📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" → 2 A dialog opens → 3 Choose "Save as PDF" as printer → 4 Click Save
ॐ
5.21 ਸੁਨ੍ਦਰਕਾਣ੍ਡ - ਏਕਵਿਂਸ਼ ਸਰ੍ਗਃ
5.21 Sundarakanda - Ekavimsha Sargah
Valmiki Gurmukhi
ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਰਾਮਾਯਣੇ ਸੁਨ੍ਦਰਕਾਣ੍ਡਮ੍ ।
ਅਥ ਏਕਵਿਂਸ਼ਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ।
ਤਸ੍ਯ ਤਦ੍ਵਚਨਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਸੀਤਾ ਰੌਦ੍ਰਸ੍ਯ ਰਕ੍षਸਃ ।
ਆਰ੍ਤਾ ਦੀਨਸ੍ਵਰਾ ਦੀਨਂ ਪ੍ਰਤ੍ਯੁਵਾਚ ਸ਼ਨੈਰ੍ਵਚਃ ॥ 1 ॥
ਦੁਃਖਾਰ੍ਤਾ ਰੁਦਤੀ ਸੀਤਾ ਵੇਪਮਾਨਾ ਤਪਸ੍ਵਿਨੀ ।
ਚਿਨ੍ਤਯਨ੍ਤੀ ਵਰਾਰੋਹਾ ਪਤਿਮੇਵ ਪਤਿਵ੍ਰਤਾ ॥ 2 ॥
ਤृਣਮਨ੍ਤਰਤਃ ਕृਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਤ੍ਯੁਵਾਚ ਸ਼ੁਚਿਸ੍ਮਿਤਾ ।
ਨਿਵਰ੍ਤਯ ਮਨੋ ਮਤ੍ਤਃ ਸ੍ਵਜਨੇ ਕ੍ਰਿਯਤਾਂ ਮਨਃ ॥ 3 ॥
ਨ ਮਾਂ ਪ੍ਰਾਰ੍ਥਯਿਤੁਂ ਯੁਕ੍ਤਂ ਸੁਸਿਦ੍ਧਿਮਿਵ ਪਾਪਕृਤ੍ ।
ਅਕਾਰ੍ਯਂ ਨ ਮਯਾ ਕਾਰ੍ਯਮੇਕਪਤ੍ਨ੍ਯਾ ਵਿਗਰ੍ਹਿਤਮ੍ ॥ 4 ॥
ਕੁਲਂ ਸਮ੍ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਯਾ ਪੁਣ੍ਯਂ ਕੁਲੇ ਮਹਤਿ ਜਾਤਯਾ ।
ਏਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਤੁ ਵੈਦੇਹੀ ਰਾਵਣਂ ਤਂ ਯਸ਼ਸ੍ਵਿਨੀ ॥ 5 ॥
ਰਾਕ੍षਸਂ ਪृष੍ਠਤਃ ਕृਤ੍ਵਾ ਭੂਯੋ ਵਚਨਮਬ੍ਰਵੀਤ੍ ।
ਨਾਹਮੌਪਯਿਕੀ ਭਾਰ੍ਯਾ ਪਰਭਾਰ੍ਯਾ ਸਤੀ ਤਵ ॥ 6 ॥
ਸਾਧੁ ਧਰ੍ਮਮਵੇਕ੍षਸ੍ਵ ਸਾਧੁ ਸਾਧੁਵ੍ਰਤਂ ਚਰ ।
ਯਥਾ ਤਵ ਤਥਾਨ੍ਯੇषਾਂ ਦਾਰਾ ਰਕ੍ष੍ਯਾ ਨਿਸ਼ਾਚਰ ॥ 7 ॥
ਆਤ੍ਮਾਨਮੁਪਮਾਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਸ੍ਵੇषੁ ਦਾਰੇषੁ ਰਮ੍ਯਤਾਮ੍ ।
