6.131 Yuddhakanda - Shrirama Pattabhishekam - Ekatrimshadadhikashatatama Sargah

ॐ

6.131 ਯੁਦ੍ਧਕਾਣ੍ਡ - ਸ਼੍ਰੀਰਾਮ ਪਟ੍ਟਾਭਿषੇਕਮ੍ - ਏਕਤ੍ਰਿਂਸ਼ਦਧਿਕਸ਼ਤਤਮ ਸਰ੍ਗਃ

Rama Valmiki Gurmukhi

ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਰਾਮਾਯਣੇ ਯੁਦ੍ਧਕਾਣ੍ਡਮ੍ ।

ਅਥ ਏਕਤ੍ਰਿਂਸ਼ਦਧਿਕਸ਼ਤਤਮਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ।

ਸ਼ਿਰਸ੍ਯਞ੍ਜਲਿਮਾਧਾਯਕੈਕੇਯ੍ਯਾਨਨ੍ਦਵਰ੍ਧਨਃ ।

ਬਭਾषੇਭਰਤੋਜ੍ਯੇष੍ਠਂਰਾਮਂਸਤ੍ਯਪਰਾਕ੍ਰਮਮ੍ ॥ 1 ॥

ਪੂਜਿਤਾਮਾਮਿਕਾਮਾਤਾਦਤ੍ਤਂਰਾਜ੍ਯਮਿਦਮ੍ਮਮ ।

ਤਦ੍ਦਦਾਮਿਪੁਨਸ੍ਤੁਭ੍ਯਂਯਥਾਤ੍ਵਮਦਦਾਮਮ ॥ 2 ॥

ਧੁਰਮੇਕਾਕਿਨਾਨ੍ਯਸ੍ਤਾਂਵृषਭੇਣਬਲੀਯਸਾ ।

ਕਿਸ਼ੋਰਵਦ੍ਗੁਰੁਮ੍ਭਾਰਂ ਨ ਵੋਢੁਮਹਮੁਤ੍ਸਹੇ ॥ 3 ॥

ਵਾਰਿਵੇਗੇਨਮਹਤਾਭਿਨ੍ਨਸ੍ਸੇਤੁਰਿਵਕ੍षਰਨ੍ ।

ਦੁਰ੍ਬਨ੍ਧਨਮਿਦਮ੍ਮਨ੍ਯੇਰਾਜ੍ਯਚ੍ਛ੍ਰਿਦਮਸਮ੍ਵृਤਮ੍ ॥ 4 ॥

ਗਤਿਙ੍ਖਰੈਵਾਸ਼੍ਵਸ੍ਯਹਂਸਸ੍ਯੇਵ ਚ ਵਾਯਸਃ ।

ਨਾਨ੍ਵੇਤੁਮੁਤ੍ਸਹੇਰਾਮ ਤਵਮਾਰ੍ਗਮਰਿਨ੍ਦਮ ॥ 5 ॥

ਯਥਾਚਾਰੋਪਿਤੋਵृਕ੍षੋਜਾਤਸ਼੍ਚਾਰ੍ਨ੍ਨ੍ਤਿਵੇਸ਼ਨੇ ।

ਮਹਾਂਸ਼੍ਚਸੁਦੁਰਾਰੋਹੋਮਹਾਸ੍ਕਨ੍ਦਃਪ੍ਰਸ਼ਾਖਵਾਨ੍ ॥ 6 ॥

ਸ਼ੀਰ੍ਯੇਤਪੁष੍ਪਿਤੋਭੂਤ੍ਵਾ ਨ ਫਲਾਨਿਪ੍ਰਦਰ੍ਸ਼ਯਨ੍ ।

ਤਸ੍ਯਨਾਨੁਭਵੇਦਰ੍ਥਂਯਸ੍ਯਹੇਤੋਸ੍ਸਰੋਪਿਤਃ ॥ 7 ॥

ਏषੋਪਮਾਮਹਾਬਾਹੋਤ੍ਵਮਰ੍ਥਂਵੇਤ੍ਤੁਮਰ੍ਹਸਿ ।

ਯਦ੍ਯਸ੍ਮਾਨ੍ਮਨੁਜੇਨ੍ਦ੍ਰਤ੍ਵਮ੍ਭਰ੍ਤਾਭृਤ੍ਯਾਨ੍ਨਸ਼ਾਧਿਹਿ ॥ 8 ॥

ਜਗਦਦ੍ਯਾਭਿषਿਕ੍ਤਨ੍ਤ੍ਵਾਮਨੁਪਸ਼੍ਯਤੁਰਾਘਵ ।

ਪ੍ਰਤਪਨ੍ਤਮਿਵਾਦਿਤ੍ਯਮ੍ਮਧ੍ਯਾਹ੍ਨੇਦੀਪ੍ਤਤੇਜਸਮ੍ ॥ 9 ॥

ਤੂਰ੍ਯਸਙ੍ਘਾਨ੍ਤਿਰ੍ਘੋषੈਃਕਾਞ੍ਚੀਨੂਪੁਰਨਿਃਸ੍ਵਨੈਃ ।

ਮਧੁਰੈਰ੍ਗੀਤਸ਼ਬ੍ਦੈਸ਼੍ਚਪ੍ਰਤਿਬੁਧ੍ਯਸ੍ਵਸ਼ੇष੍ਵ ਚ ॥ 10 ॥

ਯਾਵਦਾਵਰ੍ਤਤੇਚਕ੍ਰਂਯਾਵਤੀ ਚ ਵਸੁਨ੍ਧਰਾ ।

ਤਾਵਤ੍ਤ੍ਵਮਿਹਲੋਕਸ੍ਯਸ੍ਵਾਮਿਤ੍ਵਮਨੁਵਰ੍ਤਯ ॥ 11 ॥

ਭਰਤਸ੍ਯਵਚ੍ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾਰਾਮਃਪਰਪੁਰਞ੍ਜਯਃ ।

ਤਥੇਤਿਪ੍ਰਤਿਜਗ੍ਰਾਹਨਿषਸਾਦਾਸਨੇਸ਼ੁਭੇ ॥ 12 ॥

ਤਤਸ਼੍ਸ਼ਤ੍ਰੁਘ੍ਨਵਚਨਾਨ੍ਨਿਪੁਣਾਃਸ਼੍ਮਸ਼੍ਰੁਵਰ੍ਧਨਾਃ ।

ਸੁਖਹਸ੍ਤਾਃਸੁਸ਼ੀਘ੍ਰਾਸ਼੍ਚਰਾਘਵਮ੍ਪਰ੍ਯਵਾਰਯਨ੍ ॥ 13 ॥

ਪੂਰ੍ਵਨ੍ਤੁਭਰਤੇਸ੍ਨਾਤੇਲਕ੍ष੍ਮਣੇ ਚ ਮਹਾਬਲੇ ।

ਸੁਗ੍ਰੀਵੇਵਾਨਰੇਨ੍ਦ੍ਰੇ ਚ ਰਾਕ੍षਸੇਨ੍ਦ੍ਰੇਵਿਭੀषਣੇ ॥ 14 ॥

ਵਿਸ਼ੋਧਿਤਜਟਸ੍ਸ੍ਨਾਤਸ਼੍ਚਿਤ੍ਰਮਾਲ੍ਯਾਨੁਲੇਪਨਃ ।

ਮਹਾਰ੍ਹਵਸਨੋਪੇਤਸ੍ਤਸ੍ਥੌਤਤ੍ਰਸ਼੍ਰਿਯਾਜ੍ਵਲਨ੍ ॥ 15 ॥

ਪ੍ਰਤਿਕਰ੍ਮ ਚ ਰਾਮਸ੍ਯਕਾਰਯਾਮਾਸਵੀਰ੍ਯਵਾਨ ।

ਲਕ੍ष੍ਮਣਸ੍ਯ ਚ ਲਕ੍ष੍ਮੀਵਾਨਿਕ੍ष੍ਵਾਕੁਕੁਲਵਰ੍ਧਨਃ ॥ 16 ॥

ਪ੍ਰਤਿਕਰ੍ਮਚਸੀਤਾਯਾਸ੍ਸਰ੍ਵਾਦਸ਼ਰਥਸ੍ਤ੍ਰਿਯਃ ।

ਆਤ੍ਮਨੈਵਤਦਾਚਕ੍ਰੁਰ੍ਮਨਸ੍ਵਿਨ੍ਯੋਮਨੋਹਰਮ੍ ॥ 17 ॥

ਤਤੋਵਾਨਰਪਤ੍ਨੀਨਾਂਸਰ੍ਵਾਸਾਮੇਵਸ਼ੋਭਨਮ੍ ।

ਚਕਾਰਯਤ੍ਨਾਤ੍ਕੌਸਲ੍ਯਾਪ੍ਰਹृष੍ਟਾਪੁਤ੍ਰਵਤ੍ਸਲਾ ॥ 18 ॥

ਤਤਃ ਸ਼੍ਸ਼ਤ੍ਰੁਘ੍ਨਵਚਨਾਤ੍ਸੁਮਨ੍ਤ੍ਰੋਨਾਮਸਾਰਥਿਃ ।

ਯੋਜਯਿਤ੍ਵਾਭਿਚਕ੍ਰਾਮਰਥਂਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗਸ਼ੋਭਨਮ੍ ॥ 19 ॥

