📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" → 2 A dialog opens → 3 Choose "Save as PDF" as printer → 4 Click Save
ॐ
6.90 ਯੁਦ੍ਧਕਾਣ੍ਡ - ਨਵਤਿਤਮ ਸਰ੍ਗਃ
6.90 Yuddhakanda - Navatitama Sargah
Valmiki Gurmukhi
ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਰਾਮਾਯਣੇ ਯੁਦ੍ਧਕਾਣ੍ਡਮ੍ ।
ਅਥ ਨਵਤਿਤਮਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ।
ਯੁਧ੍ਯਮਾਨੌਤੁਤੌਦृष੍ਟਵਾਪ੍ਰਸਕ੍ਤੌਨਰਰਾਕ੍षਸੌ ।
ਪ੍ਰਭਿਨ੍ਨਾਵਿਵਮਾਤਙ੍ਗੌਪਰਸ੍ਪਰਵਧੈषਿਣੌ ॥ 1 ॥
ਤੌਦ੍ਰष੍ਟੁਕਾਮਸ੍ਸਙ੍ਗ੍ਰਾਮੇਪਰਸ੍ਪਰਗਤੌਬਲੀ ।
ਸ਼ੂਰਸ੍ਸਰਾਵਣਭ੍ਰਾਤਾਤਸ੍ਥੌਸਙ੍ਗ੍ਰਾਮਮੂਰ੍ਧਨਿ ॥ 2 ॥
ਤਤੋਵਿष੍ਫਾਰਯਾਮਾਸਮਹਦ੍ਧਨੁਰਵਸ੍ਥਿਤਃ ।
ਉਤ੍ਸਸਰ੍ਜ ਚ ਤੀਕ੍ष੍ਣਾਗ੍ਰਾਨ੍ ਰਾਕ੍षਸੇषੁਮਹਾਸ਼ਰਾਨ੍ ॥ 3 ॥
ਤੇਸ਼ਰਾਃਸ਼ਿਖਿਸਮ੍ਪਰ੍ਸ਼ਾਨਿਪਤਨ੍ਤਸ੍ਸਮਾਹਿਤਾਃ ।
ਰਾਕ੍षਸਾਨ੍ ਦਾਰਯਾਮਾਸੁਰ੍ਵਜ੍ਰਾਣੀਵਮਹਾਗਿਰੀਨ੍ ॥ 4 ॥
ਵਿਭੀषਣਸ੍ਯਾਨੁਚਰਾਸ੍ਤੇਪਿਸ਼ੂਲਾਸਿਪਟ੍ਟਸੈਃ ।
ਚਿਚ੍ਛਿਦੁਃਸਮਰੇਵੀਰਾਨ੍ਰਾਕ੍षਸਾਨ੍ਰਾਕ੍षਸੋਤ੍ਤਮਾਃ ॥ 5 ॥
ਰਾਕ੍षਸੈਸ੍ਸ੍ਸੈਃਪਰਿਵृਤਸ੍ਸਤਦਾਤੁਵਿਭੀषਣਃ ।
ਬਭੌਮਧ੍ਯੇਪ੍ਰਹृष੍ਟਾਨਾਮਾਕਲਭਾਨਾਮਿਵਦ੍ਵਿਪਃ ॥ 6 ॥
ਤਤਸ੍ਸ੍ਸਂਞ੍ਚੋਦਯਾਨੋਵੈਹਰੀਨ੍ਰਕ੍षੋਰਣਪ੍ਰਿਯਾਨ੍ ।
ਉਵਾਚਵਚਨਙ੍ਕਾਲੇਕਾਲਜ੍ਞੋਰਕ੍षਸਾਂਵਰਃ ॥ 7 ॥
ਏਕੋऽਯਂਰਾਕ੍षਸੇਨ੍ਦ੍ਰਸ੍ਯਪਰਾਯਣਮਵਸ੍ਥਿਤਃ ।
ਏਤਚ੍ਛੇषਮ੍ਬਲਨ੍ਤਸ੍ਯਕਿਨ੍ਤਿष੍ਠਤਹਰੀਸ਼੍ਵਰਾਃ ॥ 8 ॥
ਅਸ੍ਮਿਨ੍ਨ੍ਵਿਨਿਹਤੇਪਾਪੇਰਾਕ੍षਸੇਰਣਮੂਰ੍ਥਨਿ ।
ਰਾਵਣਂਵਰ੍ਜਯਿਤ੍ਵਾਤੁਸ਼ੇषਮਸ੍ਯਬਲਂਹਤਮ੍ ॥ 9 ॥
ਪ੍ਰਹਸ੍ਤੋਨਿਹਤੋਵੀਰੋਨਿਕੁਮ੍ਭਸ਼੍ਚਮਹਾਬਲ. ।
ਕੁਮ੍ਭਕਰ੍ਣਸ਼੍ਚਕੁਮ੍ਭਸ਼੍ਚਧੂਮ੍ਰਾਕ੍षਸ਼੍ਚਨਿਸ਼ਾਚਰਃ ॥ 10 ॥
ਜਮ੍ਬੁਮਾਲੀਮਹਾਮਾਲੀਤੀਕ੍ष੍ਣਵੇਗੋऽਸ਼ਨਿਪ੍ਰਭਃ ।
ਸੁਪ੍ਤਘ੍ਨੋਯਜ੍ਞਕੋਪਸ਼੍ਚਵਜ੍ਰਦਂष੍ਟ੍ਰਸ਼੍ਚਰਾਕ੍षਸਃ ॥ 11 ॥
ਸਮ੍ਹ੍ਰਾਦੀਵਿਕਟੋऽਰਿਘ੍ਨਸ੍ਤਪਨੋਦਮਏਵ ਚ ।
ਪ੍ਰਘਾਸਃਪ੍ਰਘਸਸ਼੍ਚੈਵਪ੍ਰਜਙ੍ਘੋਜਙ੍ਘਏਵ ਚ ॥ 12 ॥
