📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" 2 A dialog opens 3 Choose "Save as PDF" as printer 4 Click Save
6.86 ਯੁਦ੍ਧਕਾਣ੍ਡ - षਡਸ਼ੀਤਿਤਮ ਸਰ੍ਗਃ
6.86 Yuddhakanda - Shadashititama Sargah
Valmiki Gurmukhi
ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਰਾਮਾਯਣੇ ਯੁਦ੍ਧਕਾਣ੍ਡਮ੍ ।
ਅਥ षਡਸ਼ੀਤਿਤਮਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ।
ਅਥਤਸ੍ਯਾਮਵਸ੍ਥਾਯਾਂਲਕ੍ष੍ਮਣਂਰਾਵਣਾਨੁਜਃ ।
ਪਰੇषਾਮਹਿਤਂਵਾਕ੍ਯਮਰ੍ਥਸਾਧਕਮਬ੍ਰਵੀਤ੍ ॥ 1 ॥
ਯਦੇਤਦ੍ਰਾਕ੍षਸਾਨੀਕਮ੍ਮੇਘਸ਼੍ਯਾਮਂਵਿਲੋਕ੍ਯਤੇ ।
ਏਤਦਾਯੋਧ੍ਯਤਾਂਸ਼ੀਘ੍ਰਙ੍ਕਪਿਭਿਪਾਦਪਾਯੁਧੈਃ ॥ 2 ॥
ਅਸ੍ਯਾਨੀਕਸ੍ਯਮਹਤੋਭੇਦਨੇਯਤਲਕ੍ष੍ਮਣ ।
ਰਾਕ੍षਸੇਨ੍ਦ੍ਰਸੁਤੋऽਪ੍ਯਤ੍ਰਭਿਨ੍ਨੇਦृਸ਼੍ਯੋਭਵਿष੍ਯਤਿ ॥ 3 ॥
ਸਤ੍ਵਮਿਨ੍ਦ੍ਰਾਸ਼ਨਿਪ੍ਰਖ੍ਯੈਃਸ਼ਰੈਰਵਕਿਰਨ੍ਪਰਾਨ੍ ।
ਅਭਿਦ੍ਰਵਾਸ਼ੁਯਾਵਦ੍ਵੈਨੈਤਤ੍ਕਰ੍ਮਸਮਾਪ੍ਯਤੇ ॥ 4 ॥
ਜ ਹਿਵੀਰਦੁਰਾਤ੍ਮਾਨਮ੍ਮਾਯਾਪਰਮਧਾਰ੍ਮਿਕਮ੍ ।
ਰਾਵਣਿਙ੍ਕ੍ਰੂਰਕਰ੍ਮਾਣਂਸਰ੍ਵਲੋਕਭਯਾਵਹਮ੍ ॥ 5 ॥
ਵਿਭੀषਣਵਚ੍ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾਲਕ੍ष੍ਮਣਸ਼੍ਸ਼ੁਭਲਕ੍षਣਃ ।
ਵਵਰ੍षਸ਼ਰਵਰ੍षਾਣਿਰਾਕ੍षਸੇਨ੍ਦ੍ਰਸੁਤਮ੍ਪ੍ਰਤਿ ॥ 6 ॥
ऋਕ੍षਾਃਸ਼ਾਖਾਮृਗਾਸ਼੍ਚੈਵਦ੍ਰੁਮਦ੍ਰਿਨਖਯੋਧਿਨਃ ।
ਅਭ੍ਯਧਾਵਨ੍ਤਸਹਿਤਾਸ੍ਤਦਨੀਕਮਵਸ੍ਥਿਤਮ੍ ॥ 7 ॥
ਰਾਕ੍षਸਾਸ਼੍ਚਸ਼ਿਤੈਰ੍ਭਾਣੈਰਸਿਭਿਸ਼੍ਸ਼ਕ੍ਤਿਤੋਮਰੈਃ ।
ਉਦ੍ਯਦੈਸਸਂ ਵਰ੍ਤਨ੍ਤਸਮਰੇਕਪਿਸੈਨ੍ਯਜਿਘਾਂਸਵਃ ॥ 8 ॥
ਸ ਸਮ੍ਪ੍ਰਹਾਰਸ੍ਤੁਮੁਲਃਸਞ੍ਜਜ੍ਞੇਕਪਿਰਕ੍षਸਾਮ੍ ।
ਸ਼ਬ੍ਦੇਨਮਹਤਾਲਙ੍ਕਾਨ੍ਨਾਦਯਨ੍ਵੈਸਮਨ੍ਤਤਃ ॥ 9 ॥
ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਸ਼੍ਚਵਿਵਿਧਾਕਾਰੈਸ਼੍ਸ਼ਿਤੈਰ੍ਬਾਣੈਸ਼੍ਚਪਾਦਪੈਃ ।
ਉਦ੍ਯਤੈਰ੍ਗਿਰਿਸ਼ृਙ੍ਗੈਸ਼੍ਚਘੋਰੈਰਾਕਾਸ਼ਮਾਵृਤਮ੍ ॥ 10 ॥
ਤੇਰਾਕ੍षਸਾਵਾਨਰੇषੁਵਿਕृਤਾਨਨਬਾਹਵਃ ।
ਨਿਵੇਸ਼ਯਨ੍ਤਃਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਾਣਿਚਕ੍ਰੁਸ੍ਤੇਸੁਮਹਦ੍ਭਯਮ੍ ॥ 11 ॥
ਤਥੈਵਸਕਲੈਰ੍ਵृਕ੍षੈਰ੍ਗਿਰਿਸ਼ृਙ੍ਗੈਸ਼੍ਚਵਾਨਰਾਃ ।
