)
anuvākaḥ 17
atha vāyo-rekādaśa-puruṣasyaikādaśa̭-strīka॒sya |
prabhrājamānānāgṃ rudrāṇāg​ sthāne svateja̭sā bhā॒ni |
vyavadātānāgṃ rudrāṇāg​ sthāne svateja̭sā bhā॒ni |
vāsukivaidyutānāgṃ rudrāṇāg​ sthāne svateja̭sā bhā॒ni |
rajatānāgṃ rudrāṇāg​ sthāne svateja̭sā bhā॒ni |
paruṣāṇāgṃ rudrāṇāg​ sthāne svateja̭sā bhā॒ni |
śyāmānāgṃ rudrāṇāg​ sthāne svateja̭sā bhā॒ni |
kapilānāgṃ rudrāṇāg​ sthāne svateja̭sā bhā॒ni |
atilohitānāgṃ rudrāṇāg​ sthāne svateja̭sā bhā॒ni |
ūrdhvānāgṃ rudrāṇāg​ sthāne svateja̭sā bhā॒ni || 70 ||
avapatantānāgṃ rudrāṇāg​ sthāne svateja̭sā bhā॒ni |
vaidyutānāgṃ rudrāṇāg​ sthāne svateja̭sā bhā॒ni |
prabhrājamānīnāgṃ rudrāṇīnāg​ sthāne svateja̭sā bhā॒ni |
vyavadātīnāgṃ rudrāṇīnāg​ sthāne svateja̭sā bhā॒ni |
vāsukivaidyutīnāgṃ rudrāṇīnāg​ sthāne svateja̭sā bhā॒ni |
rajatānāgṃ rudrāṇīnāg​ sthāne svateja̭sā bhā॒ni |
paruṣāṇāgṃ rudrāṇīnāg​ sthāne svateja̭sā bhā॒ni |
śyāmānāgṃ rudrāṇīnāg​ sthāne svateja̭sā bhā॒ni |
kapilānāgṃ rudrāṇīnāg​ sthāne svateja̭sā bhā॒ni |
atilohitīnāgṃ rudrāṇīnāg​ sthāne svateja̭sā bhā॒ni |
ūrdhvānāgṃ rudrāṇīnāg​ sthāne svateja̭sā bhā॒ni |
avapatantīnāgṃ rudrāṇīnāg​ sthāne svateja̭sā bhā॒ni |
vaidyutīnāgṃ rudrāṇīnāg​ sthāne svateja̭sā bhā॒ni |
au-mbhūrbhuva॒ssvaḥ̭ |
rūpāṇi vo mithuna-mmā no mithṷnagṃ rī॒ḍhvam || 71 ||
(ūrdhvānāgṃ rudrāṇāg​ sthāne svateja̭sā bhā॒ - nyatilohitīnāgṃ rudrāṇīnāg​ sthāne svateja̭sā bhā॒ni pañca̭ ca)
anuvākaḥ 18
athāgnḙraṣṭa pṷruṣa॒sya || agneḥ pūrva-diśyasya sthāne svateja̭sā bhā॒ni |
jātavedasa upadiśyasya sthāne svateja̭sā bhā॒ni |
sahojaso dakṣiṇa-diśyasya sthāne svateja̭sā bhā॒ni |
ajirāprabhava upadiśyasya sthāne svateja̭sā bhā॒ni |
vaiśvānarasyāparadiśyasya sthāne svateja̭sā bhā॒ni |
naryāpasa upadiśyasya sthāne svateja̭sā bhā॒ni |
paṅktirādhasa udag​diśyasya sthāne svateja̭sā bhā॒ni |
visarpiṇa upadiśyasya sthāne svateja̭sā bhā॒ni |
au-mbhūrbhuva॒ssvaḥ̭ |
diśo vo mithuna-mmā no mithṷnagṃ rī॒ḍhvam || 72 ||
(sva̭reka̭-ñca)
anuvākaḥ 19
dakṣiṇapūrva-syāndiśi visa̭rpī na॒rakaḥ | tasmānnaḥ pa̭ripā॒hi | dakṣiṇā-parasyā-ndiśya visa̭rpī na॒rakaḥ | tasmānnaḥ pa̭ripā॒hi | uttara-pūrvasyā-ndiśi viṣā̭dī na॒rakaḥ | tasmānnaḥ pa̭ripā॒hi | uttarā-parasyā-ndiśya viṣā̭dī na॒rakaḥ | tasmānnaḥ pa̭ripā॒hi | ā yasminth​sapta vāsavā indriyāṇi śatakrata̭ vitye॒te || 73 ||
(dakṣiṇapūrvasyā-nnava̭)
anuvākaḥ 20
i॒ndra॒ gho॒ṣā vo॒ vasṷbhiḥ pu॒rastā॒-dupa̭dadhatām |
mano̭javaso vaḥ pi॒tṛbhi̭-rdakṣiṇa॒ta upa̭dadhatām |
pracḙtā vo ru॒draiḥ pa॒ścā-dupa̭dadhatām |
vi॒śvaka̭rmā va ādi॒tyai-rṷttara॒ta upa̭dadhatām |
tvaṣṭā̭ vo rū॒pai-ru॒pari̭ṣṭā॒-dupa̭dadhatām | s
añjñānaṃ-vaḥ ~pa̭ścādi॒ti | ā॒di॒tya-ssarvo॒-'gniḥ pṛ̭thi॒vyām | vā॒yura॒ntari̭kṣe | sūryo̭ di॒vi | ca॒ndramā̭ di॒kṣu | nakṣa̭trāṇi॒ svalo॒ke | e॒vā hyḙva | e॒vā hya̭gne | e॒vā hi vā̭yo | e॒vā hī᳚ndra | e॒vā hi pṷ̄ṣann | e॒vā hi dḙvāḥ || 74 ||