ਅਗ੍ਨਿਕੇਤੁਸ਼੍ਚਦੁਰ੍ਧਰ੍षੋਰਸ਼੍ਮਿਕੇਤੁਸ਼੍ਚਵੀਰ੍ਯਵਾਨ੍ ।
ਵਿਦ੍ਯੁਜ੍ਜਿਹ੍ਵਾਦ੍ਵਿਜਿਹ੍ਵਸ਼੍ਚਸੂਰ੍ਯਸ਼ਤ੍ਰੁਸ਼੍ਚਰਾਕ੍षਸਃ ॥ 13 ॥
ਅਕਮ੍ਪਨਃਸੁਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵਸ਼੍ਚਚਕ੍ਰਮਾਲੀ ਚ ਰਾਕ੍षਸਃ ।
ਕਮ੍ਪਨਸ੍ਸਤ੍ਤ੍ਵਵਨ੍ਤੌਤੌਦੇਵਾਨ੍ਤਕਨਰਾਨ੍ਤਕੌ ॥ 14 ॥
ਏਤਾਨ੍ਨਿਹਤ੍ਯਾਤਿਬਲਾਨ੍ਬਹੂਨ੍ਰਾਕ੍षਸਸਤ੍ਤਮਾਨ੍ ।
ਬਾਹੁਭ੍ਯਾਂਸਾਗਰਨ੍ਤੀਰ੍ਤ੍ਵਾਲਙ੍ਘ੍ਯਤਾਙ੍ਗੋष੍ਪਦਂ ਲਘੁ ॥ 15 ॥
ਏਤਾਵਦੇਵਸ਼ੇषਂਵੋਜੇਤਵ੍ਯਮਿਹਵਾਨਰਾਃ ।
ਹਤਾਸ੍ਸਰ੍ਵੇਸਮਾਗਮ੍ਯਰਾਕ੍षਸਾਬਲਦਰ੍ਪਿਤਾਃ ॥ 16 ॥
ਅਯੁਕ੍ਤਨ੍ਨਿਧਨਙ੍ਕਰ੍ਤੁਮ੍ਪੁਤ੍ਰਸ੍ਯਜਨਿਤੁਰ੍ਮਮ ।
ਘृਣਾਮਪਾਸ੍ਯਰਾਮਾਰ੍ਥੇਨਿਹਨ੍ਯਾਮ੍ਭ੍ਰਾਤੁਰਾਤ੍ਮਜਮ੍ ॥ 17 ॥
ਹਨ੍ਤੁਕਾਮਸ੍ਯਮੇਬਾष੍ਪਞ੍ਚਕ੍षੁਸ਼੍ਚੈਵਨਿਰੁਧ੍ਯਤਿ ।
ਤਮੇਵੈषਮਹਾਬਾਹੁਰ੍ਲਕ੍ष੍ਮਣਸ਼੍ਸ਼ਮਯਿष੍ਯਤਿ ॥ 18 ॥
ਵਾਨਰਾਘ੍ਨਤਸਮ੍ਭੂਯਭृਤ੍ਯਾਨਸ੍ਯਸਮੀਪਗਾਨ੍ ।
ਇਤਿਤੇਨਾਤਿਯਸ਼ਸਾਰਾਕ੍षਸੇਨਾਭਿਚੋਦਿਤਾਃ ॥ 19 ॥
ਵਾਨਰੇਨ੍ਦ੍ਰਾਜਹृषਿਰੇਲਾਙ੍ਗੂਲਾਨਿ ਚ ਵਿਵ੍ਯਧੁਃ ।
ਤਤਸ੍ਤੁਕਪਿਸ਼ਾਰ੍ਦੂਲਾਃਸ਼੍ਰਵੇਨ੍ਤਃਸ਼੍ਚਪੁਨਃਪੁਨਃ ॥ 20 ॥
ਮੁਮੁਚੁਰ੍ਵਿਵਿਧਾਨ੍ਨਾਦਾਨ੍ਮੇਘਾਨ੍ ਦृष੍ਟਵੇਵਬਰ੍ਹਿਣਃ ।
ਜਾਮ੍ਬਵਾਨਪਿਤੈਃਸਰ੍ਵੈਃਸਯੂਥ੍ਯੈਰਭਿਸਮ੍ਵृਤਃ ॥ 21 ॥
ਤੇऽਸ਼੍ਮਭਿਸ੍ਤਾਡਯਾਮਾਸੁਰ੍ਨਖੈਰ੍ਧਨ੍ਸ੍ਸੈਸ਼੍ਚਰਾਕ੍षਸਾਨ੍ ।
ਨਿਘ੍ਨਨ੍ਤਮृਕ੍षਾਧਿਪਤਿਂਰਾਕ੍षਸਾਸ੍ਤੇਮਹਾਬਲਾਃ ॥ 22 ॥
ਪਰਿਵਵ੍ਰੁਰ੍ਭਯਨ੍ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾਤਮਨੇਕਵਿਧਾਯੁਥਾਃ ।
ਸ਼ਰੈਃਪਰਸ਼ੁਭਿਸ੍ਤੀਕ੍ष੍ਣੈਃਪਟ੍ਟਿਸ਼ੈਰ੍ਯष੍ਟਿਤੋਮਰੈਃ ॥ 23 ॥
ਜਾਮ੍ਬਵਨ੍ਤਮ੍ਮृਧੇਜਘ੍ਨੁਰ੍ਨਿਘ੍ਨਨ੍ਤਂਰਾਕ੍षਸੀਞ੍ਚਮੂਮ੍ ।
ਸ ਸਮ੍ਪ੍ਰਹਾਰਸ੍ਤੁਮੁਲਃਸਞ੍ਜਜ੍ਞੇਕਪਿਰਕ੍षਸਾਮ੍ ॥ 24 ॥
ਦੇਵਾਸੁਰਾਣਾਙ੍ਕ੍ਰੁਦ੍ਧਾਨਾਂਯਥਾਭੀਮੋਮਹਾਸ੍ਵਨਃ ।
ਹਨੁਮਾਨਪਿਸਙ੍ਕ੍ਰੁਦ੍ਧਃਸਾਨੁਮੁਤ੍ਪਾਟ੍ਯਪਰ੍ਵਤਾਤ੍ ॥ 25 ॥
ਸ ਲਕ੍ष੍ਮਣਂਸ੍ਵਯਮ੍ਪृष੍ਠਾਦਵਰੋਪ੍ਯਮਹਾਮਨਾਃ ।
ਰਕ੍षਸਾਙ੍ਕਦਨਞ੍ਚਕ੍ਰੇਸਮਾਸਾਦ੍ਯਸਹਸ੍ਰਸ਼ਃ ॥ 26 ॥