ਅਤੁष੍ਟਂ ਸ੍ਵੇषੁ ਦਾਰੇषੁ ਚਪਲਂ ਚਲਿਤੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਮ੍ ॥ 8 ॥
ਨਯਨ੍ਤਿ ਨਿਕृਤਿਪ੍ਰਜ੍ਞਂ ਪਰਦਾਰਾਃ ਪਰਾਭਵਮ੍ ।
ਇਹ ਸਨ੍ਤੋ ਨ ਵਾ ਸਨ੍ਤਿ ਸਤੋ ਵਾ ਨਾਨੁਵਰ੍ਤਸੇ ॥ 9 ॥
ਤਥਾਹਿ ਵਿਪਰੀਤਾ ਤੇ ਬੁਦ੍ਧਿਰਾਚਾਰਵਰ੍ਜਿਤਾ ।
ਵਚੋ ਮਿਥ੍ਯਾਪ੍ਰਣੀਤਾਤ੍ਮਾ ਪਥ੍ਯਮੁਕ੍ਤਂ ਵਿਚਕ੍षਣੈਃ ॥ 10 ॥
ਰਾਕ੍षਸਾਨਾਮਭਾਵਾਯ ਤ੍ਵਂ ਵਾ ਨ ਪ੍ਰਤਿਪਦ੍ਯਸੇ ।
ਅਕृਤਾਤ੍ਮਾਨਮਾਸਾਦ੍ਯ ਰਾਜਾਨਮਨਯੇ ਰਤਮ੍ ॥ 11 ॥
ਸਮृਦ੍ਧਾਨਿ ਵਿਨਸ਼੍ਯਨ੍ਤਿ ਰਾष੍ਟ੍ਰਾਣਿ ਨਗਰਾਣਿ ਚ ।
ਤਥੇਯਂ ਤ੍ਵਾਂ ਸਮਾਸਾਦ੍ਯ ਲਙ੍ਕਾ ਰਤ੍ਨੌਘਸਙ੍ਕੁਲਾ ॥ 12 ॥
ਅਪਰਾਧਾਤ੍ਤਵੈਕਸ੍ਯ ਨਚਿਰਾਦ੍ਵਿਨਸ਼ਿष੍ਯਤਿ ।
ਸ੍ਵਕृਤੈਰ੍ਹਨ੍ਯਮਾਨਸ੍ਯ ਰਾਵਣਾਦੀਰ੍ਘਦਰ੍ਸ਼ਿਨਃ ॥ 13 ॥
ਅਭਿਨਨ੍ਦਨ੍ਤਿ ਭੂਤਾਨਿ ਵਿਨਾਸ਼ੇ ਪਾਪਕਰ੍ਮਣਃ ।
ਏਵਂ ਤ੍ਵਾਂ ਪਾਪਕਰ੍ਮਾਣਂ ਵਕ੍ष੍ਯਨ੍ਤਿ ਨਿਕृਤਾ ਜਨਾਃ ॥ 14 ॥
ਦਿष੍ਟ੍ਯੈਤਦ੍ਵ੍ਯਸਨਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੋ ਰੌਦ੍ਰ ਇਤ੍ਯੇਵ ਹਰ੍षਿਤਾਃ ।
ਸ਼ਕ੍ਯਾ ਲੋਭਯਿਤੁਂ ਨਾਹਮੈਸ਼੍ਵਰ੍ਯੇਣ ਧਨੇਨ ਵਾ ॥ 15 ॥
ਅਨਨ੍ਯਾ ਰਾਘਵੇਣਾਹਂ ਭਾਸ੍ਕਰੇਣ ਪ੍ਰਭਾ ਯਥਾ ।
ਉਪਧਾਯ ਭੁਜਂ ਤਸ੍ਯ ਲੋਕਨਾਥਸ੍ਯ ਸਤ੍ਕृਤਮ੍ ॥ 16 ॥
ਕਥਂ ਨਾਮੋਪਧਾਸ੍ਯਾਮਿ ਭੁਜਮਨ੍ਯਸ੍ਯ ਕਸ੍ਯ ਚਿਤ੍ ।
ਅਹਮੌਪਯਿਕੀ ਭਾਰ੍ਯਾ ਤਸ੍ਯੈਵ ਵਸੁਧਾਪਤੇਃ ॥ 17 ॥
ਵ੍ਰਤਸ੍ਨਾਤਸ੍ਯ ਵਿਪ੍ਰਸ੍ਯ ਵਿਦ੍ਯੇਵ ਵਿਦਿਤਾਤ੍ਮਨਃ ।
ਸਾਧੁ ਰਾਵਣ ਰਾਮੇਣ ਮਾਂ ਸਮਾਨਯ ਦੁਃਖਿਤਾਮ੍ ॥ 18 ॥
ਵਨੇ ਵਾਸ਼ਿਤਯਾ ਸਾਰ੍ਧਂ ਕਰੇਣ੍ਵੇਵ ਗਜਾਧਿਪਮ੍ ।
ਮਿਤ੍ਰਮੌਪਯਿਕਂ ਕਰ੍ਤੁਂ ਰਾਮਃ ਸ੍ਥਾਨਂ ਪਰੀਪ੍ਸਤਾ ॥ 19 ॥
ਵਧਂ ਚਾਨਿਚ੍ਛਤਾ ਘੋਰਂ ਤ੍ਵਯਾਸੌ ਪੁਰੁषਰ੍षਭਃ ।
ਵਿਦਿਤਃ ਸ ਹਿ ਧਰ੍ਮਜ੍ਞਃ ਸ਼ਰਣਾਗਤਵਤ੍ਸਲਃ ॥ 20 ॥
ਤੇਨ ਮੈਤ੍ਰੀ ਭਵਤੁ ਤੇ ਯਦਿ ਜੀਵਿਤੁਮਿਚ੍ਛਸਿ ।
ਪ੍ਰਸਾਦਯਸ੍ਵ ਤ੍ਵਂ ਚੈਨਂ ਸ਼ਰਣਾਗਤਵਤ੍ਸਲਮ੍ ॥ 21 ॥
ਮਾਂ ਚਾਸ੍ਮੈ ਨਿਯਤੋ ਭੂਤ੍ਵਾ ਨਿਰ੍ਯਾਤਯਿਤੁਮਰ੍ਹਸਿ ।