(di॒kṣu sa॒pta ca̭)
anuvākaḥ 21
āpa̭māpāma॒pa-ssarvāḥ᳚ | a॒smā-da॒smādi॒to-'mutaḥ̭ | a॒gnirvā॒yuśca॒ sūrya̭śca | sa॒ha sa̭ñcaska॒rardhi̭yā | vā॒yvaśvā̭ raśmi॒ pata̭yaḥ | marī᳚cyātmāno॒ adrṷhaḥ | de॒vī rbhṷvana॒ sūva̭rīḥ | pu॒tra॒va॒vāya̭ me suta | mahānāmnī-rma̭hāmā॒nāḥ | ma॒ha॒so ma̭hasa॒ssvaḥ̭ || 75 ||
de॒vīḥ pa̭rjanya॒ sūva̭rīḥ | pu॒tra॒va॒vāya̭ me suta | a॒pāśnyṷṣṇi-ma॒pā rakṣaḥ̭ | a॒pāśnyṷṣṇi-ma॒pā ragha᳚m | apā᳚ghrā॒mapa̭ cā॒varti᳚m | apa̭ de॒vīri॒to hi̭ta | vajra̭-nde॒vīrajī̭tāg​śca | bhuva̭na-ndeva॒ sūva̭rīḥ | ā॒di॒tyānadi̭ti-nde॒vīm | yoni̭nordhva-mu॒dīṣa̭ta || 76 ||
bha॒dra-ṅkarṇḙbhi-śśṛṇu॒yāma̭ devāḥ | bha॒dra-mpa̭śyemā॒kṣabhi॒-ryaja̭trāḥ | sthi॒rairaṅgai᳚ stuṣṭu॒vāgṃ sa̭sta॒nūbhiḥ̭ | vyaśḙma de॒vahi̭taṃ॒-ya~dāyuḥ̭ | sva॒sti na॒ indro̭ vṛ॒ddhaśra̭vāḥ | sva॒sti naḥ̭ pū॒ṣā vi॒śvavḙdāḥ | sva॒sti na॒stārkṣyo॒ ari̭ṣṭanemiḥ | sva॒sti no॒ bṛha॒spati̭-rdadhātu | ke॒tavo॒ arṷṇāsaśca | ṛ॒ṣa॒yo vāta̭raśa॒nāḥ| pra॒ti॒ṣṭhāgṃ śa॒tadhā̭ hi | sa॒māhi̭tāso sahasra॒dhāya̭sam || śi॒vā na॒-śśanta̭mā bhavantu | di॒vyā āpa॒ oṣa̭dhayaḥ || su॒mṛ॒ḍī॒kā sara̭svati | māte॒ vyo̭ma sa॒ndṛśi̭ || 77 ||
(sva̭ - ru॒dīṣa̭ta॒ - vāta̭raśa॒nā-ṣṣaṭca̭)
anuvākaḥ 22
yo̭-'pā-mpuṣpaṃ॒-ve~da̭ | puṣpa̭vā-npra॒jāvā᳚-npaśu॒mā-nbha̭vati | ca॒ndramā॒ vā a॒pā-mpuṣpa᳚m | puṣpa̭vā-npra॒jāvā᳚-npaśu॒mā-nbha̭vati | ya e॒vaṃ-ve~da̭ || yo̭-'pāmā॒yata̭naṃ॒-ve~da̭ | ā॒yata̭navā-nbhavati | a॒gnirvā a॒pāmā॒yata̭nam | ā॒yata̭navā-nbhavati | yo᳚-'gnerā॒yata̭naṃ॒-ve~da̭ || 78 ||
ā॒yata̭navā-nbhavati | āpo॒ vā a॒gnerā॒yata̭nam | ā॒yata̭navā-nbhavati | ya e॒vaṃ-ve~da̭ | yo̭-'pāmā॒yata̭naṃ॒-ve~da̭ | ā॒yata̭navā-nbhavati | vā॒yurvā a॒pāmā॒yata̭nam | ā॒yata̭navā-nbhavati | yo vā॒yorā॒yata̭naṃ॒-ve~da̭ | ā॒yata̭navā-nbhavati || 79 ||
āpo॒ vai vā॒yorā॒yata̭nam | ā॒yata̭navā-nbhavati | ya e॒vaṃ-ve~da̭ || yo̭-'pāmā॒yata̭naṃ॒-ve~da̭ | ā॒yata̭navā-nbhavati | a॒sau vai tapa̭nna॒pā-mā॒yata̭nam | ā॒yata̭navā-nbhavati | yo̭-'muṣya॒-tapa̭ta ā॒yata̭naṃ॒-ve~da̭ | ā॒yata̭navā-nbhavati | āpo॒vā a॒muṣya॒-tapa̭ta ā॒yata̭nam || 80 ||
ā॒yata̭navā-nbhavati | ya e॒vaṃ-ve~da̭ | yo̭-'pāmā॒yata̭naṃ॒-ve~da̭ | ā॒yata̭navā-nbhavati | ca॒ndramā॒ vā a॒pāmā॒yata̭nam | ā॒yata̭navā-nbhavati | yaśca॒ndrama̭sa ā॒yata̭naṃ॒-ve~da̭ | ā॒yata̭navā-nbhavati | āpo॒ vai ca॒ndrama̭sa ā॒yata̭nam | ā॒yata̭navā-nbhavati || 81 ||
ya e॒vaṃ-ve~da̭ || yo̭-'pāmā॒yata̭naṃ॒-ve~da̭ | ā॒yata̭navā-nbhavati | nakṣa̭trāṇi॒ vā a॒pāmā॒yata̭nam | ā॒yata̭navā-nbhavati | yo nakṣa̭trāṇā-mā॒yata̭naṃ॒-ve~da̭ | ā॒yata̭navā-nbhavati | āpo॒ vai nakṣa̭trāṇā-mā॒yata̭nam | ā॒yata̭navā-nbhavati | ya e॒vaṃ-ve~da̭ || 82 ||
yo̭-'pāmā॒yata̭naṃ॒-ve~da̭ | ā॒yata̭navā-nbhavati | pa॒rjanyo॒ vā a॒pāmā॒yata̭nam | ā॒yata̭navā-nbhavati | yaḥ pa॒rjanya̭-syā॒yata̭naṃ॒-ve~da̭ | ā॒yata̭navā-nbhavati | āpo॒ vai pa॒rjanya̭-syā॒yata̭nam | ā॒yata̭navā-nbhavati | ya e॒vaṃ-ve~da̭ | yo̭-'pāmā॒yata̭naṃ॒-ve~da̭ || 83 ||