ਅਭਿਜਘ੍ਨੁਜਘ੍ਨੁਸ਼੍ਚਸਮਰੇਰਾਕ੍षਸਰ੍षਭਾਨ੍ ॥ 12 ॥
ऋਕ੍षਵਾਨਰਮੁਖ੍ਯੈਸ਼੍ਚਮਹਾਕਾਯੈਰ੍ਮਹਾਬਲੈਃ ।
ਰਕ੍षਸਾਂਯੁਧ੍ਯਮਾਨਾਨਾਮ੍ਮਹਦ੍ਭਯਮਜਾਯਤ ॥ 13 ॥
ਸ੍ਵਮਨੀਕਂਵਿषਣ੍ਣਨ੍ਤੁਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾਸ਼ਤ੍ਰੁਭਿਰਰ੍ਦਿਤਮ੍ ।
ਉਦਤਿष੍ਠਤਦੁਰ੍ਦਰ੍षਃ ਸ ਕਰ੍ਮਣ੍ਯਨਨੁष੍ਠਿਤੇ ॥ 14 ॥
ਵृਕ੍षਾਨ੍ਧਕਾਰਾਨ੍ਨਿਰ੍ਗਮ੍ਯਜਾਤਕ੍ਰੋਧਃ ਸ ਰਾਵਣਿਃ ।
ਆਰੁਰੋਹਰਥਂਸਜ੍ਜਮ੍ਪੂਰ੍ਵਯੁਕ੍ਤਂਸੁਸਂਯਤਮ੍ ॥ 15 ॥
ਸ ਭੀਮਕਾਰ੍ਮੁਕਧਰਃਕਾਲਮੇਘਸਮਪ੍ਰਭਃ ।
ਰਕ੍ਤਾਸ੍ਯਨਯਨੋਕृਦ੍ਧੋਮਭੌਮृਤ੍ਯੁਰਿਵਾਨ੍ਤਕਃ ॥ 16 ॥
ਦृष੍ਟਵੈਵਤੁਰਥਸ੍ਥਨ੍ਤਮ੍ਪਰ੍ਯਵਰ੍ਤਤਤਦ੍ਬਲਮ੍ ।
ਰਕ੍षਸਾਮ੍ਭੀਮਵੇਗਾਨਾਂਲਕ੍ष੍ਮਣੇਨਯੁਯੁਤ੍ਸਤਾਮ੍ ॥ 17 ॥
ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਕਾਲੇਤੁਹਨੂਮਾਨੁਦ੍ਯਮ੍ਯਸੁਦੁਰਾਸਦਮ੍ ।
ਧਰਣੀਧਰਸਙ੍ਕਾਸ਼ੋਮਹਾਵृਕ੍षਮਰਿਨ੍ਦਮਃ ॥ 18 ॥
ਸ ਰਾਕ੍षਸਾਨਾਨ੍ਤਤ੍ਸੈਨ੍ਯਙ੍ਕਾਲਾਗ੍ਨਿਰਿਵਨਿਰ੍ਦਹਨ੍ ।
ਚਕਾਰਬਹੁਭਿਰ੍ਵਕ੍षੈਰ੍ਨਿਃਸਞ੍ਜ੍ਞਂਯੁਧਿਵਾਨਰਃ ॥ 19 ॥
ਵਿਧ੍ਵਂਸਨ੍ਤਨ੍ਤਰਸਾਦृष੍ਟਵੈਵਪਵਨਾਤ੍ਮਜਮ੍ ।
ਰਾਕ੍षਸਾਨਾਂਸਹਸ੍ਰਾਣਿਹਨੂਮਨ੍ਤਮਵਾਕਿਰਨ੍ ॥ 20 ॥
ਸ਼ਿਤਸ਼ੂਲਧਰਾਸ਼੍ਸ਼ੂਲੈਰਸਿਭਿਸ਼੍ਚਾਸਿਪਾਣਯਃ ।
ਸ਼ਕ੍ਤਿਹਸ੍ਤਾਸ਼੍ਚਭਿਸ਼੍ਸ਼ਕ੍ਤਿਪਟ੍ਟਸੈਃ ਪਟ੍ਟਸਾਯੁਧਾਃ ॥ 21 ॥
ਪਰਿਘੈਸ਼੍ਚਗਦਾਭਿਸ਼੍ਚਕੁਨ੍ਤੈਸ਼੍ਚਸ਼ੁਭਦਰ੍ਸ਼ਨੈਃ ।
ਸ਼ਤਸ਼ਸ਼੍ਚਸ਼ਤਘ੍ਨੀਭਿਰਾਯਸੈਰਪਿਮੁਦ੍ਗਰੈਃ ॥ 22 ॥
ਘੋਰੈਃਪਰਸ਼ੁਭਿਸ਼੍ਚੈਵਭਿਦਨਿਪਾਲੈਸ਼੍ਚਰਾਕ੍षਸਾਃ ।
ਮੁष੍ਟਿਭਿਰ੍ਵਜ੍ਰਕਲ੍ਪੈਸ਼੍ਚਤਲੈਰਸ਼ਨਿਸਨ੍ਨਿਭੈਃ ॥ 23 ॥
ਅਭਿਜਘ੍ਨੁਃਸਮਾਸਾਦ੍ਯਸਮਨ੍ਤਾਤ੍ਪਰ੍ਵਤੋਪਮਮ੍ ।
ਤੇषਾਮਪਿ ਚ ਸਙ੍ਗ੍ਰੁਦ੍ਧਸ਼੍ਚਕਾਰਕਦਨਮ੍ਮਹਤ੍ ॥ 24 ॥
ਸ ਦਦਰ੍ਸ਼ਕਪਿਸ਼੍ਰੇष੍ਠਮਚਲੋਪਮਮਿਨ੍ਦ੍ਰਜਿਤ੍ ।
ਸੂਦਮਾਨਮਸਨ੍ਤ੍ਰਸ੍ਤਮਮਿਤ੍ਰਾਨ੍ ਪਵਨਾਤ੍ਮਜਮ੍ ॥ 25 ॥
ਸ ਸਾਰਥਿਮੁਵਾਚੇਦਂਯਾਹਿਯਤ੍ਰੈषਵਾਨਰਃ ।
ਕ੍षਯਮੇਵਹਿਨਃਕੁਰ੍ਯਾਦ੍ਰਾਕ੍षਸਾਮੁਪੇਕ੍षਿਤਃ ॥ 26 ॥
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤਸ੍ਸਾਰਥਿਸ੍ਤੇਨਯਯੌਯਤ੍ਰ ਨ ਮਾਰੁਤਿਃ ।
ਵਹਨ੍ ਪਰਮਦੁਰ੍ਧਰ੍षਂਸ੍ਥਿਤਮਿਨ੍ਦ੍ਰਜਿਤਂਰਥੇ ॥ 27 ॥
ਸੋऽਭ੍ਯੁਪੇਤ੍ਯਸ਼ਰਾਨ੍ਖਙ੍ਗਾਨ੍ਪਟ੍ਟਸਾਸਿਪਰਸ਼੍ਵਧਾਨ੍ ।
