📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" 2 A dialog opens 3 Choose "Save as PDF" as printer 4 Click Save
6.87 ਯੁਦ੍ਧਕਾਣ੍ਡ - ਸਪ੍ਤਾਸ਼ੀਤਿਤਮ ਸਰ੍ਗਃ
6.87 Yuddhakanda - Saptashititama Sargah
Valmiki Gurmukhi
ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਰਾਮਾਯਣੇ ਯੁਦ੍ਧਕਾਣ੍ਡਮ੍ ।
ਅਥ ਸਪ੍ਤਾਸ਼ੀਤਿਤਮਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ।
ਏਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾਤੁਸੌਮਿਤ੍ਰਿਞ੍ਜਾਤਹਰ੍षੋਵਿਭੀषਣਃ ।
ਧਨੁष੍ਪਾਣਿਨ੍ਨਮਾਦਾਯਤ੍ਵਰਮਾਣੋਜਗਾਮਸਃ ॥ 1 ॥
ਅਵਿਦੂਰਨ੍ਤਤੋਗਤ੍ਵਾਪ੍ਰਵਿਸ਼੍ਯਤੁਮਹਦ੍ਵਨਮ੍ ।
ਦਰ੍ਸ਼ਮਾਮਾਸਤਤ੍ਕਰ੍ਮਲਕ੍ष੍ਮਣਾਤਵਿਭੀषਣਃ ॥ 2 ॥
ਨੀਲਜੀਮੂਤਸਙ੍ਕਾਸ਼ਨ੍ਨ੍ਯਗ੍ਰੋਧਮ੍ਭੀਮਦਰ੍ਸ਼ਨਮ੍ ।
ਤੇਜਸ੍ਵੀਰਾਵਣਭ੍ਰਾਤਾਲਕ੍ष੍ਮਣਾਯਨ੍ਯਵੇਦਯਤ੍ ॥ 3 ॥
ਇਹੋਪਹਾਰਮ੍ਭੂਤਾਨਾਮ੍ਬਲਵਾਨ੍ਰਾਵਣਾਤ੍ਮਜਃ ।
ਉਪਹृਤ੍ਯਤਤਃਪਸ਼੍ਚਾਤ੍ਸਙ੍ਗ੍ਰਾਮਮਭਿਵਰ੍ਤਤੇ ॥ 4 ॥
ਅਦृਸ਼੍ਟਸ੍ਸਰ੍ਵਭੂਤਾਨਾਨ੍ਤਤੋਭਵਤਿਰਾਕ੍षਸਃ ।
ਨਿਹਨ੍ਤਿਸਮਰੇਸ਼ਤ੍ਰੂਨ੍ ਬਧ੍ਨਾਤਿ ਚ ਸ਼ਰੋਤ੍ਤਮੈਃ ॥ 5 ॥
ਤਮਪ੍ਰਵਿष੍ਟਨ੍ਨ੍ਯਗ੍ਰੋਧਮ੍ਬਲਿਨਂਰਾਵਣਾਤ੍ਮਜਮ੍ ।
ਵਿਧ੍ਵਂਸਯਸ਼ਰੈਰ੍ਦੀਪ੍ਟੈਃ ਸਰਥਂਸਾਸ਼੍ਵਸਾਰਥਿਮ੍ ॥ 6 ॥
ਤਥੇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾਮਹਾਤੇਜਾਸ੍ਸੌਮਿਤ੍ਰਿਰ੍ਮਿਤ੍ਰਨਨ੍ਦਨਃ ।
ਬਭੂਵਾਵਸ੍ਥਿਤਸ੍ਤਤ੍ਰਚਿਤ੍ਰਂਵਿਸ੍ਫਾਰਯਨ੍? ਧਨੁਃ ॥ 7 ॥
ਸ ਰਥੇਨਾਗ੍ਨਿਵਰ੍ਣੇਨਬਲਵਾਨ੍ਰਾਵਣਾਤ੍ਮਜਃ ।
ਇਨ੍ਦ੍ਰਜਿਤ੍ਕਵਚੀਖਙ੍ਗੀਸਧ੍ਵਜਃਪ੍ਰਤ੍ਯਦृਸ਼੍ਯਤ ॥ 8 ॥
ਤਮੁਵਾਚਮਹਾਤੇਜਾਃਪੌਲਸ੍ਤ੍ਯਮਪਰਾਜਿਤਮ੍ ।
ਸਮਹ੍ਵਯੇਤ੍ਵਾਂਸਮਰੇਸਮ੍ਯਗ੍ਯੁਦ੍ਧਮ੍ਪ੍ਰਯਚ੍ਛਮੇ ॥ 9 ॥
ਏਵਮੁਕ੍ਤੋਮਹਾਤੇਜਾਮਨਸ੍ਵੀਰਾਵਣਾਤ੍ਮਜਃ ।
ਅਬ੍ਰਵੀਤ੍ਪਰੁषਂਵਾਕ੍ਯਨ੍ਤਤ੍ਰਦृष੍ਟਵਾਵਿਭੀषਣਮ੍ ॥ 10 ॥
ਇਹਤ੍ਵਞ੍ਜਾਤਸਮ੍ਵृਦ੍ਧਃਸਾਕ੍षਾਦ੍ਭ੍ਰਾਤਾਪਿਤੁਰ੍ਮਮ ।