ਅਰ੍ਕਮਣ੍ਡਲਸਙ੍ਕਾਸ਼ਨ੍ਦਿਵ੍ਯਨ੍ਦृष੍ਟਵਾਰਥਂਸ੍ਥਿਤਮ੍ ।

ਆਰੁਰੋਹਮਹਾਬਾਹੂਰਾਮਃਪਰਪੁਰਂਞ੍ਜਯਃ ॥ 20 ॥

ਸੁਗ੍ਰੀਵੋਹਨੁਮਾਂਸ਼੍ਚੈਵਮਹੇਨ੍ਦ੍ਰਸਦृਸ਼ਦ੍ਯੁਤੀ ।

ਸ੍ਨਾਤੌਦਿਵ੍ਯਨਿਭੈਰ੍ਵਸ੍ਤ੍ਰੈਰ੍ਜਗ੍ਮਤੁਸ਼੍ਸ਼ੁਭਕੁਣ੍ਡਲੌ ॥ 21 ॥

ਸਰ੍ਵਾਭਰਣਜੁष੍ਟਾਸ਼੍ਚਯੁਯੁਸ੍ਤਸ਼੍ਸ਼ੁਭਕੁਣ੍ਡਲਾਃ ।

ਸੁਗ੍ਰੀਵਪਤ੍ਨਯਃਸੀਤਾ ਚ ਦ੍ਰष੍ਟੁਨ੍ਨਗਰਮੁਤ੍ਸੁਕਾਃ ॥ 22 ॥

ਅਯੋਧ੍ਯਾਯਾਨ੍ਤੁਸਚਿਵਾਰਾਜ੍ਞੋਦਸ਼ਰਥਸ੍ਯ ਚ ।

ਪੁਰੋਹਿਤਮ੍ਪੁਰਸ੍ਕृਤ੍ਯਮਨ੍ਤ੍ਰਯਾਮਾਸੁਰਰ੍ਥਵਤ੍ ॥ 23 ॥

ਅਸ਼ੋਕੋਵਿਜਯਸ਼੍ਚੈਵਸਿਦ੍ਧਾਰ੍ਥਸ਼੍ਚਸਮਾਹਿਤਾਃ ।

ਮਨ੍ਤ੍ਰਯਨ੍ਰਾਮਵृਧ੍ਯਰ੍ਥਮ੍ਬੁਧ੍ਯਰ੍ਥਨ੍ਨਗਰਸ੍ਯ ਚ ॥ 24 ॥

ਸਰ੍ਵਮੇਵਾਭਿषੇਕਾਰ੍ਥਞ੍ਜਯਾਰ੍ਹਸ੍ਯਮਹਾਤ੍ਮਨਃ ।

ਕਰ੍ਤੁਮਰ੍ਹਥਰਾਮਸ੍ਯਯਦ੍ਯਨ੍ਮਙ੍ਗਲਪੂਰ੍ਵਕਮ੍ ॥ 25 ॥

ਇਤਿਤੇਮਨ੍ਤ੍ਰਿਣਸ੍ਸਰ੍ਵੇਸਨ੍ਦਿਸ਼੍ਯ ਚ ਪੁਰੋਹਿਤਮ੍ ।

ਨਗਰਾਨ੍ਨਿਰ੍ਯਯੁਸ੍ਤੂਰ੍ਣਂਰਾਮਦਰ੍ਸ਼ਨਬੁਦ੍ਧਯਃ ॥ 26 ॥

ਹਰਿਯੁਕ੍ਤਂਸਹਸ੍ਰਾਕ੍षੋਰਥਮਿਨ੍ਦ੍ਰੈਵਾਨਘਃ ।

ਪ੍ਰਯਯੌਰਥਮਾਸ੍ਥਾਯਰਾਮੋਨਗਰਮੁਤ੍ਤਮਮ੍ ॥ 27 ॥

ਜਗ੍ਰਾਹਭਰਤੋਰਮਸ਼ੀਨ੍ਸ਼ਤ੍ਰੁਘ੍ਨਸ਼੍ਚਤ੍ਰਮਾਦਦੇ ।

ਲਕ੍ष੍ਮਣੋਵ੍ਯਜਨਨ੍ਤਸ੍ਯਮੂਰ੍ਧ੍ਨਿਸਮ੍ਪਰ੍ਯਵੀਜਯਤ੍ ॥ 28 ॥

ਸ਼੍ਵੇਤਂ ਚ ਵਾਲਵ੍ਯਜਨਞ੍ਜਗृਹੇਪਰਿਤਸ੍ਸ੍ਥਿਤਃ ।

ਅਪਰਞ੍ਚਨ੍ਦ੍ਰਸਙ੍ਕਾਸ਼ਂਰਾਕ੍षਸੇਨ੍ਦ੍ਰੋਵਿਭੀषਣਃ ॥ 29 ॥

ऋषਿਸਙ੍ਘੈਸ੍ਤਦਾਕਾਸ਼ੇਦੇਵੈਸ਼੍ਚਸਮਰੁਦ੍ਗਣੈਃ ।

ਸ੍ਤੂਯਮਾਸ੍ਯਰਾਮਸ੍ਯਸ਼ੁਸ਼੍ਰੁਵਮਧੁਰਧ੍ਵਨਿਃ ॥ 30 ॥

ਤਤਃਸ਼ਤ੍ਰੁਞ੍ਜਯਨ੍ਨਾਮਕੁਞ੍ਜਰਮ੍ਪਰ੍ਵਤੋਪਮਮ੍ ।

ਆਰੁਰੋਹਮਹਾਤੇਜਾਸ੍ਸੁਗ੍ਰੀਵਃਪ੍ਲਵਗਰ੍षਭਃ ॥ 31 ॥

ਨਵਨਾਗਸਹਸ੍ਰਾਣਿਯਯੁਰਾਸ੍ਥਾਯਵਾਨਰਾਃ ।

ਮਾਨੁषਂਵਿਗ੍ਰਹਙ੍ਕृਤ੍ਵਾਸਰ੍ਵਾਭਰਣਭੂषਿਤਾਃ ॥ 32 ॥

ਸ਼ਙ੍ਖਸ਼ਬ੍ਦਪ੍ਰਣਾਦੈਸ਼੍ਚਦੁਨ੍ਦੁਭੀਨਾਂ ਚ ਨਿਸ੍ਸ੍ਵਨੈਃ ।

ਪ੍ਰਯਯੌਪੁਰੁषਵ੍ਯਾਘ੍ਰਸ੍ਤਾਮ੍ਪੁਰੀਂਹਰ੍ਮ੍ਯਮਾਲਿਨੀਮ੍ ॥ 33 ॥

ਦਦृਸ਼ੁਸ੍ਤੇਸਮਾਯਾਨ੍ਤਂਰਾਘਵਂਸਪੁਰਸ੍ਸਰਮ੍ ।

ਵਿਰਾਜਮਾਨਂਵਪੁषਾਰਥੇਨਾਤਿਰਥਨ੍ਤਦਾ ॥ 34 ॥

ਤੇਵਰ੍ਥਯਿਤ੍ਵਾਕਾਕੁਤ੍ਸ੍ਥਂਰਾਮੇਣਪ੍ਰਤਿਨਨ੍ਦਿਤਾਃ ।

ਅਨੁਜਗ੍ਮੁਰ੍ਮਹਾਤ੍ਮਾਨਮ੍ਭ੍ਰਾਤृਭਿਃਪਰਿਵਾਰਿਤਮ੍ ॥ 35 ॥

ਅਮਾਤ੍ਯੈਰ੍ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੈਸ਼੍ਚੈਵਤਥਾਪ੍ਰਕृਤਿਭਿਰ੍ਵਵृਤਃ ।

ਸ਼੍ਰਿਯਾਵਿਰੁਰੁਚੇਰਾਮੋਨਕ੍षਤ੍ਰਰਿਵਚਨ੍ਦ੍ਰਮਾਃ ॥ 36 ॥

ਸ ਪੁਰੋਗਾਮਿਭਿਸ੍ਤੂਰ੍ਯੈਸ੍ਤਾਲਸ੍ਵਸ੍ਤਿਕਪਾਣਿਭਿਃ ।

ਪ੍ਰਵ੍ਯਾਹਰਦ੍ਭਿਰ੍ਮੁਦਿਤੈਰ੍ਮਙ੍ਗਲਾਨਿਵृਤੋਯਯੌ ॥ 37 ॥

ਅਕ੍षਤਞ੍ਜਾਤਰੂਪਂ ਚ ਗਾਵਃਕਨ੍ਯਾਸ੍ਸਹਦ੍ਵਿਜਾਃ ।

ਨਰਾਮੋਦਕਹਸ੍ਤਾਸ਼੍ਚਰਾਮਸ੍ਯਪੁਰਤੋਯਯੁਃ ॥ 38 ॥

ਸਖ੍ਯਂ ਚ ਰਾਮਸ੍ਸੁਗ੍ਰੀਵੇਪ੍ਰਭਾਵਞ੍ਚਾਨਿਲਾਤ੍ਮਜੇ ।

ਵਾਨਰਾਣਾਂ ਚ ਤਤ੍ਕਰ੍ਮਹ੍ਯਾਚਚਕ੍षੇऽऽਥਮਨ੍ਤ੍ਰਿਣਾਮ੍ ॥ 39 ॥

ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਚ ਵਿਸ੍ਮਯਞ੍ਜਗ੍ਮੁਰਯੋਧ੍ਯਾਪੁਰਵਾਸਿਨਃ ।

ਵਾਨਰਾਣਾਂ ਚ ਤਤਕਰ੍ਮਰਾਕ੍षਸਾਨਾਂ ਚ ਤਦ੍ਬਲਮ੍ ॥ 40 ॥

ਵਿਭੀषਣਸ੍ਯਸਮ੍ਯੋਗਮਾਚਚਕ੍षੇऽਥਮਨ੍ਤ੍ਰਿਣਾਮ੍ ।

ਦ੍ਯੁਤਿਮਾਨੇਤਦਾਖ੍ਯਾਯਰਾਮੋਵਾਨਰਸਮ੍ਯੁਤਃ ॥ 41 ॥

ਹृष੍ਟਪੁष੍ਟਜਨਾਕੀਰ੍ਣਮਯੋਧ੍ਯਾਮ੍ਪ੍ਰਵਿਵੇਸ਼ਸਃ ।

ਤਤੋਹ੍ਯਭ੍ਯੁਚ੍ਛ੍ਰਯਨ੍ਪੌਰਾਃਪਤਾਕਾਸ਼੍ਚਗृਹੇਗृਹੇ ॥ 42 ॥

ਐਕ੍ष੍ਵਾਕੁਧ੍ਯੁषਿਤਂਰਮ੍ਯਮਾਸਸਾਦਪਿਤੁਰ੍ਗृਹਮ੍ ।

ਅਥਾਬ੍ਰਵੀਦ੍ਰਾਜਪੁਤ੍ਰੋਭਰਤਨ੍ਧਰ੍ਮਿਣਾਂਵਰਮ੍ ॥ 43 ॥

ਅਰ੍ਧੋਪਹਿਤਯਾਵਾਚਾਮਧੁਰਂਰਘੁਨਨ੍ਦਨਃ ।

ਪਿਤੁਰ੍ਭਵਨਮਾਸਾਦ੍ਯਪ੍ਰਵਿਸ਼੍ਯ ਚ ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ ॥ 44 ॥

