📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" → 2 A dialog opens → 3 Choose "Save as PDF" as printer → 4 Click Save
ॐ
5.57 ਸੁਨ੍ਦਰਕਾਣ੍ਡ - ਸਪ੍ਤਪਞ੍ਚਾਸ਼ ਸਰ੍ਗਃ
5.57 Sundarakanda - Saptapanchasha Sargah
Valmiki Gurmukhi
ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਰਾਮਾਯਣੇ ਸੁਨ੍ਦਰਕਾਣ੍ਡਮ੍ ।
ਅਥ ਸਪ੍ਤਪਞ੍ਚਾਸ਼ਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ।
ਸ ਚਨ੍ਦ੍ਰਕੁਮੁਦਂ ਰਮ੍ਯਂ ਸਾਰ੍ਕਕਾਰਣ੍ਡਵਂ ਸ਼ੁਭਮ੍ ।
ਤਿष੍ਯਸ਼੍ਰਵਣਕਾਦਮ੍ਬਮਭ੍ਰਸ਼ੈਵਾਲਸ਼ਾਦ੍ਵਲਮ੍ ॥ 1 ॥
ਪੁਨਰ੍ਵਸੁਮਹਾਮੀਨਂ ਲੋਹਿਤਾਙ੍ਗਮਹਾਗ੍ਰਹਮ੍ ।
ਐਰਾਵਤਮਹਾਦ੍ਵੀਪਂ ਸ੍ਵਾਤਿਹਂਸਵਿਲੋਲਿਤਮ੍ ॥ 2 ॥
ਵਾਤਸਙ੍ਘਾਤਜਾਤੋਰ੍ਮਿ ਚਨ੍ਦ੍ਰਾਂਸ਼ੁਸ਼ਿਸ਼ਿਰਾਮ੍ਬੁਮਤ੍ ।
ਭੁਜਙ੍ਗਯਕ੍षਗਨ੍ਧਰ੍ਵਪ੍ਰਬੁਦ੍ਧਕਮਲੋਤ੍ਪਲਮ੍ ॥ 3 ॥
ਹਨੁਮਾਨ੍ਮਾਰੁਤਗਤਿਰ੍ਮਹਾਨੌਰਿਵ ਸਾਗਰਮ੍ ।
ਅਪਾਰਮਪਰਿਸ਼੍ਰਾਨ੍ਤਃ ਪੁਪ੍ਲੁਵੇ ਗਗਨਾਰ੍ਣਵਮ੍ ॥ 4 ॥
ਗ੍ਰਸਮਾਨ ਇਵਾਕਾਸ਼ਂ ਤਾਰਾਧਿਪਮਿਵੋਲ੍ਲਿਖਨ੍ ।
ਹਰਨ੍ਨਿਵ ਸਨਕ੍षਤ੍ਰਂ ਗਗਨਂ ਸਾਰ੍ਕਮਣ੍ਡਲਮ੍ ॥ 5 ॥
ਮਾਰੁਤਸ੍ਯਾਤ੍ਮਜਃ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ੍ਕਪਿਰ੍ਵ੍ਯੋਮਚਰੋ ਮਹਾਨ੍ ।
ਹਨੁਮਾਨ੍ਮੇਘਜਾਲਾਨਿ ਵਿਕਰ੍षਨ੍ਨਿਵ ਗਚ੍ਛਤਿ ॥ 6 ॥
ਪਾਣ੍ਡੁਰਾਰੁਣਵਰ੍ਣਾਨਿ ਨੀਲਮਾਞ੍ਜਿष੍ਠਕਾਨਿ ਚ ।
ਹਰਿਤਾਰੁਣਵਰ੍ਣਾਨਿ ਮਹਾਭ੍ਰਾਣਿ ਚਕਾਸ਼ਿਰੇ ॥ 7 ॥
ਪ੍ਰਵਿਸ਼ਨ੍ਨਭ੍ਰਜਾਲਾਨਿ ਨਿष੍ਪਤਂਸ਼੍ਚ ਪੁਨਃ ਪੁਨਃ ।
ਪ੍ਰਚ੍ਛਨ੍ਨਸ਼੍ਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਸ਼੍ਚ ਚਨ੍ਦ੍ਰਮਾ ਇਵ ਲਕ੍ष੍ਯਤੇ ॥ 8 ॥
ਵਿਵਿਧਾਭ੍ਰਘਨਾਪਨ੍ਨਗੋਚਰੋ ਧਵਲਾਮ੍ਬਰਃ ।
ਦृਸ਼੍ਯਾਦृਸ਼੍ਯਤਨੁਰ੍ਵੀਰਸ੍ਤਦਾ ਚਨ੍ਦ੍ਰਾਯਤੇऽਮ੍ਬਰੇ ॥ 9 ॥
ਤਾਰ੍ਕ੍ष੍ਯਾਯਮਾਣੋ ਗਗਨੇ ਬਭਾਸੇ ਵਾਯੁਨਨ੍ਦਨਃ ।
ਦਾਰਯਨ੍ਮੇਘਬृਨ੍ਦਾਨਿ ਨਿष੍ਪਤਂਸ਼੍ਚ ਪੁਨਃ ਪੁਨਃ ॥ 10 ॥