ਕਥਨ੍ਦ੍ਰੁਹ੍ਯਸਿਪੁਤ੍ਰਸ੍ਯਪਿਤृਵ੍ਯੋਮਮਰਾਕ੍षਸ ॥ 11 ॥
ਨ ਜ੍ਞਾਤਿਤ੍ਵਂ ਨ ਸੌਹਾਰ੍ਧਂ ਨ ਜਾਤਿਸ੍ਤਵਦੁਰ੍ਮਤੇ ।
ਪ੍ਰਮਾਣਂ ਨ ਚ ਸੌਦਰ੍ਯਂ ਨ ਧਰ੍ਮੋਧਰ੍ਮਦੂषਣ ॥ 12 ॥
ਸ਼ੋਚ੍ਯਸ੍ਤ੍ਵਮਸਿਦੁਰ੍ਬੁਦ੍ਧੇਨਿਨ੍ਦਨੀਯਸ਼੍ਚਸਾਧੁਭਿਃ ।
ਯਸ੍ਤ੍ਵਂਸ੍ਵਜਨਮੁਤ੍ਸृਜ੍ਯਪਰਭृਤ੍ਯਤ੍ਵਮਾਗਤਃ ॥ 13 ॥
ਨੈਤਛਚਿਥਿਲਯਾਬੁਦ੍ਧ੍ਯਾਤ੍ਵਂਵੇਸਤਿਮਹਦਨ੍ਤਰਮ੍ ।
ਕ੍ਵ ਚ ਸ੍ਵਜਨਸਮ੍ਵਾਸਃਕ੍ਵ ਚ ਨੀਚਪਰਾਸ਼੍ਰਯਃ ॥ 14 ॥
ਗੁਣਵਾਨ੍ਵਾਪਰਜਨਃਸ੍ਵਜਨੋਨਿਰ੍ਗੁਣੋऽਪਿਵਾ ।
ਨਿਰ੍ਗੁਣਃਸ੍ਵਜਨਃਸ਼੍ਰੇਯਾਨ੍ ਯਃਪਰਃਪਰਏਵਸਃ ॥ 15 ॥
ਯਸਸ੍ਸ੍ਵਪਕ੍षਮ੍ਪਰਿਤ੍ਯਜ੍ਯਪਰਪਕ੍षਨ੍ਨਿषੇਵਤੇ ।
ਸ ਸ੍ਵਪਕ੍षੇਕ੍ष੍ਯਮ੍ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੇਪਸ਼੍ਚਾਸ੍ਤ੍ਤੈਰੇਵਹਨ੍ਯਤੇ ॥ 16 ॥
ਨਿਰਨੁਕ੍ਰੋਸ਼ਤਾਚੇਯਂਯਾਦृਸ਼ੀਤੇਨਿਸ਼ਾਚਰ ।
ਸ੍ਵਜਨੇਨਤ੍ਵਯਾਸ਼ਕ੍ਯਮ੍ਪੌਰੁषਂਰਾਵਣਾਨੁਜ ॥ 17 ॥
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤੋਭ੍ਰਾਤृਪੁਤ੍ਰੇਣਪ੍ਰਤ੍ਯੁਵਾਚਵਿਭੀषਣਃ ।
ਅਜਾਨਨ੍ਨਿਵਮਛਚੀਲਙ੍ਕਿਂਰਾਕ੍षਸਵਿਕਤ੍ਥਸੇ ॥ 18 ॥
ਰਾਕ੍षਸੇਨ੍ਦ੍ਰਸੁਤਾਸਾਧੋਪਾਰੁष੍ਯਨ੍ਤ੍ਯਜਗੌਰਵਾਤ੍ ।
ਕੁਲੇਯਦ੍ਯਪ੍ਯਹਞ੍ਜਾਤੋਰਕ੍षਸਾਙ੍ਕ੍ਰੂਰਕਰ੍ਮਣਾਮ੍ ॥ 19 ॥
ਗੁਣੋਯਃਪ੍ਰਥਮੋਨृਣਨ੍ਤਨ੍ਮੇਸ਼ੀਲਮਰਾਕ੍षਸਮ੍ ।
ਨ ਰਮੇਦਾਰੁਣੇਨਾਹਂ ਨ ਚਾਧਰ੍ਮੇਣਵੈਰਮੇ ॥ 20 ॥
ਭ੍ਰਾਤ੍ਰਾਵਿषਸ਼ੀਲੋऽਪਿਕਥਮ੍ਭ੍ਰਾਤਾਨਿਰਸ੍ਯਤੇ ।
ਧਰ੍ਮਾਤ੍ਪ੍ਰਚ੍ਯੁਤਸ਼ੀਲਂਹਿਪੁਰੁषਮ੍ਪਾਪਨਿਸ਼੍ਚਯਮ੍ ॥ 21 ॥
ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾਸੁਖਮਵਾਪ੍ਨੋਤਿਹਸ੍ਤਾਦਾਸ਼ੀਵਿषਂਯਥਾ ।
ਪਰਸ੍ਵਹਰਣੇਯੁਕ੍ਤਮ੍ਪਰਦਾਰਾਭਿਮਰ੍ਸ਼ਕਮ੍ ॥ 22 ॥
ਤ੍ਯਾਜ੍ਯਮਾਹੁਰ੍ਦੁਰਾਤ੍ਮਾਨਂਵੇਸ਼੍ਮਪ੍ਰਜ੍ਵਲਿਤਂਯਥਾ ।
ਪਰਸ੍ਵਾਨਾਂ ਚ ਹਰਣਮ੍ਪਰਦਾਰਾਭਿਮਰ੍ਸ਼ਨਮ੍ ॥ 23 ॥
ਸੁਹृਦਾਮਤਿਸ਼ਙ੍ਕਾ ਚ ਤ੍ਰਯੋਦੋषਾਃਕ੍षਯਾਵਹਾਃ ।
ਮਹਰ੍षੀਣਾਂਵਧੋਘੋਰਸ੍ਸਰ੍ਵਦੇਵੈਸ਼੍ਚਵਿਗ੍ਰਹਃ ॥ 24 ॥
ਅਭਿਮਾਨਸ਼੍ਚਦੋषਸ਼੍ਚਵੈਰਿਤ੍ਵਮ੍ਪ੍ਰਤਿਕੂਲਤਾ ।