ਏਵਂ ਹਿ ਤੇ ਭਵੇਤ੍ਸ੍ਵਸ੍ਤਿ ਸਮ੍ਪ੍ਰਦਾਯ ਰਘੂਤ੍ਤਮੇ ॥ 22 ॥
ਅਨ੍ਯਥਾ ਤ੍ਵਂ ਹਿ ਕੁਰ੍ਵਾਣੋ ਵਧਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਸ੍ਯਸਿ ਰਾਵਣ ।
ਵਰ੍ਜਯੇਦ੍ਵਜ੍ਰਮੁਤ੍ਸृष੍ਟਂ ਵਰ੍ਜਯੇਦਨ੍ਤਕਸ਼੍ਚਿਰਮ੍ ॥ 23 ॥
ਤ੍ਵਦ੍ਵਿਧਂ ਤੁ ਨ ਸਙ੍ਕृਦ੍ਧੋ ਲੋਕਨਾਥਃ ਸ ਰਾਘਵਃ ।
ਰਾਮਸ੍ਯ ਧਨੁषਃ ਸ਼ਬ੍ਦਂ ਸ਼੍ਰੋष੍ਯਸਿ ਤ੍ਵਂ ਮਹਾਸ੍ਵਨਮ੍ ॥ 24 ॥
ਸ਼ਤਕ੍ਰਤੁਵਿਸृष੍ਟਸ੍ਯ ਨਿਰ੍ਘੋषਮਸ਼ਨੇਰਿਵ ।
ਇਹ ਸ਼ੀਘ੍ਰਂ ਸੁਪਰ੍ਵਾਣੋ ਜ੍ਵਲਿਤਾਸ੍ਯਾ ਇਵੋਰਗਾਃ ॥ 25 ॥
ਇषਵੋ ਨਿਪਤਿष੍ਯਨ੍ਤਿ ਰਾਮਲਕ੍ष੍ਮਣਲਕ੍षਣਾਃ ।
ਰਕ੍षਾਂਸਿ ਪਰਿਨਿਘ੍ਨਨ੍ਤਃ ਪੁਰ੍ਯਾਮਸ੍ਯਾਂ ਸਮਨ੍ਤਤਃ ॥ 26 ॥
ਅਸਮ੍ਪਾਤਂ ਕਰਿष੍ਯਨ੍ਤਿ ਪਤਨ੍ਤਃ ਕਙ੍ਕਵਾਸਸਃ ।
ਰਾਕ੍षਸੇਨ੍ਦ੍ਰਮਹਾਸਰ੍ਪਾਨ੍ ਸ ਰਾਮਗਰੁਡੋ ਮਹਾਨ੍ ॥ 27 ॥
ਉਦ੍ਧਰਿष੍ਯਤਿ ਵੇਗੇਨ ਵੈਨਤੇਯ ਇਵੋਰਗਾਨ੍ ।
ਅਪਨੇष੍ਯਤਿ ਮਾਂ ਭਰ੍ਤਾ ਤ੍ਵਤ੍ਤਃ ਸ਼ੀਘ੍ਰਮਰਿਨ੍ਦਮਃ ॥ 28 ॥
ਅਸੁਰੇਭ੍ਯਃ ਸ਼੍ਰਿਯਂ ਦੀਪ੍ਤਾਂ ਵਿष੍ਣੁਸ੍ਤ੍ਰਿਭਿਰਿਵ ਕ੍ਰਮੈਃ ।
ਜਨਸ੍ਥਾਨੇ ਹਤਸ੍ਥਾਨੇ ਨਿਹਤੇ ਰਕ੍षਸਾਂ ਬਲੇ ॥ 29 ॥
ਅਸ਼ਕ੍ਤੇਨ ਤ੍ਵਯਾ ਰਕ੍षਃ ਕृਤਮੇਤਦਸਾਧੁ ਵੈ ।
ਆਸ਼੍ਰਮਂ ਤੁ ਤਯੋਃ ਸ਼ੂਨ੍ਯਂ ਪ੍ਰਵਿਸ਼੍ਯ ਨਰਸਿਂਹਯੋਃ ॥ 30 ॥
ਗੋਚਰਂ ਗਤਯੋਰ੍ਭ੍ਰਾਤ੍ਰੋਰਪਨੀਤਾ ਤ੍ਵਯਾਧਮ ।
ਨ ਹਿ ਗਨ੍ਧਮੁਪਾਘ੍ਰਾਯ ਰਾਮਲਕ੍ष੍ਮਣਯੋਸ੍ਤ੍ਵਯਾ ॥ 31 ॥
ਸ਼ਕ੍ਯਂ ਸਨ੍ਦਰ੍ਸ਼ਨੇ ਸ੍ਥਾਤੁਂ ਸ਼ੁਨਾ ਸ਼ਾਰ੍ਦੂਲਯੋਰਿਵ ।
ਤਸ੍ਯ ਤੇ ਵਿਗ੍ਰਹੇ ਤਾਭ੍ਯਾਂ ਯੁਗਗ੍ਰਹਣਮਸ੍ਥਿਰਮ੍ ॥ 32 ॥
ਵृਤ੍ਰਸ੍ਯੇਵੇਨ੍ਦ੍ਰਬਾਹੁਭ੍ਯਾਂ ਬਾਹੋਰੇਕਸ੍ਯ ਵਿਗ੍ਰਹੇ ।
ਕ੍षਿਪ੍ਰਂ ਤਵ ਸ ਨਾਥੋ ਮੇ ਰਾਮਃ ਸੌਮਿਤ੍ਰਿਣਾ ਸਹ ॥ 33 ॥
ਤੋਯਮਲ੍ਪਮਿਵਾਦਿਤ੍ਯਃ ਪ੍ਰਾਣਾਨਾਦਾਸ੍ਯਤੇ ਸ਼ਰੈਃ ।
ਗਿਰਿਂ ਕੁਬੇਰਸ੍ਯ ਗਤੋऽਥ ਵਾਲਯਂ ਸਭਾਂ ਗਤੋ ਵਾ ਵਰੁਣਸ੍ਯ ਰਾਜ੍ਞਃ ।
ਅਸਂਸ਼ਯਂ ਦਾਸ਼ਰਥੇਰ੍ਨ ਮੋਕ੍ष੍ਯਸੇ ਮਹਾਦ੍ਰੁਮਃ ਕਾਲਹਤੋऽਸ਼ਨੇਰਿਵ ॥ 34 ॥