ਨਦਨ੍ਨਾਦੇਨ ਮਹਤਾ ਮੇਘਸ੍ਵਨਮਹਾਸ੍ਵਨਃ ।
ਪ੍ਰਵਰਾਨ੍ਰਾਕ੍षਸਾਨ੍ ਹਤ੍ਵਾ ਨਾਮ ਵਿਸ਼੍ਰਾਵ੍ਯ ਚਾਤ੍ਮਨਃ ॥ 11 ॥
ਆਕੁਲਾਂ ਨਗਰੀਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਵ੍ਯਥਯਿਤ੍ਵਾ ਚ ਰਾਵਣਮ੍ ।
ਅਰ੍ਦਯਿਤ੍ਵਾ ਬਲਂ ਘੋਰਂ ਵੈਦੇਹੀਮਭਿਵਾਦ੍ਯ ਚ ॥ 12 ॥
ਆਜਗਾਮ ਮਹਾਤੇਜਾਃ ਪੁਨਰ੍ਮਧ੍ਯੇਨ ਸਾਗਰਮ੍ ।
ਪਰ੍ਵਤੇਨ੍ਦ੍ਰਂ ਸੁਨਾਭਂ ਚ ਸਮੁਪਸ੍ਪृਸ਼੍ਯ ਵੀਰ੍ਯਵਾਨ੍ ॥ 13 ॥
ਜ੍ਯਾਮੁਕ੍ਤ ਇਵ ਨਾਰਾਚੋ ਮਹਾਵੇਗੋऽਭ੍ਯੁਪਾਗਤਃ ।
ਸ ਕਿਞ੍ਚਿਦਨੁਸਮ੍ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਃ ਸਮਾਲੋਕ੍ਯ ਮਹਾਗਿਰਿਮ੍ ॥ 14 ॥
ਮਹੇਨ੍ਦ੍ਰਂ ਮੇਘਸਙ੍ਕਾਸ਼ਂ ਨਨਾਦ ਹਰਿਪੁਙ੍ਗਵਃ ।
ਸ ਪੂਰਯਾਮਾਸ ਕਪਿਰ੍ਦਿਸ਼ੋ ਦਸ਼ ਸਮਨ੍ਤਤਃ ॥ 15 ॥
ਨਦਨ੍ਨਾਦੇਨ ਮਹਤਾ ਮੇਘਸ੍ਵਨਮਹਾਸ੍ਵਨਃ ।
ਸ ਤਂ ਦੇਸ਼ਮਨੁਪ੍ਰਾਪ੍ਤਃ ਸੁਹृਦ੍ਧਰ੍ਸ਼ਨਲਾਲਸਃ ॥ 16 ॥
ਨਨਾਦ ਹਰਿਸ਼ਾਰ੍ਦੂਲੋ ਲਾਙ੍ਗੂਲਂ ਚਾਪ੍ਯਕਮ੍ਪਯਤ੍ ।
ਤਸ੍ਯ ਨਾਨਦ੍ਯਮਾਨਸ੍ਯ ਸੁਪਰ੍ਣਚਰਿਤੇ ਪਥਿ ॥ 17 ॥
ਫਲਤੀਵਾਸ੍ਯ ਘੋषੇਣ ਗਗਨਂ ਸਾਰ੍ਕਮਣ੍ਡਲਮ੍ ।
ਯੇ ਤੁ ਤਤ੍ਰੋਤ੍ਤਰੇ ਤੀਰੇ ਸਮੁਦ੍ਰਸ੍ਯ ਮਹਾਬਲਾਃ ॥ 18 ॥
ਪੂਰ੍ਵਂ ਸਂਵਿष੍ਠਿਤਾਸ਼੍ਸ਼ੂਰਾ ਵਾਯੁਪੁਤ੍ਰਦਿਦृਕ੍षਵਃ ।
ਮਹਤੋ ਵਾਤਨੁਨ੍ਨਸ੍ਯ ਤੋਯਦਸ੍ਯੇਵ ਗਰ੍ਜਿਤਮ੍ ॥ 19 ॥
ਸ਼ੁਸ਼੍ਰੁਵੁਸ੍ਤੇ ਤਦਾ ਘੋषਮੂਰੁਵੇਗਂ ਹਨੂਮਤਃ ।
ਤੇ ਦੀਨਮਨਸਸ੍ਸਰ੍ਵੇ ਸ਼ੁਸ਼੍ਰੁਵੁਃ ਕਾਨਨੌਕਸਃ ॥ 20 ॥
ਵਾਨਰੇਨ੍ਦ੍ਰਸ੍ਯ ਨਿਰ੍ਘੋषਂ ਪਰ੍ਜਨ੍ਯਨਿਨਦੋਪਮਮ੍ ।
ਨਿਸ਼ਮ੍ਯ ਨਦਤੋ ਨਾਦਂ ਵਾਨਰਾਸ੍ਤੇ ਸਮਨ੍ਤਤਃ ॥ 21 ॥
ਬਭੂਵੁਰੁਤ੍ਸੁਕਾਸ੍ਸਰ੍ਵੇ ਸੁਹृਦ੍ਧਰ੍ਸ਼ਨਕਾਙ੍ਕ੍षਿਣਃ ।
ਜਾਮ੍ਬਵਾਨ੍ ਸ ਹਰਿਸ਼੍ਰੇष੍ਠਃ ਪ੍ਰੀਤਿਸਂਹृष੍ਟਮਾਨਸਃ ॥ 22 ॥
ਉਪਾਮਨ੍ਤ੍ਰ੍ਯ ਹਰੀਨ੍ ਸਰ੍ਵਾਨਿਦਂ ਵਚਨਮਬ੍ਰਵੀਤ੍ ।
ਸਰ੍ਵਥਾ ਕृਤਕਾਰ੍ਯੋऽਸੌ ਹਨੁਮਾਨ੍ਨਾਤ੍ਰ ਸਂਸ਼ਯਃ ॥ 23 ॥
ਨ ਹ੍ਯਸ੍ਯਾਕृਤਕਾਰ੍ਯਸ੍ਯ ਨਾਦ ਏਵਂਵਿਧੋ ਭਵੇਤ੍ ।
ਤਸ੍ਯ ਬਾਹੂਰੁਵੇਗਂ ਚ ਨਿਨਾਦਂ ਚ ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ ॥ 24 ॥