ā॒yata̭navā-nbhavati | saṃ॒​va~॒thsa॒ro vā a॒pāmā॒yata̭nam | ā॒yata̭navā-nbhavati | ya-ssaṃ̭​va~thsa॒ra-syā॒yata̭naṃ॒-ve~da̭ | ā॒yata̭navā-nbhavati | āpo॒ vai saṃ̭​va~thsa॒ra-syā॒yata̭nam | ā॒yata̭navā-nbhavati | ya e॒vaṃ-ve~da̭ | yo᳚-'phsu nāva॒-mprati̭ṣṭhitāṃ॒-ve~da̭ | pratye॒va ti̭ṣṭhati | 84 |
i॒me vai lo॒kā a॒phsu prati̭ṣṭhitāḥ | tade॒ṣā-'bhyanū᳚ktā |
a॒pāgṃ rasa॒muda̭yagṃsann | sūryḙ śu॒kragṃ sa॒mābhṛ̭tam | a॒pāgṃ rasa̭sya॒ yo rasaḥ̭ | taṃ-vo~̭ gṛhṇā-myutta॒mamiti̭ | i॒me vai lo॒kā a॒pāgṃ rasaḥ̭ | tḙ-'muṣmi̭-nnādi॒tye sa॒mābha̭tāḥ | jā॒nu॒da॒ghnī-mṷttara-ve॒dīṅkhā॒tvā | a॒pā-mpṷ̄rayi॒tvā gṷlphada॒ghnam || 85 |
puṣkaraparṇaiḥ puṣkaradaṇḍaiḥ puṣkaraiśca̭ sagg​stī॒rya | tasmi̭n. vihā॒yase | a॒gni-mpra॒ṇīyo̭pa-samā॒dhāya̭ | bra॒hma॒vā॒dino̭ vadanti | kasmā᳚-tpraṇī॒te-'ya-ma॒gniścī॒yate᳚ | sāppra̭ṇī॒te-'yama॒phsu hyaya̭ñcī॒yate᳚ | a॒sau bhuva̭ne॒-'pya-nā̭hitāgni-re॒tāḥ | tama॒bhita̭ e॒tā a॒bhīṣṭa̭kā॒ upa̭dadhāti | a॒gni॒ho॒tre da̭r​śapūrṇa-mā॒sayoḥ᳚ | pa॒śu॒ba॒ndhe cā̭turmā॒syeṣṷ || 86 ||
atho̭ āhuḥ | sarvḙṣu yajñakra॒tuṣviti̭ | e॒taddha̭ sma॒ vā ā̭hu-śśaṇḍi॒lāḥ | kama॒gniñci̭nute | sa॒tri॒ya-ma॒gniñci̭nvā॒naḥ | saṃ॒​va~॒thsa॒ra-mpra॒tyakṣḙṇa | kama॒gniñci̭nute | sā॒vi॒tra-ma॒gniñci̭nvā॒naḥ | a॒mumā̭di॒tya-mpra॒tyakṣḙṇa || kama॒gniñci̭nute || 87 |
nā॒ci॒ke॒ta-ma॒gniñci̭nvā॒naḥ | prā॒ṇā-npra॒tyakṣḙṇa | kama॒gniñci̭nute | cā॒tu॒r॒ho॒tri॒ya-ma॒gniñci̭nvā॒naḥ | brahma̭ pra॒tyakṣḙṇa || kama॒gniñci̭nute | vai॒śva॒sṛ॒ja-ma॒gniñci̭nvā॒naḥ | śarī̭ra-mpra॒tyakṣḙṇa | kama॒gniñci̭nute | u॒pā॒nu॒vā॒kya̭mā॒śu-ma॒gniñci̭nvā॒naḥ || 88 ||
i॒mān ~lo॒kā-npra॒tyakṣḙṇa || kama॒gniñci̭nute | i॒mamā̭ruṇa-ketuka-ma॒gniñci̭nvā॒na iti̭ | ya e॒vāsau | i॒taścā॒-muta̭ścā-vyatīpā॒tī | tamiti̭ || yo᳚-'gnermi̭thū॒yā veda̭ | mi॒thu॒na॒vā-nbha̭vati | āpo॒ vā a॒gnermi̭thū॒yāḥ | mi॒thu॒na॒vā-nbha̭vati | ya e॒vaṃ-ve~da̭ || 89 ||
(veda̭ - bhava - tyā॒yata̭naṃ - bhavati॒ - veda॒ - veda̭ - tiṣṭhati - gulphada॒ghnaṃ - cā̭turmā॒sye - ṣva॒mumā̭di॒tya-mpra॒tyakṣḙṇa॒ kama॒gni-ñci̭nuta - upānuvā॒kya̭mā॒śuma॒gni-ñci̭nvā॒no - mi̭thū॒yā mi̭thuna॒vā-nbha̭va॒tyeka̭-ñca)
anuvākaḥ 23
āpo॒ vā i॒damā̭san-thsali॒lame॒va | sa pra॒jāpa̭ti॒rekaḥ̭ puṣkarapa॒rṇe sama̭bhavat | tasyānta॒-rmana̭si kāma॒-ssama̭vartata | i॒dagṃ sṛ̭jeya॒miti̭ | tasmā॒dya-tpurṷṣo॒ mana̭sā-'bhi॒gaccha̭ti | tadvā॒cā va̭dati | tatkarma̭ṇā karoti | tade॒ṣā 'bhyanū᳚ktā | kāma॒stadagre॒ sama̭varta॒tādhi̭ | mana̭so॒ retaḥ̭ pratha॒maṃ-ya~dāsī᳚t || 90 ||
sa॒to bandhu॒masa̭ti॒ nira̭vindann | hṛ॒di pra॒tīṣyā̭ ka॒vayo̭ manī॒ṣeti̭ | upai̭na॒ntadupa̭namati | ya-tkā̭mo॒ bhava̭ti | ya e॒vaṃ-ve~da̭ | sa tapo̭-'tapyata | sa tapa̭sta॒ptvā | śarī̭ramadhūnuta | tasya॒ ya-nmā॒gṃ॒samāsī᳚t | tato̭-'ru॒ṇāḥ ke॒tavo॒ vāta̭raśa॒nā ṛṣa̭ya॒ uda̭tiṣṭhann || 91 ||
