📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" 2 A dialog opens 3 Choose "Save as PDF" as printer 4 Click Save
5.42 ਸੁਨ੍ਦਰਕਾਣ੍ਡ - ਦ੍ਵਿਚਤ੍ਵਾਰਿਂਸ਼ ਸਰ੍ਗਃ
5.42 Sundarakanda - Dvichatvarimsha Sargah
Valmiki Gurmukhi
ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਰਾਮਾਯਣੇ ਸੁਨ੍ਦਰਕਾਣ੍ਡਮ੍ ।
ਅਥ ਦ੍ਵਿਚਤ੍ਵਾਰਿਂਸ਼ਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ।
ਤਤਃ ਪਕ੍षਿਨਿਨਾਦੇਨ ਵृਕ੍षਭਙ੍ਗਸ੍ਵਨੇਨ ਚ ।
ਬਭੂਵੁਸ੍ਤ੍ਰਾਸਸਮ੍ਭ੍ਰਾਨ੍ਤਾਸ੍ਸਰ੍ਵੇ ਲਙ੍ਕਾਨਿਵਾਸਿਨਃ ॥ 1 ॥
ਵਿਦ੍ਰੁਤਾਸ਼੍ਚ ਭਯਤ੍ਰਸ੍ਤਾ ਵਿਨੇਦੁਰ੍ਮृਗਪਕ੍षਿਣਃ ।
ਰਕ੍षਸਾਂ ਚ ਨਿਮਿਤ੍ਤਾਨਿ ਕ੍ਰੂਰਾਣਿ ਪ੍ਰਤਿਪੇਦਿਰੇ ॥ 2 ॥
ਤਤੋ ਗਤਾਯਾਂ ਨਿਦ੍ਰਾਯਾਂ ਰਾਕ੍षਸ੍ਯੋ ਵਿਕृਤਾਨਨਾਃ ।
ਤਦ੍ਵਨਂ ਦਦृਸ਼ੁਰ੍ਭਗ੍ਨਂ ਤਂ ਚ ਵੀਰਂ ਮਹਾਕਪਿਮ੍ ॥ 3 ॥
ਸ ਤਾ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਮਹਾਬਾਹੁਰ੍ਮਹਾਸਤ੍ਤ੍ਵੋ ਮਹਾਬਲਃ ।
ਚਕਾਰ ਸੁਮਹਦ੍ਰੂਪਂ ਰਾਕ੍षਸੀਨਾਂ ਭਯਾਵਹਮ੍ ॥ 4 ॥
ਤਤਸ੍ਤਂ ਗਿਰਿਸਙ੍ਕਾਸ਼ਮਤਿਕਾਯਂ ਮਹਾਬਲਮ੍ ।
ਰਾਕ੍षਸ੍ਯੋ ਵਾਨਰਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਪਪ੍ਰਚ੍ਛੁਰ੍ਜਨਕਾਤ੍ਮਜਾਮ੍ ॥ 5 ॥
ਕੋऽਯਂ ਕਸ੍ਯ ਕੁਤੋ ਵਾਯਂ ਕਿਂ ਨਿਮਿਤ੍ਤਮਿਹਾਗਤਃ ।
ਕਥਂ ਤ੍ਵਯਾ ਸਹਾਨੇਨ ਸਂਵਾਦਃ ਕृਤ ਇਤ੍ਯੁਤ ॥ 6 ॥
ਆਚਕ੍ष੍ਵ ਨੋ ਵਿਸ਼ਾਲਾਕ੍षਿ ਮਾ ਭੂਤ੍ਤੇ ਸੁਭਗੇ ਭਯਮ੍ ।
ਸਂਵਾਦਮਸਿਤਾਪਾਙ੍ਗੇ ਤ੍ਵਯਾ ਕਿਂ ਕृਤਵਾਨਯਮ੍ ॥ 7 ॥
ਅਥਾਬ੍ਰਵੀਨ੍ਮਹਾਸਾਧ੍ਵੀ ਸੀਤਾ ਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗਸੁਨ੍ਦਰੀ ।
ਰਕ੍षਸਾਂ ਭੀਮਰੂਪਾਣਾਂ ਵਿਜ੍ਞਾਨੇ ਮਮ ਕਾ ਗਤਿਃ ॥ 8 ॥
ਯੂਯਮੇਵਾਭਿਜਾਨੀਤ ਯੋऽਯਂ ਯਦ੍ਵਾ ਕਰਿष੍ਯਤਿ ।
ਅਹਿਰੇਵ ਹ੍ਯਹੇਃ ਪਾਦਾਨ੍ਵਿਜਾਨਾਤਿ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ ॥ 9 ॥