ਨਿਸ਼ਮ੍ਯ ਹਰਯੋ ਹृष੍ਟਾਃ ਸਮੁਤ੍ਪੇਤੁਸ੍ਤਤਸ੍ਤਤਃ ।
ਤੇ ਨਗਾਗ੍ਰਾਨ੍ਨਗਾਗ੍ਰਾਣਿ ਸ਼ਿਖਰਾਚ੍ਛਿਖਰਾਣਿ ਚ ॥ 25 ॥
ਪ੍ਰਹृष੍ਟਾਃ ਸਮਪਦ੍ਯਨ੍ਤ ਹਨੂਮਨ੍ਤਂ ਦਿਦृਕ੍षਵਃ ।
ਤੇ ਪ੍ਰੀਤਾਃ ਪਾਦਪਾਗ੍ਰੇषੁ ਗृਹ੍ਯ ਸ਼ਾਖਾਃ ਸੁਵਿष੍ਠਿਤਾਃ ॥ 26 ॥
ਵਾਸਾਂਸੀਵ ਪ੍ਰਸ਼ਾਖਾਸ਼੍ਚ ਸਮਾਵਿਧ੍ਯਨ੍ਤ ਵਾਨਰਾਃ ।
ਗਿਰਿਗਹ੍ਵਰਸਂਲੀਨੋ ਯਥਾ ਗਰ੍ਜਤਿ ਮਾਰੁਤਃ ॥ 27 ॥
ਏਵਂ ਜਗਰ੍ਜ ਬਲਵਾਨ੍ ਹਨੁਮਾਨ੍ਮਾਰੁਤਾਤ੍ਮਜਃ ।
ਤਮਭ੍ਰਘਨਸਙ੍ਕਾਸ਼ਮਾਪਤਨ੍ਤਂ ਮਹਾਕਪਿਮ੍ ॥ 28 ॥
ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਤੇ ਵਾਨਰਾਸ੍ਸਰ੍ਵੇ ਤਸ੍ਥੁਃ ਪ੍ਰਾਞ੍ਜਲਯਸ੍ਤਦਾ ।
ਤਤਸ੍ਤੁ ਵੇਗਵਾਂਸ੍ਤਸ੍ਯ ਗਿਰੇਰ੍ਗਿਰਿਨਿਭਃ ਕਪਿਃ ॥ 29 ॥
ਨਿਪਪਾਤ ਮਹੇਨ੍ਦ੍ਰਸ੍ਯ ਸ਼ਿਖਰੇ ਪਾਦਪਾਕੁਲੇ ।
ਹਰ੍षੇਣਾਪੂਰ੍ਯਮਾਣੋऽਸੌ ਰਮ੍ਯੇ ਪਰ੍ਵਤਨਿਰ੍ਝਰੇ ॥ 30 ॥
ਛਿਨ੍ਨਪਕ੍ष ਇਵਾऽਕਾਸ਼ਾਤ੍ਪਪਾਤ ਧਰਣੀਧਰਃ ।
ਤਤਸ੍ਤੇ ਪ੍ਰੀਤਮਨਸਸ੍ਸਰ੍ਵੇ ਵਾਨਰਪੁਙ੍ਗਵਾਃ ॥ 31 ॥
ਹਨੁਮਨ੍ਤਂ ਮਹਾਤ੍ਮਾਨਂ ਪਰਿਵਾਰ੍ਯੋਪਤਸ੍ਥਿਰੇ ।
ਪਰਿਵਾਰ੍ਯ ਚ ਤੇ ਸਰ੍ਵੇ ਪਰਾਂ ਪ੍ਰੀਤਿਮੁਪਾਗਤਾਃ ॥ 32 ॥
ਪ੍ਰਹृष੍ਟਵਦਨਾ ਸ੍ਸਰ੍ਵੇ ਤਮਰੋਗਮੁਪਾਗਤਮ੍ ।
ਉਪਾਯਨਾਨਿ ਚਾਦਾਯ ਮੂਲਾਨਿ ਚ ਫਲਾਨਿ ਚ ॥ 33 ॥
ਪ੍ਰਤ੍ਯਰ੍ਚਯਨ੍ ਹਰਿਸ਼੍ਰੇष੍ਠਂ ਹਰਯੋ ਮਾਰੁਤਾਤ੍ਮਜਮ੍ ।
ਹਨੁਮਾਂਸ੍ਤੁ ਗੁਰੂਨ੍ ਵृਦ੍ਧਾਞ੍ਜਾਮ੍ਬਵਤ੍ਪ੍ਰਮੁਖਾਂਸ੍ਤਦਾ ॥ 34 ॥
ਕੁਮਾਰਮਙ੍ਗਦਂ ਚੈਵ ਸੋऽਵਨ੍ਦਤ ਮਹਾਕਪਿਃ ।
ਸ ਤਾਭ੍ਯਾਂ ਪੂਜਿਤਃ ਪੂਜ੍ਯਃ ਕਪਿਭਿਸ਼੍ਚ ਪ੍ਰਸਾਦਿਤਃ ॥ 35 ॥
ਦृष੍ਟਾ ਸੀਤੇਤਿ ਵਿਕ੍ਰਾਨ੍ਤ ਸ੍ਸਙ੍ਕ੍षੇਪੇਣ ਨ੍ਯਵੇਦਯਤ੍ ।
ਨਿषਸਾਦ ਚ ਹਸ੍ਤੇਨ ਗृਹੀਤ੍ਵਾ ਵਾਲਿਨਸ੍ਸੁਤਮ੍ ॥ 36 ॥
ਰਮਣੀਯੇ ਵਨੋਦ੍ਦੇਸ਼ੇ ਮਹੇਨ੍ਦ੍ਰਸ੍ਯ ਗਿਰੇਸ੍ਤਦਾ ।
ਹਨੁਮਾਨਬ੍ਰਵੀਦ੍ਧृष੍ਟਸ੍ਤਦਾ ਤਾਨ੍ਵਾਨਰਰ੍षਭਾਨ੍ ॥ 37 ॥
ਅਸ਼ੋਕਵਨਿਕਾਸਂਸ੍ਥਾ ਦृष੍ਟਾ ਸਾ ਜਨਕਾਤ੍ਮਜਾ ।
ਰਕ੍षਮਾਣਾ ਸੁਘੋਰਾਭੀ ਰਾਕ੍षਸੀਭਿਰਨਿਨ੍ਦਿਤਾ ॥ 38 ॥
ਏਕਵੇਣੀਧਰਾ ਬਾਲਾ ਰਾਮਦਰ੍ਸ਼ਨਲਾਲਸਾ ।