ਇਤ੍ਯਾਰ੍षੇ ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਰਾਮਾਯਣੇ ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਆਦਿਕਾਵ੍ਯੇ ਸੁਨ੍ਦਰਕਾਣ੍ਡੇ ਏਕਵਿਂਸ਼ਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe sundarakāṇḍam |
atha ekaviṃśassargaḥ |
tasya tadvacanaṃ śrutvā sītā raudrasya rakṣasaḥ |
ārtā dīnasvarā dīnaṃ pratyuvāca śanairvacaḥ || 1 ||
duḥkhārtā rudatī sītā vepamānā tapasvinī |
cintayantī varārohā patimeva pativratā || 2 ||
tṛṇamantarataḥ kṛtvā pratyuvāca śucismitā |
nivartaya mano mattaḥ svajane kriyatāṃ manaḥ || 3 ||
na māṃ prārthayituṃ yuktaṃ susiddhimiva pāpakṛt |
akāryaṃ na mayā kāryamekapatnyā vigarhitam || 4 ||
kulaṃ samprāptayā puṇyaṃ kule mahati jātayā |
evamuktvā tu vaidehī rāvaṇaṃ taṃ yaśasvinī || 5 ||
rākṣasaṃ pṛṣṭhataḥ kṛtvā bhūyo vacanamabravīt |
nāhamaupayikī bhāryā parabhāryā satī tava || 6 ||
sādhu dharmamavekṣasva sādhu sādhuvrataṃ cara |
yathā tava tathānyeṣāṃ dārā rakṣyā niśācara || 7 ||
ātmānamupamāṃ kṛtvā sveṣu dāreṣu ramyatām |
atuṣṭaṃ sveṣu dāreṣu capalaṃ calitendriyam || 8 ||
nayanti nikṛtiprajñaṃ paradārāḥ parābhavam |
iha santo na vā santi sato vā nānuvartase || 9 ||
tathāhi viparītā te buddhirācāravarjitā |
vaco mithyāpraṇītātmā pathyamuktaṃ vicakṣaṇaiḥ || 10 ||
rākṣasānāmabhāvāya tvaṃ vā na pratipadyase |
akṛtātmānamāsādya rājānamanaye ratam || 11 ||