ਅਹਮਪ੍ਯਸ੍ਯ ਭੀਤਾਸ੍ਮਿ ਨੈਨਂ ਜਾਨਾਮਿ ਕੋ ਨ੍ਵਯਮ੍ ।
ਵੇਦ੍ਮਿ ਰਾਕ੍षਸਮੇਵੈਨਂ ਕਾਮਰੂਪਿਣਮਾਗਤਮ੍ ॥ 10 ॥
ਵੈਦੇਹ੍ਯਾ ਵਚਨਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਰਾਕ੍षਸ੍ਯੋ ਵਿਦ੍ਰੁਤਾ ਦਿਸ਼ਃ ।
ਸ੍ਥਿਤਾਃ ਕਾਸ਼੍ਚਿਦ੍ਗਤਾਃ ਕਾਸ਼੍ਚਿਦ੍ਰਾਵਣਾਯ ਨਿਵੇਦਿਤੁਮ੍ ॥ 11 ॥
ਰਾਵਣਸ੍ਯ ਸਮੀਪੇ ਤੁ ਰਾਕ੍षਸ੍ਯੋ ਵਿਕृਤਾਨਨਾਃ ।
ਵਿਰੂਪਂ ਵਾਨਰਂ ਭੀਮਮਾਖ੍ਯਾਤੁਮੁਪਚਕ੍ਰਮੁਃ ॥ 12 ॥
ਅਸ਼ੋਕਵਨਿਕਾਮਧ੍ਯੇ ਰਾਜਨ੍ਭੀਮਵਪੁਃ ਕਪਿਃ ।
ਸੀਤਯਾ ਕृਤਸਂਵਾਦਸ੍ਤਿष੍ਠਤ੍ਯਮਿਤਵਿਕ੍ਰਮਃ ॥ 13 ॥
ਨ ਚ ਤਂ ਜਾਨਕੀ ਸੀਤਾ ਹਰਿਂ ਹਰਿਣਲੋਚਨਾ ।
ਅਸ੍ਮਾਭਿਰ੍ਬਹੁਧਾ ਪृष੍ਟਾ ਨਿਵੇਦਯਿਤੁਮਿਚ੍ਛਤਿ ॥ 14 ॥
ਵਾਸਵਸ੍ਯ ਭਵੇਦ੍ਦੂਤੋ ਦੂਤੋ ਵੈਸ਼੍ਰਵਣਸ੍ਯ ਵਾ ।
ਪ੍ਰੇषਿਤੋ ਵਾਪਿ ਰਾਮੇਣ ਸੀਤਾਨ੍ਵੇषਣਕਾਙ੍ਕ੍षਯਾ ॥ 15 ॥
ਤੇਨ ਤ੍ਵਦ੍ਭੁਤਰੂਪੇਣ ਯਤ੍ਤਤ੍ਤਵ ਮਨੋਹਰਮ੍ ।
ਨਾਨਾਮृਗਗਣਾਕੀਰ੍ਣਂ ਪ੍ਰਮृष੍ਟਂ ਪ੍ਰਮਦਾਵਨਮ੍ ॥ 16 ॥
ਨ ਤਤ੍ਰ ਕਸ਼੍ਚਿਦੁਦ੍ਦੇਸ਼ੋ ਯਸ੍ਤੇਨ ਨ ਵਿਨਾਸ਼ਿਤਃ ।
ਯਤ੍ਰ ਸਾ ਜਾਨਕੀ ਸੀਤਾ ਸ ਤੇਨ ਨ ਵਿਨਾਸ਼ਿਤਃ ॥ 17 ॥
ਜਾਨਕੀਰਕ੍षਣਾਰ੍ਥਂ ਵਾ ਸ਼੍ਰਮਾਦ੍ਵਾ ਨੋਪਲਭ੍ਯਤੇ ।
ਅਥਵਾ ਕਸ਼੍ਸ਼੍ਰਮਸ੍ਤਸ੍ਯ ਸੈਵ ਤੇਨਾਭਿਰਕ੍षਿਤਾ ॥ 18 ॥
ਚਾਰੁਪਲ੍ਲਵਪੁष੍ਪਾਢ੍ਯਂ ਯਂ ਸੀਤਾ ਸ੍ਵਯਮਾਸ੍ਥਿਤਾ ।
ਪ੍ਰਵृਦ੍ਧਸ਼੍ਸ਼ਿਂਸ਼ੁਪਾਵृਕ੍ष ਸ੍ਸ ਚ ਤੇਨਾਭਿਰਕ੍षਿਤਃ ॥ 19 ॥
ਤਸ੍ਯੋਗ੍ਰਰੂਪਸ੍ਯੋਗ੍ਰ ਤ੍ਵਂ ਦਣ੍ਡਮਾਜ੍ਞਾਤੁਮਰ੍ਹਸਿ ।
ਸੀਤਾ ਸਮ੍ਭਾषਿਤਾ ਯੇਨ ਤਦ੍ਵਨਂ ਚ ਵਿਨਾਸ਼ਿਤਮ੍ ॥ 20 ॥
ਮਨਃ ਪਰਿਗृਹੀਤਾਂ ਤਾਂ ਤਵ ਰਕ੍षੋਗਣੇਸ਼੍ਵਰ ।
ਕਸ੍ਸੀਤਾਮਭਿਭਾषੇਤ ਯੋ ਨ ਸ੍ਯਾਤ੍ਤ੍ਯਕ੍ਤਜੀਵਿਤਃ ॥ 21 ॥
ਰਾਕ੍षਸੀਨਾਂ ਵਚਸ਼੍ਤ੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਰਾਵਣੋ ਰਾਕ੍षਸੇਸ਼੍ਵਰਃ ।
ਹੁਤਾਗ੍ਨਿਰਿਵ ਜਜ੍ਵਾਲ ਕੋਪਸਂਵਰ੍ਤਿਤੇਕ੍षਣਃ ॥ 22 ॥
ਤਸ੍ਯ ਕ੍ਰੁਦ੍ਧਸ੍ਯ ਨੇਤ੍ਰਾਭ੍ਯਾਂ ਪ੍ਰਾਪਤਨ੍ਨਾਸ੍ਰਬਿਨ੍ਦਵਃ ।
ਦੀਪ੍ਤਾਭ੍ਯਾਮਿਵ ਦੀਪਾਭ੍ਯਾਂ ਸਾਰ੍ਚਿष ਸ੍ਸ੍ਨੇਹਬਿਨ੍ਦਵਃ ॥ 23 ॥