ਕੌਸਲ੍ਯਾਂ ਚ ਸੁਮਿਤ੍ਰਾਂ ਚ ਕੈਕੇਯੀਮਭਿਵਾਦ੍ਯ ਚ ।

ਯਚ੍ਛਮਦ੍ਭਵਨਂਸ਼੍ਰੇष੍ਠਂਸਾਸ਼ੋਕਵਨਿਕਮ੍ਮਹਤ੍ ॥ 45 ॥

ਮੁਕ੍ਤਾਵੈਦੂਰ੍ਯਸਙ੍ਕੀਰ੍ਣਂਸੁਗ੍ਰੀਵਾਯਨਿਵੇਦਯ ।

ਤਸ੍ਯਤਦ੍ਵਚਨਂਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾਭਰਤਸ੍ਸਤ੍ਯਵਿਕ੍ਰਮਃ ॥ 46 ॥

ਹਸ੍ਤੇਗृਹੀਤ੍ਵਾਸੁਗ੍ਰੀਵਮ੍ਪ੍ਰਵਿਵੇਸ਼ਤਮਾਲਯਮ੍ ।

ਤਤਃ ਸ੍ਸ੍ਸੈਲਪ੍ਰਦੀਪਾਂਸ਼੍ਚਪਰ੍ਯਙ੍ਕਾਸ੍ਤਰਣਾਨਿ ਚ ॥ 47 ॥

ਗृਹੀਤ੍ਵਾਵਿਵਿਸ਼ੁਃਕ੍षਿਪ੍ਰਂਸ਼ਤ੍ਰੁਘ੍ਨੇਪ੍ਰਚੋਦਿਤਾਃ ।

ਉਵਾਚ ਚ ਮਹਾਤੇਜਾਸ੍ਸੁਗ੍ਰੀਵਂਰਾਘਵਾਨੁਜਃ ॥ 48 ॥

ਅਭਿषੇਕਾਯਰਾਮਸ੍ਯਦੂਤਾਨਾਜ੍ਞਾਪਯਪ੍ਰਭੋ ।

ਸੌਵਰ੍ਣਾਨ੍ਵਾਨਰੇਨ੍ਦ੍ਰਾਣਾਞ੍ਚਤੁਰ੍ਣਾਞ੍ਚਤੁਰੋਘਟਾਨ੍ ॥ 49 ॥

ਦਦੌਕ੍षਿਪ੍ਰਂਸਸੁਗ੍ਰੀਵਸ੍ਸਰ੍ਵਰਤ੍ਨਵਿਭੂषਿਤਾਨ੍ ।

ਯਥਾਪ੍ਰਤ੍ਯੂषਸਮਯੇਚਤੁਰ੍ਣਾਂਸਾਗਰਾਮ੍ਬਸਾਮ੍ ॥ 50 ॥

ਪੂਰ੍ਣਘਟੈਃਪ੍ਰਤੀਕ੍षਧ੍ਵਨ੍ਤਥਾਕੁਰੁਤਵਾਨਰਾਃ ।

ਏਵਮੁਕ੍ਤਾਮਹਾਤ੍ਮਾਨੋਵਾਨਰਾਵਾਰਣੋਪਮਾਃ ॥ 51 ॥

ਉਤ੍ਪੇਤੁਰ੍ਗਗਨਂਸ਼ੀਘ੍ਰਙ੍ਗਰੁਡਾਇਵਸ਼ੀਘ੍ਰਗਾਃ ।

ਜਾਮ੍ਬਵਾਂਸ਼੍ਚਹਨੂਮਾਂਸ਼੍ਚਵੇਗਦਰ੍ਸ਼ੀ ਚ ਵਾਨਰਃ ॥ 52 ॥

ऋषਭਸ਼੍ਚੈਵਕਲਸ਼ਾਨ੍ਜਲਪੂਰ੍ਣਾਨਥਾਨਯਨ੍ ।

ਨਦੀਸ਼ਤਾਨਾਮ੍ਪਞ੍ਚਾਨਾਞ੍ਜਲਙ੍ਕੁਮ੍ਭੈਰੁਪਾਹਰਨ੍ ॥ 53 ॥

ਪੂਰ੍ਵਾਤ੍ਸਮੁਦ੍ਰਾਤ੍ਕਲਸ਼ਞ੍ਜਲਪੂਰ੍ਣਮਥਾਨਯਤ੍ ।

ਸੁषੇਣਸ੍ਸਤ੍ਤ੍ਵਸਮ੍ਪਨ੍ਨਸ੍ਸਰ੍ਵਰਤ੍ਨਵਿਭੂषਿਤਮ੍ ॥ 54 ॥

ऋषਭੋਦਕ੍षਿਣਾਤ੍ਤੂਰ੍ਣਂਸਮੁਦ੍ਰਾਜ੍ਜਲਮਾਨਯਤ੍ ।

ਰਕ੍ਤਚਨ੍ਦਨਸ਼ਾਖਾਭਿਸ੍ਸਮ੍ਵृਤਙ੍ਕਾਞ੍ਚਨਙ੍ਘਟਮ੍ ॥ 55 ॥

ਗਵਯਃਪਸ਼੍ਚਿਮਾਤ੍ਤੋਯਮਾਜਹਾਰਮਹਾਰ੍ਣਵਾਤ੍ ।

ਰਤ੍ਨਕੁਮ੍ਭੇਨਮਹਤਾਸ਼ੀਤਮ੍ਮਾਰੁਤਵਿਕ੍ਰਮਃ ॥ 56 ॥

ਉਤ੍ਤਰਾਚ੍ਚਜਲਂਸ਼ੀਘ੍ਰਙ੍ਗਰੁਡਾਨਿਲਵਿਕ੍ਰਮਃ ।

ਆਜਹਾਰ ਸ ਧਰ੍ਮਾਤ੍ਮਾਨਲਃਸਰ੍ਵਗੁਣਾਨ੍ਵਿਤਃ ॥ 57 ॥

ਤਤਸ੍ਤੈਰ੍ਵਾਨਰਸ਼੍ਰੇष੍ਠੈਰਾਨੀਤਮ੍ਪ੍ਰੇਕ੍ष੍ਯਤਜ੍ਜਲਮ੍ ।

ਅਭਿषੇਕਾਯਰਾਮਸ੍ਯਸ਼ਤ੍ਰੁਘ੍ਨਸ੍ਸਚਿਵੈਸ੍ਸਹ ॥ 58 ॥

ਪੁਰੋਹਿਤਾਯਸ਼੍ਰੇष੍ਠਾਯਸੁਹृਦ੍ਭ੍ਯਸ਼੍ਚਨ੍ਯਵੇਦਯਤ੍ ।

ਤਤਸ੍ਸਪ੍ਰਯਤੋਵृਦ੍ਧੋਵਸਿष੍ਠੋਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੈਃਸਹ ॥ 59 ॥

ਰਾਮਂਰਤ੍ਨਮਯੇਪੀਠੇਸਸੀਤਂਸਨ੍ਨਯਵੇਸ਼ਯਤ੍ ।

ਵਸਿष੍ਠੋਵਾਮਦੇਵਸ਼੍ਚਜਾਬਾਲਿਰਥਕਾਸ਼੍ਯਪਃ ॥ 60 ॥

ਕਾਤ੍ਯਾਯਨੋਸੁਯਜ੍ਞਸ਼੍ਚਗੌਤਮੋਵਿਜਯਸ੍ਤਥਾ ।

ਅਭ੍ਯषਿਞ੍ਚਨ੍ਨਰਵ੍ਯਾਘ੍ਰਮ੍ਪ੍ਰਸਨ੍ਨੇਨਸੁਗਨ੍ਧਿਨਾ ॥ 61 ॥

ਸਲਿਲੇਨਸਹਸ੍ਰਾਕ੍षਂਵਸਵੋਵਾਸਵਂਯਥਾ ।

ऋਗ੍ਭਿਰ੍ਭ੍ਰਾਹ੍ਮਣੈਃਪੂਰ੍ਵਙ੍ਕਨ੍ਯਾਭਿਰ੍ਮਨ੍ਤ੍ਰਿਭਿਸ੍ਤਥਾ ॥ 62 ॥

ਯੋਥੌਸ਼੍ਚੈਵਾਭ੍ਯषਿਞ੍ਚਂਸ੍ਤੇਸਮ੍ਪ੍ਰਹृष੍ਟਾਸ੍ਸਨੈਗਮੈਃ ।

ਸਰ੍ਵੌषਧੀਨਸੈਸ਼੍ਚਾਪਿਦੈਵਤੈਰ੍ਨਭਸਿਸ੍ਥਿਤੈਃ ॥ 63 ॥

ਚਤੁਰ੍ਭਿਰ੍ਲੋਕਪਾਲੈਸ਼੍ਚਸਰ੍ਵੈਰ੍ਦੇਵੈਸ਼੍ਚਸਙ੍ਗਤੈਃ ।

ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਾਨਿਰ੍ਮਿਤਮ੍ਪੂਰ੍ਵਙ੍ਕਿਰੀਟਂਰਤ੍ਨਸ਼ੋਭਿਤਮ੍ ॥ 64 ॥

