📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" 2 A dialog opens 3 Choose "Save as PDF" as printer 4 Click Save
6.96 ਯੁਦ੍ਧਕਾਣ੍ਡ - षਣ੍ਣਵਤਿਤਮ ਸਰ੍ਗਃ
6.96 Yuddhakanda - Shannavatitama Sargah
Valmiki Gurmukhi
ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਰਾਮਾਯਣੇ ਯੁਦ੍ਧਕਾਣ੍ਡਮ੍ ।
ਅਥ षਣ੍ਣਵਤਿਤਮਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ।
ਆਰ੍ਤਾਨਾਂਰਾਕ੍षਸੀਨਾਨ੍ਤੁਲਙ੍ਕਾਯਾਂਵੈਕੁਲੇਕੁਲੇ ।
ਰਾਵਣਃਕਰੁਣਂਸ਼ਬ੍ਦਂਸ਼ੁਸ਼੍ਰਾਵਪਰਿਦੇਵਿਤਮ੍ ॥ 1 ॥
ਸ ਤੁਦੀਰ੍ਘਂਵਿਨਿਃਸ਼੍ਵਸ੍ਯਮੁਹੂਰ੍ਤਨ੍ਧ੍ਯਾਨਮਾਸ੍ਥਿਤਃ ।
ਬਭੂਵਪਰਮਕ੍ਰੁਦ੍ਧੋਰਾਵਣੋਭੀਮਦਰ੍ਸ਼ਨਃ ॥ 2 ॥
ਸਨ੍ਦਸ਼੍ਯਦਸ਼ਨੈਰੋष੍ਠਙ੍ਕ੍ਰੋਧਸਮ੍ਰਕ੍ਤਲੋਚਨਃ ।
ਰਾਕ੍षਸੈਰਪਿਦੁਰ੍ਦਰ੍ਸ਼ਃਕਾਲਾਗ੍ਨਿਰਿਵਮੂਰ੍ਛਿਤਃ ॥ 3 ॥
ਉਵਾਚ ਚ ਸਮੀਪਸ੍ਥਾਨ੍ਰਾਕ੍षਸਾਨ੍ਰਾਕ੍षਸੇਸ਼੍ਵਰਃ ।
ਕ੍ਰੋਧਾਵ੍ਯਕ੍ਤਕਥਸ੍ਤਤ੍ਰਨਿਰ੍ਦਹਨ੍ਨਿਵਚਕ੍षੁषਾ ॥ 4 ॥
ਮਹੋਦਰਮ੍ਮਹਾਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵਂਵਿਰੂਪਾਕ੍षਂ ਚ ਰਾਕ੍षਸਮ੍ ।
ਸ਼ੀਘ੍ਰਂਵਦਤਸੈਨ੍ਯਾਨਿਨਿਰ੍ਯਾਤੇਤਿਮਮਾਜ੍ਞਯਾ ॥ 5 ॥
ਤਸ੍ਯਤਦ੍ਵਚਨਂਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾਰਾਕ੍षਸਾਸ੍ਤੇਭਯਾਰ੍ਦਿਤਾਃ ।
ਚੋਦਯਾਮਾਸੁਰਵ੍ਯਗ੍ਰਾਨ੍ਰਾਕ੍षਸਾਂਸ੍ਤਾਨ੍ਨृਪਾਜ੍ਞਯਾ ॥ 6 ॥
ਤੇਤੁਸਰ੍ਵੇਤਥੇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾਰਾਕ੍षਸਾਭੀਮਦਰ੍ਸ਼ਨਾਃ ।
ਕृਤਸ੍ਵਸ੍ਤ੍ਵਯਨਾਃਸਰ੍ਵੇਤੇਰਣਾਭਿਮੁਖਾਯਯੁਃ ॥ 7 ॥
ਪ੍ਰਤਿਪੂਜ੍ਯਯਥਾਨ੍ਯਾਯਂਰਾਵਣਨ੍ਤੇਮਹਾਰਥਾਃ ।
ਤਸ੍ਥੁਃਪ੍ਰਾਞ੍ਜਲਯਃਸਰ੍ਵੇਭਰ੍ਤੁਰ੍ਵਿਜਯਕਾਙ੍ਕ੍षਿਣਃ ॥ 8 ॥
ਅਥੋਵਾਚਪ੍ਰਹਸ੍ਯੈਤਾਨ੍ਰਾਵਣਃਕ੍ਰੋਧਮੂਰ੍ਛਿਤਃ ।
ਮਹੋਦਰਮਹਾਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵੌਵਿਰੂਪਾਕ੍षਂ ਚ ਰਾਕ੍षਸਮ੍ ॥ 9 ॥