ਉਪਵਾਸਪਰਿਸ਼੍ਰਾਨ੍ਤਾ ਜਟਿਲਾ ਮਲਿਨਾ ਕृਸ਼ਾ ॥ 39 ॥
ਤਤੋ ਦृष੍ਟੇਤਿ ਵਚਨਂ ਮਹਾਰ੍ਥਮਮृਤੋਪਮਮ੍ ।
ਨਿਸ਼ਮ੍ਯ ਮਾਰੁਤੇਸ੍ਸਰ੍ਵੇ ਮੁਦਿਤਾ ਵਾਨਰਾਭਵਨ੍ ॥ 40 ॥
ਕ੍ष੍ਵੇਲਨ੍ਤ੍ਯਨ੍ਯੇ ਨਦਨ੍ਤ੍ਯਨ੍ਯੇ ਗਰ੍ਜਨ੍ਤ੍ਯਨ੍ਯੇ ਮਹਾਬਲਾਃ ।
ਚਕ੍ਰੁਃ ਕਿਲਕਿਲਾਮਨ੍ਯੇ ਪ੍ਰਤਿਗਰ੍ਜਨ੍ਤਿ ਚਾਪਰੇ ॥ 41 ॥
ਕੇਚਿਦੁਚ੍ਛ੍ਰਿਤਲਾਙ੍ਗੂਲਾਃ ਪ੍ਰਹृष੍ਟਾਃ ਕਪਿਕੁਞ੍ਜਰਾਃ ।
ਆਯਤਾਞ੍ਚਿਤਦੀਰ੍ਘਾਣਿ ਲਾਙ੍ਗੂਲਾਨਿ ਪ੍ਰਵਿਵ੍ਯਧੁਃ ॥ 42 ॥
ਅਪਰੇ ਚ ਹਨੂਮਨ੍ਤਂ ਵਾਨਰਾ ਵਾਰਣੋਪਮਮ੍ ।
ਆਪ੍ਲੁਤ੍ਯ ਗਿਰਿਸ਼ृਙ੍ਗੇਭ੍ਯਸ੍ਸਂਸ੍ਪृਸ਼ਨ੍ਤਿ ਸ੍ਮ ਹਰ੍षਿਤਾਃ ॥ 43 ॥
ਉਕ੍ਤਵਾਕ੍ਯਂ ਹਨੂਮਨ੍ਤਮਙ੍ਗਦਸ੍ਤਮਥਾਬ੍ਰਵੀਤ੍ ।
ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਹਰਿਵੀਰਾਣਾਂ ਮਧ੍ਯੇ ਵਚਨਮੁਤ੍ਤਮਮ੍ ॥ 44 ॥
ਸਤ੍ਤ੍ਵੇ ਵੀਰ੍ਯੇ ਨ ਤੇ ਕਸ਼੍ਚਿਤ੍ਸਮੋ ਵਾਨਰ ਵਿਦ੍ਯਤੇ ।
ਯਦਵਪ੍ਲੁਤ੍ਯ ਵਿਸ੍ਤੀਰ੍ਣਂ ਸਾਗਰਂ ਪੁਨਰਾਗਤਃ ॥ 45 ॥
ਅਹੋ ਸ੍ਵਾਮਿਨਿ ਤੇ ਭਕ੍ਤਿਰਹੋ ਵੀਰ੍ਯਮਹੋ ਧृਤਿਃ ।
ਦਿष੍ਟ੍ਯਾ ਦृष੍ਟਾ ਤ੍ਵਯਾ ਦੇਵੀ ਰਾਮਪਤ੍ਨੀ ਯਸ਼ਸ੍ਵਿਨੀ ॥ 46 ॥
ਦਿष੍ਟ੍ਯਾ ਤ੍ਯਕ੍ष੍ਯਤਿ ਕਾਕੁਤ੍ਸ੍ਥ ਸ਼੍ਸ਼ੋਕਂ ਸੀਤਾਵਿਯੋਗਜਮ੍ ।
ਤਤੋऽਙ੍ਗਦਂ ਹਨੂਮਨ੍ਤਂ ਜਾਮ੍ਬਵਨ੍ਤਂ ਚ ਵਾਨਰਾਃ ॥ 47 ॥
ਪਰਿਵਾਰ੍ਯ ਪ੍ਰਮੁਦਿਤਾ ਭੇਜਿਰੇ ਵਿਪੁਲਾਸ਼੍ਸ਼ਿਲਾਃ ।
ਸ਼੍ਰੋਤੁਕਾਮਾਸ੍ਸਮੁਦ੍ਰਸ੍ਯ ਲਙ੍ਘਨਂ ਵਾਨਰੋਤ੍ਤਮਾਃ ॥ 48 ॥
ਦਰ੍ਸ਼ਨਂ ਚਾਪਿ ਲਙ੍ਕਾਯਾਸ੍ਸੀਤਾਯਾ ਰਾਵਣਸ੍ਯ ਚ ।
ਤਸ੍ਥੁਃ ਪ੍ਰਾਞ੍ਜਲਯਸ੍ਸਰ੍ਵੇ ਹਨੁਮਦ੍ਵਚਨੋਨ੍ਮੁਖਾਃ ॥ 49 ॥
ਤਸ੍ਥੌ ਤਤ੍ਰਾਙ੍ਗਦਃ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ੍ ਵਾਨਰੈਰ੍ਬਹੁਭਿਰ੍ਵृਤਃ ।
ਉਪਾਸ੍ਯਮਾਨੋ ਵਿਬੁਧੈਰ੍ਦਿਵਿ ਦੇਵਪਤਿਰ੍ਯਥਾ ॥ 50 ॥
ਹਨੂਮਤਾ ਕੀਰ੍ਤਿਮਤਾ ਯਸ਼ਸ੍ਵਿਨਾ ਤਥਾਙ੍ਗਦੇਨਾਙ੍ਗਦਬਦ੍ਧਬਾਹੁਨਾ ।
ਮੁਦਾ ਤਦਾऽਧ੍ਯਾਸਿਤਮੁਨ੍ਨਤਂ ਮਹਨ੍ਮਹੀਧਰਾਗ੍ਰਂ ਜ੍ਵਲਿਤਂ ਸ਼੍ਰਿਯਾਭਵਤ੍ ॥ 51 ॥