ਆਤ੍ਮਨਸ੍ਸਦृਸ਼ਾਨ੍ਸ਼ੂਰਾਨ੍ਕਿਙ੍ਕਰਾਨ੍ਨਾਮ ਰਾਕ੍षਸਾਨ੍ ।
ਵ੍ਯਾਦਿਦੇਸ਼ ਮਹਾਤੇਜਾ ਨਿਗ੍ਰਹਾਰ੍ਥਂ ਹਨੂਮਤਃ ॥ 24 ॥
ਤੇषਾਮਸ਼ੀਤਿਸਾਹਸ੍ਰਂ ਕਿਙ੍ਕਰਾਣਾਂ ਤਰਸ੍ਵਿਨਾਮ੍ ।
ਨਿਰ੍ਯਯੁਰ੍ਭਵਨਾਤ੍ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਕੂਟਮੁਦ੍ਗਰਪਾਣਯਃ ॥ 25 ॥
ਮਹੋਦਰਾ ਮਹਾਦਂष੍ਟ੍ਰਾ ਘੋਰਰੂਪਾ ਮਹਾਬਲਾਃ ।
ਯੁਦ੍ਧਾਭਿਮਨਸਸ੍ਸਰ੍ਵੇ ਹਨੁਮਦ੍ਗ੍ਰਹਣੋਦ੍ਯਤਾਃ ॥ 26 ॥
ਤੇ ਕਪੀਨ੍ਦ੍ਰਂ ਸਮਾਸਾਦ੍ਯ ਤੋਰਣਸ੍ਥਮਵਸ੍ਥਿਤਮ੍ ।
ਅਭਿਪੇਤੁਰ੍ਮਹਾਵੇਗਾਃ ਪਤਙ੍ਗਾ ਇਵ ਪਾਵਕਮ੍ ॥ 27 ॥
ਤੇ ਗਦਾਭਿਰ੍ਵਿਚਿਤ੍ਰਾਭਿਃ ਪਰਿਘੈਃ ਕਾਞ੍ਚਨਾਙ੍ਗਦੈਃ ।
ਆਜਘ੍ਨੁਰ੍ਵਾਨਰਸ਼੍ਰੇष੍ਠਂ ਸ਼ਰੈਸ਼੍ਚਾਦਿਤ੍ਯਸਨ੍ਨਿਭੈਃ ॥ 28 ॥
ਮੁਦ੍ਗਰੈਃ ਪਟ੍ਟਿਸ਼ੈਸ਼੍ਸ਼ੂਲੈਃ ਪ੍ਰਾਸਤੋਮਰਸ਼ਕ੍ਤਿਭਿਃ ।
ਪਰਿਵਾਰ੍ਯ ਹਨੂਮਨ੍ਤਂ ਸਹਸਾ ਤਸ੍ਥੁਰਗ੍ਰਤਃ ॥ 29 ॥
ਹਨੁਮਾਨਪਿ ਤੇਜਸ੍ਵੀ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ੍ਪਰ੍ਵਤਸਨ੍ਨਿਭਃ ।
ਕ੍षਿਤਾਵਾਵਿਧ੍ਯ ਲਾਙ੍ਗੂਲਂ ਨਨਾਦ ਚ ਮਹਾਸ੍ਵਨਮ੍ ॥ 30 ॥
ਸ ਭੂਤ੍ਵਾ ਸੁਮਹਾਕਾਯੋ ਹਨੁਮਾਨ੍ਮਾਰੁਤਾਤ੍ਮਜਃ ।
ਧृष੍ਟਮਾਸ੍ਫੋਟਯਾਮਾਸ ਲਙ੍ਕਾਂ ਸ਼ਬ੍ਦੇਨ ਪੂਰਯਨ੍ ॥ 31 ॥
ਤਸ੍ਯਾਸ੍ਫੋਟਿਤਸ਼ਬ੍ਦੇਨ ਮਹਤਾ ਸਾਨੁਨਾਦਿਨਾ ।
ਪੇਤੁਰ੍ਵਿਹਙ੍ਗਾ ਗਗਨਾਦੁਚ੍ਚੈਸ਼੍ਚੇਦਮਘੋषਯਤ੍ ॥ 32 ॥
ਜਯਤ੍ਯਤਿਬਲੋ ਰਾਮੋ ਲਕ੍ष੍ਮਣਸ਼੍ਚ ਮਹਾਬਲਃ ।
ਰਾਜਾ ਜਯਤਿ ਸੁਗ੍ਰੀਵੋ ਰਾਘਵੇਣਾਭਿਪਾਲਿਤਃ ॥ 33 ॥
ਦਾਸੋऽਹਂ ਕੋਸਲੇਨ੍ਦ੍ਰਸ੍ਯ ਰਾਮਸ੍ਯਾਕ੍ਲਿष੍ਟਕਰ੍ਮਣਃ ।
ਹਨੁਮਾਨ੍ਸ਼ਤ੍ਰੁਸੈਨ੍ਯਾਨਾਂ ਨਿਹਨ੍ਤਾ ਮਾਰੁਤਾਤ੍ਮਜਃ ॥ 34 ॥
ਨ ਰਾਵਣਸਹਸ੍ਰਂ ਮੇ ਯੁਦ੍ਧੇ ਪ੍ਰਤਿਬਲਂ ਭਵੇਤ੍ ।
ਸ਼ਿਲਾਭਿਸ੍ਤੁ ਪ੍ਰਹਰਤਃ ਪਾਦਪੈਸ਼੍ਚ ਸਹਸ੍ਰਸ਼ਃ ॥ 35 ॥
ਅਰ੍ਦਯਿਤ੍ਵਾ ਪੁਰੀਂ ਲਙ੍ਕਾਮਭਿਵਾਦ੍ਯ ਚ ਮੈਥਿਲੀਮ੍ ।
ਸਮृਦ੍ਧਾਰ੍ਥੋ ਗਮਿष੍ਯਾਮਿ ਮਿषਤਾਂ ਸਰ੍ਵਰਕ੍षਸਾਮ੍ ॥ 36 ॥
ਤਸ੍ਯ ਸਨ੍ਨਾਦਸ਼ਬ੍ਦੇਨ ਤੇऽਭਵਨ੍ਭਯਸ਼ਙ੍ਕਿਤਾਃ ।