ਅਦ੍ਯਬਾਣੈਰ੍ਧਨੁਰ੍ਮੁਕ੍ਸ੍ਸੈਰ੍ਯੁਗਾਨ੍ਤਾਦਿਤ੍ਯਸਨ੍ਨਿਭੈਃ ।
ਰਾਘਵਂਲਕ੍ष੍ਮਣਞ੍ਚੈਵਨੇष੍ਯਾਮਿਯਮਸਾਦਨਮ੍ ॥ 10 ॥
ਖਰਸ੍ਯਕੁਮ੍ਭਕਰ੍ਣਸ੍ਯਪ੍ਰਹਸੇਨ੍ਦ੍ਰਜਿਤੋਸ੍ਤਥਾ ।
ਕਰਿष੍ਯਾਮਿਪ੍ਰਤੀਕਾਰਮਦ੍ਯਸ਼ਤ੍ਰੁਵਧਾਦਹਮ੍ ॥ 11 ॥
ਨੈਵਾਨ੍ਤਰਿਕ੍षਂ ਨ ਦਿਸ਼ੋ ਨ ਨਦ੍ਯੌਰ੍ਨਾਪਿਸਾਗਰਾਃ ।
ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ੍ਵਙ੍ਗਮਿष੍ਯਨ੍ਤਿਮਦ੍ਬਾਣਜਲਦਾਵृਤਾਃ ॥ 12 ॥
ਅਦ੍ਯਵਾਨਰਮੁਖ੍ਯਾਨਾਨ੍ਤਾਨਿਯੂਥਾਨਿਭਾਗਸ਼ਃ ।
ਧਨੁषਾਸ਼ਰਜਾਲੇਨਵਧਿष੍ਯਾਮਿਪਤਤ੍ਰਿਣਾ ॥ 13 ॥
ਅਦ੍ਯਵਾਨਰਸੈਨ੍ਯਾਨਿਰਥੇਨਪਵਨੌਜਸਾ ।
ਧਨੁਸ੍ਸਮੁਦ੍ਰਾਦੁਦ੍ਭੂਤੈਰ੍ਮਥਿष੍ਯਾਮਿਸ਼ਰੋਰ੍ਮਿਭਿਃ ॥ 14 ॥
ਵ੍ਯਾਕੋਸ਼ਪਦ੍ਮਵਕ੍ਤ੍ਰਾਣਿਪਦ੍ਮਕੇਸਰਵਰ੍ਚਸਾਮ੍ ।
ਅਦ੍ਯਯੂਥਤਟਾਕਾਨਿਗਜਵਤ੍ਪ੍ਰਮਥਾਮ੍ਯਹਮ੍ ॥ 15 ॥
ਸਸ਼ਰੈਰਦ੍ਯਵਦਨੈਸ੍ਸਙ੍ਖ੍ਯੇਵਾਨਰਯੂਥਪਾਃ ।
ਮਣ੍ਡਯਿष੍ਯਨ੍ਤਿਵਸੁਧਾਂਸਨਾਲੈਰਿਵਪਙ੍ਕਜੈਃ ॥ 16 ॥
ਅਦ੍ਯਯੂਥਪ੍ਰਚਣ੍ਡਾਨਾਂਹਰੀਣਾਨ੍ਦ੍ਰੁਮਯੋਧਿਨਾਮ੍ ।
ਮੁਕ੍ਤੇਨੈਕੇषੁਣਾਯੁਦ੍ਧੇਭੇਤ੍ਸ੍ਯਾਮਿ ਚ ਸ਼ਤਂਸ਼ਤਮ੍ ॥ 17 ॥
ਹਤੋਭਰ੍ਤਾਹਤੋਭ੍ਰਾਤਾਯਾਸਾਂ ਚ ਚਤਨਯੋਹਤਃ ।
ਵਧੇਨਾਦ੍ਯਰਿਪੋਸ੍ਤਾਸਾਙ੍ਕਰੋਮ੍ਯਸ਼੍ਰੁਪ੍ਰਮਾਰ੍ਜਨਮ੍ ॥ 18 ॥
ਅਦ੍ਯਮਦ੍ਭਾਣਨਿਰ੍ਭਿਨ੍ਨੈਃਪ੍ਰਕੀਰ੍ਣੈਰ੍ਗਤਚੇਤਨੈਃ ।
ਕਰੋਮਿਵਾਨਰੈਰ੍ਯੁਦ੍ਧੇਯਤ੍ਨਾਵੇਕ੍ष੍ਯਤਲਾਮ੍ਮਹੀਮ੍ ॥ 19 ॥
ਅਦ੍ਯਗੋਮਯਵੋਗृਧ੍ਰਾਸ਼੍ਚਯੇ ਚ ਮਾਂਸਾਸ਼ਿਨੋऽਪਰੇ ।
ਸਰ੍ਵਾਂਸ੍ਤਾਂਸ੍ਤਰ੍ਪਯਿष੍ਯਾਮਿਸ਼ਤ੍ਰੁਮਾਂਸੈਸ਼੍ਸ਼ਰਾਰ੍ਦਿਤੈਃ ॥ 20 ॥
ਕਲ੍ਪ੍ਯਤਾਮ੍ਮੇਰਥਂਸ਼ੀਘ੍ਰਙ੍ਕ੍षਿਪ੍ਰਮਾਨੀਯਤਾਨ੍ਧਨੁਃ ।
ਅਨੁਪ੍ਰਯਾਨ੍ਤੁਮਾਂਯੁਦ੍ਧੇਯੇऽਤ੍ਰਸ਼ਿष੍ਟਾਨਿਸ਼ਾਚਰਾਃ ॥ 21 ॥
ਤਸ੍ਯਤਦ੍ਵਚਨਂਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾਮਹਾਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵੋऽਬ੍ਰਵੀਦ੍ਵਚਃ ।
ਬਲਾਧ੍ਯਕ੍षਾਨ੍ ਸ੍ਥਿਥਾਂਸ੍ਤਤ੍ਰਬਲਂਸਨ੍ਤ੍ਵਰ੍ਯਤਾਮਿਤਿ ॥ 22 ॥
ਬਲਾਧ੍ਯਕ੍षਾਸ੍ਤੁਸਮ੍ਰਬ੍ਦਾਰਾਕ੍षਸਾਂਸ੍ਤਾਨ੍ ਗृਹੇਗृਹੇ ।