samṛddhāni vinaśyanti rāṣṭrāṇi nagarāṇi ca |
tatheyaṃ tvāṃ samāsādya laṅkā ratnaughasaṅkulā || 12 ||
aparādhāttavaikasya nacirādvinaśiṣyati |
svakṛtairhanyamānasya rāvaṇādīrghadarśinaḥ || 13 ||
abhinandanti bhūtāni vināśe pāpakarmaṇaḥ |
evaṃ tvāṃ pāpakarmāṇaṃ vakṣyanti nikṛtā janāḥ || 14 ||
diṣṭyaitadvyasanaṃ prāpto raudra ityeva harṣitāḥ |
śakyā lobhayituṃ nāhamaiśvaryeṇa dhanena vā || 15 ||
ananyā rāghaveṇāhaṃ bhāskareṇa prabhā yathā |
upadhāya bhujaṃ tasya lokanāthasya satkṛtam || 16 ||
kathaṃ nāmopadhāsyāmi bhujamanyasya kasya cit |
ahamaupayikī bhāryā tasyaiva vasudhāpateḥ || 17 ||
vratasnātasya viprasya vidyeva viditātmanaḥ |
sādhu rāvaṇa rāmeṇa māṃ samānaya duḥkhitām || 18 ||
vane vāśitayā sārdhaṃ kareṇveva gajādhipam |
mitramaupayikaṃ kartuṃ rāmaḥ sthānaṃ parīpsatā || 19 ||
vadhaṃ cānicchatā ghoraṃ tvayāsau puruṣarṣabhaḥ |
viditaḥ sa hi dharmajñaḥ śaraṇāgatavatsalaḥ || 20 ||
tena maitrī bhavatu te yadi jīvitumicchasi |
prasādayasva tvaṃ cainaṃ śaraṇāgatavatsalam || 21 ||
māṃ cāsmai niyato bhūtvā niryātayitumarhasi |
evaṃ hi te bhavetsvasti sampradāya raghūttame || 22 ||
anyathā tvaṃ hi kurvāṇo vadhaṃ prāpsyasi rāvaṇa |
varjayedvajramutsṛṣṭaṃ varjayedantakaściram || 23 ||
tvadvidhaṃ tu na saṅkṛddho lokanāthaḥ sa rāghavaḥ |