ਇਤ੍ਯਾਰ੍षੇ ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਰਾਮਾਯਣੇ ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਆਦਿਕਾਵ੍ਯੇ ਸੁਨ੍ਦਰਕਾਣ੍ਡੇ ਸਪ੍ਤਪਞ੍ਚਾਸ਼ਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe sundarakāṇḍam |
atha saptapañcāśassargaḥ |
sa candrakumudaṃ ramyaṃ sārkakāraṇḍavaṃ śubham |
tiṣyaśravaṇakādambamabhraśaivālaśādvalam || 1 ||
punarvasumahāmīnaṃ lohitāṅgamahāgraham |
airāvatamahādvīpaṃ svātihaṃsavilolitam || 2 ||
vātasaṅghātajātormi candrāṃśuśiśirāmbumat |
bhujaṅgayakṣagandharvaprabuddhakamalotpalam || 3 ||
hanumānmārutagatirmahānauriva sāgaram |
apāramapariśrāntaḥ pupluve gaganārṇavam || 4 ||
grasamāna ivākāśaṃ tārādhipamivollikhan |
haranniva sanakṣatraṃ gaganaṃ sārkamaṇḍalam || 5 ||
mārutasyātmajaḥ śrīmānkapirvyomacaro mahān |
hanumānmeghajālāni vikarṣanniva gacchati || 6 ||
pāṇḍurāruṇavarṇāni nīlamāñjiṣṭhakāni ca |
haritāruṇavarṇāni mahābhrāṇi cakāśire || 7 ||
praviśannabhrajālāni niṣpataṃśca punaḥ punaḥ |
pracchannaśca prakāśaśca candramā iva lakṣyate || 8 ||
vividhābhraghanāpannagocaro dhavalāmbaraḥ |
dṛśyādṛśyatanurvīrastadā candrāyate'mbare || 9 ||
tārkṣyāyamāṇo gagane babhāse vāyunandanaḥ |
dārayanmeghabṛndāni niṣpataṃśca punaḥ punaḥ || 10 ||
nadannādena mahatā meghasvanamahāsvanaḥ |
pravarānrākṣasān hatvā nāma viśrāvya cātmanaḥ || 11 ||
ākulāṃ nagarīṃ kṛtvā vyathayitvā ca rāvaṇam |
ardayitvā balaṃ ghoraṃ vaidehīmabhivādya ca || 12 ||