ਸ ਦਤ੍ਤ੍ਵਾਤੁਮੁਲਂਯੁਦ੍ਧਮ੍ਪਿਤृਵ੍ਯਸ੍ਯੇਨ੍ਦ੍ਰਜਤ੍ ਬਲੀ ।
ਲਕ੍ष੍ਮਣਮ੍ਪਰਵੀਰਘ੍ਨਃਪੁਨਰੇਵਾਭ੍ਯਧਾਵਤ ॥ 27 ॥
ਤੌਪ੍ਰਯੁਦ੍ਦੌਤਦਾਵੀਰੌਮृਧੇਲਕ੍ष੍ਮਣਰਾਕ੍षਸੌ ।
ਸ਼ਰੌਘਾਨਭਿਵਰ੍षਨ੍ਤੌਜਘ੍ਨਤੁਸ੍ਤੌਪਰਸ੍ਪਰਮ੍ ॥ 28 ॥
ਅਭੀਕ੍षਣਮਨ੍ਤਰ੍ਧਦਤੁਸ਼੍ਸ਼ਰਜਾਲੈਰ੍ਮਹਾਬਲੌ ।
ਚਨ੍ਦ੍ਰਾਦਿਤ੍ਯਾਵਿਵੋष੍ਣਾਨ੍ਤੇਯਥਾਮੇਘੈਸ੍ਤਰਸ੍ਵਿਨੌ ॥ 29 ॥
ਨ ਹ੍ਯਾਦਾਨਂ ਨ ਸਨ੍ਧਾਨਨ੍ਧਨੁषੋਵਾਪਰਿਗ੍ਰਹਃ ।
ਨ ਵਿਪ੍ਰਮੋਕ੍षੋਬਾਣਾਨਾਂ ਨ ਵਿਕਰ੍षੋ ਨ ਵਿਗ੍ਰਹਃ ॥ 30 ॥
ਨ ਮੁष੍ਟਿਪ੍ਰਤਿਸਨ੍ਧਾਨਂ ਨ ਲਕ੍ष੍ਯਪ੍ਰਤਿਪਾਦਨਮ੍ ।
ਅਦृਸ਼੍ਯਤਤਯੋਸ੍ਤਤ੍ਰਯੁਧ੍ਯਤੋਃਪਾਣਿਲਾਘਵਾਤ੍ ॥ 31 ॥
ਚਾਪਵੇਗਪ੍ਰਯੁਕ੍ਸ੍ਸੈਸ਼੍ਚਬਾਣਜਾਲੈਃਸਮਨ੍ਤਤਃ ।
ਅਨ੍ਤਰਿਕੇऽਭਿਸਮ੍ਪਨ੍ਨੇ ਨ ਰੂਪਾਣਿਚਕਾਸ਼ਿਰੇ ॥ 32 ॥
ਲਕ੍ष੍ਮਣੋਰਾਵਣਿਮ੍ਪ੍ਰਾਪ੍ਯਰਾਵਣਿਸ਼੍ਚਾਪਿਲਕ੍ष੍ਮਣਮ੍ ।
ਅਵ੍ਯਵਸ੍ਥਾਭਵਤ੍ਯੁਗ੍ਰਾਤਾਭ੍ਯਾਮਨ੍ਯੋਨ੍ਯਵਿਗ੍ਰਹੇ ॥ 33 ॥
ਤਾਭਾਮੁਭਾਭ੍ਯਾਨ੍ਤਰਸਾਪ੍ਰਸृष੍ਟੈਰ੍ਵਿਸ਼ਿਖੈਃਸ਼ਿਤੈਃ ।
ਨਿਰਨ੍ਤਰਮਿਵਾਕਾਸ਼ਮ੍ਬਭੂਵਤਮਸਾਵृਤਮ੍ ॥ 34 ॥
ਤੈਃਪਤਭਦਿਸ਼੍ਚਬਹੁਭਿਸ੍ਤਯੋਃਸ਼ਰਸ਼ਤੈਃਸ਼ਿਤੈਃ ।
ਦਿਸ਼ਸ਼੍ਚਪ੍ਰਦਿਸ਼ਸ਼੍ਚੈਵਬਭੂਵੁਃਸ਼ਰਸਙ੍ਕੁਲਾਃ ॥ 35 ॥
ਤਮਸਾਪਿਹਿਤਂਸਰ੍ਵਮਾਸੀਤ੍ਪ੍ਰਤਿਭਯਮ੍ਮਹਤ੍ ।
ਅਸ੍ਤਙ੍ਗਤੇਸਹਸ੍ਰਾਂਸ਼ੇਸਮ੍ਵृਤੇਤਮਸਾ ਚ ਵੈ ॥ 36 ॥
ਰੁਧਿਰੌਘਾਮਹਾਨਦ੍ਯਃਪ੍ਰਾਵਰ੍ਤਨ੍ਤਸਹਸ੍ਰਸ਼ਃ ।
ਕ੍ਰਵ੍ਯਾਦਾਦਾਰੁਣਾਵਾਗ੍ਭਿਸ਼੍ਚਿਕ੍षਿਪੁਰ੍ਭੀਮਨਿਃਸ੍ਵਨਾਨ੍ ॥ 37 ॥
ਨ ਤਦਾਨੀਂਵਨੌਵਾਯੁਰ੍ਨ ਚ ਜਜ੍ਵਾਲਪਾਵਕਃ ।
ਸ੍ਵ੍ਸ੍ਤ੍ਵਸ੍ਤੁਲੋਕੇਭ੍ਯੈਤਿਜਜਲ੍ਪੁਸ੍ਤੇਮਹਰ੍षਯਃ ॥ 38 ॥
ਸਮ੍ਪੇਤੁਸ਼੍ਚਾਤ੍ਰਸਨ੍ਤਪ੍ਤਾਗਨ੍ਧਰ੍ਵਾਃਸਹਚਾਰਣੈਃ ।
ਅਥਰਾਕ੍षਸਸਿਂਹਸ੍ਯਕृष੍ਣਾਨ੍ ਕਨਕਭੂषਣਾਨ੍ ॥ 39 ॥
ਸ਼ਰੈਸ਼੍ਚਤੁਰ੍ਭਿਃਸੌਮਿਤ੍ਰਿਦ੍ਵਿਵ੍ਯਾਧਚਤੁਰੋਹਯਾਨ੍ ।
ਤਤੋऽਪਰੇਣਭਲ੍ਲੇਨਪੀਤੇਨਨਿਸ਼ਿਤੇਨ ਚ ॥ 40 ॥
ਸਮ੍ਪੂਰ੍ਣਾਯਤਮੁਕ੍ਤੇਨਸੁਪਤ੍ਰੇਣਸੁਵਰ੍ਚਸਾ ।
ਮਹੇਨ੍ਦ੍ਰਾਸ਼ਨਿਕਲ੍ਪੇਨਸੂਤਸ੍ਯਵਿਚਰਿष੍ਯਤਃ ॥ 41 ॥
ਸ ਤੇਨਬਾਣਾਸ਼ਨਿਨਾਤਲਸ਼ਬ੍ਦਾਨੁਵਾਦਿਨਾ ।