ਦਦृਸ਼ੁਸ਼੍ਚ ਹਨੂਮਨ੍ਤਂ ਸਨ੍ਧ੍ਯਾਮੇਘਮਿਵੋਨ੍ਨਤਮ੍ ॥ 37 ॥
ਸ੍ਵਾਮਿਸਨ੍ਦੇਸ਼ਨਿਸ਼੍ਸ਼ਙ੍ਕਾਸ੍ਤਤਸ੍ਤੇ ਰਾਕ੍षਸਾਃ ਕਪਿਮ੍ ।
ਚਿਤ੍ਰੈਃ ਪ੍ਰਹਰਣੈਰ੍ਭੀਮੈਰਭਿਪੇਤੁਸ੍ਤਤਸ੍ਤਤਃ ॥ 38 ॥
ਸ ਤੈਃ ਪਰਿਵृਤਸ਼੍ਸ਼ੂਰੈਸ੍ਸਰ੍ਵਤਸ੍ਸੁਮਹਾਬਲਃ ।
ਆਸਸਾਦਾऽਯਸਂ ਭੀਮਂ ਪਰਿਘਂ ਤੋਰਣਾਸ਼੍ਰਿਤਮ੍ ॥ 39 ॥
ਸ ਤਂ ਪਰਿਘਮਾਦਾਯ ਜਘਾਨ ਰਜਨੀਚਰਾਨ੍ ।
ਸ ਪਨ੍ਨਗਮਿਵਾਦਾਯ ਸ੍ਫੁਰਨ੍ਤਂ ਵਿਨਤਾਸੁਤਃ ॥ 40 ॥
ਵਿਚਚਾਰਾਮ੍ਬਰੇ ਵੀਰਃ ਪਰਿਗृਹ੍ਯ ਚ ਮਾਰੁਤਿਃ ।
ਸ ਹਤ੍ਵਾ ਰਾਕ੍षਸਾਨ੍ਵੀਰਾਨ੍ਕਿਙ੍ਕਰਾਨ੍ਮਾਰੁਤਾਤ੍ਮਜਃ ॥ 41 ॥
ਯੁਦ੍ਧਾਕਾਙ੍ਕ੍षੀ ਪੁਨਰ੍ਵੀਰਸ੍ਤੋਰਣਂ ਸਮੁਪਾਸ਼੍ਰਿਤਃ ।
ਤਤਸ੍ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਭਯਾਨ੍ਮੁਕ੍ਤਾਃ ਕਤਿਚਿਤ੍ਤਤ੍ਰ ਰਾਕ੍षਸਾਃ ॥ 42 ॥
ਨਿਹਤਾਨ੍ਕਿਙ੍ਕਰਾਨ੍ਸਰ੍ਵਾਨ੍ਰਾਵਣਾਯਨ੍ਯਵੇਦਯਨ੍ ।
ਸ ਰਾਕ੍षਸਾਨਾਂ ਨਿਹਤਂ ਮਹਦ੍ਬਲਂ ਨਿਸ਼ਮ੍ਯ ਰਾਜਾ ਪਰਿਵृਤ੍ਤਲੋਚਨਃ ।
ਸਮਾਦਿਦੇਸ਼ਾਪ੍ਰਤਿਮਂ ਪਰਾਕ੍ਰਮੇ ਪ੍ਰਹਸ੍ਤਪੁਤ੍ਰਂ ਸਮਰੇ ਸੁਦੁਰ੍ਜਯਮ੍ ॥ 43 ॥
ਇਤ੍ਯਾਰ੍षੇ ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਰਾਮਾਯਣੇ ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਆਦਿਕਾਵ੍ਯੇ ਸੁਨ੍ਦਰਕਾਣ੍ਡੇ ਦ੍ਵਿਚਤ੍ਵਾਰਿਂਸ਼ਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe sundarakāṇḍam |
atha dvicatvāriṃśassargaḥ |
tataḥ pakṣininādena vṛkṣabhaṅgasvanena ca |
babhūvustrāsasambhrāntāssarve laṅkānivāsinaḥ || 1 ||
vidrutāśca bhayatrastā vinedurmṛgapakṣiṇaḥ |
rakṣasāṃ ca nimittāni krūrāṇi pratipedire || 2 ||
tato gatāyāṃ nidrāyāṃ rākṣasyo vikṛtānanāḥ |
tadvanaṃ dadṛśurbhagnaṃ taṃ ca vīraṃ mahākapim || 3 ||
sa tā dṛṣṭvā mahābāhurmahāsattvo mahābalaḥ |
cakāra sumahadrūpaṃ rākṣasīnāṃ bhayāvaham || 4 ||