ਚੋਦਯਨ੍ਤਃਪਰਿਯਯੁਰ੍ਲਙ੍ਕਾਂਲਘੁਪਰਾਕ੍ਰਮਾਃ ॥ 23 ॥
ਤਤੋਮੁਹੂਰ੍ਤਾਨ੍ਨਿष੍ਪੇਤੂਰਾਕ੍षਸਾਭੀਮਦਰ੍ਸ਼ਨਾਃ ।
ਨਦਨ੍ਤੋਭੀਮਵਦਨਾਨਾਨਾਪ੍ਰਹਰਣੈਰ੍ਭੁਜੈਃ ॥ 24 ॥
ਅਸਿਭਿਃਪਟ੍ਟਸੈਃ ਸ਼ੂਲੈਰ੍ਗਦਾਭਿਰ੍ਮੁਸਲੈਰ੍ਹਲੈਃ ।
ਸ਼ਕ੍ਤਿਭਿਸ੍ਤੀਕ੍ष੍ਣਧਾਰਾਭਿਰ੍ਮਹਦ੍ਭਿਃ ਕੂਟਮੁਦ੍ਗਰੈਃ ॥ 25 ॥
ਯष੍ਟਿਭਿਰ੍ਵਿਮਲੈਸ਼੍ਚਕ੍ਰੈਰ੍ਨਿਸ਼ਿਤੈਸ਼੍ਚਪਰਸ਼੍ਵਥੈਃ ।
ਭਿਨ੍ਦਿਪਾਲੈਃਸ਼ਤਘ੍ਨੀਭਿਰਨ੍ਯੈਸ਼੍ਚਾਪਿਵਰਾਯੁਧੈਃ ॥ 26 ॥
ਅਥਾਨਯਦ੍ਬਲਾਧ੍ਯਕ੍षਸ੍ਸਤ੍ਵਰੋਰਾਵਣਾਜ੍ਞਯਾ ।
ਦ੍ਰੁਤਂਸੂਤਸਮਾਯੁਕ੍ਤਂਯੁਕ੍ਤਾष੍ਟਤੁਰਗਂਰਥਮ੍ ।
ਆਰੁਰੋਹਤਦਾਭੀਮੋਦੀਪ੍ਯਮਾਨਂਸ੍ਵਤੇਜਸਾ ॥ 27 ॥
ਤਤਃਪ੍ਰਯਾਤਸ੍ਸਹਸਾਰਾਕ੍षਸੈਰ੍ਭਹੁਭਿਰ੍ਵृਤਃ ॥ 28 ॥
ਰਾਵਣਃਸਤ੍ਤ੍ਵਗਾਮ੍ਭੀਰ੍ਯਾਦ੍ਦਾਰਯਨ੍ਨਿਵਮੇਦਿਨੀਮ੍ ।
ਰਾਵਣੇਨਾਭ੍ਯਨੁਜ੍ਞਾਤੌਮਹਾਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵਮਹੋਦਰੌ ।
ਵਿਰੂਪਾਕ੍षਸ਼੍ਚਦੁਰ੍ਧਰ੍षੋਰਥਾਨਾਰੁਰੁਹੁਸ੍ਤਦਾ ॥ 29 ॥
ਮੋਕ੍षਿਤਨ੍ ਚਾਤ੍ਮਨੋ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਪ੍ਰਹਾਰਂ ਤੇਨ ਰਕ੍षਸਾ ।
ਸ ਦਦਰ੍ਸ਼ਾਨ੍ਤਰਨ੍ ਤਸ੍ਯ ਵਿਰੂਪਾਕ੍षਸ੍ਯ ਵਾਨਰਃ ॥ 30 ॥
ਤਤੋਯੁਦ੍ਧਾਯਤੇਜਸ੍ਵੀਰਕ੍षੋਗਣਬਲੈਰ੍ਵृਤਃ ।
ਨਿਰ੍ਯਯਾਵੁਦ੍ਯਤਧਨੁਃਕਾਲਾਨ੍ਤਕਯਮੋਪਮਃ ॥ 31 ॥
ਤਤਃਪ੍ਰਜਵਿਤਾਸ਼੍ਵੇਨਰਥੇਨ ਸ ਮਹਾਰਥਃ ।
ਦ੍ਵਾਰੇਣਨਿਰ੍ਯਯੌਤੇਨਯਤ੍ਰਤੌਰਾਮਲਕ੍ष੍ਮਣੌ ॥ 32 ॥
ਤਤੋਨष੍ਟਪ੍ਰਭਃਸੂਰ੍ਯੋਦਿਸ਼ਸ਼੍ਚਤਿਮਿਰਾਵृਤਾਃ ।
ਦ੍ਵਿਜਾਸ਼੍ਚਨੇਦੁਰ੍ਘੋਰਾਸ਼੍ਚਸਞ੍ਚਚਾਲ ਚ ਮੇਦਿਨੀ ॥ 33 ॥
ਵਵਰ੍षਰੁਧਿਰਨ੍ਦੇਵਸ਼੍ਚਸ੍ਖਲੁਸ਼੍ਚਤੁਰਙ੍ਗਮਾਃ ।
ਧ੍ਵਜਾਗ੍ਰੇਨ੍ਯਪਤਦ੍ਗृਧ੍ਰੋਵਿਨੇਦੁਸ਼੍ਚਾਸ਼ਿਵਾਃਸ਼ਿਵਾਃ ॥ 34 ॥
ਨਯਨਞ੍ਚਾਸ੍ਫੁਰਦ੍ਵਾਮਂਵਾਮੋਬਾਹੁਰਕਮ੍ਪਤ ।
ਵਿਵਰ੍ਣਵਦਨਸ਼੍ਸਾਕਤਿਞ੍ਚਿਦਭ੍ਰਸ਼੍ਯਤਸ੍ਵਨਃ ॥ 35 ॥
ਤਤੋਨਿष੍ਪਤਤੋਯੁਦ੍ਧੇਦਸ਼ਗ੍ਰੀਵਸ੍ਯਰਕ੍षਸਃ ।
ਰਣੇਨਿਧਨਸ਼ਂਸੀਨਿਰੂਪਾਣ੍ਯੇਤਾਨਿਜਜ੍ਞਿਰੇ ॥ 36 ॥
ਅਨ੍ਤਰਿਕ੍षਾਤ੍ਪਪਾਤੋਲ੍ਕਾਨਿਰਾਘਤਸਮਨਿਰ੍ਘਾਸ੍ਵਨਾ ।
