Narayaniyam Dashaka 32 - Matsyavataram

ॐ

नारायणीयं दशक 32 - मत्स्यावतारम्

Vishnu Melpathur Narayana Bhattathiri Devanagari

पुरा हयग्रीवमहासुरेण षष्ठान्तरान्तोद्यदकाण्डकल्पे ।

निद्रोन्मुखब्रह्ममुखात् हृतेषु वेदेष्वधित्सः किल मत्स्यरूपम् ॥1॥

सत्यव्रतस्य द्रमिलाधिभर्तुर्नदीजले तर्पयतस्तदानीम् ।

कराञ्जलौ सञ्ज्वलिताकृतिस्त्वमदृश्यथाः कश्चन बालमीनः ॥2॥

क्षिप्तं जले त्वां चकितं विलोक्य निन्येऽम्बुपात्रेण मुनिः स्वगेहम् ।

स्वल्पैरहोभिः कलशीं च कूपं वापीं सरश्चानशिषे विभो त्वम् ॥3॥

योगप्रभावाद्भवदाज्ञयैव नीतस्ततस्त्वं मुनिना पयोधिम् ।

पृष्टोऽमुना कल्पदिदृक्षुमेनं सप्ताहमास्वेति वदन्नयासीः ॥4॥

प्राप्ते त्वदुक्तेऽहनि वारिधारापरिप्लुते भूमितले मुनीन्द्रः ।

सप्तर्षिभिः सार्धमपारवारिण्युद्घूर्णमानः शरणं ययौ त्वाम् ॥5॥

धरां त्वदादेशकरीमवाप्तां नौरूपिणीमारुरुहुस्तदा ते

तत्कम्पकम्प्रेषु च तेषु भूयस्त्वमम्बुधेराविरभूर्महीयान् ॥6॥

झषाकृतिं योजनलक्षदीर्घां दधानमुच्चैस्तरतेजसं त्वाम् ।

निरीक्ष्य तुष्टा मुनयस्त्वदुक्त्या त्वत्तुङ्गशृङ्गे तरणिं बबन्धुः ॥7॥

आकृष्टनौको मुनिमण्डलाय प्रदर्शयन् विश्वजगद्विभागान् ।

संस्तूयमानो नृवरेण तेन ज्ञानं परं चोपदिशन्नचारीः ॥8॥

कल्पावधौ सप्तमुनीन् पुरोवत् प्रस्थाप्य सत्यव्रतभूमिपं तम् ।

वैवस्वताख्यं मनुमादधानः क्रोधाद् हयग्रीवमभिद्रुतोऽभूः ॥9॥

स्वतुङ्गशृङ्गक्षतवक्षसं तं निपात्य दैत्यं निगमान् गृहीत्वा ।

विरिञ्चये प्रीतहृदे ददानः प्रभञ्जनागारपते प्रपायाः ॥10॥

Roman (IAST) Transliteration

purā hayagrīvamahāsureṇa ṣaṣṭhāntarāntodyadakāṇḍakalpe |

nidronmukhabrahmamukhāt hṛteṣu vedeṣvadhitsaḥ kila matsyarūpam ||1||

satyavratasya dramilādhibharturnadījale tarpayatastadānīm |

karāñjalau sañjvalitākṛtistvamadṛśyathāḥ kaścana bālamīnaḥ ||2||

kṣiptaṃ jale tvāṃ cakitaṃ vilokya ninye'mbupātreṇa muniḥ svageham |

svalpairahobhiḥ kalaśīṃ ca kūpaṃ vāpīṃ saraścānaśiṣe vibho tvam ||3||

yogaprabhāvādbhavadājñayaiva nītastatastvaṃ muninā payodhim |

pṛṣṭo'munā kalpadidṛkṣumenaṃ saptāhamāsveti vadannayāsīḥ ||4||

prāpte tvadukte'hani vāridhārāpariplute bhūmitale munīndraḥ |

saptarṣibhiḥ sārdhamapāravāriṇyudghūrṇamānaḥ śaraṇaṃ yayau tvām ||5||

dharāṃ tvadādeśakarīmavāptāṃ naurūpiṇīmāruruhustadā te

tatkampakampreṣu ca teṣu bhūyastvamambudherāvirabhūrmahīyān ||6||

jhaṣākṛtiṃ yojanalakṣadīrghāṃ dadhānamuccaistaratejasaṃ tvām |

nirīkṣya tuṣṭā munayastvaduktyā tvattuṅgaśṛṅge taraṇiṃ babandhuḥ ||7||

ākṛṣṭanauko munimaṇḍalāya pradarśayan viśvajagadvibhāgān |

saṃstūyamāno nṛvareṇa tena jñānaṃ paraṃ copadiśannacārīḥ ||8||

kalpāvadhau saptamunīn purovat prasthāpya satyavratabhūmipaṃ tam |

vaivasvatākhyaṃ manumādadhānaḥ krodhād hayagrīvamabhidruto'bhūḥ ||9||

svatuṅgaśṛṅgakṣatavakṣasaṃ taṃ nipātya daityaṃ nigamān gṛhītvā |

viriñcaye prītahṛde dadānaḥ prabhañjanāgārapate prapāyāḥ ||10||