Narayaniyam Dashaka 13 - Hiranyakshavadham

ॐ

नारायणीयं दशक 13 - हिरण्याक्षवधम्

Vishnu Devanagari

हिरण्याक्षं तावद्वरद भवदन्वेषणपरं

चरन्तं सांवर्ते पयसि निजजङ्घापरिमिते ।

भवद्भक्तो गत्वा कपटपटुधीर्नारदमुनिः

शनैरूचे नन्दन् दनुजमपि निन्दंस्तव बलम् ॥1॥

स मायावी विष्णुर्हरति भवदीयां वसुमतीं

प्रभो कष्टं कष्टं किमिदमिति तेनाभिगदितः ।

नदन् क्वासौ क्वासविति स मुनिना दर्शितपथो

भवन्तं सम्प्रापद्धरणिधरमुद्यन्तमुदकात् ॥2॥

अहो आरण्योऽयं मृग इति हसन्तं बहुतरै-

र्दुरुक्तैर्विध्यन्तं दितिसुतमवज्ञाय भगवन् ।

महीं दृष्ट्वा दंष्ट्राशिरसि चकितां स्वेन महसा

पयोधावाधाय प्रसभमुदयुङ्क्था मृधविधौ ॥3॥

गदापाणौ दैत्ये त्वमपि हि गृहीतोन्नतगदो

नियुद्धेन क्रीडन् घटघटरवोद्घुष्टवियता ।

रणालोकौत्सुक्यान्मिलति सुरसङ्घे द्रुतममुं

निरुन्ध्याः सन्ध्यातः प्रथममिति धात्रा जगदिषे ॥4॥

गदोन्मर्दे तस्मिंस्तव खलु गदायां दितिभुवो

गदाघाताद्भूमौ झटिति पतितायामहह! भोः ।

मृदुस्मेरास्यस्त्वं दनुजकुलनिर्मूलनचणं

महाचक्रं स्मृत्वा करभुवि दधानो रुरुचिषे ॥5॥

ततः शूलं कालप्रतिमरुषि दैत्ये विसृजति

त्वयि छिन्दत्येनत् करकलितचक्रप्रहरणात् ।

समारुष्टो मुष्ट्या स खलु वितुदंस्त्वां समतनोत्

गलन्माये मायास्त्वयि किल जगन्मोहनकरीः ॥6॥

भवच्चक्रज्योतिष्कणलवनिपातेन विधुते

ततो मायाचक्रे विततघनरोषान्धमनसम् ।

गरिष्ठाभिर्मुष्टिप्रहृतिभिरभिघ्नन्तमसुरं

स्वपादाङ्गुष्ठेन श्रवणपदमूले निरवधीः ॥7॥

महाकायः सो॓ऽयं तव चरणपातप्रमथितो

गलद्रक्तो वक्त्रादपतदृषिभिः श्लाघितहतिः ।

तदा त्वामुद्दामप्रमदभरविद्योतिहृदया

मुनीन्द्राः सान्द्राभिः स्तुतिभिरनुवन्नध्वरतनुम् ॥8॥

त्वचि छन्दो रोमस्वपि कुशगणश्चक्षुषि घृतं

चतुर्होतारोऽङ्घ्रौ स्रुगपि वदने चोदर इडा ।

ग्रहा जिह्वायां ते परपुरुष कर्णे च चमसा

विभो सोमो वीर्यं वरद गलदेशेऽप्युपसदः ॥9॥

मुनीन्द्रैरित्यादिस्तवनमुखरैर्मोदितमना

महीयस्या मूर्त्या विमलतरकीर्त्या च विलसन् ।

स्वधिष्ण्यं सम्प्राप्तः सुखरसविहारी मधुरिपो

निरुन्ध्या रोगं मे सकलमपि वातालयपते ॥10॥

Roman (IAST) Transliteration

hiraṇyākṣaṃ tāvadvarada bhavadanveṣaṇaparaṃ

carantaṃ sāṃvarte payasi nijajaṅghāparimite |

bhavadbhakto gatvā kapaṭapaṭudhīrnāradamuniḥ

śanairūce nandan danujamapi nindaṃstava balam ||1||

sa māyāvī viṣṇurharati bhavadīyāṃ vasumatīṃ

prabho kaṣṭaṃ kaṣṭaṃ kimidamiti tenābhigaditaḥ |

nadan kvāsau kvāsaviti sa muninā darśitapatho

bhavantaṃ samprāpaddharaṇidharamudyantamudakāt ||2||

aho āraṇyo'yaṃ mṛga iti hasantaṃ bahutarai-

rduruktairvidhyantaṃ ditisutamavajñāya bhagavan |

mahīṃ dṛṣṭvā daṃṣṭrāśirasi cakitāṃ svena mahasā

payodhāvādhāya prasabhamudayuṅkthā mṛdhavidhau ||3||

gadāpāṇau daitye tvamapi hi gṛhītonnatagado

niyuddhena krīḍan ghaṭaghaṭaravodghuṣṭaviyatā |

raṇālokautsukyānmilati surasaṅghe drutamamuṃ

nirundhyāḥ sandhyātaḥ prathamamiti dhātrā jagadiṣe ||4||

gadonmarde tasmiṃstava khalu gadāyāṃ ditibhuvo

gadāghātādbhūmau jhaṭiti patitāyāmahaha! bhoḥ |

mṛdusmerāsyastvaṃ danujakulanirmūlanacaṇaṃ

mahācakraṃ smṛtvā karabhuvi dadhāno ruruciṣe ||5||

tataḥ śūlaṃ kālapratimaruṣi daitye visṛjati

tvayi chindatyenat karakalitacakrapraharaṇāt |

samāruṣṭo muṣṭyā sa khalu vitudaṃstvāṃ samatanot

galanmāye māyāstvayi kila jaganmohanakarīḥ ||6||

bhavaccakrajyotiṣkaṇalavanipātena vidhute

tato māyācakre vitataghanaroṣāndhamanasam |

gariṣṭhābhirmuṣṭiprahṛtibhirabhighnantamasuraṃ

svapādāṅguṣṭhena śravaṇapadamūle niravadhīḥ ||7||

mahākāyaḥ so॓'yaṃ tava caraṇapātapramathito

galadrakto vaktrādapatadṛṣibhiḥ ślāghitahatiḥ |

tadā tvāmuddāmapramadabharavidyotihṛdayā

munīndrāḥ sāndrābhiḥ stutibhiranuvannadhvaratanum ||8||

tvaci chando romasvapi kuśagaṇaścakṣuṣi ghṛtaṃ

caturhotāro'ṅghrau srugapi vadane codara iḍā |

grahā jihvāyāṃ te parapuruṣa karṇe ca camasā

vibho somo vīryaṃ varada galadeśe'pyupasadaḥ ||9||

munīndrairityādistavanamukharairmoditamanā

mahīyasyā mūrtyā vimalatarakīrtyā ca vilasan |

svadhiṣṇyaṃ samprāptaḥ sukharasavihārī madhuripo

nirundhyā rogaṃ me sakalamapi vātālayapate ||10||