ājagāma mahātejāḥ punarmadhyena sāgaram |
parvatendraṃ sunābhaṃ ca samupaspṛśya vīryavān || 13 ||
jyāmukta iva nārāco mahāvego'bhyupāgataḥ |
sa kiñcidanusamprāptaḥ samālokya mahāgirim || 14 ||
mahendraṃ meghasaṅkāśaṃ nanāda haripuṅgavaḥ |
sa pūrayāmāsa kapirdiśo daśa samantataḥ || 15 ||
nadannādena mahatā meghasvanamahāsvanaḥ |
sa taṃ deśamanuprāptaḥ suhṛddharśanalālasaḥ || 16 ||
nanāda hariśārdūlo lāṅgūlaṃ cāpyakampayat |
tasya nānadyamānasya suparṇacarite pathi || 17 ||
phalatīvāsya ghoṣeṇa gaganaṃ sārkamaṇḍalam |
ye tu tatrottare tīre samudrasya mahābalāḥ || 18 ||
pūrvaṃ saṃviṣṭhitāśśūrā vāyuputradidṛkṣavaḥ |
mahato vātanunnasya toyadasyeva garjitam || 19 ||
śuśruvuste tadā ghoṣamūruvegaṃ hanūmataḥ |
te dīnamanasassarve śuśruvuḥ kānanaukasaḥ || 20 ||
vānarendrasya nirghoṣaṃ parjanyaninadopamam |
niśamya nadato nādaṃ vānarāste samantataḥ || 21 ||
babhūvurutsukāssarve suhṛddharśanakāṅkṣiṇaḥ |
jāmbavān sa hariśreṣṭhaḥ prītisaṃhṛṣṭamānasaḥ || 22 ||
upāmantrya harīn sarvānidaṃ vacanamabravīt |
sarvathā kṛtakāryo'sau hanumānnātra saṃśayaḥ || 23 ||
na hyasyākṛtakāryasya nāda evaṃvidho bhavet |
tasya bāhūruvegaṃ ca ninādaṃ ca mahātmanaḥ || 24 ||
niśamya harayo hṛṣṭāḥ samutpetustatastataḥ |
te nagāgrānnagāgrāṇi śikharācchikharāṇi ca || 25 ||
prahṛṣṭāḥ samapadyanta hanūmantaṃ didṛkṣavaḥ |
