📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" 2 A dialog opens 3 Choose "Save as PDF" as printer 4 Click Save
3.4 ਅਰਣ੍ਯਕਾਣ੍ਡ - ਚਤੁਰ੍ਥ ਸਰ੍ਗਃ
3.4 Aranyakanda - Chaturtha Sargah
Valmiki Gurmukhi
ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਰਾਮਾਯਣੇ ਅਰਣ੍ਯਕਾਣ੍ਡਮ੍ ।
ਅਥ ਚਤੁਰ੍ਥਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ।
ਹ੍ਰਿਯਮਾਣੌ ਤੁ ਤੌ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਵੈਦੇਹੀ ਰਾਮਲਕ੍ष੍ਮਣੌ ।
ਉਚ੍ਚੈਸ੍ਸ੍ਵਰੇਣ ਚੁਕ੍ਰੋਸ਼ ਪ੍ਰਗृਹ੍ਯ ਸੁਮਹਾਜਾਭੁਜੌ ॥ 1 ॥
ਏष ਦਾਸ਼ਰਥੀ ਰਾਮਃ ਸਤ੍ਯਵਾਨ੍ ਸ਼ੀਲਵਾਨ੍ ਸ਼ੁਚਿਃ ।
ਰਕ੍षਸਾ ਰੌਦ੍ਰਰੂਪੇਣ ਹ੍ਰਿਯਤੇ ਸਹਲਕ੍ष੍ਮਣਃ ॥ 2 ॥
ਮਾਮृਕਾ ਭਕ੍षਯਿष੍ਯਨ੍ਤਿ ਸ਼ਾਰ੍ਦੂਲਾਦ੍ਵੀਪਿਨਸ੍ਤਥਾ ।
ਮਾਂ ਹਰੋਤ੍ਸृਜ ਕਾਕੁਤ੍ਸ੍ਥੌ ਨਮਸ੍ਤੇ ਰਾਕ੍षਸੋਤ੍ਤਮ ॥ 3 ॥
ਤਸ੍ਯਾਸ੍ਤਦ੍ਵਚਨਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਵੈਦੇਹ੍ਯਾ ਰਾਮਲਕ੍ष੍ਮਣੌ ।
ਵੇਗਂ ਪ੍ਰਚਕ੍ਰਤੁਰ੍ਵੀਰੌ ਵਧੇ ਤਸ੍ਯ ਦੁਰਾਤ੍ਮਨਃ ॥ 4 ॥
ਤਸ੍ਯ ਰੌਦ੍ਰਸ੍ਯ ਸੌਮਿਤ੍ਰਿਃ ਸਵ੍ਯਂ ਬਾਹੁਂ ਬਭਞ੍ਜ ਹ ।
ਰਾਮਸ੍ਤੁ ਦਕ੍षਿਣਂ ਬਾਹੁਂ ਤਰਸਾ ਤਸ੍ਯ ਰਕ੍षਸਃ ॥ 5 ॥
ਸ ਭਗ੍ਨਬਾਹੁਸ੍ਸਵਿਗ੍ਨੋ ਨਿਪਪਾਤਾਸ਼ੁ ਰਾਕ੍षਸਃ ।
ਧਰਣ੍ਯਾਂ ਮੇਘਸਙ੍ਕਾਸ਼ੋ ਵਜ੍ਰਭਿਨ੍ਨ ਇਵਾਚਲਃ ॥ 6 ॥
ਮੁष੍ਟਿਭਿਰ੍ਜਾਨੁਭਿਃ ਪਦ੍ਭਿਃ ਸੂਦਯਨ੍ਤੌ ਤੁ ਰਾਕ੍षਸਮ੍ ।
ਉਦ੍ਯਮ੍ਯੋਦ੍ਯਮ੍ਯ ਚਾਪ੍ਯੇਨਂ ਸ੍ਥਣ੍ਡਿਲੇ ਨਿष੍ਪਿਪੇषਤੁਃ ॥ 7 ॥
ਸ ਵਿਦ੍ਧੋ ਬਹੁਭਿਰ੍ਬਾਣੈਃ ਖਙ੍ਗਾਭ੍ਯਾਂ ਚ ਪਰਿਕ੍षਤਃ ।