ਵਿਨੇਦੁਰਸ਼ਿਵਾਗृਧ੍ਰਾਵਾਯਸੈਰਭਿਮਿਸ਼੍ਰਿਤਾਃ ॥ 37 ॥
ਏਤਾਨਚਿਨ੍ਤਯਨ੍ਘੋਰਾਨੁਤ੍ਪਾਤਾਨ੍ਸਮਵਸ੍ਥਿਤਾਨ੍ ।
ਨਿਰ੍ਯਯੌਰਾਵਣੋਮੋਹਾਦ੍ਵਧਾਰ੍ਥਙ੍ਕਾਲਚੋਦਿਤਃ ॥ 38 ॥
ਤੇषਾਨ੍ਤੁਰਥਘੋषੇਣਰਾਕ੍षਸਾਨਾਮ੍ਮਹਾਤ੍ਮਨਾਮ੍ ।
ਵਾਨਰਾਣਾਮਪਿਚਮੂਰ੍ਯੁਦ੍ਧਾਯੈਵਾਭ੍ਯਵਰ੍ਤਤ ॥ 39 ॥
ਤੇषਾਨ੍ਤੁਤੁਮੁਲਂਯੁਦ੍ਧਮ੍ਬਭੂਵਕਪਿਰਕ੍षਸਾਮ੍ ।
ਅਨ੍ਯੋਨ੍ਯਮਾਹ੍ਵਯਾਨਾਨਾਙ੍ਕ੍ਰੁਦ੍ਧਾਨਾਞ੍ਜਯਮਿਚ੍ਛਤਾਮ੍ ॥ 40 ॥
ਤਤਃਕ੍ਰੁਦ੍ਧੋਦਸ਼ਗ੍ਰੀਵਸ਼੍ਸ਼ਰੈਃਕਾਞ੍ਚਨਭੂषਣੈਃ ।
ਵਾਨਰਾਣਾਮਨੀਕੇषੁਚਕਾਰਕਦਨਮ੍ਮਹਤ੍ ॥ 41 ॥
ਵਿਕृਤ੍ਤਸ਼ਿਰਸਃਕੇਚਿਦ੍ਰਾਵਣੇਨਵਲੀਮੁਖਾਃ ।
ਕੇਚਿਦ੍ਵਿਚ੍ਛਿਨ੍ਨਹृਦਯਾਃਕੇਚਿਚ੍ਛ੍ਰੋਤ੍ਰਵਿਵਰ੍ਜਿਤਾਃ ॥ 42 ॥
ਨਿਰੁਚ੍ਛਵਾਸਾਹਤਾਃਕੇਚਿਤ੍ਕੇਚਿਤ੍ਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵੇषੁਦਾਰਿਤਾਃ ।
ਕੇਚਿਦ੍ਵਿਭਿਨ੍ਨਸ਼ਿਰਸਃਕੇਚਿਚ੍ਚਕ੍षੁਰ੍ਵਿਨਾਕृਤਾਃ ॥ 43 ॥
ਦਸ਼ਾਨਨਃਕ੍ਰੋਧਵਿਵृਤ੍ਤਨੇਤ੍ਰੋਯਤੋਯਤੋऽਭ੍ਯੇਤਿਰਥੇਵਸਙ੍ਖ੍ਯੇ ।
ਤਤਸ੍ਤਤਸ੍ਤਸ੍ਯਸ਼ਰਪ੍ਰਵੇਗਂਸੋਢੁਂ ਨ ਸ਼ੇਕੁਰ੍ਹਰਿਯੂਥਪਾਸ੍ਤੇ ॥ 44 ॥
ਇਤ੍ਯਾਰ੍षੇ ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਰਾਮਾਯਣੇ ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਆਦਿਕਾਵ੍ਯੇ ਯੁਦ੍ਧਕਾਣ੍ਡੇ षਣ੍ਣਵਤਿਤਮਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe yuddhakāṇḍam |
atha ṣaṇṇavatitamassargaḥ |
ārtānāṃrākṣasīnāntulaṅkāyāṃvaikulekule |
rāvaṇaḥkaruṇaṃśabdaṃśuśrāvaparidevitam || 1 ||
sa tudīrghaṃviniḥśvasyamuhūrtandhyānamāsthitaḥ |
babhūvaparamakruddhorāvaṇobhīmadarśanaḥ || 2 ||
sandaśyadaśanairoṣṭhaṅkrodhasamraktalocanaḥ |
rākṣasairapidurdarśaḥkālāgnirivamūrchitaḥ || 3 ||
uvāca ca samīpasthānrākṣasānrākṣaseśvaraḥ |
krodhāvyaktakathastatranirdahannivacakṣuṣā || 4 ||