ਲਾਘਵਾਦ੍ਰਾਘਵਃਸ਼੍ਰੀਮਾਨ੍ ਸ਼ਿਰਃਕਾਯਾਦਪਾਹਰਤ੍ ॥ 42 ॥
ਸ ਯਨ੍ਤਰਿਮਹਾਤੇਜਾਹਤੇਮਨ੍ਦੋਦਰੀਸੁਤਃ ।
ਸ੍ਵਯਂਸਾਰਥ੍ਯਮਕਰੋਤ੍ਸੁਨਸ਼੍ਚਧਨੁਰਸ੍ਪ ऋਸ਼ਤ੍ ॥ 43 ॥
ਤਦਦ੍ਭੁਤਮਭੂਤ੍ਤਤ੍ਰਸਾਮਰ੍ਥ੍ਯਮ੍ਪਸ਼੍ਯਤਾਂਯੁਧਿ ।
ਹਯੇषੁਵ੍ਯਗ੍ਰਹਸ੍ਤਂ ਤ ਵਿਵ੍ਯਾਧਨਿਸ਼ਿਤੈਃਸ਼ਰੈਃ ॥ 44 ॥
ਧਨੁष੍ਯਥਪੁਨਰ੍ਵ੍ਯਗ੍ਰੇਹਯੇषੁਮੁਮੁਚੇਸ਼ਰਾਨ੍ ।
ਛਿਦ੍ਰੇषੁਤੇषੁਬਾਣੌਘੈਰ੍ਵਿਚਰਨ੍ਤਮਭੀਤਵਤ੍ ॥ 45 ॥
ਅਰ੍ਧਯਾਮਾਸਸਮਰੇਸੌਮਿਤ੍ਰਿਃਸ਼ੀਘ੍ਰਕृਤ੍ਤਮਃ ।
ਨਿਹਤਂਸਾਰਥਿਨ੍ਦृष੍ਟਵਾਸਮਰੇਰਾਵਣਾਤ੍ਮਜਃ ॥ 46 ॥
ਪ੍ਰਜਹੌਸਮਰੋਦ੍ਧਰ੍षਂਵਿषਣ੍ਣਃ ਸ ਬਭੂਵ ਹ ।
ਵਿषਣ੍ਣਵਦਨਨ੍ਦृष੍ਟਵਾਰਾਕ੍षਸਂਹਰਿਯੂਥਪਾਃ ॥ 47 ॥
ਤਤਃਪਰਮਸਮ੍ਹृष੍ਟਾਲਕ੍ष੍ਮਣਞ੍ਚਾਭ੍ਯਪੂਜਯਨ੍ ।
ਤਤਃਪ੍ਰਮਾਥੀਰਭਸਃਸ਼ਰਭੋਗਨ੍ਧਮਾਦਨਃ ॥ 48 ॥
ਅਮृष੍ਯਮਾਣਾਸ਼੍ਚਤ੍ਵਾਰਸ਼੍ਚਕ੍ਰੁਰ੍ਵੇਗਂਹਰੀਸ਼੍ਵਰਾਃ ।
ਤੇਚਾਸ੍ਯਹਯਮੁਖ੍ਯੇषੁਤੂਰ੍ਣਮੁਤ੍ਪਤ੍ਯਵਾਨਰਾਃ ॥ 49 ॥
ਚਤੁਰ੍षੁਸੁਮਹਾਵੀਰ੍ਯਾਨਿਪੇਤੁਰ੍ਭੀਮਵਿਕ੍ਰਮਾਃ ।
ਤੇषਾਮਧਿष੍ਠਿਤਾਨਾਨ੍ਤੈਰ੍ਵਾਨਰੈਃਪਰ੍ਵਤੋਪਮੈਃ ॥ 50 ॥
ਮੁਖੇਭ੍ਯੋਰੁਧਿਰਂਰਕ੍ਤਂਹਯਾਨਾਂਸਮਵਰ੍ਤਤ ।
ਤੇਹਯਾਮਥਿਤਾਭਗ੍ਨਾਵ੍ਯਸਵੋਧਰਣੀਙ੍ਗਤਾਃ ॥ 51 ॥
ਤੇਨਿਹਤ੍ਯਹਯਾਂਸ੍ਤਸ੍ਯਪ੍ਰਮਥ੍ਯ ਚ ਮਹਾਰਥਮ੍ ।
ਪੁਨਰੁਤ੍ਪਤ੍ਯਵੇਗੇਨਤਸ੍ਥੁਰ੍ਲਕ੍ष੍ਮਣਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵਤਃ ॥ 52 ॥
ਸ ਹਤਾਸ਼੍ਵਾਦਵਪ੍ਲੁਤ੍ਯਰਥਾਨ੍ਮਥਿਤਸਾਰਥਿਃ ।
ਸ਼ਰਵਰ੍षੇਣਸੌਮਿਤ੍ਰਿਮਭ੍ਯਧਾਵਤਰਾਵਣਿਃ ॥ 53 ॥
ਤਤੋਮਹੇਨ੍ਦ੍ਰਪ੍ਰਤਿਮਃ ਸ ਲਕ੍ष੍ਮਣਃਪਦਾਤਿਨਨ੍ਤਨ੍ਨਿਹਤੈਰ੍ਹਯੋਤ੍ਤਮੈਃ ।
ਸृਜਨ੍ਤਮਾਜੌਨਿਸ਼ਿਤਾਨ੍ਸ਼ਰੋਤ੍ਤਮਾਨ੍ ਭृਸ਼ਨ੍ਤਦਾਬਾਣਗਣੈਰ੍ਨ੍ਯਵਾਰਯਤ੍ ॥ 54 ॥
ਇਤ੍ਯਾਰ੍षੇ ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਰਾਮਾਯਣੇ ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਆਦਿਕਾਵ੍ਯੇ ਯੁਦ੍ਧਕਾਣ੍ਡੇ ਨਵਤਿਤਮਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe yuddhakāṇḍam |