ਨਿष੍ਪਿष੍ਟੋ ਬਹੁਧਾ ਭੂਮੌ ਨ ਮਮਾਰ ਸ ਰਾਕ੍षਸਃ ॥ 8 ॥
ਤਂ ਪ੍ਰੇਕ੍ष੍ਯ ਰਾਮਃ ਸੁਭृਸ਼ਮਵਧ੍ਯਮਚਲੋਪਮਮ੍ ।
ਭਯੇष੍ਵਭਯਦਸ਼੍ਸ਼੍ਰੀਮਾਨਿਦਂ ਵਚਨਮਬ੍ਰਵੀਤ੍ ॥ 9 ॥
ਤਪਸਾ ਪੁਰੁषਵ੍ਯਾਘ੍ਰ ਰਾਕ੍षਸੋऽਯਂ ਨ ਸ਼ਕ੍ਯਤੇ ।
ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰੇਣ ਯੁਧਿ ਨਿਰ੍ਜੇਤੁਂ ਰਾਕ੍षਸਂ ਨਿਖਨਾਵਹੇ ॥ 10 ॥
ਕੁਞ੍ਜਰਸ੍ਯੇਵ ਰੌਦ੍ਰਸ੍ਯ ਰਾਕ੍षਸਸ੍ਯਾਸ੍ਯ ਲਕ੍ष੍ਮਣ ।
ਵਨੇऽਸ੍ਮਿਨ੍ ਸੁਮਹਚ੍ਛ੍ਵਭ੍ਰਂ ਖਨ੍ਯਤਾਂ ਰੌਦ੍ਰਵਰ੍ਚਸਃ ॥ 11 ॥
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਲਕ੍ष੍ਮਣਂ ਰਾਮਃ ਪ੍ਰਦਰਃ ਖਨ੍ਯਤਾਮਿਤਿ ।
ਤਸ੍ਥੌ ਵਿਰਾਧਮਾਕ੍ਰਮ੍ਯ ਕਣ੍ਠੇ ਪਾਦੇਨ ਵੀਰ੍ਯਵਾਨ੍ ॥ 12 ॥
ਤਚ੍ਛ੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਰਾਘਵੇਣੋਕ੍ਤਂ ਰਾਕ੍षਸਃ ਪ੍ਰਸ਼੍ਰਿਤਂ ਵਚਃ ।
ਇਦਂ ਪ੍ਰੋਵਾਚ ਕਾਕੁਤ੍ਥ੍ਸਂ ਵਿਰਾਧਃ ਪੁਰੁषਰ੍षਭਮ੍ ॥ 13 ॥
ਹਤੋऽਸ੍ਮਿ ਪੁਰੁषਵ੍ਯਾਘ੍ਰ ਸ਼ਕ੍ਰਤੁਲ੍ਯਬਲੇਨ ਵੈ ।
ਮਯਾ ਤੁ ਪੂਰ੍ਵਂ ਤ੍ਵਂ ਮੋਹਾਨ੍ਨ ਜ੍ਞਾਤਃ ਪੁਰੁषਰ੍षਭ ॥ 14 ॥
ਕੌਸਲ੍ਯਾਸੁਪ੍ਰਜਾ ਰਾਮ ਤਾਤਸ੍ਤ੍ਵਂ ਵਿਦਿਤੋ ਮਯਾ ।
ਵੈਦੇਹੀ ਚ ਮਹਾਭਾਗਾ ਲਕ੍ष੍ਮਣਸ਼੍ਚ ਮਹਾਯਸ਼ਾਃ ॥ 15 ॥
ਅਭਿਸ਼ਾਪਾਦਹਂ ਘੋਰਾਂ ਪ੍ਰਵਿष੍ਟੋ ਰਾਕ੍षਸੀਂ ਤਨੁਮ੍ ।
ਤੁਮ੍ਬੁਰੁਰ੍ਨਾਮ ਗਨ੍ਧਰ੍ਵਃ ਸ਼ਪ੍ਤੋ ਵੈਸ਼੍ਰਵਣੇਨ ਹ ॥ 16 ॥
ਪ੍ਰਸਾਦ੍ਯਮਾਨਸ਼੍ਚ ਮਯਾ ਸੋऽਬ੍ਰਵੀਨ੍ਮਾਂ ਮਹਾਯਸ਼ਾਃ ।
ਯਦਾ ਦਾਸ਼ਰਥੀ ਰਾਮਸ੍ਤ੍ਵਾਂ ਵਧਿष੍ਯਤਿ ਸਂਯੁਗੇ ।
ਤਦਾ ਪ੍ਰਕृਤਿਮਾਪਨ੍ਨੋ ਭਵਾਨ੍ਸ੍ਵਰ੍ਗਂ ਗਮਿष੍ਯਤਿ ॥ 17 ॥
ਅਨੁਪਸ੍ਥੀਯਮਾਨੋ ਮਾਂ ਸ ਕ੍ਰੁਦ੍ਧੋ ਵ੍ਯਾਜਹਾਰ ਹ ।
ਇਤਿ ਵੈਸ਼੍ਰਵਣੋ ਰਾਜਾ ਰਮ੍ਭਾਸਕ੍ਤਮੁਵਾਚ ਹ ