📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" → 2 A dialog opens → 3 Choose "Save as PDF" as printer → 4 Click Save
ॐ
6.97 ਯੁਦ੍ਧਕਾਣ੍ਡ - ਸਪ੍ਤਨਵਤਿਤਮ ਸਰ੍ਗਃ
6.97 Yuddhakanda - Saptanavatitama Sargah
Valmiki Gurmukhi
ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਰਾਮਾਯਣੇ ਯੁਦ੍ਧਕਾਣ੍ਡਮ੍ ।
ਅਥ ਸਪ੍ਤਨਵਤਿਤਮਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ।
ਤਥਾਤੈਃਕृਤ੍ਤਗਾਤ੍ਰੈਸ੍ਤੁਦਸ਼ਗ੍ਰੀਵੇਣਮਾਰ੍ਗਣੈਃ ।
ਬਭੂਵਵਸੁਧਾਤਤ੍ਰਪ੍ਰਕੀਰ੍ਣਾਹਰਿਭਿਸ੍ਤਦਾ ॥ 1 ॥
ਰਾਵਣਸ੍ਯਾਪ੍ਰਸਹ੍ਯਨ੍ਤਂਸ਼ਰਸਮ੍ਪਾਤਮੇਕਤਃ ।
ਨ ਸ਼ੇਕੁਸ੍ਸਹਿਤੁਨ੍ਦੀਪ੍ਤਮ੍ਪਤਙ੍ਗਾਜ੍ਵਲਨਂਯਥਾ ॥ 2 ॥
ਤੇऽਰ੍ਦਿਤਾਨਿਸ਼ਿਤੈਰ੍ਬਾਣੈਃਕ੍ਰੋਸ਼ਨ੍ਤੋਵਿਪ੍ਰਦੁਦ੍ਰੁਵੁਃ ।
ਪਾਵਕਾਰ੍ਚਿਸ੍ਸਮਾਵਿष੍ਟਾਦਹ੍ਯਮਾਨਾਯਥਾਗਜਾਃ ॥ 3 ॥
ਪ੍ਲਵਙ੍ਗਨਾਮਨੀਕਾਨਿਮਹਾਭ੍ਰਾਣੀਵਮਾਰੁਤਃ ।
ਸਯਯੌਸਮਰੇਤਸ੍ਮਿਨ੍ਵਿਧਮਨ੍ਰਾਵਣਸ਼੍ਸ਼ਰੈਃ ॥ 4 ॥
ਕਦਨਨ੍ਤਰਸਾਕृਤ੍ਵਾਰਾਕ੍षਸੇਨ੍ਧ੍ਰੋਵਨੌਕਸਾਮ੍ ।
ਆਸਸਾਦਤਤੋਤ੍ਵਰਿਤਂਯੁਦ੍ਧੇਰਾਘਵਂਸ੍ਤਦਾ ॥ 5 ॥
ਸੁਗ੍ਰੀਵਸ੍ਤਾਨ੍ਕਪੀਨ੍ਦृष੍ਟਵਾਭਗ੍ਨਾਨ੍ਵਿਦ੍ਰਾਵਿਤਾਨ੍ਰਣੇ ।
ਗੁਲ੍ਮੇਸੁषੇਣਨ੍ਨਿਕ੍षਿਪ੍ਯਚਕ੍ਰੇਯੁਦ੍ਧੇऽਦ੍ਭੁਤਮ੍ਮਨਃ ॥ 6 ॥
ਆਤ੍ਮਨਸ੍ਸਦृਸ਼ਂਵੀਰਸ੍ਸਤਨ੍ਨਿਕ੍षਿਪ੍ਯਵਾਨਰਮ੍ ।
ਸੁਗ੍ਰੀਵੋऽऽਭਿਮੁਖਸ਼੍ਸ਼ਤ੍ਰੁਮ੍ਪ੍ਰਤਸ੍ਥੇਪਾਦਪਾਯੁਧਃ ॥ 7 ॥
ਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵਤਃਪृष੍ਠਤਸ਼੍ਚਾਸ੍ਯਸਰ੍ਵੇਯੂਥਾਧਿਪਾਸ੍ਸ੍ਵਯਮ੍ ।
ਅਨੁਜਹ੍ਰੁਰ੍ਮਹਾਸ਼ੈਲਾਨ੍ ਵਿਵਿਧਾਂਸ਼੍ਚਮਹਾਦ੍ਰੁਮਾਨ੍ ॥ 8 ॥
ਸਨਦਨ੍ਯੁਧਿਸੁਗ੍ਰੀਵਸ੍ਸ੍ਵਰੇਣਮਹਤਾਮਹਾਨ੍ ।
ਪਾਤਯਨ੍ਵਿਵਿਧਾਂਸ਼੍ਚਾਨ੍ਯਾਨ੍ਞ੍ਜਗਾਮੋਤ੍ਤਮਰਾਕ੍षਸਾਨ੍ ॥ 9 ॥
ਮਮਨ੍ਥ ਚ ਮਹਾਕਾਯਾਨ੍ਰਾਕ੍षਸਾਨ੍ਵਾਨਰੇਸ਼੍ਵਰਃ ।