ye nakhāḥ᳚ | te vai̭khāna॒sāḥ | ye vālāḥ᳚ | te vā̭lakhi॒lyāḥ | yo rasaḥ̭ | so̭-'pām | a॒nta॒ra॒taḥ kū॒rma-mbhū॒tagṃ sarpa̭ntam | tama̭bravīt | mama॒ vai tvaṃ-mā॒gṃ॒sā | sama̭bhūt || 92 ||
netya̭bravīt | pūrva̭me॒vāha-mi॒hāsa॒miti̭ | tatpurṷṣasya puruṣa॒tvam | sa sa॒hasra̭śīr​ṣā॒ purṷṣaḥ | sa॒ha॒srā॒kṣa-ssa॒hasra̭pāt | bhū॒tvoda̭tiṣṭhat | tama̭bravīt | tvaṃ-vai~ pūrvagṃ̭ sama̭bhūḥ | tvami॒da-mpūrvaḥ̭ kuru॒ṣveti̭ | sa i॒ta ā॒dāyāpaḥ̭ || 93 ||
a॒ñja॒linā̭ pu॒rastā̭-du॒pāda̭dhāt | e॒vā hye॒veti̭ | tata̭ ādi॒tya uda̭tiṣṭhat | sā prācī॒ dik | athā̭ru॒ṇaḥ ke॒tu-rda̭kṣiṇa॒ta u॒pāda̭dhāt | e॒vā hyagna॒ iti̭ | tato॒ vā a॒gniruda̭tiṣṭhat | sā da̭kṣi॒ṇā dik | athā̭ru॒ṇaḥ ke॒tuḥ pa॒ścādu॒pāda̭dhāt | e॒vā hi vāyo॒ iti̭ || 94 ||
tato̭ vā॒yuruda̭tiṣṭhat | sā pra॒tīcī॒ dik | athā̭ru॒ṇaḥ ke॒tu-rṷttara॒ta u॒pāda̭dhāt | e॒vā hīndreti̭ | tato॒ vā indra॒ uda̭tiṣṭhat | sodī̭cī॒ dik | athā̭ru॒ṇaḥ ke॒tu-rmaddhya̭ u॒pāda̭dhāt | e॒vā hi pūṣa॒nniti̭ | tato॒ vai pū॒ṣoda̭tiṣṭhat | seyandik | 95 |
athā̭ru॒ṇaḥ ke॒turu॒pari̭ṣṭā-du॒pāda̭dhāt | e॒vā hi devā॒ iti̭ | tato̭ deva manu॒ṣyāḥ pi॒taraḥ̭ | ga॒ndha॒rvā॒-phsa॒rasa॒ ścoda̭-tiṣṭhann | sordhvā dik | yā vi॒pruṣo̭ vi॒parā̭patann | tābhyo-'sṷrā॒ rakṣāgṃ̭si piśā॒cāśco-da̭tiṣṭhann | tasmā॒tte parā̭bhavann | vi॒pruḍbhyo॒ hi te sama̭bhavann | tade॒ṣā-'bhyanū᳚ktā || 96 ||
āpo̭ ha॒ ya-dbṛ̭ha॒tī-rgarbha॒māyanṋ | dakṣa॒-ndadhā̭nā ja॒naya̭ntī-ssvaya॒mbhum | tata̭ i॒me-'ddhya-sṛ̭jyanta॒ sargāḥ᳚ | adbhyo॒ vā i॒dagṃ sama̭bhūt | tasmā̭di॒dagṃ sarva॒-mbrahma̭ svaya॒bhvinti̭ | tasmā̭di॒dagṃ sarva॒gṃ॒ śithi̭la-mi॒vā dhruva̭-mivābhavat | pra॒jāpa̭ti॒-rvāva tat | ā॒tmanā॒-''tmānaṃ̭-vi~॒dhāya̭ | tade॒vānu॒ prāvi̭śat || tade॒ṣā-'bhyanū᳚ktā || 97 ||
vi॒dhāya̭ lo॒kān. vi॒dhāya̭ bhū॒tāni̭ | vi॒dhāya॒ sarvāḥ᳚ pra॒diśo॒ diśa̭śca | pra॒jāpa̭tiḥ prathama॒jā ṛ॒tasya̭ | ā॒tmanā॒-''tmā-na̭ma॒bhi-saṃ​vi~̭ve॒śeti̭ | sarva̭me॒vedamā॒ptvā | sarva̭-mava॒ruddhya̭ | tade॒vānu॒ pravi̭śati | ya e॒vaṃ-ve~da̭ || 98 ||
(āsī̭ - datiṣṭhan - nabhū॒ - dapo॒ - vāyo॒ iti - seya-ndiga॒ - bhyanū᳚ktā॒ - 'bhyanū᳚ktā॒ -+-'ṣṭau ca̭)
anuvākaḥ 24
catṷṣṭayya॒ āpo̭ gṛhṇāti | ca॒tvāri॒ vā a॒pāgṃ rū॒pāṇi̭ | megho̭ vi॒dyut | sta॒na॒yi॒tnu-rvṛ॒ṣṭiḥ | tānye॒vā va̭rundhe | ā॒tapa̭ti॒ var​ṣyā̭ gṛhṇāti | tāḥ pu॒rastā॒-dupa̭dadhāti | e॒tā vai bra̭hmavarca॒syā āpaḥ̭ | mu॒kha॒ta e॒va bra̭hmavarca॒sa-mava̭rundhe | tasmā᳚-nmukha॒to bra̭hmavarca॒sita̭raḥ || 99 ||
kūpyā̭ gṛhṇāti | tā da̭kṣiṇa॒ta upa̭dadhāti | e॒tā vai tḙja॒svinī॒rāpaḥ̭ | teja̭ e॒vāsya̭ dakṣiṇa॒to da̭dhāti | tasmā॒-ddakṣi॒ṇordha̭ 'steja॒svita̭raḥ | sthā॒va॒rā gṛ̭hṇāti | tāḥ pa॒ścādupa̭dadhāti | prati̭ṣṭhitā॒ vai sthā̭va॒rāḥ | pa॒ścāde॒va prati̭tiṣṭhati | vaha̭ntī-rgṛhṇāti || 100 ||