tatastaṃ girisaṅkāśamatikāyaṃ mahābalam |
rākṣasyo vānaraṃ dṛṣṭvā papracchurjanakātmajām || 5 ||
ko'yaṃ kasya kuto vāyaṃ kiṃ nimittamihāgataḥ |
kathaṃ tvayā sahānena saṃvādaḥ kṛta ityuta || 6 ||
ācakṣva no viśālākṣi mā bhūtte subhage bhayam |
saṃvādamasitāpāṅge tvayā kiṃ kṛtavānayam || 7 ||
athābravīnmahāsādhvī sītā sarvāṅgasundarī |
rakṣasāṃ bhīmarūpāṇāṃ vijñāne mama kā gatiḥ || 8 ||
yūyamevābhijānīta yo'yaṃ yadvā kariṣyati |
ahireva hyaheḥ pādānvijānāti na saṃśayaḥ || 9 ||
ahamapyasya bhītāsmi nainaṃ jānāmi ko nvayam |
vedmi rākṣasamevainaṃ kāmarūpiṇamāgatam || 10 ||
vaidehyā vacanaṃ śrutvā rākṣasyo vidrutā diśaḥ |
sthitāḥ kāścidgatāḥ kāścidrāvaṇāya niveditum || 11 ||
rāvaṇasya samīpe tu rākṣasyo vikṛtānanāḥ |
virūpaṃ vānaraṃ bhīmamākhyātumupacakramuḥ || 12 ||
aśokavanikāmadhye rājanbhīmavapuḥ kapiḥ |
sītayā kṛtasaṃvādastiṣṭhatyamitavikramaḥ || 13 ||
na ca taṃ jānakī sītā hariṃ hariṇalocanā |
asmābhirbahudhā pṛṣṭā nivedayitumicchati || 14 ||
vāsavasya bhaveddūto dūto vaiśravaṇasya vā |
preṣito vāpi rāmeṇa sītānveṣaṇakāṅkṣayā || 15 ||
tena tvadbhutarūpeṇa yattattava manoharam |
nānāmṛgagaṇākīrṇaṃ pramṛṣṭaṃ pramadāvanam || 16 ||
na tatra kaściduddeśo yastena na vināśitaḥ |
yatra sā jānakī sītā sa tena na vināśitaḥ || 17 ||
jānakīrakṣaṇārthaṃ vā śramādvā nopalabhyate |
athavā kaśśramastasya saiva tenābhirakṣitā || 18 ||