mahodarammahāpārśvaṃvirūpākṣaṃ ca rākṣasam |
śīghraṃvadatasainyāniniryātetimamājñayā || 5 ||
tasyatadvacanaṃśrutvārākṣasāstebhayārditāḥ |
codayāmāsuravyagrānrākṣasāṃstānnṛpājñayā || 6 ||
tetusarvetathetyuktvārākṣasābhīmadarśanāḥ |
kṛtasvastvayanāḥsarveteraṇābhimukhāyayuḥ || 7 ||
pratipūjyayathānyāyaṃrāvaṇantemahārathāḥ |
tasthuḥprāñjalayaḥsarvebharturvijayakāṅkṣiṇaḥ || 8 ||
athovācaprahasyaitānrāvaṇaḥkrodhamūrchitaḥ |
mahodaramahāpārśvauvirūpākṣaṃ ca rākṣasam || 9 ||
adyabāṇairdhanurmukssairyugāntādityasannibhaiḥ |
rāghavaṃlakṣmaṇañcaivaneṣyāmiyamasādanam || 10 ||
kharasyakumbhakarṇasyaprahasendrajitostathā |
kariṣyāmipratīkāramadyaśatruvadhādaham || 11 ||
naivāntarikṣaṃ na diśo na nadyaurnāpisāgarāḥ |
prakāśatvaṅgamiṣyantimadbāṇajaladāvṛtāḥ || 12 ||
adyavānaramukhyānāntāniyūthānibhāgaśaḥ |
dhanuṣāśarajālenavadhiṣyāmipatatriṇā || 13 ||
adyavānarasainyānirathenapavanaujasā |
dhanussamudrādudbhūtairmathiṣyāmiśarormibhiḥ || 14 ||
vyākośapadmavaktrāṇipadmakesaravarcasām |
adyayūthataṭākānigajavatpramathāmyaham || 15 ||
saśarairadyavadanaissaṅkhyevānarayūthapāḥ |
maṇḍayiṣyantivasudhāṃsanālairivapaṅkajaiḥ || 16 ||
adyayūthapracaṇḍānāṃharīṇāndrumayodhinām |
muktenaikeṣuṇāyuddhebhetsyāmi ca śataṃśatam || 17 ||
hatobhartāhatobhrātāyāsāṃ ca catanayohataḥ |
vadhenādyaripostāsāṅkaromyaśrupramārjanam || 18 ||