atha navatitamassargaḥ |
yudhyamānaututaudṛṣṭavāprasaktaunararākṣasau |
prabhinnāvivamātaṅgauparasparavadhaiṣiṇau || 1 ||
taudraṣṭukāmassaṅgrāmeparasparagataubalī |
śūrassarāvaṇabhrātātasthausaṅgrāmamūrdhani || 2 ||
tatoviṣphārayāmāsamahaddhanuravasthitaḥ |
utsasarja ca tīkṣṇāgrān rākṣaseṣumahāśarān || 3 ||
teśarāḥśikhisamparśānipatantassamāhitāḥ |
rākṣasān dārayāmāsurvajrāṇīvamahāgirīn || 4 ||
vibhīṣaṇasyānucarāstepiśūlāsipaṭṭasaiḥ |
cicchiduḥsamarevīrānrākṣasānrākṣasottamāḥ || 5 ||
rākṣasaisssaiḥparivṛtassatadātuvibhīṣaṇaḥ |
babhaumadhyeprahṛṣṭānāmākalabhānāmivadvipaḥ || 6 ||
tatasssaṃñcodayānovaiharīnrakṣoraṇapriyān |
uvācavacanaṅkālekālajñorakṣasāṃvaraḥ || 7 ||
eko'yaṃrākṣasendrasyaparāyaṇamavasthitaḥ |
etaccheṣambalantasyakintiṣṭhataharīśvarāḥ || 8 ||
asminnvinihatepāperākṣaseraṇamūrthani |
rāvaṇaṃvarjayitvātuśeṣamasyabalaṃhatam || 9 ||
prahastonihatovīronikumbhaścamahābala. |
kumbhakarṇaścakumbhaścadhūmrākṣaścaniśācaraḥ || 10 ||
jambumālīmahāmālītīkṣṇavego'śaniprabhaḥ |
suptaghnoyajñakopaścavajradaṃṣṭraścarākṣasaḥ || 11 ||
samhrādīvikaṭo'righnastapanodamaeva ca |
praghāsaḥpraghasaścaivaprajaṅghojaṅghaeva ca || 12 ||
agniketuścadurdharṣoraśmiketuścavīryavān |
vidyujjihvādvijihvaścasūryaśatruścarākṣasaḥ || 13 ||
akampanaḥsupārśvaścacakramālī ca rākṣasaḥ |
kampanassattvavantautaudevāntakanarāntakau || 14 ||