ਯੁਗਾਨ੍ਤਸਮਯੇਵਾਯੁਃਪ੍ਰਵृਦ੍ਧਾਨਗਮਾਨਿਵ ॥ 10 ॥
ਰਾਕ੍षਸਾਨਾਮਨੀਕੇषੁਸ਼ੈਲਵਰ੍षਂਵਵਰ੍ष ਹ ।
ਅਸ਼੍ਮਵਰ੍षਂਯਥਾਮੇਘਃਪਕ੍षਿਸਙ੍ਘੇषੁਕਾਨਨੇ ॥ 11 ॥
ਕਪਿਰਾਜਵਿਮੁਕ੍ਤੈਸ੍ਤੈਸ਼੍ਸ਼ੈਲਵਰ੍षੈਸ੍ਤੁਰਾਕ੍षਸਾਃ ।
ਵਿਕੀਰ੍ਣਸ਼ਿਰਸਃਪੇਤੁਰ੍ਨਿਕृਤ੍ਤਾਇਵਪਰ੍ਵਤਾਃ ॥ 12 ॥
ਅਥਸਙ੍ਕ੍षੀਯਮਾਣੇषੁਰਾਕ੍षਸੇषੁਸਮਨ੍ਤਤਃ ।
ਸੁਗ੍ਰੀਵੇਣਪ੍ਰਭਗ੍ਨੇषੁਪਤਤ੍ਸੁਨਿਨਦਤ੍ਸੁ ਚ ॥ 13 ॥
ਵਿਰੂਪਾਕ੍षਸ੍ਸ੍ਵਕਨ੍ਨਾਮਧਨ੍ਵੀਵਿਸ਼੍ਰਾਵ੍ਯਰਾਕ੍षਸਃ ।
ਰਥਾਦਾਪ੍ਲੁਤ੍ਯਦੁਰ੍ਧਰ੍षੋਗਜਸ੍ਕਨ੍ਧਮੁਪਾਰੁਹਤ੍ ॥ 14 ॥
ਸ ਤਨ੍ਦ੍ਵਿਰਦਮਾਰੁਹ੍ਯਵਿਰੂਪਾਕ੍षੋਮਹਾਰਥਃ ।
ਵਨਰ੍ਦਭਨੀਮਨਿਰ੍ਹ੍ਰਾਦਂਵਾਨਰਾਨਭ੍ਯਧਾਵਤ ॥ 15 ॥
ਸੁਗ੍ਰੀਵੇ ਸ ਸ਼ਰਾਨ੍ਘੋਰਾਨ੍ਵਿਸਸਰ੍ਜਚਮੂਮੁਖੇ ।
ਸ੍ਥਾਪਯਾਮਾਸਚੋਦ੍ਵਿਗ੍ਨਾਨ੍ਰਾਕ੍षਸਾਨ੍ ਸਮ੍ਪ੍ਰਹਰ੍षਯਨ੍ ॥ 16 ॥
ਸਤੁਵਿਦ੍ਧਸ਼੍ਸ਼ਿਤੈਰ੍ਬਾਣੈਃਕਪੀਨ੍ਦ੍ਰਸ੍ਤੇਨਰਕ੍षਸਾ ।
ਚੁਕ੍ਰੋਧ ਸ ਮਹਾਕ੍ਰੋਧੋਵਧੇਚਾਸ੍ਯਮਨੋਦਧੇ ॥ 17 ॥
ਤਤਃਪਾਦਪਮੁਦ੍ਧृਤ੍ਯਸ਼ੂਰਸ੍ਸਮ੍ਪ੍ਰਧਨੋਹਰਿਃ ।
ਅਭਿਪਤ੍ਯਜਘਾਨਾਸ੍ਯਪ੍ਰਮੁਖੇਤੁਮਹਾਗਜਮ੍ ॥ 18 ॥
ਸ ਤੁਪ੍ਰਹਾਰਾਭਿਹਤਸ੍ਸੁਗ੍ਰੀਵੇਣਮਹਾਗਜਃ ।
ਅਪਾਸਰ੍ਪਦ੍ਧਨੁਰ੍ਮਾਤ੍ਰਨ੍ਨਿषਸਾਦਨਨਾਦ ਚ ॥ 19 ॥
ਗਜਾਤ੍ਤੁਮਥਿਤਾਤ੍ਤੂਰ੍ਣਮਪਕ੍ਰਮ੍ਯ ਸ ਵੀਰ੍ਯਵਾਨ੍ ।
ਰਾਕ੍षਸੋऽऽਭਿਮੁਖਸ਼੍ਸ਼ਤ੍ਰੁਮ੍ਪ੍ਰਤ੍ਯੁਦ੍ਗਮ੍ਯਤਤਃਕਪਿਮ੍ ॥ 20 ॥
ਆਰ੍षਭਞ੍ਚਰ੍ਮਖਡਗਂ ਚ ਪ੍ਰਗृਹ੍ਯਲਘੁਵਿਕ੍ਰਮਃ ।
ਭਰ੍ਤ੍ਸਯਨ੍ਨਿਵਸੁਗ੍ਰੀਵਮਾਸਸਾਦਵ੍ਯਵਸ੍ਥਿਤਮ੍ ॥ 21 ॥
ਸ ਹਿਤਸ੍ਯਾਭਿਸਙ੍ਕृਦ੍ਧਃਪ੍ਰਗृਹ੍ਯਵਿਪੁਲਾਂਸ਼ਿਲਾਮ੍ ।
ਵਿਰੂਪਾਕ੍षਾਯਚਿਕ੍षੇਪਸੁਗ੍ਰੀਵੋਜਲਦੋਪਮਾਮ੍ ॥ 22 ॥
ਸ ਤਾਂਸ਼ਿਲਾਮਾਪਤਨ੍ਤੀਨ੍ਦृष੍ਟਵਾਰਾਕ੍षਸਪੁਙ੍ਗਵਃ ।
ਅਪਕ੍ਰਮ੍ਯਸੁਵਿਕ੍ਰਾਨ੍ਤਃਖਡਗੇਨਪ੍ਰਾਹਰਤ੍ਤਦਾ ॥ 23 ॥
ਤਤੋ ਭਿਨ੍ਨਪ੍ਰਹਰਣੌ ਮੁष੍ਟਿਭ੍ਯਾਨ੍ ਤੌ ਸਮੀਯਤੁਃ ।