tā ṷttara॒ta upa̭dadhāti | oja̭sā॒ vā e॒tā vaha̭ntīri॒vo-dga̭tīri॒va ākūja̭tīri॒va dhāva̭ntīḥ | oja̭ e॒vāsyo᳚ttara॒to da̭dhāti | tasmā॒dutta॒ro-'ddha̭ oja॒svita̭raḥ || sa॒bhāṃ॒ryā gṛ̭hṇāti | tā maddhya॒ upa̭dadhāti | i॒yaṃ-vai~ sa̭bhāṃ॒ryāḥ | a॒syāme॒va prati̭tiṣṭhati | pa॒lva॒lyā gṛ̭hṇāti | tā u॒pari̭ṣṭā-du॒pāda̭dhāti || 101 |
a॒sau vai pa̭lva॒lyāḥ | a॒muṣyā̭me॒va prati̭tiṣṭhati | di॒kṣūpa̭dadhāti | di॒kṣu vā āpaḥ̭ | annaṃ॒-vā~ āpaḥ̭ | a॒dbhyo vā anna̭ñjāyate | yade॒vādbhyo-'nna॒-ñjāya̭te | tadava̭rundhe | taṃ-vā~ e॒tama̭ru॒ṇāḥ ke॒tavo॒ vāta̭raśa॒nā ṛṣa̭yo-'cinvann | tasmā̭-dāruṇa ke॒tukaḥ̭ ||tade॒ṣā-'bhyanū᳚ktā || ke॒tavo॒ arṷṇāsaśca | ṛ॒ṣa॒yo vāta̭raśa॒nāḥ | pra॒ti॒ṣṭhāgṃ śa॒tadhā̭ hi | sa॒māhi̭tāso sahasra॒dhāya̭sa॒miti̭ | śa॒taśa̭ścai॒va 'sa॒hasra̭śaśca॒ prati̭tiṣṭhati | ya e॒tama॒gniñci̭nu॒te | ya ṷcainame॒vaṃ-ve~da̭ || 102 ||
(bra॒hma॒va॒rca॒sita̭ro॒ - vaha̭ntī-rgṛhṇāti॒ - tā u॒pari̭ṣṭādu॒pāda̭dhā - tyāruṇake॒tuko॒-'ṣṭau ca̭)
anuvākaḥ 25
jā॒nu॒da॒ghnī-mṷttarave॒dīṅkhā॒tvā | a॒pā-mpṷ̄rayati | a॒pāgṃ sa̭rva॒tvāya̭ | pu॒ṣka॒ra॒pa॒rṇagṃ ru॒kma-mpurṷṣa॒-mityupa̭dadhāti | tapo॒ vai pṷṣkarapa॒rṇam | sa॒tyagṃ ru॒kmaḥ | a॒mṛta॒-mpurṷṣaḥ | e॒tāva॒dvā vā᳚sti | yāva̭de॒tat | yāva̭de॒vāsti̭ || 103 ||
tadava̭rundhe | kū॒rmamupa̭dadhāti | a॒pāme॒va medha॒mava̭rundhe | atho᳚ sva॒rgasya̭ lo॒kasya॒ sama̭ṣṭyai | āpa̭māpāma॒pa-ssarvāḥ᳚ | a॒smāda॒smā di॒to-'mutaḥ̭ | a॒gnirvā॒yuśca॒ sūrya̭śca | sa॒ha sa̭ñcaska॒rardhi̭yā॒ iti̭ | vā॒yvaśva̭ raśmi॒pata̭yaḥ | lo॒ka-mpṛ̭ṇacchi॒dra-mpṛ̭ṇa || 104 ||
yāsti॒sraḥ pa̭rama॒jāḥ | i॒ndra॒gho॒ṣā vo॒ vasṷbhire॒vā hye॒veti̭ | pañca॒ cita̭ya॒ upa̭dadhāti | pāṅkta॒-'gniḥ | yāvā̭ne॒vāgniḥ | tañci̭nute | lo॒ka-mpṛ̭ṇayā dvi॒tīyā॒-mupa̭dadhāti | pañca̭padā॒ vai vi॒rāṭ | tasyā॒ vā i॒ya-mpādaḥ̭ | a॒ntari̭kṣa॒-mpādaḥ̭ | dyauḥ pādaḥ̭ | diśaḥ॒ pādaḥ̭ | pa॒rora̭jāḥ॒ pādaḥ̭ | vi॒rājye॒va prati̭tiṣṭhati | ya e॒tama॒gniñci̭nu॒te | ya ṷcainame॒vaṃ-ve~da̭ || 105 ||
(asti̭ - pṛṇā॒ - ntari̭kṣa॒-mpāda॒-ṣṣaṭca̭)
anuvākaḥ 26
a॒gni-mpra॒ṇīyo̭pa-samā॒dhāya̭ | tama॒bhita̭ e॒tā a॒bhīṣṭa̭kā॒ upa̭dadhāti | a॒gni॒ho॒tre da̭r​śapūrṇa-mā॒sayoḥ᳚ | pa॒śu॒ba॒ndhe cā̭turmā॒syeṣṷ | atho̭ āhuḥ | sarvḙṣu yajñakra॒tuṣviti̭ | atha̭ hasmā hāru॒ṇa-ssvā̭ya॒mbhuvaḥ̭ | sā॒vi॒tra-ssarvo॒-'gni-rityana̭nuṣaṅga-mmanyāmahe | nānā॒ vā e॒teṣāṃ᳚-vī~॒ryā̭ṇi || kama॒gniñci̭nute || 106 ||
sa॒tri॒ya ma॒gniñci̭nvā॒naḥ | kama॒gniñci̭nute | sā॒vi॒tra ma॒gniñci̭nvā॒naḥ | kama॒gniñci̭nute | nā॒ci॒ke॒ta ma॒gniñci̭nvā॒naḥ | kama॒gniñci̭nute | cā॒tu॒r॒ ho॒tri॒ya-ma॒gniñci̭nvā॒naḥ | kama॒gniñci̭nute | vai॒śva॒sṛ॒ja ma॒gniñci̭nvā॒naḥ | kama॒gniñci̭nute || 107 ||
u॒pā॒nu॒vā॒kya̭-mā॒śu ma॒gniñci̭nvā॒naḥ | kama॒gniñci̭nute | i॒mamā̭ruṇa-ketuka ma॒gniñci̭nvā॒na iti̭ || vṛṣā॒ vā a॒gniḥ | vṛṣā̭ṇau॒ sagg​sphā̭layet | ha॒nyetā᳚sya ya॒jñaḥ | tasmā॒nnānu॒ṣajyaḥ̭ || sotta̭rave॒diṣṷ kra॒tuṣṷ cinvīta | u॒tta॒ra॒ve॒dyāg​ hya̭gniścī॒yate᳚ || pra॒jākā̭maścinvīta | 108 |