ਅਭਿषਿਕ੍ਤਃਪੁਰਾਯੇਵਮਨੁਸ੍ਤਨ੍ਦੀਪ੍ਤਤੇਜਸਮ੍ ।

ਤਸ੍ਯਾਨ੍ਵਵਾਯੇਰਾਜਾਨਃਕ੍ਰਮਾਦ੍ਯੇਨਾਭਿषੇਚਿਤਾਃ ॥ 65 ॥

ਸਭਾਯਾਂਹੇਮਕ੍ਲੁਪ੍ਤਾਯਾਂਸ਼ੋਭਿਤਾਯਾਮ੍ਮਹਾਧਨੈਃ ।

ਰਤ੍ਨੈਰ੍ਨਾਨਾਵਿਧੈਸ਼੍ਚਵਚਿਤ੍ਰਿਤਾਯਾਂਸੁਸ਼ੋਭਨੈਃ ॥ 66 ॥

ਨਾਨਾਰਤ੍ਨਮਯੇਪੀਠੇਕਲ੍ਪਯਿਤ੍ਵਾਯਥਾਵਿਧਿ ।

ਕਿਰੀਟੇਨਤਤਃਪਸ਼੍ਚਾਦ੍ਵਸਿष੍ਠੇਨਮਹਾਤ੍ਮਨਾ ॥ 67 ॥

ऋਤ੍ਵਿਗਿਮਭਗਿਰ੍ਭੂषਣੈਸ਼੍ਚੈਵਸਮਯੋਕ੍ष੍ਯਤਰਾਘਵਃ ।

ਛਤ੍ਰਨ੍ਤਸ੍ਯ ਚ ਜਗ੍ਰਾਹਸ਼ਤ੍ਰਘ੍ਨਃਪਾਣ੍ਡੁਰਂਸ਼ੁਭਮ੍ ॥ 68 ॥

ਸ਼੍ਵੇਤਂ ਚ ਵਾਲਵ੍ਯਜਨਂਸੁਗ੍ਰੀਵੋਵਾਨਰੇਸ਼੍ਵਰਃ ।

ਅਪਰਞ੍ਚਨ੍ਦ੍ਰਸਙ੍ਕਾਸ਼ਂਰਾਕ੍षਸੇਨ੍ਦ੍ਰੋਵਿਭੀषਣਃ ॥ 69 ॥

ਮਾਲਾਞ੍ਜ੍ਵਲਨ੍ਤੀਂਵਪੁषਾਕਾਞ੍ਚਨੀਂਸ਼ਤਪੁष੍ਕਰਾਮ੍ ।

ਰਾਘਵਾਯਦਦੌਵਾਯੁਰ੍ਵਾਸਵੇਨਪ੍ਰਚੋਦਿਤਃ ॥ 70 ॥

ਸਰ੍ਵਰਤ੍ਨਸਮਾਯੁਕ੍ਤਮ੍ਮਣਿਭਿਸ਼੍ਚਵਿਭੂषਿਤਮ੍ ।

ਮੁਕ੍ਤਾਹਾਰਨ੍ਨਰੇਨ੍ਦ੍ਰਾਯਦਦੌਸ਼ਕ੍ਰਪ੍ਰਚੋਦਿਤਃ ॥ 71 ॥

ਪ੍ਰਜਗੁਰ੍ਧੇਵਗਨ੍ਧਰ੍ਵਾਨਨृਤੁਸ਼੍ਚਾਪ੍ਸਰੋਗਣਾਃ ।

ਅਭਿषੇਕੇਤਦਰ੍ਹਸ੍ਯਤਦਾਰਾਮਸ੍ਯਧੀਮਤਃ ॥ 72 ॥

ਭੂਮਿਃਸਸ੍ਯਵਤੀਚੈਵਫਲਵਨ੍ਤਸ਼੍ਚਪਾਦਪਾਃ ।

ਗਨ੍ਧਵਨ੍ਤਿ ਚ ਪੁष੍ਪਾਣਿਬਭੂਵੂਰਾਘਵੋਤ੍ਸਵੇ ॥ 73 ॥

ਸਹਸ੍ਰਸ਼ਤਮਸ਼੍ਵਾਨਾਨ੍ਧੇਨੂਨਾਂ ਚ ਗਵਾਨ੍ਤਥਾ ।

ਦਦੌਸ਼ਤਵृषਾਨ੍ਪੂਰ੍ਵਨ੍ਦ੍ਵਿਜੇਭ੍ਯੋਮਨੁਜਰ੍षਭਃ ॥ 74 ॥

ਤ੍ਰਿਂਸ਼ਤ੍ਕੋਟੀਰ੍ਹਿਰਣ੍ਯਸ੍ਯਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੇਭ੍ਯੋਦਦੌਪੁਨਃ ।

ਨਾਨਾਭਰਣਵਸ੍ਤ੍ਰਾਣਿਮਹਾਰ੍ਹਾਣਿ ਚ ਰਾਘਵਃ ॥ 75 ॥

ਅਰ੍ਕਰਸ਼੍ਮਿਪ੍ਰਤੀਕਾਸ਼ਾਙ੍ਕਾਞ੍ਚਨੀਮ੍ਮਣਿਵਿਗ੍ਰਹਾਮ੍ ।

ਸੁਗ੍ਰੀਵਾਯਸ੍ਰਜਨ੍ਦਿਵ੍ਯਾਮ੍ਪ੍ਰਾਯਚ੍ਛਨ੍ਮਨੁਜਾਧਿਪਃ ॥ 76 ॥

ਵੈਦੂਰ੍ਯਮਯਚਿਤ੍ਰੇ ਚ ਮਣਿਰਤ੍ਨਵਿਭੂषਿਤੇ ।

ਵਾਲਿਪੁਤ੍ਰਾਯਧृਤਿਮਾਨਙ੍ਗਦਾਯਾਙ੍ਗਦੇਦਦੌ ॥ 77 ॥

ਮਣਿਪ੍ਰਵਰਜੁष੍ਟਨ੍ਤੁਮੁਕ੍ਤਾਹਾਰਮਨੁਤ੍ਤਮਮ੍ ।

ਸੀਤਾਯੈਪ੍ਰਦਦੌਰਾਮਸ਼੍ਚਨ੍ਦ੍ਰਰਸ਼੍ਮਿਸਮਪ੍ਰਭਮ੍ ॥ 78 ॥

ਅਰਜੇਵਾਸਸੀਦਿਵ੍ਯੇਸ਼ੁਭਾਨ੍ਯਾਭਰਣਾਨਿ ਚ ।

ਅਵੇਕ੍षਮਾਣਾਵੈਦੇਹੀਪ੍ਰਦਦੌਵਾਯੁਸੂਨਵੇ ॥ 79 ॥

ਅਵਮੁਚ੍ਯਾਤ੍ਮਨਃਕਣ੍ਠਾਦ੍ਦਾਰਞ੍ਜਨਕਨਨ੍ਦਿਨੀ ।

ਅਵੈਕ੍षਤਹਰੀਨ੍ਸਰ੍ਵਾਨ੍ਭਰ੍ਤਾਰਂ ਚ ਮੁਹੁਰ੍ਮੁਹੁਃ ॥ 80 ॥

ਤਾਮਿਙ੍ਗਿਤਜ੍ਞਸ੍ਸਮ੍ਪ੍ਰੇਕ੍ष੍ਯ ਬਭਾषੇ ਜਨਕਾਤ੍ਮਜਾਮ੍ ।

ਪ੍ਰਦੇਹਿਸੁਭਗੇਹਾਰਂਯਸ੍ਯਤੁष੍ਟਾਸਿਭਾਮਿਨਿ ॥ 81 ॥

ਤੇਜੋਧृਤਿਰ੍ਯਸ਼ੋਦਾਕ੍ष੍ਯਂਸਾਮਰ੍ਥ੍ਯਂਵਿਨਯੋਨਯਃ ।

ਪੌਰੁषਂਵਿਕ੍ਰਮੋਬੁਦ੍ਧਿਰ੍ਯਸ੍ਮਿਨ੍ਨੇਤਾਨਿਸਰ੍ਵਦਾ ॥ 82 ॥

ਦਦੌਸਾਵਾਯੁਪੁਤ੍ਰਾਯਤਂਹਾਰਮਸਿਤੇਕ੍षਣਾ ।

ਹਨੂਮਾਂਸ੍ਤੇਨਹਾਰੇਣਸ਼ੁਸ਼ੁਭੇਵਾਨਰਰ੍षਭਃ ॥ 83 ॥

ਚਨ੍ਰਾਂਸ਼ੁਚਯਗੌਰੇਣਸ਼੍ਵੇਤਾਭ੍ਰੇਣਯਥਾਚਲਃ ।

ਤੋਦ੍ਵਿਵਿਦਮੈਨ੍ਧਾਭ੍ਯਾਨ੍ਨੀਲਾਯ ਚ ਪਰਨ੍ਤਪਃ ਸਰ੍ਵੇਵਾਨਰਵृਦ੍ਧਾਸ਼੍ਚਯੇਚਾਨ੍ਯੇਵਾਨਰੋਤ੍ਤਮਾਃ ॥ 84 ॥