ਏਤੇਦੋषਾਮਮਭ੍ਰਾਤੁਰ੍ਜੀਵਿਤੈਸ਼੍ਵਰ੍ਯਨਾਸ਼ਨਾਃ ॥ 25 ॥
ਗੁਣਾਨ੍ਪ੍ਰਚ੍ਛਾਦਯਾਮਾਸੁਃਪਰ੍ਵਤਾਨਿਵਤੋਯਦਾਃ ।
ਦੋषੈਰੇਤੈਃਪਰਿਤ੍ਯਕ੍ਤੋਮਯਾਭ੍ਰਾਤਾਪਿਤਾਤਵ ॥ 26 ॥
ਨੇਯਮਸ੍ਤਿਪੁਰੀਲਙ੍ਕਾ ਨ ਚ ਤ੍ਵਂ ਨ ਚ ਤੇਪਿਤਾ ।
ਅਤਿਮਾਨਨੀ ਚ ਬਾਲਸ਼੍ਚਦੁਰ੍ਵਿਨੀਤਸ਼੍ਚਰਾਕ੍षਸ ।
ਬਦ੍ਧਸ੍ਤ੍ਵਙ੍ਕਾਲਪਾਸ਼ੇਨਬ੍ਰੂਹਿਮਾਂਯਦ੍ਯਦਿਚ੍ਛਸਿ ॥ 27 ॥
ਅਦ੍ਯਤੇਵ੍ਯਸਨਮ੍ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਙ੍ਕਿਮ੍ਮਾਨ੍ਤ੍ਵਾਮਿਹਵਕ੍ष੍ਯਸਿ ।
ਪ੍ਰਵੇष੍ਟੁਂ ਨ ਤ੍ਵਯਾਸ਼ਕ੍ਯਨ੍ਨ੍ਯਗ੍ਰੋਧਂਰਾਕ੍षਸਾਧਮ ॥ 28 ॥
ਧਰ੍षਯਿਤ੍ਵਾ ਚ ਕਾਕੁਤ੍ਸ੍ਥਂ ਨ ਸ਼ਕ੍ਯਞ੍ਜੀਵਿਤੁਨ੍ਤ੍ਵਯਾ ।
ਯੁਧ੍ਯਸ੍ਵਨਰਦੇਵੇਨਲਕ੍ष੍ਮਣੇਨਰਣੇਸਹ ॥ 29 ॥
ਹਤਸ੍ਤ੍ਵਨ੍ਦੇਵਤਾਕਾਰ੍ਯਙ੍ਕਰਿष੍ਯਸਿਯਮਕ੍षਯੇ ।
ਨਿਦਰ੍ਸ਼ਯਿਤ੍ਵਾਤ੍ਮਬਲਂਸਮੁਦ੍ਯਤਙ੍ਕੁਰੁष੍ਵਸਰ੍ਵਾਯੁਧਸਾਯਕਵ੍ਯਯਮ੍ ।
ਨ ਲਕ੍ष੍ਮਣਸ੍ਯੈਤ੍ਯਹਿਬਾਣਗੋਚਰਨ੍ਤ੍ਵਮਦ੍ਯਜੀਵਨ੍ ਸਬਲੋਗਮਿष੍ਯਸਿ ॥ 30 ॥
ਇਤ੍ਯਾਰ੍षੇ ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਰਾਮਾਯਣੇ ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਆਦਿਕਾਵ੍ਯੇ ਯੁਦ੍ਧਕਾਣ੍ਡੇ ਸਪ੍ਤਾਸ਼ੀਤਿਤਮਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe yuddhakāṇḍam |
atha saptāśītitamassargaḥ |
evamuktvātusaumitriñjātaharṣovibhīṣaṇaḥ |
dhanuṣpāṇinnamādāyatvaramāṇojagāmasaḥ || 1 ||
avidūrantatogatvāpraviśyatumahadvanam |
darśamāmāsatatkarmalakṣmaṇātavibhīṣaṇaḥ || 2 ||
nīlajīmūtasaṅkāśannyagrodhambhīmadarśanam |
tejasvīrāvaṇabhrātālakṣmaṇāyanyavedayat || 3 ||
ihopahārambhūtānāmbalavānrāvaṇātmajaḥ |
upahṛtyatataḥpaścātsaṅgrāmamabhivartate || 4 ||
adṛśṭassarvabhūtānāntatobhavatirākṣasaḥ |