prā॒jā॒pa॒tyo vā e॒ṣo᳚-'gniḥ | prā॒jā॒pa॒tyāḥ pra॒jāḥ | pra॒jāvā᳚-nbhavati | ya e॒vaṃ-ve~da̭ | pa॒śukā̭maścinvīta | sa॒ñjñānaṃ॒-vā~ e॒ta-tpa̭śū॒nām | yadāpaḥ̭ | pa॒śū॒nāme॒va sa॒jñānne॒ 'gniñci̭nute | pa॒śu॒mā-nbha̭vati | ya e॒vaṃ-ve~da̭ || 109 ||
vṛṣṭi̭kāmaścinvīta | āpo॒ vai vṛṣṭiḥ̭ | pa॒rjanyo॒ var​ṣṷko bhavati | ya e॒vaṃ-ve~da̭ | ā॒ma॒yā॒vī ci̭nvīta | āpo॒ vai bhḙṣa॒jam | bhe॒ṣa॒ja-me॒vāsmai̭ karoti | sarva॒māyṷreti | a॒bhi॒caragg̭ ścinvīta | vajro॒ vā āpaḥ̭ || 110 ||
vajra̭me॒va bhrātṛ̭vyebhyaḥ॒ praha̭rati | stṛ॒ṇu॒ta ḙnam | teja̭skāmo॒ yaśa̭skāmaḥ | bra॒hma॒va॒rca॒sakā̭ma-ssva॒rgakā̭maścinvīta | e॒tā va॒dvā vā᳚sti | yāva̭de॒tat | yāva̭de॒vāsti̭ | tadava̭rundhe | tasyai॒ tadvra॒tam | var​ṣa̭ti॒ na dhā̭vet || 111 ||
a॒mṛtaṃ॒-vā~ āpaḥ̭ | a॒mṛta॒syā-na̭ntarityai || nāphsu-mūtra̭purī॒ṣaṅkṷryāt | na niṣṭhī̭vet | na vi॒vasa̭na-ssnāyāt | guhyo॒ vā e॒ṣo᳚-'gniḥ | e॒tasyā॒gne rana̭ti dāhāya || na pṷṣkarapa॒rṇāni॒ hira̭ṇyaṃ॒-vā~-'dhi॒tiṣṭhe᳚t | e॒tasyā॒gne-rana̭bhyārohāya || na kūrma॒syāśñī̭yāt | noda॒kasyā॒-ghātṷkā॒nyena̭-moda॒kāni̭ bhavanti | a॒ghātṷkā॒ āpaḥ̭ | ya e॒tama॒gniñci̭nu॒te | ya ṷcainame॒vaṃ-ve~da̭ || 112 ||
(ci॒nu॒te॒ - ci॒nu॒te॒ - pra॒jākā̭maścinvīta॒-ya e॒vaṃ-ve~dā-po̭-dhāve॒-daśñī̭yācca॒tvāri̭ ca)
anuvākaḥ 27
i॒mā nṷka॒-mbhuva̭nā sīṣadhema | indra̭śca॒ viśvḙca de॒vāḥ | ya॒jñañca̭ nasta॒nvañca̭ pra॒jāñca̭ | ā॒di॒tyairindaḥ̭ sa॒ha sī̭ṣadhātu | ā॒di॒tyairindra॒-ssaga̭ṇo-ma॒rudbhiḥ̭ | a॒smāka̭-mbhūtvavi॒tā ta॒nūnā᳚m || āpla̭vasva॒ prapla̭vasva | ā॒ṇḍī bha̭va ja॒ mā mu॒huḥ | sukhādīnduḥ̭ khani॒dhanām | prati̭muñcasva॒ svā-mpu॒ram || 113 ||
marī̭caya-ssvāyambhu॒vāḥ | ye śa̭rī॒rāṇya̭ kalpayann | te tḙ de॒haṅka̭lpayantu | mā ca̭ te॒ khyā sma̭ tīriṣat | utti̭ṣṭhata॒ mā sva̭pta | a॒gni-mi̭cchaddhva॒-mbhāra̭tāḥ | rājña॒-ssoma̭sya tṛ॒ptāsaḥ̭ | sūryḙṇa sa॒yujo̭ṣasaḥ || yuvā̭ su॒vāsāḥ᳚ | a॒ṣṭāca̭krā॒ nava̭dvārā || 114 ||
de॒vānā॒-mpūra̭yo॒ddhyā | tasyāgṃ̭ hiraṇma̭yaḥ ko॒śaḥ | sva॒rgo lo॒ko jyoti॒ṣā ''vṛ̭taḥ | yo vai tā᳚-mbrahma̭ṇo ve॒da | a॒mṛtḙnāvṛ॒tā-mpṷrīm | tasmai᳚ brahma ca̭ brahmā॒ ca | ā॒yuḥ kīrti̭-mpra॒jānda̭duḥ || vi॒bhrāja̭mānā॒gṃ॒ hari̭ṇīm | ya॒śasā̭ sampa॒rīvṛ̭tām | puragṃ̭ hiraṇma̭yī-mbra॒hmā || 115 ||
vi॒veśā̭pa॒rāji̭tā || parāṅgetya̭ (parāṃatya̭) jyāma॒yī | parāṅgetya̭ (parāṃatya̭) nāśa॒kī | i॒ha cā̭mutra̭ cānve॒ti | vi॒dvā-ndḙvāsu॒rānṷbha॒yān | yatkṷmā॒rī ma॒ndraya̭te | ya॒dyo॒ṣidya-tpa̭ti॒vratā᳚ | ari̭ṣṭaṃ॒-ya~tkiñca̭ kri॒yate᳚ | a॒gni-stadanṷ vedhati | a॒śṛtā̭sa-śśṛ̭tāsa॒śca || 116 ||
ya॒jvāno॒ ye-'pya̭ya॒jvanaḥ̭ | sva̭ryanto॒ nāpe᳚kṣante | indra̭-ma॒gniñca̭ ye vi॒duḥ | sika̭tā iva saṃ॒​ya~nti̭ | ra॒śmibhiḥ̭-samu॒dīri̭tāḥ | a॒smā-llo॒kāda̭-muṣmā॒cca | ṛ॒ṣibhi̭-radāt-pṛ॒śnibhiḥ̭ | apḙta॒ vīta॒ vi ca̭ sarpa॒tātaḥ̭ | ye-'tra॒ stha pṷrā॒ṇā ye ca॒ nūta̭nāḥ | aho̭bhi-ra॒dbhi-ra॒ktubhi॒-rvya̭ktam || 117 ||