adyamadbhāṇanirbhinnaiḥprakīrṇairgatacetanaiḥ |
karomivānarairyuddheyatnāvekṣyatalāmmahīm || 19 ||
adyagomayavogṛdhrāścaye ca māṃsāśino'pare |
sarvāṃstāṃstarpayiṣyāmiśatrumāṃsaiśśarārditaiḥ || 20 ||
kalpyatāmmerathaṃśīghraṅkṣipramānīyatāndhanuḥ |
anuprayāntumāṃyuddheye'traśiṣṭāniśācarāḥ || 21 ||
tasyatadvacanaṃśrutvāmahāpārśvo'bravīdvacaḥ |
balādhyakṣān sthithāṃstatrabalaṃsantvaryatāmiti || 22 ||
balādhyakṣāstusamrabdārākṣasāṃstān gṛhegṛhe |
codayantaḥpariyayurlaṅkāṃlaghuparākramāḥ || 23 ||
tatomuhūrtānniṣpetūrākṣasābhīmadarśanāḥ |
nadantobhīmavadanānānāpraharaṇairbhujaiḥ || 24 ||
asibhiḥpaṭṭasaiḥ śūlairgadābhirmusalairhalaiḥ |
śaktibhistīkṣṇadhārābhirmahadbhiḥ kūṭamudgaraiḥ || 25 ||
yaṣṭibhirvimalaiścakrairniśitaiścaparaśvathaiḥ |
bhindipālaiḥśataghnībhiranyaiścāpivarāyudhaiḥ || 26 ||
athānayadbalādhyakṣassatvarorāvaṇājñayā |
drutaṃsūtasamāyuktaṃyuktāṣṭaturagaṃratham |
ārurohatadābhīmodīpyamānaṃsvatejasā || 27 ||
tataḥprayātassahasārākṣasairbhahubhirvṛtaḥ || 28 ||
rāvaṇaḥsattvagāmbhīryāddārayannivamedinīm |
rāvaṇenābhyanujñātaumahāpārśvamahodarau |
virūpākṣaścadurdharṣorathānāruruhustadā || 29 ||
mokṣitan cātmano dṛṣṭvā prahāraṃ tena rakṣasā |
sa dadarśāntaran tasya virūpākṣasya vānaraḥ || 30 ||
tatoyuddhāyatejasvīrakṣogaṇabalairvṛtaḥ |
niryayāvudyatadhanuḥkālāntakayamopamaḥ || 31 ||