te prītāḥ pādapāgreṣu gṛhya śākhāḥ suviṣṭhitāḥ || 26 ||
vāsāṃsīva praśākhāśca samāvidhyanta vānarāḥ |
girigahvarasaṃlīno yathā garjati mārutaḥ || 27 ||
evaṃ jagarja balavān hanumānmārutātmajaḥ |
tamabhraghanasaṅkāśamāpatantaṃ mahākapim || 28 ||
dṛṣṭvā te vānarāssarve tasthuḥ prāñjalayastadā |
tatastu vegavāṃstasya girergirinibhaḥ kapiḥ || 29 ||
nipapāta mahendrasya śikhare pādapākule |
harṣeṇāpūryamāṇo'sau ramye parvatanirjhare || 30 ||
chinnapakṣa ivā'kāśātpapāta dharaṇīdharaḥ |
tataste prītamanasassarve vānarapuṅgavāḥ || 31 ||
hanumantaṃ mahātmānaṃ parivāryopatasthire |
parivārya ca te sarve parāṃ prītimupāgatāḥ || 32 ||
prahṛṣṭavadanā ssarve tamarogamupāgatam |
upāyanāni cādāya mūlāni ca phalāni ca || 33 ||
pratyarcayan hariśreṣṭhaṃ harayo mārutātmajam |
hanumāṃstu gurūn vṛddhāñjāmbavatpramukhāṃstadā || 34 ||
kumāramaṅgadaṃ caiva so'vandata mahākapiḥ |
sa tābhyāṃ pūjitaḥ pūjyaḥ kapibhiśca prasāditaḥ || 35 ||
dṛṣṭā sīteti vikrānta ssaṅkṣepeṇa nyavedayat |
niṣasāda ca hastena gṛhītvā vālinassutam || 36 ||
ramaṇīye vanoddeśe mahendrasya girestadā |
hanumānabravīddhṛṣṭastadā tānvānararṣabhān || 37 ||
aśokavanikāsaṃsthā dṛṣṭā sā janakātmajā |
rakṣamāṇā sughorābhī rākṣasībhiraninditā || 38 ||
ekaveṇīdharā bālā rāmadarśanalālasā |
upavāsapariśrāntā jaṭilā malinā kṛśā || 39 ||
tato dṛṣṭeti vacanaṃ mahārthamamṛtopamam |
