📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" 2 A dialog opens 3 Choose "Save as PDF" as printer 4 Click Save
नारायणीयं दशक 10 - सृष्टिवैविध्यम्
Narayaniyam Dashaka 10 - Srishtivaividhyam
Vishnu Devanagari
वैकुण्ठ वर्धितबलोऽथ भवत्प्रसादा-
दम्भोजयोनिरसृजत् किल जीवदेहान् ।
स्थास्नूनि भूरुहमयानि तथा तिरश्चां
जातिं मनुष्यनिवहानपि देवभेदान् ॥1॥
मिथ्याग्रहास्मिमतिरागविकोपभीति-
रज्ञानवृत्तिमिति पञ्चविधां स सृष्ट्वा ।
उद्दामतामसपदार्थविधानदून -
स्तेने त्वदीयचरणस्मरणं विशुद्ध्यै ॥2॥
तावत् ससर्ज मनसा सनकं सनन्दं
भूयः सनातनमुनिं च सनत्कुमारम् ।
ते सृष्टिकर्मणि तु तेन नियुज्यमाना-
स्त्वत्पादभक्तिरसिका जगृहुर्न वाणीम् ॥3॥
तावत् प्रकोपमुदितं प्रतिरुन्धतोऽस्य
भ्रूमध्यतोऽजनि मृडो भवदेकदेशः ।
नामानि मे कुरु पदानि च हा विरिञ्चे-
त्यादौ रुरोद किल तेन स रुद्रनामा ॥4॥
एकादशाह्वयतया च विभिन्नरूपं
रुद्रं विधाय दयिता वनिताश्च दत्वा ।
तावन्त्यदत्त च पदानि भवत्प्रणुन्नः
प्राह प्रजाविरचनाय च सादरं तम् ॥5॥
रुद्राभिसृष्टभयदाकृतिरुद्रसङ्घ-
सम्पूर्यमाणभुवनत्रयभीतचेताः ।
मा मा प्रजाः सृज तपश्चर मङ्गलाये-
त्याचष्ट तं कमलभूर्भवदीरितात्मा ॥6॥
तस्याथ सर्गरसिकस्य मरीचिरत्रि-
स्तत्राङिगराः क्रतुमुनिः पुलहः पुलस्त्यः ।
अङ्गादजायत भृगुश्च वसिष्ठदक्षौ
श्रीनारदश्च भगवन् भवदङ्घ्रिदासः ॥7॥
धर्मादिकानभिसृजन्नथ कर्दमं च
वाणीं विधाय विधिरङ्गजसङ्कुलोऽभूत् ।
त्वद्बोधितैस्सनकदक्षमुखैस्तनूजै-
रुद्बोधितश्च विरराम तमो विमुञ्चन् ॥8॥
वेदान् पुराणनिवहानपि सर्वविद्याः
कुर्वन् निजाननगणाच्चतुराननोऽसौ ।
पुत्रेषु तेषु विनिधाय स सर्गवृद्धि-
मप्राप्नुवंस्तव पदाम्बुजमाश्रितोभूत् ॥9॥
जानन्नुपायमथ देहमजो विभज्य
स्रीपुंसभावमभजन्मनुतद्वधूभ्याम् ।
ताभ्यां च मानुषकुलानि विवर्धयंस्त्वं
गोविन्द मारुतपुरेश निरुन्धि रोगान् ॥10॥
Roman (IAST) Transliteration
vaikuṇṭha vardhitabalo'tha bhavatprasādā-
dambhojayonirasṛjat kila jīvadehān |
sthāsnūni bhūruhamayāni tathā tiraścāṃ
jātiṃ manuṣyanivahānapi devabhedān ||1||
mithyāgrahāsmimatirāgavikopabhīti-
rajñānavṛttimiti pañcavidhāṃ sa sṛṣṭvā |
uddāmatāmasapadārthavidhānadūna -
stene tvadīyacaraṇasmaraṇaṃ viśuddhyai ||2||
tāvat sasarja manasā sanakaṃ sanandaṃ
bhūyaḥ sanātanamuniṃ ca sanatkumāram |
te sṛṣṭikarmaṇi tu tena niyujyamānā-
stvatpādabhaktirasikā jagṛhurna vāṇīm ||3||
tāvat prakopamuditaṃ pratirundhato'sya
bhrūmadhyato'jani mṛḍo bhavadekadeśaḥ |
nāmāni me kuru padāni ca hā viriñce-
tyādau ruroda kila tena sa rudranāmā ||4||
ekādaśāhvayatayā ca vibhinnarūpaṃ
rudraṃ vidhāya dayitā vanitāśca datvā |
tāvantyadatta ca padāni bhavatpraṇunnaḥ
prāha prajāviracanāya ca sādaraṃ tam ||5||
rudrābhisṛṣṭabhayadākṛtirudrasaṅgha-
sampūryamāṇabhuvanatrayabhītacetāḥ |
mā mā prajāḥ sṛja tapaścara maṅgalāye-
tyācaṣṭa taṃ kamalabhūrbhavadīritātmā ||6||
tasyātha sargarasikasya marīciratri-
statrāṅigarāḥ kratumuniḥ pulahaḥ pulastyaḥ |
aṅgādajāyata bhṛguśca vasiṣṭhadakṣau
śrīnāradaśca bhagavan bhavadaṅghridāsaḥ ||7||
dharmādikānabhisṛjannatha kardamaṃ ca
vāṇīṃ vidhāya vidhiraṅgajasaṅkulo'bhūt |
tvadbodhitaissanakadakṣamukhaistanūjai-
rudbodhitaśca virarāma tamo vimuñcan ||8||
vedān purāṇanivahānapi sarvavidyāḥ
kurvan nijānanagaṇāccaturānano'sau |
putreṣu teṣu vinidhāya sa sargavṛddhi-
maprāpnuvaṃstava padāmbujamāśritobhūt ||9||
jānannupāyamatha dehamajo vibhajya
srīpuṃsabhāvamabhajanmanutadvadhūbhyām |
tābhyāṃ ca mānuṣakulāni vivardhayaṃstvaṃ
govinda mārutapureśa nirundhi rogān ||10||