nihantisamareśatrūn badhnāti ca śarottamaiḥ || 5 ||
tamapraviṣṭannyagrodhambalinaṃrāvaṇātmajam |
vidhvaṃsayaśarairdīpṭaiḥ sarathaṃsāśvasārathim || 6 ||
tathetyuktvāmahātejāssaumitrirmitranandanaḥ |
babhūvāvasthitastatracitraṃvisphārayan? dhanuḥ || 7 ||
sa rathenāgnivarṇenabalavānrāvaṇātmajaḥ |
indrajitkavacīkhaṅgīsadhvajaḥpratyadṛśyata || 8 ||
tamuvācamahātejāḥpaulastyamaparājitam |
samahvayetvāṃsamaresamyagyuddhamprayacchame || 9 ||
evamuktomahātejāmanasvīrāvaṇātmajaḥ |
abravītparuṣaṃvākyantatradṛṣṭavāvibhīṣaṇam || 10 ||
ihatvañjātasamvṛddhaḥsākṣādbhrātāpiturmama |
kathandruhyasiputrasyapitṛvyomamarākṣasa || 11 ||
na jñātitvaṃ na sauhārdhaṃ na jātistavadurmate |
pramāṇaṃ na ca saudaryaṃ na dharmodharmadūṣaṇa || 12 ||
śocyastvamasidurbuddhenindanīyaścasādhubhiḥ |
yastvaṃsvajanamutsṛjyaparabhṛtyatvamāgataḥ || 13 ||
naitachacithilayābuddhyātvaṃvesatimahadantaram |
kva ca svajanasamvāsaḥkva ca nīcaparāśrayaḥ || 14 ||
guṇavānvāparajanaḥsvajanonirguṇo'pivā |
nirguṇaḥsvajanaḥśreyān yaḥparaḥparaevasaḥ || 15 ||
yasassvapakṣamparityajyaparapakṣanniṣevate |
sa svapakṣekṣyamprāptepaścāsttairevahanyate || 16 ||
niranukrośatāceyaṃyādṛśīteniśācara |
svajanenatvayāśakyampauruṣaṃrāvaṇānuja || 17 ||
ityuktobhrātṛputreṇapratyuvācavibhīṣaṇaḥ |
ajānannivamachacīlaṅkiṃrākṣasavikatthase || 18 ||
rākṣasendrasutāsādhopāruṣyantyajagauravāt |