rāmasya dhanuṣaḥ śabdaṃ śroṣyasi tvaṃ mahāsvanam || 24 ||
śatakratuvisṛṣṭasya nirghoṣamaśaneriva |
iha śīghraṃ suparvāṇo jvalitāsyā ivoragāḥ || 25 ||
iṣavo nipatiṣyanti rāmalakṣmaṇalakṣaṇāḥ |
rakṣāṃsi parinighnantaḥ puryāmasyāṃ samantataḥ || 26 ||
asampātaṃ kariṣyanti patantaḥ kaṅkavāsasaḥ |
rākṣasendramahāsarpān sa rāmagaruḍo mahān || 27 ||
uddhariṣyati vegena vainateya ivoragān |
apaneṣyati māṃ bhartā tvattaḥ śīghramarindamaḥ || 28 ||
asurebhyaḥ śriyaṃ dīptāṃ viṣṇustribhiriva kramaiḥ |
janasthāne hatasthāne nihate rakṣasāṃ bale || 29 ||
aśaktena tvayā rakṣaḥ kṛtametadasādhu vai |
āśramaṃ tu tayoḥ śūnyaṃ praviśya narasiṃhayoḥ || 30 ||
gocaraṃ gatayorbhrātrorapanītā tvayādhama |
na hi gandhamupāghrāya rāmalakṣmaṇayostvayā || 31 ||
śakyaṃ sandarśane sthātuṃ śunā śārdūlayoriva |
tasya te vigrahe tābhyāṃ yugagrahaṇamasthiram || 32 ||
vṛtrasyevendrabāhubhyāṃ bāhorekasya vigrahe |
kṣipraṃ tava sa nātho me rāmaḥ saumitriṇā saha || 33 ||
toyamalpamivādityaḥ prāṇānādāsyate śaraiḥ |
giriṃ kuberasya gato'tha vālayaṃ sabhāṃ gato vā varuṇasya rājñaḥ |
asaṃśayaṃ dāśaratherna mokṣyase mahādrumaḥ kālahato'śaneriva || 34 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye sundarakāṇḍe ekaviṃśassargaḥ ||
InfoLyter.in — Sacred Vedic Knowledge Portal · Free forever