ਅਭ੍ਯਵਰ੍षਤਦੁਰ੍ਧਰ੍षਃਕਪਿਮੂਰ੍ਥਨਿਰਾਕ੍षਸਃ ॥ 28 ॥
ਤਾਨਿਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਾਣਿਘੋਰਾਣਿਪ੍ਰਤਿਗृਹ੍ਯ ਸ ਮਾਰੁਤਿਃ ।
ਰੋषੇਣਮਹਤਾਵਿष੍ਟੋਵਾਕ੍ਯਞ੍ਚੇਦਮੁਵਾਚ ਹ ॥ 29 ॥
ਯੁਧ੍ਯਸ੍ਵਯਦਿਸ਼ੂਰੋऽਸਿਰਾਵਣਾਤ੍ਮਜਦੁਰ੍ਮਤੇ ।
ਵਾਯੁਪੁਤ੍ਰਂਸਮਾਸਾਦ੍ਯ ਨ ਜੀਵਨ੍ ਪ੍ਰਤਿਯਾਸ੍ਯਸਿ ॥ 30 ॥
ਬਾਹੁਭ੍ਯਾਂਸਮ੍ਪ੍ਰਤਿਯੁਧ੍ਯਸ੍ਵਯਦਿਮੇਦ੍ਵਨ੍ਦ੍ਵਮਾਹਵੇ ।
ਵੇਗਂਸਹਸ੍ਵਦੁਰ੍ਬੁਦ੍ਧੇਤਤਸ੍ਤ੍ਵਂਰਕ੍षਸਾਂਵਰਃ ॥ 31 ॥
ਹਨੂਮਨ੍ਤਞ੍ਜਿਘਾਂਸਨ੍ਤਂਸਮੁਦ੍ਯਤਸ਼ਰਾਸਨਮ੍ ।
ਰਾਵਣਾਤ੍ਮਜਮਾਚष੍ਟੇ ਲਕ੍ष੍ਮਣਾਯ ਵਿਭੀषਣਃ ॥ 32 ॥
ਯਸ੍ਸਵਾਸਵਨਿਰ੍ਜੇਤਾਰਾਵਣਸ੍ਯਾਤ੍ਮਸਮ੍ਭਵਃ ।
ਸ ਏषਰਥਮਾਸ੍ਥਾਯਹਨੂਮਨ੍ਤਞ੍ਜਿਘਾਂਸਤਿ ॥ 33 ॥
ਤਮਪ੍ਰਤਿਮਸਂਸ੍ਥਾਨੈਸ਼੍ਸ਼ਰੈਸ਼੍ਸ਼ਤ੍ਰੁਨਿਵਾਰਣੈਃ ।
ਜੀਵਿਤਾਨ੍ਤਕਰੈਰ੍ਘੋਰੈਃਸੌਮਿਤ੍ਰੇਰਾਵਣਿਞ੍ਜਹਿ ॥ 34 ॥
ਇਤ੍ਯੇਵਮੁਕ੍ਤਸ੍ਤੁਤਦਾਮਹਾਤ੍ਮਾਵਿਭੀषਣੇਨਾਰਿਵਿਭੀषਣੇਨ ।
ਦਦਰ੍ਸ਼ਤਮ੍ਪਰ੍ਵਤਸਨ੍ਨਿਕਾਸ਼ਂਰਥਸ੍ਥਿਤਮ੍ਭੀਮਬਲਨ੍ਦੁਰਾਸਦਮ੍ ॥ 35 ॥
ਇਤ੍ਯਾਰ੍षੇ ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਰਾਮਾਯਣੇ ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਆਦਿਕਾਵ੍ਯੇ ਯੁਦ੍ਧਕਾਣ੍ਡੇ षਡਸ਼ੀਤਿਤਮਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe yuddhakāṇḍam |
atha ṣaḍaśītitamassargaḥ |
athatasyāmavasthāyāṃlakṣmaṇaṃrāvaṇānujaḥ |
pareṣāmahitaṃvākyamarthasādhakamabravīt || 1 ||
yadetadrākṣasānīkammeghaśyāmaṃvilokyate |
etadāyodhyatāṃśīghraṅkapibhipādapāyudhaiḥ || 2 ||
asyānīkasyamahatobhedaneyatalakṣmaṇa |
rākṣasendrasuto'pyatrabhinnedṛśyobhaviṣyati || 3 ||
satvamindrāśaniprakhyaiḥśarairavakiranparān |
abhidravāśuyāvadvainaitatkarmasamāpyate || 4 ||
ja hivīradurātmānammāyāparamadhārmikam |
rāvaṇiṅkrūrakarmāṇaṃsarvalokabhayāvaham || 5 ||
vibhīṣaṇavacśrutvālakṣmaṇaśśubhalakṣaṇaḥ |