ਵਾਸੋਭਿਰ੍ਭੂषਣੈਸ਼੍ਚੈਵਯਥਾਰ੍ਹਮ੍ਪ੍ਰਤਿਪੂਜਿਤਾਃ ।

ਸਰ੍ਵਾਨ੍ਕਾਮਗੁਣਾਵਨੀਕ੍ष੍ਯਪ੍ਰਦਦੌਵਸੁਧਾਧਿਪਃ ॥ 85 ॥

ਵਿਭੀषਣੋऽਥਸੁਗ੍ਰੀਵੋਹਨੁਮਾਨ੍ਜਾਮ੍ਬਵਾਂਸ੍ਤਥਾ ॥ 86 ॥

ਸਰ੍ਵੇਵਾਨਰਮੁਖ੍ਯਾਸ਼੍ਚਰਾਮੇਣਾਕ੍ਲਿष੍ਟਕਰ੍ਮਣਾ ।

ਯਥਾਰ੍ਹਮ੍ਪੂਜਿਤਾਃਸਰ੍ਵੇਕਾਮੈਰਤ੍ਨੈਸ਼੍ਚਪੁष੍ਕਲੈਃ ॥ 87 ॥

ਪ੍ਰਹृष੍ਟਮਾਨਸਃਸਰ੍ਵੇਜਗ੍ਮੁਰੇਵਯਥਾਗਤਮ੍ ।

ਦृष੍ਟ੍ਵਾਸਰ੍ਵੇਮਹਾਤ੍ਮਾਨਸ੍ਤਤਸ੍ਤੇਵਾਨਰਰ੍षਭਾਃ ॥ 88 ॥

ਵਿਸृष੍ਟਾਃਪਾਰ੍ਥਿਵੇਨ੍ਦ੍ਰੇਣਕਿष੍ਕਿਨ੍ਧਾਂਸਮੁਪਾਗਮਨ੍ ।

ਸੁਗ੍ਰੀਵੋਵਾਨਰਸ਼੍ਰੇष੍ਠੋ ਦृष੍ਟਵਾਰਾਮਭਿषੇਚਨਮ੍ ॥ 89 ॥

ਪੂਜਿਤਸ਼੍ਚੈਵਰਾਮੇਯਕਿष੍ਕਿਨ੍ਧਾਮ੍ਪ੍ਰਾਵਿਸ਼ਤ੍ਪੁਰੀਮ੍ ।

ਵਿਭੀषਣੋऽਪਿਧਰ੍ਮਾਤ੍ਮਾਸਹਤੈਰ੍ਨੈਰृਤਰ੍षਭੈਃ ॥ 90 ॥

ਲਬ੍ਧ੍ਵਾਕੁਲਧਨਂਰਾਜਾਲਙ੍ਕਾਮ੍ਪ੍ਰਾਯਾਨ੍ ਮਹਾਯਸ਼ਾਃ ।

ਸਰਾਜ੍ਯਮਖਿਲਂਸ਼ਾਸਨ੍ਨਿਹਤਾਰਿਰ੍ਮਹਾਯਸ਼ਾਃ ॥ 91 ॥

ਰਾਘਵਃਪਰਮੋਦਾਰਸ਼੍ਸ਼ਸ਼ਾਸਪਰਯਾਮੁਦਾ ।

ਉਵਾਚਲਕ੍ष੍ਮਣਂਰਾਮੋਧਰ੍ਮਜ੍ਞਨ੍ਧਰ੍ਮਵਤ੍ਸਲਃ ॥ 92 ॥

ਆਤਿष੍ਠਧਰ੍ਮਜ੍ਞ ਮਯਾਸਹੇਮਾਙ੍ਗਾਮ੍ਪੂਰ੍ਵਰਾਜਾਧ੍ਯੁषਿਤਾਮ੍ਬਲੇਨ ।

ਤੁਲ੍ਯਮ੍ਮਯਾਤ੍ਵਮ੍ਪਿਤृਭਿਰ੍ਧृਤਾਯਾਤਾਂਯੌਵਰਾਜ੍ਯੇਧੁਰਮੁਦ੍ਵਹਸ੍ਵ ॥ 93 ॥

ਸਰ੍ਵਾਤ੍ਮਨਾਪਰ੍ਯਨੁਨੀਯਮਾਨੋਯਦਾ ਨ ਸੌਮਿਤ੍ਰਿਰੁਪੈਤਿਯੋਗਮ੍ ।

ਨਿਯੁਜ੍ਯਮਾਨੋऽਪਿ ਚ ਯੌਵਰਾਜ੍ਯੇਤਤੋऽਭ੍ਯषਿਞ੍ਚਦ੍ਭਰਤਮ੍ਮਹਾਤ੍ਮਾ ॥ 94 ॥

ਪੌਣ੍ਡਰੀਕਾਸ਼੍ਵਮੇਧਾਭ੍ਯਾਂਵਾਜਪੇਯੇਨਚਾਸਕृਤ੍ ।

ਅਨ੍ਯੈਸ਼੍ਚਵਿਵਿਧੈਰ੍ਯਜ੍ਞੈਰਯਜਤ੍ਪਾਰ੍ਥਿਵਾਤ੍ਮਜਃ ॥ 95 ॥

ਰਾਜ੍ਯਨ੍ਦਸ਼ਸਹਸ੍ਰਾਣਿਪ੍ਰਾਪ੍ਯਵਰ੍षਾਣਿਰਾਘਵਃ ।

ਸ਼ਤਾਸ਼੍ਵਮੇਧਾਨਾਜਹ੍ਰੇਸਦਸ਼੍ਵਾਨ੍ ਭੂਰਿਦਕ੍षਿਣਾਨ੍ ॥ 96 ॥

ਆਜਾਨੁਲਮ੍ਬਿਬਾਹੁਸ੍ਸਮਹਾਵਕ੍षਾਃਪ੍ਰਤਾਪਵਾਨ੍ ।

ਲਕ੍ष੍ਮਣਾਨੁਚਰੋਰਾਮਃਸ਼ਸ਼ਾਸਪृਥਿਵੀਮਿਮਾਮ੍ ॥ 97 ॥

ਰਾਘਵਸ਼੍ਚਾਪਿਧਰ੍ਮਾਤ੍ਮਾਪ੍ਰਾਪ੍ਯਰਾਜ੍ਯਮਨੁਤ੍ਤਮਮ੍ ।

ਈਜੇਬਹੁਵਿਧੈਰ੍ਯਜ੍ਞੈਸਸੁਤਭ੍ਰਾਤृਬਾਨ੍ਧਵਃ ॥ 98 ॥

ਸ ਪਰ੍ਯਦੇਵਨ੍ਵਿਧਵਾ ਨ ਚ ਵ੍ਯਾਲਕृਤਮ੍ਭਯਮ੍ ।

ਨ ਵ੍ਯਾਧਿਜਮ੍ਭਯਞ੍ਚਾਸੀਦ੍ਰਾਮੇਰਾਜ੍ਯਮ੍ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਤਿ ॥ 99 ॥

ਨਿਰ੍ਦਸ੍ਯੁਰਭਵਲ੍ਲੋਕੋਨਾਨਰ੍ਥਙ੍ਕਸ਼੍ਚਿਦਸ੍ਪृਸ਼ਤ੍ ।

ਨ ਚ ਸ੍ਮਵृਦ੍ਧਾਬਾਲਾਨਾਮ੍ਪ੍ਰੇਤਕਾਰ੍ਯਾਣਿਕੁਰ੍ਵਤੇ ॥ 100 ॥

ਸਰ੍ਵਮ੍ਮੁਦਿਤਮੇਵਾਸੀਤ੍ਸਰ੍ਵੋਧਰ੍ਮਪਰੋऽਭਵਤ੍ ।

ਰਾਮਮੇਵਾਨੁਪਸ਼੍ਯਨ੍ਤੋਨਾਭ੍ਯਹਿਂਸਨ੍ ਪਰਸ੍ਪਰਮ੍ ॥ 101 ॥

ਆਸਨ੍ਵਰ੍षਸਹਸ੍ਰਾਣਿਤਥਾਪੁਤ੍ਰਸਹਸ੍ਰਿਣਃ ।

ਨਿਰਾਮਯਾਵਿਸ਼ੋਕਾਸ਼੍ਚਰਾਮੇਰਾਜ੍ਯਮ੍ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਤਿ ॥ 102 ॥

ਰਾਮੋਰਾਮੋਰਾਮਃ ਇਤਿਪ੍ਰਜਾਨਾਮਭਵਨ੍ਕਥਾਃ ।

ਰਾਮਭੂਤਞ੍ਜਗਦਭੂਦ੍ਰਾਮੇਰਾਜ੍ਯਮ੍ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਤਿ ॥ 103 ॥

ਨਿਤ੍ਯਪੁष੍ਪਾਨਿਤ੍ਯਫਲਾਨ੍ਤਰਵਸ੍ਤਤ੍ਰਨਿਰ੍ਵ੍ਰਣਾਃ ।

ਕਾਮਵਰ੍षੀ ਚ ਪਰ੍ਜਨ੍ਯਸ੍ਸੁਖਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਸ਼੍ਚਮਾਰੁਤਃ ॥ 104 ॥

ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਃਕ੍षਤ੍ਰਿਯਾਵੈਸ਼੍ਯਾਸ਼੍ਸ਼ੂਦ੍ਰਾਲੋਭਵਿਵਰ੍ਜਿਤਾਃ ।

ਸ੍ਵਕਰ੍ਮਸੁਪ੍ਰਵਰ੍ਤਨ੍ਤੇਤੁष੍ਟਾਸ੍ਸ੍ਵੈਰੇਵਕਰ੍ਮਭਿਃ ॥ 105 ॥

ਆਸਨ੍ਪ੍ਰਜਾਧਰ੍ਮਪਰਾਰਾਮੇਸ਼ਾਸਤਿਨਾਨृਤਾਃ ।

ਸਰ੍ਵੇਲਕ੍षਣਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾਸ੍ਸਰ੍ਵੇਧਰ੍ਮਪਰਾਯਣਾਃ ॥ 106 ॥

ਦਸ਼ਵਰ੍षਸਹਸ੍ਰਾਣਿਦਸ਼ਵਰ੍षਸ਼ਤਾਨਿ ਚ ਭ੍ਰਾਤृਭਿਃ ਸਹਿਤਃਸ਼੍ਰੀਮਾਨਰਾਮੋਰਾਜ੍ਯਮਕਾਰਯਤ੍ ।

ਧਨ੍ਯਂਯਸ਼ਸ੍ਯਮਾਯੁष੍ਯਂਰਾਜ੍ਞਾਂ ਚ ਵਿਯਾਵਹਮ੍ ॥ 107 ॥

ਆਦਿਕਾਵ੍ਯਮਿਦਞ੍ਚਾਰ੍षਮ੍ਪੁਰਾਵਾਲ੍ਮੀਕਿਨਾਕृਤਮ੍ ।

ਪਠੇਧ੍ਯਃਸ਼ृਣੁਯਾਲ੍ਲੋਕੇਨਰਃਪਾਪਾਤ੍ਪ੍ਰਮੁਚ੍ਯਤੇ ॥ 108 ॥

ਪੁਤ੍ਰਕਾਮਸ਼੍ਚਪੁਤ੍ਰਾਨ੍ਵੈਧਨਕਾਮੋਧਨਾਨਿ ਚ ।

ਲਭਤੇਮਨੁਜੋਲੋਕੇਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾਰਾਮਾਭਿषੇਚਨਮ੍ ॥ 109 ॥