tataḥprajavitāśvenarathena sa mahārathaḥ |
dvāreṇaniryayautenayatrataurāmalakṣmaṇau || 32 ||
tatonaṣṭaprabhaḥsūryodiśaścatimirāvṛtāḥ |
dvijāścanedurghorāścasañcacāla ca medinī || 33 ||
vavarṣarudhirandevaścaskhaluścaturaṅgamāḥ |
dhvajāgrenyapatadgṛdhrovineduścāśivāḥśivāḥ || 34 ||
nayanañcāsphuradvāmaṃvāmobāhurakampata |
vivarṇavadanaśsākatiñcidabhraśyatasvanaḥ || 35 ||
tatoniṣpatatoyuddhedaśagrīvasyarakṣasaḥ |
raṇenidhanaśaṃsīnirūpāṇyetānijajñire || 36 ||
antarikṣātpapātolkānirāghatasamanirghāsvanā |
vineduraśivāgṛdhrāvāyasairabhimiśritāḥ || 37 ||
etānacintayanghorānutpātānsamavasthitān |
niryayaurāvaṇomohādvadhārthaṅkālacoditaḥ || 38 ||
teṣānturathaghoṣeṇarākṣasānāmmahātmanām |
vānarāṇāmapicamūryuddhāyaivābhyavartata || 39 ||
teṣāntutumulaṃyuddhambabhūvakapirakṣasām |
anyonyamāhvayānānāṅkruddhānāñjayamicchatām || 40 ||
tataḥkruddhodaśagrīvaśśaraiḥkāñcanabhūṣaṇaiḥ |
vānarāṇāmanīkeṣucakārakadanammahat || 41 ||
vikṛttaśirasaḥkecidrāvaṇenavalīmukhāḥ |
kecidvicchinnahṛdayāḥkecicchrotravivarjitāḥ || 42 ||
nirucchavāsāhatāḥkecitkecitpārśveṣudāritāḥ |
kecidvibhinnaśirasaḥkeciccakṣurvinākṛtāḥ || 43 ||
daśānanaḥkrodhavivṛttanetroyatoyato'bhyetirathevasaṅkhye |
tatastatastasyaśarapravegaṃsoḍhuṃ na śekurhariyūthapāste || 44 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye yuddhakāṇḍe ṣaṇṇavatitamassargaḥ ||