cārupallavapuṣpāḍhyaṃ yaṃ sītā svayamāsthitā |
pravṛddhaśśiṃśupāvṛkṣa ssa ca tenābhirakṣitaḥ || 19 ||
tasyograrūpasyogra tvaṃ daṇḍamājñātumarhasi |
sītā sambhāṣitā yena tadvanaṃ ca vināśitam || 20 ||
manaḥ parigṛhītāṃ tāṃ tava rakṣogaṇeśvara |
kassītāmabhibhāṣeta yo na syāttyaktajīvitaḥ || 21 ||
rākṣasīnāṃ vacaśtrutvā rāvaṇo rākṣaseśvaraḥ |
hutāgniriva jajvāla kopasaṃvartitekṣaṇaḥ || 22 ||
tasya kruddhasya netrābhyāṃ prāpatannāsrabindavaḥ |
dīptābhyāmiva dīpābhyāṃ sārciṣa ssnehabindavaḥ || 23 ||
ātmanassadṛśānśūrānkiṅkarānnāma rākṣasān |
vyādideśa mahātejā nigrahārthaṃ hanūmataḥ || 24 ||
teṣāmaśītisāhasraṃ kiṅkarāṇāṃ tarasvinām |
niryayurbhavanāttasmātkūṭamudgarapāṇayaḥ || 25 ||
mahodarā mahādaṃṣṭrā ghorarūpā mahābalāḥ |
yuddhābhimanasassarve hanumadgrahaṇodyatāḥ || 26 ||
te kapīndraṃ samāsādya toraṇasthamavasthitam |
abhipeturmahāvegāḥ pataṅgā iva pāvakam || 27 ||
te gadābhirvicitrābhiḥ parighaiḥ kāñcanāṅgadaiḥ |
ājaghnurvānaraśreṣṭhaṃ śaraiścādityasannibhaiḥ || 28 ||
mudgaraiḥ paṭṭiśaiśśūlaiḥ prāsatomaraśaktibhiḥ |
parivārya hanūmantaṃ sahasā tasthuragrataḥ || 29 ||
hanumānapi tejasvī śrīmānparvatasannibhaḥ |
kṣitāvāvidhya lāṅgūlaṃ nanāda ca mahāsvanam || 30 ||
sa bhūtvā sumahākāyo hanumānmārutātmajaḥ |
dhṛṣṭamāsphoṭayāmāsa laṅkāṃ śabdena pūrayan || 31 ||