ਮਹੀਂਵਿਜਯਤੇਰਾਜਾਰਿਪੂਂਸ਼੍ਚਾਪ੍ਯਧਿਤਿष੍ਠਤਿ ।

ਰਾਘਵੇਣਯਥਾਮਾਤਾਸੁਮਿਤ੍ਰਾਲਕ੍ष੍ਮਣੇਨ ਚ ॥ 110 ॥

ਭਰਤੇਨ ਚ ਕੈਕੇਯੀਜੀਵਪੁਤ੍ਰਾਸ੍ਤਥਾਸ੍ਤ੍ਰਿਯਃ ।

ਭਵਿष੍ਯਨ੍ਤਿਸਦਾਨਨ੍ਦਾਃਪੁਤ੍ਰਪੌਤ੍ਰਸਮਨ੍ਵਿਤਾਃ ॥ 111 ॥

ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾਰਾਮਾਯਣਮਿਦਨ੍ਦੀਰ੍ਘਮਾਯੁਸ਼੍ਚਵਿਨ੍ਦਤਿ ।

ਰਾਮਸ੍ਯਵਿਜਯਞ੍ਚੈਵਸਰ੍ਵਮਕ੍ਲਿष੍ਟਕਰ੍ਮਣਃ ॥ 112 ॥

ਸ਼ृਣੋਤਿ ਯ ਇਦਙ੍ਕਾਵ੍ਯਮ੍ਪੁਰਾਵਾਲ੍ਮੀਕਿਨਾਕृਤਮ੍ ।

ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਧਾਨੋਜਿਤਕ੍ਰੋਧੋਦੁਰ੍ਗਾਣ੍ਯਤਿਤਰਤ੍ਯਸੌ ॥ 113 ॥

ਸਮਾਗਮ੍ਯਪ੍ਰਵਾਸਾਨ੍ਤੇਰਮਨ੍ਤੇਸਹਬਾਨ੍ਧਵੈਃ ।

ਸ਼ृਣ੍ਵਨ੍ਤਿ ਯ ਇਦਙ੍ਕਾਵ੍ਯਮ੍ਪੁਰਾਵਾਲ੍ਮੀਕਿਨਾਕृਤਮ੍ ॥ 114 ॥

ਤੇਪ੍ਰਾਰ੍ਥਿਤਾਨ੍ਵਰਾਨ੍ਸਰ੍ਵਾਨ੍ਪ੍ਰਾਪ੍ਨੁਵਨ੍ਤੀਹਰਾਘਵਾਤ੍ ।

ਸ਼੍ਰਵਣੇਨਸੁਰਾਸ੍ਸਰ੍ਵੇਪ੍ਰੀਯਨ੍ਤੇਸਮ੍ਪ੍ਰਸ਼ृਣ੍ਵਤਾਮ੍ ॥ 115 ॥

ਵਿਨਾਯਕਾਸ਼੍ਚਸ਼ਾਮ੍ਯਨ੍ਤਿਗृਹੇਤਿष੍ਠਨ੍ਤਿਯਸ੍ਯਵੈ ।

ਵਿਜਯੇਤਮਹੀਂਰਾਜਾਪ੍ਰਵਾਸੀਸ੍ਵਸ੍ਤਿਮਾਨ੍ਭਵੇਤ੍ ॥ 116 ॥

ਸ੍ਤ੍ਰਿਯੋਰਜਸ੍ਵਲਾਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾਪੁਤ੍ਰਾਨ੍ਸੂਯੁਰਨੁਤ੍ਤਮਾਨ੍ ।

ਪੂਜਯਂਸ਼੍ਚਪਠਂਸ਼੍ਚੈਵਮਿਤਿਹਾਸਮ੍ਪੁਰਾਤਨਮ੍ ॥ 117 ॥

ਸਰ੍ਵਪਾਪੈਃਪ੍ਰਮੁਚ੍ਯੇਤਦੀਰ੍ਘਮਾਯੁਰਵਾਪ੍ਨੁਯਾਤ੍ ।

ਪ੍ਰਣਮ੍ਯਸ਼ਿਰਸਾਨਿਤ੍ਯਂਸ਼੍ਰੋਤਵ੍ਯਙ੍ਕ੍षਤ੍ਰਿਯੈਰ੍ਦ੍ਵਿਜਾਤ੍ ॥ 118 ॥

ਐਸ਼੍ਵਰ੍ਯਮ੍ਪੁਤ੍ਰਲਾਭਾਸ਼੍ਚਭਵਿष੍ਯਤਿ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ ।

ਰਾਮਾਯਣਮਿਦਙ੍ਕृਤ੍ਸ੍ਨਂਸ਼ृਣ੍ਵਤਃਪਠਤਸ੍ਸਦਾ ॥ 119 ॥

ਪ੍ਰੀਯਤੇਸਤਤਂਰਾਮਸ੍ਸਹਿਵਿष੍ਣੁਸ੍ਸਨਾਤਨਃ ।

ਆਦਿਦੇਵੋਮਹਾਬਾਹੁਰ੍ਹਰਿਨ੍ਨਾਰਾਯਣਃਪ੍ਰਭੁਃ ॥ 120 ॥

ਸਾਕ੍षਾਦ੍ਰਾਮੋਰਘੁਸ਼੍ਰੇष੍ਠਸ਼੍ਸ਼ੇषੋਲਕ੍ष੍ਮਣੌਚ੍ਯਤੇ ।

ਏਵਮੇਤਤ੍ਪੁਰਾਵृਤ੍ਤਮਾਖ੍ਯਾਨਮ੍ਭਦ੍ਰਮਸ੍ਤੁਵਃ ॥ 121 ॥

ਪ੍ਰਵ੍ਯਾਹਰਤਵਿਸ੍ਰਬ੍ਧਮ੍ਬਲਂਵਿष੍ਣੋਃਪ੍ਰਵਰ੍ਥਤਾਮ੍ ।

ਦੇਵਾਸ਼੍ਚਸਰ੍ਵੇਤੁष੍ਯਨ੍ਤਿਗ੍ਰਹਣਾਚ੍ਛ੍ਰਵਣਾਤ੍ਤਥਾ ॥ 122 ॥

ਰਾਮਾਯਣਸ੍ਯਸ਼੍ਰਵਣੇਤੁष੍ਯਨ੍ਤਿਪਿਤਸ੍ਸਦਾ ।

ਭਕ੍ਤ੍ਯਾਰਾਮਸ੍ਯਯੇਚੇਮਾਂਸਂਸਿਤਾਮृषਿਣਾਕृਤਾਮ੍ ॥ 123 ॥

ਯੇਲਿਖਨ੍ਤੀ ਹ ਚ ਨਰਾਸ੍ਤੇषਾਂਵਾਸਸ੍ਤ੍ਰਿਵਿष੍ਟਪੇ ।

ਕੁਟੁਮ੍ਬਵृਦ੍ਧਿਨ੍ਧਨਧਾਨ੍ਯਵृਦ੍ਧਿਂਸ੍ਤ੍ਰਿਯਸ਼੍ਚਮੁਖ੍ਯਾਸ੍ਸੁਖਮੁਤ੍ਤਮਂ ਚ ।

ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾਸ਼ੁਭਙ੍ਕਾਵ੍ਯਮਿਦਮ੍ਮਹਾਰ੍ਥਮ੍ਪ੍ਰਾਪ੍ਨੋਤਿਸਰ੍ਵਾਮ੍ਭੁਵਿਚਾਰ੍ਥਸਿਦ੍ਧਮ੍ ॥ 124 ॥

ਆਯੁष੍ਯਮਾਰੋਗ੍ਯਕਰਂਯਸ਼ਸ੍ਯਂਸੌਭ੍ਰਾਤृਕਮ੍ਬੁਦ੍ਧਿਕਰਂਸ਼ੁਭਂ ਚ ।

ਸ਼੍ਰੋਤਵ੍ਯਮੇਤਨ੍ਨਿਯਮੇਨਸਦ੍ਭਿਰਾਖ੍ਯਾਨਮੋਜਸ੍ਕਰਮृਦ੍ਧਿਕਾਮੈਃ ॥ 125 ॥

ਇਤ੍ਯਾਰ੍षੇ ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਰਾਮਾਯਣੇ ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਆਦਿਕਾਵ੍ਯੇ ਯੁਦ੍ਧਕਾਣ੍ਡੇ ਏਕਤ੍ਰਿਂਸ਼ਦਧਿਕਸ਼ਤਤਮਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ॥