ਤੇਜੋ ਬਲਸਮਾਵਿष੍ਟੌ ਦੀਪ੍ਤਾਵਿਵ ਹੁਤਾਸ਼ਨੌ ॥ 24 ॥
ਸ ਤਦਾ ਸ ਹਸੋਤ੍ਪਤ੍ਯਰਾਕ੍षਸਸ੍ਯਮਹਾਹਵੇ ।
ਮੁष੍ਟਿਂਸਨ੍ਵਰ੍ਤ੍ਯਵੇਗੇਨਪਾਤਯਾਮਾਸਵਕ੍षਸਿ ॥ 25 ॥
ਮੁष੍ਟਿਪ੍ਰਹਾਰਾਭਿਹਤੋਵਿਰੂਪਾਕ੍षੋਨਿਸ਼ਾਚਰਃ ।
ਤੇਨਖਡਗੇਨਸਙ੍ਕृਦ੍ਦਸ੍ਸੁਗ੍ਰੀਵਸ੍ਯਚਮੂਮੁਖੇ ॥ 26 ॥
ਕਵਚਮ੍ਪਾਤਯਾਮਾਸਪਦ੍ਭ੍ਯਾਮਭਿਹਤੋऽऽਪਤਤ੍ ।
ਸ ਸਮੁਤ੍ਥਾਯਪਤਿਤਃਕਪਿਸ੍ਤਸ੍ਯਵ੍ਯਸਰ੍ਜਯਤ੍ ।
ਤਲਪ੍ਰਹਾਰਮਸ਼ਨੇਸ੍ਸਮਾਨਮ੍ਭੀਮਨਿਸ੍ਸ੍ਵਨਮ੍ ॥ 27 ॥
ਤਲਪ੍ਰਹਾਰਨ੍ਤਦ੍ਰਕ੍षਸ੍ਸੁਗ੍ਰੀਵੇਣਸਮੁਦ੍ਯਤਮ੍ ।
ਨੈਪੁਣ੍ਯਾਨ੍ਮੋਚਯਿਤ੍ਵੈਨਮ੍ਮੁष੍ਟਿਨੋਰਸ੍ਯਤਾਡਯਤ੍ ॥ 28 ॥
ਤਸ੍ਸੁਸਙ੍ਕृਦ੍ਧਤਰਃਸੁਗ੍ਰੀਵੋਵਾਨਰੇਸ਼੍ਵਰਃ ॥ 29 ॥
ਮੋਕ੍षਿਤਞ੍ਚਾਤ੍ਮਨੋਦृष੍ਟਵਾਪ੍ਰਹਾਰਨ੍ਤੇਨਰਕ੍षਸਾ ।
ਦਦਰ੍ਸ਼ਾਨ੍ਤਰਨ੍ਤਸ੍ਯਵਿਰੂਪਾਕ੍षਸ੍ਯਵਾਨਰਃ ॥ 30 ॥
ਤਤੋਨ੍ਯਪਾਤਯਤ੍ਕ੍ਰੋਧਾਚ੍ਛਙ੍ਖਦੇਸ਼ੇਮਹਾਤ੍ਤਲਮ੍ ।
ਮਹੇਨ੍ਦ੍ਰਾਸ਼ਨਿਕਲ੍ਪੇਨਤਲੇਨਾਭਿਹਤਃਕ੍षਿਤੌ ॥ 31 ॥
ਪਪਾਤਰੁਧਿਰਕ੍ਲਿਨ੍ਨਸ਼੍ਸ਼ੋਣਿਤਂਸਮੁਦ੍ਯਮਨ੍ ।
ਸ੍ਰੋਤੋਭ੍ਯਸ੍ਤੁਵਿਰੂਪਾਕ੍षੋਜਲਮ੍ਪ੍ਰਸ੍ਰਵਣਾਦਿਵ ॥ 32 ॥
ਵਿਵृਤ੍ਤਨਯਨਙ੍ਕ੍ਰੋਧਾਤ੍ਸਫੇਨਂਰੁਧਿਰਾਪ੍ਲੁਤਮ੍ ।
ਦਦृਸ਼ੁਸ੍ਤੇਵਿਰੂਪਾਕ੍षਂਵਿਰੂਪਾਕ੍षਤਰਙ੍ਕृਤਮ੍ ॥ 33 ॥
ਸ੍ਫੁਰਨ੍ਤਮ੍ਪਰਿਵਰ੍ਤਨ੍ਤਮ੍ਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵੇਨਰੁਧਿਰੋਕ੍षਿਤਮ੍ ।
ਕਰੁਣਂ ਚ ਵਿਨਰ੍ਦਨ੍ਤਨ੍ਦਦृਸ਼ੁਃਕਪਯੋਰਿਪੁਮ੍ ॥ 34 ॥
ਤਥਾਤੁਤੌਸਮ੍ਮ੍ਯਤਿਸਮ੍ਪ੍ਰਯੁਕ੍ਤੌ ।
ਤਰਸ੍ਵਿਨੌਵਾਨਰਰਾਕ੍षਸਾਨਾਮ੍ ॥ 35 ॥
ਵਿਨਾਸ਼ਿਤਮ੍ਪ੍ਰੇਕ੍ष੍ਯਵਿਰੂਪਨੇਤ੍ਰਮ੍ਮਹਾਬਲਨ੍ਤਂਹਰਿਪਾਰ੍ਥਿਵੇਨ ।
ਬਲਂਸਮਸ੍ਤਙ੍ਕਪਿਰਾਕ੍षਸਾਨਾਮੁਨ੍ਮਤ੍ਤਗਙ੍ਗਾਪ੍ਰਤਿਮਮ੍ਬਭੂਵ ॥ 36 ॥
ਇਤ੍ਯਾਰ੍षੇ ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਰਾਮਾਯਣੇ ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਆਦਿਕਾਵ੍ਯੇ ਯੁਦ੍ਧਕਾਣ੍ਡੇ ਸਪ੍ਤਨਵਤਿਤਮਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe yuddhakāṇḍam |