tasyāsphoṭitaśabdena mahatā sānunādinā |
peturvihaṅgā gaganāduccaiścedamaghoṣayat || 32 ||
jayatyatibalo rāmo lakṣmaṇaśca mahābalaḥ |
rājā jayati sugrīvo rāghaveṇābhipālitaḥ || 33 ||
dāso'haṃ kosalendrasya rāmasyākliṣṭakarmaṇaḥ |
hanumānśatrusainyānāṃ nihantā mārutātmajaḥ || 34 ||
na rāvaṇasahasraṃ me yuddhe pratibalaṃ bhavet |
śilābhistu praharataḥ pādapaiśca sahasraśaḥ || 35 ||
ardayitvā purīṃ laṅkāmabhivādya ca maithilīm |
samṛddhārtho gamiṣyāmi miṣatāṃ sarvarakṣasām || 36 ||
tasya sannādaśabdena te'bhavanbhayaśaṅkitāḥ |
dadṛśuśca hanūmantaṃ sandhyāmeghamivonnatam || 37 ||
svāmisandeśaniśśaṅkāstataste rākṣasāḥ kapim |
citraiḥ praharaṇairbhīmairabhipetustatastataḥ || 38 ||
sa taiḥ parivṛtaśśūraissarvatassumahābalaḥ |
āsasādā'yasaṃ bhīmaṃ parighaṃ toraṇāśritam || 39 ||
sa taṃ parighamādāya jaghāna rajanīcarān |
sa pannagamivādāya sphurantaṃ vinatāsutaḥ || 40 ||
vicacārāmbare vīraḥ parigṛhya ca mārutiḥ |
sa hatvā rākṣasānvīrānkiṅkarānmārutātmajaḥ || 41 ||
yuddhākāṅkṣī punarvīrastoraṇaṃ samupāśritaḥ |
tatastasmādbhayānmuktāḥ katicittatra rākṣasāḥ || 42 ||
nihatānkiṅkarānsarvānrāvaṇāyanyavedayan |
sa rākṣasānāṃ nihataṃ mahadbalaṃ niśamya rājā parivṛttalocanaḥ |
samādideśāpratimaṃ parākrame prahastaputraṃ samare sudurjayam || 43 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye sundarakāṇḍe dvicatvāriṃśassargaḥ ||