Roman (IAST) Transliteration

śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe yuddhakāṇḍam |

atha ekatriṃśadadhikaśatatamassargaḥ |

śirasyañjalimādhāyakaikeyyānandavardhanaḥ |

babhāṣebharatojyeṣṭhaṃrāmaṃsatyaparākramam || 1 ||

pūjitāmāmikāmātādattaṃrājyamidammama |

taddadāmipunastubhyaṃyathātvamadadāmama || 2 ||

dhuramekākinānyastāṃvṛṣabheṇabalīyasā |

kiśoravadgurumbhāraṃ na voḍhumahamutsahe || 3 ||

vārivegenamahatābhinnasseturivakṣaran |

durbandhanamidammanyerājyacchridamasamvṛtam || 4 ||

gatiṅkharaivāśvasyahaṃsasyeva ca vāyasaḥ |

nānvetumutsaherāma tavamārgamarindama || 5 ||

yathācāropitovṛkṣojātaścārnntiveśane |

mahāṃścasudurārohomahāskandaḥpraśākhavān || 6 ||

śīryetapuṣpitobhūtvā na phalānipradarśayan |

tasyanānubhavedarthaṃyasyahetossaropitaḥ || 7 ||

eṣopamāmahābāhotvamarthaṃvettumarhasi |

yadyasmānmanujendratvambhartābhṛtyānnaśādhihi || 8 ||

jagadadyābhiṣiktantvāmanupaśyaturāghava |

pratapantamivādityammadhyāhnedīptatejasam || 9 ||

tūryasaṅghāntirghoṣaiḥkāñcīnūpuraniḥsvanaiḥ |

madhurairgītaśabdaiścapratibudhyasvaśeṣva ca || 10 ||

yāvadāvartatecakraṃyāvatī ca vasundharā |

tāvattvamihalokasyasvāmitvamanuvartaya || 11 ||

bharatasyavacśrutvārāmaḥparapurañjayaḥ |

tathetipratijagrāhaniṣasādāsaneśubhe || 12 ||

tataśśatrughnavacanānnipuṇāḥśmaśruvardhanāḥ |

sukhahastāḥsuśīghrāścarāghavamparyavārayan || 13 ||

pūrvantubharatesnātelakṣmaṇe ca mahābale |

sugrīvevānarendre ca rākṣasendrevibhīṣaṇe || 14 ||

viśodhitajaṭassnātaścitramālyānulepanaḥ |

mahārhavasanopetastasthautatraśriyājvalan || 15 ||

pratikarma ca rāmasyakārayāmāsavīryavāna |

lakṣmaṇasya ca lakṣmīvānikṣvākukulavardhanaḥ || 16 ||

pratikarmacasītāyāssarvādaśarathastriyaḥ |

ātmanaivatadācakrurmanasvinyomanoharam || 17 ||

tatovānarapatnīnāṃsarvāsāmevaśobhanam |

cakārayatnātkausalyāprahṛṣṭāputravatsalā || 18 ||

tataḥ śśatrughnavacanātsumantronāmasārathiḥ |

yojayitvābhicakrāmarathaṃsarvāṅgaśobhanam || 19 ||

arkamaṇḍalasaṅkāśandivyandṛṣṭavārathaṃsthitam |

ārurohamahābāhūrāmaḥparapuraṃñjayaḥ || 20 ||

sugrīvohanumāṃścaivamahendrasadṛśadyutī |

snātaudivyanibhairvastrairjagmatuśśubhakuṇḍalau || 21 ||

sarvābharaṇajuṣṭāścayuyustaśśubhakuṇḍalāḥ |

sugrīvapatnayaḥsītā ca draṣṭunnagaramutsukāḥ || 22 ||

ayodhyāyāntusacivārājñodaśarathasya ca |

purohitampuraskṛtyamantrayāmāsurarthavat || 23 ||

aśokovijayaścaivasiddhārthaścasamāhitāḥ |

mantrayanrāmavṛdhyarthambudhyarthannagarasya ca || 24 ||

sarvamevābhiṣekārthañjayārhasyamahātmanaḥ |

kartumarhatharāmasyayadyanmaṅgalapūrvakam || 25 ||

ititemantriṇassarvesandiśya ca purohitam |

nagarānniryayustūrṇaṃrāmadarśanabuddhayaḥ || 26 ||

hariyuktaṃsahasrākṣorathamindraivānaghaḥ |

prayayaurathamāsthāyarāmonagaramuttamam || 27 ||

jagrāhabharatoramaśīnśatrughnaścatramādade |

lakṣmaṇovyajanantasyamūrdhnisamparyavījayat || 28 ||

śvetaṃ ca vālavyajanañjagṛheparitassthitaḥ |

aparañcandrasaṅkāśaṃrākṣasendrovibhīṣaṇaḥ || 29 ||

ṛṣisaṅghaistadākāśedevaiścasamarudgaṇaiḥ |

stūyamāsyarāmasyaśuśruvamadhuradhvaniḥ || 30 ||

tataḥśatruñjayannāmakuñjaramparvatopamam |

ārurohamahātejāssugrīvaḥplavagarṣabhaḥ || 31 ||

navanāgasahasrāṇiyayurāsthāyavānarāḥ |

mānuṣaṃvigrahaṅkṛtvāsarvābharaṇabhūṣitāḥ || 32 ||

śaṅkhaśabdapraṇādaiścadundubhīnāṃ ca nissvanaiḥ |

prayayaupuruṣavyāghrastāmpurīṃharmyamālinīm || 33 ||

dadṛśustesamāyāntaṃrāghavaṃsapurassaram |

virājamānaṃvapuṣārathenātirathantadā || 34 ||

tevarthayitvākākutsthaṃrāmeṇapratinanditāḥ |

anujagmurmahātmānambhrātṛbhiḥparivāritam || 35 ||

amātyairbrāhmaṇaiścaivatathāprakṛtibhirvavṛtaḥ |

śriyāvirurucerāmonakṣatrarivacandramāḥ || 36 ||

sa purogāmibhistūryaistālasvastikapāṇibhiḥ |

pravyāharadbhirmuditairmaṅgalānivṛtoyayau || 37 ||

akṣatañjātarūpaṃ ca gāvaḥkanyāssahadvijāḥ |

narāmodakahastāścarāmasyapuratoyayuḥ || 38 ||

sakhyaṃ ca rāmassugrīveprabhāvañcānilātmaje |

vānarāṇāṃ ca tatkarmahyācacakṣe''thamantriṇām || 39 ||

śrutvā ca vismayañjagmurayodhyāpuravāsinaḥ |

vānarāṇāṃ ca tatakarmarākṣasānāṃ ca tadbalam || 40 ||

vibhīṣaṇasyasamyogamācacakṣe'thamantriṇām |

dyutimānetadākhyāyarāmovānarasamyutaḥ || 41 ||

hṛṣṭapuṣṭajanākīrṇamayodhyāmpraviveśasaḥ |

tatohyabhyucchrayanpaurāḥpatākāścagṛhegṛhe || 42 ||

aikṣvākudhyuṣitaṃramyamāsasādapiturgṛham |

athābravīdrājaputrobharatandharmiṇāṃvaram || 43 ||

ardhopahitayāvācāmadhuraṃraghunandanaḥ |

piturbhavanamāsādyapraviśya ca mahātmanaḥ || 44 ||

kausalyāṃ ca sumitrāṃ ca kaikeyīmabhivādya ca |

yacchamadbhavanaṃśreṣṭhaṃsāśokavanikammahat || 45 ||

muktāvaidūryasaṅkīrṇaṃsugrīvāyanivedaya |

tasyatadvacanaṃśrutvābharatassatyavikramaḥ || 46 ||

hastegṛhītvāsugrīvampraviveśatamālayam |

tataḥ sssailapradīpāṃścaparyaṅkāstaraṇāni ca || 47 ||

gṛhītvāviviśuḥkṣipraṃśatrughnepracoditāḥ |

uvāca ca mahātejāssugrīvaṃrāghavānujaḥ || 48 ||

abhiṣekāyarāmasyadūtānājñāpayaprabho |

sauvarṇānvānarendrāṇāñcaturṇāñcaturoghaṭān || 49 ||

dadaukṣipraṃsasugrīvassarvaratnavibhūṣitān |

yathāpratyūṣasamayecaturṇāṃsāgarāmbasām || 50 ||

pūrṇaghaṭaiḥpratīkṣadhvantathākurutavānarāḥ |

evamuktāmahātmānovānarāvāraṇopamāḥ || 51 ||

utpeturgaganaṃśīghraṅgaruḍāivaśīghragāḥ |

jāmbavāṃścahanūmāṃścavegadarśī ca vānaraḥ || 52 ||

ṛṣabhaścaivakalaśānjalapūrṇānathānayan |

nadīśatānāmpañcānāñjalaṅkumbhairupāharan || 53 ||

pūrvātsamudrātkalaśañjalapūrṇamathānayat |

suṣeṇassattvasampannassarvaratnavibhūṣitam || 54 ||

ṛṣabhodakṣiṇāttūrṇaṃsamudrājjalamānayat |

raktacandanaśākhābhissamvṛtaṅkāñcanaṅghaṭam || 55 ||

gavayaḥpaścimāttoyamājahāramahārṇavāt |

ratnakumbhenamahatāśītammārutavikramaḥ || 56 ||

uttarāccajalaṃśīghraṅgaruḍānilavikramaḥ |

ājahāra sa dharmātmānalaḥsarvaguṇānvitaḥ || 57 ||

tatastairvānaraśreṣṭhairānītamprekṣyatajjalam |

abhiṣekāyarāmasyaśatrughnassacivaissaha || 58 ||

purohitāyaśreṣṭhāyasuhṛdbhyaścanyavedayat |

tatassaprayatovṛddhovasiṣṭhobrāhmaṇaiḥsaha || 59 ||

rāmaṃratnamayepīṭhesasītaṃsannayaveśayat |

vasiṣṭhovāmadevaścajābālirathakāśyapaḥ || 60 ||

kātyāyanosuyajñaścagautamovijayastathā |

abhyaṣiñcannaravyāghramprasannenasugandhinā || 61 ||

salilenasahasrākṣaṃvasavovāsavaṃyathā |

ṛgbhirbhrāhmaṇaiḥpūrvaṅkanyābhirmantribhistathā || 62 ||

yothauścaivābhyaṣiñcaṃstesamprahṛṣṭāssanaigamaiḥ |

sarvauṣadhīnasaiścāpidaivatairnabhasisthitaiḥ || 63 ||

caturbhirlokapālaiścasarvairdevaiścasaṅgataiḥ |