kuleyadyapyahañjātorakṣasāṅkrūrakarmaṇām || 19 ||
guṇoyaḥprathamonṛṇantanmeśīlamarākṣasam |
na ramedāruṇenāhaṃ na cādharmeṇavairame || 20 ||
bhrātrāviṣaśīlo'pikathambhrātānirasyate |
dharmātpracyutaśīlaṃhipuruṣampāpaniścayam || 21 ||
tyaktvāsukhamavāpnotihastādāśīviṣaṃyathā |
parasvaharaṇeyuktamparadārābhimarśakam || 22 ||
tyājyamāhurdurātmānaṃveśmaprajvalitaṃyathā |
parasvānāṃ ca haraṇamparadārābhimarśanam || 23 ||
suhṛdāmatiśaṅkā ca trayodoṣāḥkṣayāvahāḥ |
maharṣīṇāṃvadhoghorassarvadevaiścavigrahaḥ || 24 ||
abhimānaścadoṣaścavairitvampratikūlatā |
etedoṣāmamabhrāturjīvitaiśvaryanāśanāḥ || 25 ||
guṇānpracchādayāmāsuḥparvatānivatoyadāḥ |
doṣairetaiḥparityaktomayābhrātāpitātava || 26 ||
neyamastipurīlaṅkā na ca tvaṃ na ca tepitā |
atimānanī ca bālaścadurvinītaścarākṣasa |
baddhastvaṅkālapāśenabrūhimāṃyadyadicchasi || 27 ||
adyatevyasanamprāptaṅkimmāntvāmihavakṣyasi |
praveṣṭuṃ na tvayāśakyannyagrodhaṃrākṣasādhama || 28 ||
dharṣayitvā ca kākutsthaṃ na śakyañjīvituntvayā |
yudhyasvanaradevenalakṣmaṇenaraṇesaha || 29 ||
hatastvandevatākāryaṅkariṣyasiyamakṣaye |
nidarśayitvātmabalaṃsamudyataṅkuruṣvasarvāyudhasāyakavyayam |
na lakṣmaṇasyaityahibāṇagocarantvamadyajīvan sabalogamiṣyasi || 30 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye yuddhakāṇḍe saptāśītitamassargaḥ ||