vavarṣaśaravarṣāṇirākṣasendrasutamprati || 6 ||
ṛkṣāḥśākhāmṛgāścaivadrumadrinakhayodhinaḥ |
abhyadhāvantasahitāstadanīkamavasthitam || 7 ||
rākṣasāścaśitairbhāṇairasibhiśśaktitomaraiḥ |
udyadaisasaṃ vartantasamarekapisainyajighāṃsavaḥ || 8 ||
sa samprahārastumulaḥsañjajñekapirakṣasām |
śabdenamahatālaṅkānnādayanvaisamantataḥ || 9 ||
śastraścavividhākāraiśśitairbāṇaiścapādapaiḥ |
udyatairgiriśṛṅgaiścaghorairākāśamāvṛtam || 10 ||
terākṣasāvānareṣuvikṛtānanabāhavaḥ |
niveśayantaḥśastrāṇicakrustesumahadbhayam || 11 ||
tathaivasakalairvṛkṣairgiriśṛṅgaiścavānarāḥ |
abhijaghnujaghnuścasamarerākṣasarṣabhān || 12 ||
ṛkṣavānaramukhyaiścamahākāyairmahābalaiḥ |
rakṣasāṃyudhyamānānāmmahadbhayamajāyata || 13 ||
svamanīkaṃviṣaṇṇantuśrutvāśatrubhirarditam |
udatiṣṭhatadurdarṣaḥ sa karmaṇyananuṣṭhite || 14 ||
vṛkṣāndhakārānnirgamyajātakrodhaḥ sa rāvaṇiḥ |
āruroharathaṃsajjampūrvayuktaṃsusaṃyatam || 15 ||
sa bhīmakārmukadharaḥkālameghasamaprabhaḥ |
raktāsyanayanokṛddhomabhaumṛtyurivāntakaḥ || 16 ||
dṛṣṭavaivaturathasthantamparyavartatatadbalam |
rakṣasāmbhīmavegānāṃlakṣmaṇenayuyutsatām || 17 ||
tasmin kāletuhanūmānudyamyasudurāsadam |
dharaṇīdharasaṅkāśomahāvṛkṣamarindamaḥ || 18 ||
sa rākṣasānāntatsainyaṅkālāgnirivanirdahan |
cakārabahubhirvakṣairniḥsañjñaṃyudhivānaraḥ || 19 ||
vidhvaṃsantantarasādṛṣṭavaivapavanātmajam |
rākṣasānāṃsahasrāṇihanūmantamavākiran || 20 ||
śitaśūladharāśśūlairasibhiścāsipāṇayaḥ |
śaktihastāścabhiśśaktipaṭṭasaiḥ paṭṭasāyudhāḥ || 21 ||