brahmaṇānirmitampūrvaṅkirīṭaṃratnaśobhitam || 64 ||

abhiṣiktaḥpurāyevamanustandīptatejasam |

tasyānvavāyerājānaḥkramādyenābhiṣecitāḥ || 65 ||

sabhāyāṃhemakluptāyāṃśobhitāyāmmahādhanaiḥ |

ratnairnānāvidhaiścavacitritāyāṃsuśobhanaiḥ || 66 ||

nānāratnamayepīṭhekalpayitvāyathāvidhi |

kirīṭenatataḥpaścādvasiṣṭhenamahātmanā || 67 ||

ṛtvigimabhagirbhūṣaṇaiścaivasamayokṣyatarāghavaḥ |

chatrantasya ca jagrāhaśatraghnaḥpāṇḍuraṃśubham || 68 ||

śvetaṃ ca vālavyajanaṃsugrīvovānareśvaraḥ |

aparañcandrasaṅkāśaṃrākṣasendrovibhīṣaṇaḥ || 69 ||

mālāñjvalantīṃvapuṣākāñcanīṃśatapuṣkarām |

rāghavāyadadauvāyurvāsavenapracoditaḥ || 70 ||

sarvaratnasamāyuktammaṇibhiścavibhūṣitam |

muktāhārannarendrāyadadauśakrapracoditaḥ || 71 ||

prajagurdhevagandharvānanṛtuścāpsarogaṇāḥ |

abhiṣeketadarhasyatadārāmasyadhīmataḥ || 72 ||

bhūmiḥsasyavatīcaivaphalavantaścapādapāḥ |

gandhavanti ca puṣpāṇibabhūvūrāghavotsave || 73 ||

sahasraśatamaśvānāndhenūnāṃ ca gavāntathā |

dadauśatavṛṣānpūrvandvijebhyomanujarṣabhaḥ || 74 ||

triṃśatkoṭīrhiraṇyasyabrāhmaṇebhyodadaupunaḥ |

nānābharaṇavastrāṇimahārhāṇi ca rāghavaḥ || 75 ||

arkaraśmipratīkāśāṅkāñcanīmmaṇivigrahām |

sugrīvāyasrajandivyāmprāyacchanmanujādhipaḥ || 76 ||

vaidūryamayacitre ca maṇiratnavibhūṣite |

vāliputrāyadhṛtimānaṅgadāyāṅgadedadau || 77 ||

maṇipravarajuṣṭantumuktāhāramanuttamam |

sītāyaipradadaurāmaścandraraśmisamaprabham || 78 ||

arajevāsasīdivyeśubhānyābharaṇāni ca |

avekṣamāṇāvaidehīpradadauvāyusūnave || 79 ||

avamucyātmanaḥkaṇṭhāddārañjanakanandinī |

avaikṣataharīnsarvānbhartāraṃ ca muhurmuhuḥ || 80 ||

tāmiṅgitajñassamprekṣya babhāṣe janakātmajām |

pradehisubhagehāraṃyasyatuṣṭāsibhāmini || 81 ||

tejodhṛtiryaśodākṣyaṃsāmarthyaṃvinayonayaḥ |

pauruṣaṃvikramobuddhiryasminnetānisarvadā || 82 ||

dadausāvāyuputrāyataṃhāramasitekṣaṇā |

hanūmāṃstenahāreṇaśuśubhevānararṣabhaḥ || 83 ||

canrāṃśucayagaureṇaśvetābhreṇayathācalaḥ |

todvividamaindhābhyānnīlāya ca parantapaḥ sarvevānaravṛddhāścayecānyevānarottamāḥ || 84 ||

vāsobhirbhūṣaṇaiścaivayathārhampratipūjitāḥ |

sarvānkāmaguṇāvanīkṣyapradadauvasudhādhipaḥ || 85 ||

vibhīṣaṇo'thasugrīvohanumānjāmbavāṃstathā || 86 ||

sarvevānaramukhyāścarāmeṇākliṣṭakarmaṇā |

yathārhampūjitāḥsarvekāmairatnaiścapuṣkalaiḥ || 87 ||

prahṛṣṭamānasaḥsarvejagmurevayathāgatam |

dṛṣṭvāsarvemahātmānastatastevānararṣabhāḥ || 88 ||

visṛṣṭāḥpārthivendreṇakiṣkindhāṃsamupāgaman |

sugrīvovānaraśreṣṭho dṛṣṭavārāmabhiṣecanam || 89 ||

pūjitaścaivarāmeyakiṣkindhāmprāviśatpurīm |

vibhīṣaṇo'pidharmātmāsahatairnairṛtarṣabhaiḥ || 90 ||

labdhvākuladhanaṃrājālaṅkāmprāyān mahāyaśāḥ |

sarājyamakhilaṃśāsannihatārirmahāyaśāḥ || 91 ||

rāghavaḥparamodāraśśaśāsaparayāmudā |

uvācalakṣmaṇaṃrāmodharmajñandharmavatsalaḥ || 92 ||

ātiṣṭhadharmajña mayāsahemāṅgāmpūrvarājādhyuṣitāmbalena |

tulyammayātvampitṛbhirdhṛtāyātāṃyauvarājyedhuramudvahasva || 93 ||

sarvātmanāparyanunīyamānoyadā na saumitrirupaitiyogam |

niyujyamāno'pi ca yauvarājyetato'bhyaṣiñcadbharatammahātmā || 94 ||

pauṇḍarīkāśvamedhābhyāṃvājapeyenacāsakṛt |

anyaiścavividhairyajñairayajatpārthivātmajaḥ || 95 ||

rājyandaśasahasrāṇiprāpyavarṣāṇirāghavaḥ |

śatāśvamedhānājahresadaśvān bhūridakṣiṇān || 96 ||

ājānulambibāhussamahāvakṣāḥpratāpavān |

lakṣmaṇānucarorāmaḥśaśāsapṛthivīmimām || 97 ||

rāghavaścāpidharmātmāprāpyarājyamanuttamam |

ījebahuvidhairyajñaisasutabhrātṛbāndhavaḥ || 98 ||

sa paryadevanvidhavā na ca vyālakṛtambhayam |

na vyādhijambhayañcāsīdrāmerājyampraśāsati || 99 ||

nirdasyurabhavallokonānarthaṅkaścidaspṛśat |

na ca smavṛddhābālānāmpretakāryāṇikurvate || 100 ||

sarvammuditamevāsītsarvodharmaparo'bhavat |

rāmamevānupaśyantonābhyahiṃsan parasparam || 101 ||

āsanvarṣasahasrāṇitathāputrasahasriṇaḥ |

nirāmayāviśokāścarāmerājyampraśāsati || 102 ||

rāmorāmorāmaḥ itiprajānāmabhavankathāḥ |

rāmabhūtañjagadabhūdrāmerājyampraśāsati || 103 ||

nityapuṣpānityaphalāntaravastatranirvraṇāḥ |

kāmavarṣī ca parjanyassukhasparśaścamārutaḥ || 104 ||

brāhmaṇāḥkṣatriyāvaiśyāśśūdrālobhavivarjitāḥ |

svakarmasupravartantetuṣṭāssvairevakarmabhiḥ || 105 ||

āsanprajādharmaparārāmeśāsatinānṛtāḥ |

sarvelakṣaṇasampannāssarvedharmaparāyaṇāḥ || 106 ||

daśavarṣasahasrāṇidaśavarṣaśatāni ca bhrātṛbhiḥ sahitaḥśrīmānarāmorājyamakārayat |

dhanyaṃyaśasyamāyuṣyaṃrājñāṃ ca viyāvaham || 107 ||

ādikāvyamidañcārṣampurāvālmīkinākṛtam |

paṭhedhyaḥśṛṇuyāllokenaraḥpāpātpramucyate || 108 ||

putrakāmaścaputrānvaidhanakāmodhanāni ca |

labhatemanujolokeśrutvārāmābhiṣecanam || 109 ||

mahīṃvijayaterājāripūṃścāpyadhitiṣṭhati |

rāghaveṇayathāmātāsumitrālakṣmaṇena ca || 110 ||

bharatena ca kaikeyījīvaputrāstathāstriyaḥ |

bhaviṣyantisadānandāḥputrapautrasamanvitāḥ || 111 ||

śrutvārāmāyaṇamidandīrghamāyuścavindati |

rāmasyavijayañcaivasarvamakliṣṭakarmaṇaḥ || 112 ||

śṛṇoti ya idaṅkāvyampurāvālmīkinākṛtam |

śraddhadhānojitakrodhodurgāṇyatitaratyasau || 113 ||

samāgamyapravāsānteramantesahabāndhavaiḥ |

śṛṇvanti ya idaṅkāvyampurāvālmīkinākṛtam || 114 ||

teprārthitānvarānsarvānprāpnuvantīharāghavāt |

śravaṇenasurāssarveprīyantesampraśṛṇvatām || 115 ||

vināyakāścaśāmyantigṛhetiṣṭhantiyasyavai |

vijayetamahīṃrājāpravāsīsvastimānbhavet || 116 ||

striyorajasvalāśrutvāputrānsūyuranuttamān |

pūjayaṃścapaṭhaṃścaivamitihāsampurātanam || 117 ||

sarvapāpaiḥpramucyetadīrghamāyuravāpnuyāt |

praṇamyaśirasānityaṃśrotavyaṅkṣatriyairdvijāt || 118 ||

aiśvaryamputralābhāścabhaviṣyati na saṃśayaḥ |

rāmāyaṇamidaṅkṛtsnaṃśṛṇvataḥpaṭhatassadā || 119 ||

prīyatesatataṃrāmassahiviṣṇussanātanaḥ |

ādidevomahābāhurharinnārāyaṇaḥprabhuḥ || 120 ||

sākṣādrāmoraghuśreṣṭhaśśeṣolakṣmaṇaucyate |

evametatpurāvṛttamākhyānambhadramastuvaḥ || 121 ||

pravyāharatavisrabdhambalaṃviṣṇoḥpravarthatām |

devāścasarvetuṣyantigrahaṇācchravaṇāttathā || 122 ||

rāmāyaṇasyaśravaṇetuṣyantipitassadā |

bhaktyārāmasyayecemāṃsaṃsitāmṛṣiṇākṛtām || 123 ||

yelikhantī ha ca narāsteṣāṃvāsastriviṣṭape |

kuṭumbavṛddhindhanadhānyavṛddhiṃstriyaścamukhyāssukhamuttamaṃ ca |

śrutvāśubhaṅkāvyamidammahārthamprāpnotisarvāmbhuvicārthasiddham || 124 ||

āyuṣyamārogyakaraṃyaśasyaṃsaubhrātṛkambuddhikaraṃśubhaṃ ca |

śrotavyametanniyamenasadbhirākhyānamojaskaramṛddhikāmaiḥ || 125 ||

ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye yuddhakāṇḍe ekatriṃśadadhikaśatatamassargaḥ ||