ya॒mo da̭dātva-va॒sāna̭masmai | nṛ mṷṇantu nṛ pā॒tvaryaḥ̭ | a॒kṛ॒ṣṭā ye ca॒ kṛṣṭa̭jāḥ | ku॒mārī̭ṣu ka॒nīnī̭ṣu | jā॒riṇī̭ṣu ca॒ ye hi॒tāḥ | retaḥ̭ pītā॒ āṇḍa̭pītāḥ | aṅgā̭reṣu ca॒ ye hu॒tāḥ | u॒bhayā᳚-nputra̭ pautra॒kān | yu॒ve॒-'haṃ-ya~॒marāja̭gān | śa॒taminnu śa॒radaḥ̭ | ado॒ yadbrahma̭ vila॒bam | pi॒tṛ॒ṇāñca̭ ya॒masya̭ ca | varṷṇa॒-syāśvi̭no-ra॒gneḥ | ma॒rutā᳚ñca vi॒hāya̭sām | kā॒ma॒pra॒yava̭ṇa-mme astu | sa hyḙvāsmi̭ sa॒nāta̭naḥ | iti nāko brahmiśravo̭ rāyo॒ dhanam | pu॒trānāpo̭ de॒vīri॒hāhi̭tā || 118 ||
(pu॒raṃ - nava̭dvārā - bra॒hmā - ca - vya̭ktagṃ - śa॒rado॒-'ṣṭau ca̭)
anuvākaḥ 28
viśī᳚r​ṣṇī॒-ṅgṛddhra̭-śīr​ṣṇīñca | apeto̭ nir-ṛ॒tigṃ ha̭thaḥ | paribādhagg​ śvḙtaku॒kṣam | ni॒jaṅghagṃ̭ śaba॒loda̭ram | sa॒ tān. vā॒cyāya̭yā sa॒ha | agne॒ nāśa̭ya sa॒ndṛśaḥ̭ | ī॒r​ṣyā॒sū॒ye bṷbhu॒kṣām | ma॒nyu-ṅkṛ॒tyā-ñca̭ dīdhire | rathḙna kigṃśu॒kāva̭tā | agne॒ nāśa̭ya sa॒ndṛśaḥ̭ || 119 ||
(viśī᳚r​ṣṇī॒-ndaśa̭)
anuvākaḥ 29
pa॒rjanyā̭ya॒ pragā̭yata | di॒vaspu॒trāya̭ mī॒ḍhuṣe᳚ | sa no̭ ya॒vasa̭micchatu | i॒daṃ-va~caḥ̭ pa॒rjanyā̭ya sva॒rāje᳚ | hṛ॒do a॒stvanta̭ra॒nta-dyṷyota | ma॒yo॒bhūrvāto̭ vi॒śvakṛ̭ṣṭaya-ssantva॒sme | su॒pi॒ppa॒lā oṣa̭dhī-rde॒vago̭pāḥ | yo garbha॒-moṣa̭dhīnām | gavā᳚ṅkṛ॒ṇotyarva̭tām | pa॒rjanyaḥ̭ puru॒ṣīṇā᳚m || 120 ||
(pa॒rjanyā̭ya॒ daśa̭)
anuvākaḥ 30
puna̭rmāmaitvindri॒yam | puna॒rāyuḥ॒ puna॒rbhagaḥ̭ | puna॒-rbrāhma̭ṇa-maitu mā | puna॒-rdravi̭ṇa maitu mā | yanme॒-'dya retaḥ̭ pṛthi॒vīmaskāṋ | yadoṣa̭dhīra॒pyasa̭ra॒-dyadāpaḥ̭ | i॒danta-tpuna॒rāda̭de | dī॒rghā॒yu॒tvāya॒ varca̭se | yanme॒ retaḥ॒ prasi̭cyate | yanma॒ ājā̭yate॒ punaḥ̭ | tena̭ māma॒mṛta̭-ṅkuru | tena̭ supra॒jasa̭ṅkuru || 121 ||
(puna॒rdve ca̭)
anuvākaḥ 31
a॒dbhaya-stiro॒dhā jā̭yata | tava̭ vaiśrava॒ṇa-ssa̭dā | tiro̭ dhehi sapa॒tnānnaḥ̭ | ye apo॒-'śnanti̭ keca॒na | tvā॒ṣṭrī-mmā॒yāṃ-va~᳚śrava॒ṇaḥ | rathagṃ̭ sahasra॒ vandhṷram | pu॒ru॒śca॒kragṃ saha̭srāśvam | āsthā॒ yāyā̭hi no ba॒lim | yasmai̭ bhū॒tāni̭ ba॒limāva̭hanti | dhana॒ṅgāvo॒ hasti॒ hira̭ṇya॒maśvāṋ || 122 ||
asā̭ma suma॒tau ya॒jñiya̭sya | śriya॒-mbibhra॒to 'nna̭mukhīṃ-vi~॒rāja᳚m | su॒da॒r॒śa॒ne ca̭ krau॒ñce ca̭ | mai॒nā॒ge ca̭ ma॒hāgi̭rau | śa॒tadvā॒ṭṭara̭gama॒ntā (sa॒tadvā॒ṭṭara̭gama॒ntā) | sa॒gṃ॒hārya॒-nnaga̭ra॒-ntava̭ | iti mantrāḥ᳚ | kalpo̭-'ta ū॒rdhvam || yadi॒ bali॒gṃ॒ hare᳚t | hi॒ra॒ṇya॒nā॒bhayḙ vitu॒dayḙ kaube॒rāyā॒ya-mba̭liḥ || 123 ||
sarvabhūtādhipataye na̭ma i॒ti | atha baligṃ hṛtvopa̭tiṣṭhe॒ta | kṣa॒tra-ṅkṣa॒traṃ-vai~᳚śrava॒ṇaḥ | brāhmaṇā̭ vaya॒gg॒ smaḥ | nama̭ste astu॒ mā mā̭ higṃsīḥ | asmā-tpraviśyānna̭maddhī॒ti | atha tamagni-mā̭dadhī॒ta | yasminne tatkarma pra̭yuñjī॒ta | ti॒rodhā॒ bhūḥ | ti॒rodhā॒ bhuvaḥ̭ || 124 ||