parighaiścagadābhiścakuntaiścaśubhadarśanaiḥ |
śataśaścaśataghnībhirāyasairapimudgaraiḥ || 22 ||
ghoraiḥparaśubhiścaivabhidanipālaiścarākṣasāḥ |
muṣṭibhirvajrakalpaiścatalairaśanisannibhaiḥ || 23 ||
abhijaghnuḥsamāsādyasamantātparvatopamam |
teṣāmapi ca saṅgruddhaścakārakadanammahat || 24 ||
sa dadarśakapiśreṣṭhamacalopamamindrajit |
sūdamānamasantrastamamitrān pavanātmajam || 25 ||
sa sārathimuvācedaṃyāhiyatraiṣavānaraḥ |
kṣayamevahinaḥkuryādrākṣasāmupekṣitaḥ || 26 ||
ityuktassārathistenayayauyatra na mārutiḥ |
vahan paramadurdharṣaṃsthitamindrajitaṃrathe || 27 ||
so'bhyupetyaśarānkhaṅgānpaṭṭasāsiparaśvadhān |
abhyavarṣatadurdharṣaḥkapimūrthanirākṣasaḥ || 28 ||
tāniśastrāṇighorāṇipratigṛhya sa mārutiḥ |
roṣeṇamahatāviṣṭovākyañcedamuvāca ha || 29 ||
yudhyasvayadiśūro'sirāvaṇātmajadurmate |
vāyuputraṃsamāsādya na jīvan pratiyāsyasi || 30 ||
bāhubhyāṃsampratiyudhyasvayadimedvandvamāhave |
vegaṃsahasvadurbuddhetatastvaṃrakṣasāṃvaraḥ || 31 ||
hanūmantañjighāṃsantaṃsamudyataśarāsanam |
rāvaṇātmajamācaṣṭe lakṣmaṇāya vibhīṣaṇaḥ || 32 ||
yassavāsavanirjetārāvaṇasyātmasambhavaḥ |
sa eṣarathamāsthāyahanūmantañjighāṃsati || 33 ||
tamapratimasaṃsthānaiśśaraiśśatrunivāraṇaiḥ |
jīvitāntakarairghoraiḥsaumitrerāvaṇiñjahi || 34 ||
ityevamuktastutadāmahātmāvibhīṣaṇenārivibhīṣaṇena |
dadarśatamparvatasannikāśaṃrathasthitambhīmabalandurāsadam || 35 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye yuddhakāṇḍe ṣaḍaśītitamassargaḥ ||