atha saptanavatitamassargaḥ |
tathātaiḥkṛttagātraistudaśagrīveṇamārgaṇaiḥ |
babhūvavasudhātatraprakīrṇāharibhistadā || 1 ||
rāvaṇasyāprasahyantaṃśarasampātamekataḥ |
na śekussahitundīptampataṅgājvalanaṃyathā || 2 ||
te'rditāniśitairbāṇaiḥkrośantovipradudruvuḥ |
pāvakārcissamāviṣṭādahyamānāyathāgajāḥ || 3 ||
plavaṅganāmanīkānimahābhrāṇīvamārutaḥ |
sayayausamaretasminvidhamanrāvaṇaśśaraiḥ || 4 ||
kadanantarasākṛtvārākṣasendhrovanaukasām |
āsasādatatotvaritaṃyuddherāghavaṃstadā || 5 ||
sugrīvastānkapīndṛṣṭavābhagnānvidrāvitānraṇe |
gulmesuṣeṇannikṣipyacakreyuddhe'dbhutammanaḥ || 6 ||
ātmanassadṛśaṃvīrassatannikṣipyavānaram |
sugrīvo''bhimukhaśśatrumpratasthepādapāyudhaḥ || 7 ||
pārśvataḥpṛṣṭhataścāsyasarveyūthādhipāssvayam |
anujahrurmahāśailān vividhāṃścamahādrumān || 8 ||
sanadanyudhisugrīvassvareṇamahatāmahān |
pātayanvividhāṃścānyānñjagāmottamarākṣasān || 9 ||
mamantha ca mahākāyānrākṣasānvānareśvaraḥ |
yugāntasamayevāyuḥpravṛddhānagamāniva || 10 ||
rākṣasānāmanīkeṣuśailavarṣaṃvavarṣa ha |
aśmavarṣaṃyathāmeghaḥpakṣisaṅgheṣukānane || 11 ||
kapirājavimuktaistaiśśailavarṣaisturākṣasāḥ |