niśamya mārutessarve muditā vānarābhavan || 40 ||
kṣvelantyanye nadantyanye garjantyanye mahābalāḥ |
cakruḥ kilakilāmanye pratigarjanti cāpare || 41 ||
keciducchritalāṅgūlāḥ prahṛṣṭāḥ kapikuñjarāḥ |
āyatāñcitadīrghāṇi lāṅgūlāni pravivyadhuḥ || 42 ||
apare ca hanūmantaṃ vānarā vāraṇopamam |
āplutya giriśṛṅgebhyassaṃspṛśanti sma harṣitāḥ || 43 ||
uktavākyaṃ hanūmantamaṅgadastamathābravīt |
sarveṣāṃ harivīrāṇāṃ madhye vacanamuttamam || 44 ||
sattve vīrye na te kaścitsamo vānara vidyate |
yadavaplutya vistīrṇaṃ sāgaraṃ punarāgataḥ || 45 ||
aho svāmini te bhaktiraho vīryamaho dhṛtiḥ |
diṣṭyā dṛṣṭā tvayā devī rāmapatnī yaśasvinī || 46 ||
diṣṭyā tyakṣyati kākutstha śśokaṃ sītāviyogajam |
tato'ṅgadaṃ hanūmantaṃ jāmbavantaṃ ca vānarāḥ || 47 ||
parivārya pramuditā bhejire vipulāśśilāḥ |
śrotukāmāssamudrasya laṅghanaṃ vānarottamāḥ || 48 ||
darśanaṃ cāpi laṅkāyāssītāyā rāvaṇasya ca |
tasthuḥ prāñjalayassarve hanumadvacanonmukhāḥ || 49 ||
tasthau tatrāṅgadaḥ śrīmān vānarairbahubhirvṛtaḥ |
upāsyamāno vibudhairdivi devapatiryathā || 50 ||
hanūmatā kīrtimatā yaśasvinā tathāṅgadenāṅgadabaddhabāhunā |
mudā tadā'dhyāsitamunnataṃ mahanmahīdharāgraṃ jvalitaṃ śriyābhavat || 51 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye sundarakāṇḍe saptapañcāśassargaḥ ||
InfoLyter.in — Sacred Vedic Knowledge Portal · Free forever