etānnihatyātibalānbahūnrākṣasasattamān |
bāhubhyāṃsāgarantīrtvālaṅghyatāṅgoṣpadaṃ laghu || 15 ||
etāvadevaśeṣaṃvojetavyamihavānarāḥ |
hatāssarvesamāgamyarākṣasābaladarpitāḥ || 16 ||
ayuktannidhanaṅkartumputrasyajaniturmama |
ghṛṇāmapāsyarāmārthenihanyāmbhrāturātmajam || 17 ||
hantukāmasyamebāṣpañcakṣuścaivanirudhyati |
tamevaiṣamahābāhurlakṣmaṇaśśamayiṣyati || 18 ||
vānarāghnatasambhūyabhṛtyānasyasamīpagān |
ititenātiyaśasārākṣasenābhicoditāḥ || 19 ||
vānarendrājahṛṣirelāṅgūlāni ca vivyadhuḥ |
tatastukapiśārdūlāḥśraventaḥścapunaḥpunaḥ || 20 ||
mumucurvividhānnādānmeghān dṛṣṭavevabarhiṇaḥ |
jāmbavānapitaiḥsarvaiḥsayūthyairabhisamvṛtaḥ || 21 ||
te'śmabhistāḍayāmāsurnakhairdhanssaiścarākṣasān |
nighnantamṛkṣādhipatiṃrākṣasāstemahābalāḥ || 22 ||
parivavrurbhayantyaktvātamanekavidhāyuthāḥ |
śaraiḥparaśubhistīkṣṇaiḥpaṭṭiśairyaṣṭitomaraiḥ || 23 ||
jāmbavantammṛdhejaghnurnighnantaṃrākṣasīñcamūm |
sa samprahārastumulaḥsañjajñekapirakṣasām || 24 ||
devāsurāṇāṅkruddhānāṃyathābhīmomahāsvanaḥ |
hanumānapisaṅkruddhaḥsānumutpāṭyaparvatāt || 25 ||
sa lakṣmaṇaṃsvayampṛṣṭhādavaropyamahāmanāḥ |
rakṣasāṅkadanañcakresamāsādyasahasraśaḥ || 26 ||
sa dattvātumulaṃyuddhampitṛvyasyendrajat balī |
lakṣmaṇamparavīraghnaḥpunarevābhyadhāvata || 27 ||
tauprayuddautadāvīraumṛdhelakṣmaṇarākṣasau |
śaraughānabhivarṣantaujaghnatustauparasparam || 28 ||