ti॒rodhā॒-ssvaḥ̭ | ti॒rodhā॒ bhūrbhuva॒ssvaḥ̭ | sarveṣāṃ-lo~kānā-mādhipatyḙ sīde॒ti | atha tamagni̭-mindhī॒ta | yasminne tatkarma pra̭yuñjī॒ta | ti॒rodhā॒ bhū-ssvāhā᳚ | ti॒rodhā॒ bhuva॒-ssvāhā᳚ | ti॒rodhā॒-ssvaḥ̭ svāhā᳚ | ti॒rodhā॒ bhūrbhuva॒ssva̭ssvāhā᳚ | yasminnasya kāle sarvā āhutīr-hutā̭ bhave॒yuḥ || 125 ||
api brāhmaṇa̭mukhī॒nāḥ | tasminnahnaḥ kāle pra̭yuñjī॒ta | paraḥ̭ su॒ptaja̭nādve॒pi | mā sma pramādyanta̭ māddhyā॒payet | sarvārthā᳚-ssiddhya॒nte | ya ḙvaṃ-ve~॒da | kṣuddhya-nnida̭majā॒natām | sarvārthā na̭ siddhya॒nte | yastḙ vi॒ghātṷko bhrā॒tā | mamāntar-hṛ̭daye॒ śritaḥ || 126 ||
tasmā̭ i॒mamagra॒ piṇḍa̭ñjuhomi | sa me᳚-'rthā॒-nmā viva̭dhīt | mayi॒ svāhā᳚ || rā॒jā॒dhi॒rā॒jāya̭ prasahya sā॒hine᳚ | namo̭ va॒yaṃ-vai~᳚śrava॒ṇāya̭ kurmahe | sa me॒ kāmā॒n kāma॒ kāmā̭ya॒ mahya᳚m | kā॒me॒śva॒ro vai᳚śrava॒ṇo da̭dātu | ku॒be॒rāya̭ vaiśrava॒ṇāya̭ | ma॒hā॒rā॒jāya॒ namaḥ̭ | ke॒tavo॒ arṷṇāsaśca | ṛ॒ṣa॒yo vāta̭raśa॒nāḥ | pra॒ti॒ṣṭhāgṃ śa॒tadhā̭ hi | sa॒māhi̭tāso sahasra॒dhāya̭sam | śi॒vā na॒-śśanta̭mā bhavantu | di॒vyā āpa॒ oṣa̭dhayaḥ | su॒mṛ॒ḍī॒kā sara̭svati | mā te॒ vyo̭ma sa॒ndṛśi̭ || 127 ||
(aśvā᳚n-bali॒-rbhuvo̭ - bhave॒yuḥ - śrita - śca̭ sa॒pta ca̭)
anuvākaḥ 32
saṃ​va~thsarameta̭-dvrata॒ñcaret | dvaṷ vā mā॒sau | niyama-ssa̭māse॒na | tasmi-nniyama̭ viśe॒ṣāḥ | triṣavaṇa-mudako̭paspa॒r॒śī | caturtha kālapāna̭bhakta॒-ssyāt | aharaharvā bhaikṣa̭maśna॒yāt | audumbarībhi-ssamidbhi-ragni̭-mpari॒caret | punarmā maitvindriya-mityetenā-'nṷvāke॒na | uddhṛta paripūtābhiradbhiḥ kārya̭-ṅkurvī॒ta || 128 ||
a̭sañca॒yavān | agnaye vāyavḙ sūryā॒ya | brahmaṇe pra̭jāpa॒taye | candramase na̭kṣatre॒bhyaḥ | ṛtubhya-ssaṃ​va~̭thsarā॒ya | varuṇā-yāruṇāyeti vra̭taho॒māḥ | pra॒va॒rgyava̭dāde॒śaḥ | aruṇāḥ kā᳚ṇḍa ṛ॒ṣayaḥ || araṇyḙ-'dhīyī॒rann | bhadraṅkarṇebhiriti dvḙ japi॒tvā || 129 ||
mahānāmnībhi-rudakagṃ sagg̭spa॒r​śya | tamācā᳚ryo da॒dyāt | śivāna-śśantame-tyoṣadhī̭rāla॒bhate | sumṛḍīkḙti bhū॒mim | evama̭pava॒rge | dhḙnu-rda॒kṣiṇā | kagṃ saṃ​vā~sa̭śca kṣau॒mam | anya̭dvā śu॒klam | ya̭thā śa॒kti vā | evagg​ svāddhyāya̭ dharme॒ṇa | araṇyḙ-'dhīyī॒ta | tapasvī puṇyo bhavati tapasvī pṷṇyo bha॒vati || 130 ||
(ku॒rvī॒ta - ja̭pi॒tvā - svāddhyāya̭dharme॒ṇa dve ca̭)
anuvākāni
(bha॒dragg​ - smṛtiḥ̭ - sāka॒jānnā॒ - makṣya- ti̭tā॒mrā - ṇya̭tyurdhvā॒kṣa - ārogaḥ - kveda - magniśca - sa̭hasra॒vṛt - pa॒vitra̭vanta॒ -āta̭nuṣvā॒ -ṣṭayo̭nīṃ॒ - ~yo-'sā॒ - vathāditya - syāroga-syātha vāyo- rathāgne॒--r dakṣiṇapūrvasyā - mi̭ndragho॒ṣā va॒-āpa̭māpāṃ॒​yo~̭-'pā - māpo॒ vai - catṷṣṭayyo - jānuda॒ghnī - ma॒gni-mpra॒ṇīye॒ - mā nṷ kaṃ॒ - ~viśī᳚r​ṣṇīṃ - pa॒rjanyā̭ya॒ - puna̭ - ra॒dbhyaḥ -saṃ​va~thsara-ndvātrigṃ̭śat)
(bhadraṃ - tapasvī puṇyo bhavati tapasvī pṷṇyo bha॒vati)
|| hariḥ̭ om ||
|| kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya āraṇyake prathamaḥ prapāṭhakaḥ (aruṇapraśnaḥ) samāptaḥ ||