vikīrṇaśirasaḥpeturnikṛttāivaparvatāḥ || 12 ||
athasaṅkṣīyamāṇeṣurākṣaseṣusamantataḥ |
sugrīveṇaprabhagneṣupatatsuninadatsu ca || 13 ||
virūpākṣassvakannāmadhanvīviśrāvyarākṣasaḥ |
rathādāplutyadurdharṣogajaskandhamupāruhat || 14 ||
sa tandviradamāruhyavirūpākṣomahārathaḥ |
vanardabhanīmanirhrādaṃvānarānabhyadhāvata || 15 ||
sugrīve sa śarānghorānvisasarjacamūmukhe |
sthāpayāmāsacodvignānrākṣasān sampraharṣayan || 16 ||
satuviddhaśśitairbāṇaiḥkapīndrastenarakṣasā |
cukrodha sa mahākrodhovadhecāsyamanodadhe || 17 ||
tataḥpādapamuddhṛtyaśūrassampradhanohariḥ |
abhipatyajaghānāsyapramukhetumahāgajam || 18 ||
sa tuprahārābhihatassugrīveṇamahāgajaḥ |
apāsarpaddhanurmātranniṣasādananāda ca || 19 ||
gajāttumathitāttūrṇamapakramya sa vīryavān |
rākṣaso''bhimukhaśśatrumpratyudgamyatataḥkapim || 20 ||
ārṣabhañcarmakhaḍagaṃ ca pragṛhyalaghuvikramaḥ |
bhartsayannivasugrīvamāsasādavyavasthitam || 21 ||
sa hitasyābhisaṅkṛddhaḥpragṛhyavipulāṃśilām |
virūpākṣāyacikṣepasugrīvojaladopamām || 22 ||
sa tāṃśilāmāpatantīndṛṣṭavārākṣasapuṅgavaḥ |
apakramyasuvikrāntaḥkhaḍagenaprāharattadā || 23 ||
tato bhinnapraharaṇau muṣṭibhyān tau samīyatuḥ |
tejo balasamāviṣṭau dīptāviva hutāśanau || 24 ||
sa tadā sa hasotpatyarākṣasasyamahāhave |