abhīkṣaṇamantardhadatuśśarajālairmahābalau |
candrādityāvivoṣṇānteyathāmeghaistarasvinau || 29 ||
na hyādānaṃ na sandhānandhanuṣovāparigrahaḥ |
na vipramokṣobāṇānāṃ na vikarṣo na vigrahaḥ || 30 ||
na muṣṭipratisandhānaṃ na lakṣyapratipādanam |
adṛśyatatayostatrayudhyatoḥpāṇilāghavāt || 31 ||
cāpavegaprayukssaiścabāṇajālaiḥsamantataḥ |
antarike'bhisampanne na rūpāṇicakāśire || 32 ||
lakṣmaṇorāvaṇimprāpyarāvaṇiścāpilakṣmaṇam |
avyavasthābhavatyugrātābhyāmanyonyavigrahe || 33 ||
tābhāmubhābhyāntarasāprasṛṣṭairviśikhaiḥśitaiḥ |
nirantaramivākāśambabhūvatamasāvṛtam || 34 ||
taiḥpatabhadiścabahubhistayoḥśaraśataiḥśitaiḥ |
diśaścapradiśaścaivababhūvuḥśarasaṅkulāḥ || 35 ||
tamasāpihitaṃsarvamāsītpratibhayammahat |
astaṅgatesahasrāṃśesamvṛtetamasā ca vai || 36 ||
rudhiraughāmahānadyaḥprāvartantasahasraśaḥ |
kravyādādāruṇāvāgbhiścikṣipurbhīmaniḥsvanān || 37 ||
na tadānīṃvanauvāyurna ca jajvālapāvakaḥ |
svstvastulokebhyaitijajalpustemaharṣayaḥ || 38 ||
sampetuścātrasantaptāgandharvāḥsahacāraṇaiḥ |
atharākṣasasiṃhasyakṛṣṇān kanakabhūṣaṇān || 39 ||
śaraiścaturbhiḥsaumitridvivyādhacaturohayān |
tato'pareṇabhallenapītenaniśitena ca || 40 ||
sampūrṇāyatamuktenasupatreṇasuvarcasā |
mahendrāśanikalpenasūtasyavicariṣyataḥ || 41 ||
sa tenabāṇāśaninātalaśabdānuvādinā |
lāghavādrāghavaḥśrīmān śiraḥkāyādapāharat || 42 ||