muṣṭiṃsanvartyavegenapātayāmāsavakṣasi || 25 ||
muṣṭiprahārābhihatovirūpākṣoniśācaraḥ |
tenakhaḍagenasaṅkṛddassugrīvasyacamūmukhe || 26 ||
kavacampātayāmāsapadbhyāmabhihato''patat |
sa samutthāyapatitaḥkapistasyavyasarjayat |
talaprahāramaśanessamānambhīmanissvanam || 27 ||
talaprahārantadrakṣassugrīveṇasamudyatam |
naipuṇyānmocayitvainammuṣṭinorasyatāḍayat || 28 ||
tassusaṅkṛddhataraḥsugrīvovānareśvaraḥ || 29 ||
mokṣitañcātmanodṛṣṭavāprahārantenarakṣasā |
dadarśāntarantasyavirūpākṣasyavānaraḥ || 30 ||
tatonyapātayatkrodhācchaṅkhadeśemahāttalam |
mahendrāśanikalpenatalenābhihataḥkṣitau || 31 ||
papātarudhiraklinnaśśoṇitaṃsamudyaman |
srotobhyastuvirūpākṣojalamprasravaṇādiva || 32 ||
vivṛttanayanaṅkrodhātsaphenaṃrudhirāplutam |
dadṛśustevirūpākṣaṃvirūpākṣataraṅkṛtam || 33 ||
sphurantamparivartantampārśvenarudhirokṣitam |
karuṇaṃ ca vinardantandadṛśuḥkapayoripum || 34 ||
tathātutausammyatisamprayuktau |
tarasvinauvānararākṣasānām || 35 ||
vināśitamprekṣyavirūpanetrammahābalantaṃharipārthivena |
balaṃsamastaṅkapirākṣasānāmunmattagaṅgāpratimambabhūva || 36 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye yuddhakāṇḍe saptanavatitamassargaḥ ||
InfoLyter.in — Sacred Vedic Knowledge Portal · Free forever