sa yantarimahātejāhatemandodarīsutaḥ |
svayaṃsārathyamakarotsunaścadhanuraspa ṛśat || 43 ||
tadadbhutamabhūttatrasāmarthyampaśyatāṃyudhi |
hayeṣuvyagrahastaṃ ta vivyādhaniśitaiḥśaraiḥ || 44 ||
dhanuṣyathapunarvyagrehayeṣumumuceśarān |
chidreṣuteṣubāṇaughairvicarantamabhītavat || 45 ||
ardhayāmāsasamaresaumitriḥśīghrakṛttamaḥ |
nihataṃsārathindṛṣṭavāsamarerāvaṇātmajaḥ || 46 ||
prajahausamaroddharṣaṃviṣaṇṇaḥ sa babhūva ha |
viṣaṇṇavadanandṛṣṭavārākṣasaṃhariyūthapāḥ || 47 ||
tataḥparamasamhṛṣṭālakṣmaṇañcābhyapūjayan |
tataḥpramāthīrabhasaḥśarabhogandhamādanaḥ || 48 ||
amṛṣyamāṇāścatvāraścakrurvegaṃharīśvarāḥ |
tecāsyahayamukhyeṣutūrṇamutpatyavānarāḥ || 49 ||
caturṣusumahāvīryānipeturbhīmavikramāḥ |
teṣāmadhiṣṭhitānāntairvānaraiḥparvatopamaiḥ || 50 ||
mukhebhyorudhiraṃraktaṃhayānāṃsamavartata |
tehayāmathitābhagnāvyasavodharaṇīṅgatāḥ || 51 ||
tenihatyahayāṃstasyapramathya ca mahāratham |
punarutpatyavegenatasthurlakṣmaṇapārśvataḥ || 52 ||
sa hatāśvādavaplutyarathānmathitasārathiḥ |
śaravarṣeṇasaumitrimabhyadhāvatarāvaṇiḥ || 53 ||
tatomahendrapratimaḥ sa lakṣmaṇaḥpadātinantannihatairhayottamaiḥ |
sṛjantamājauniśitānśarottamān bhṛśantadābāṇagaṇairnyavārayat || 54 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye yuddhakāṇḍe navatitamassargaḥ ||
InfoLyter.in — Sacred Vedic Knowledge Portal · Free forever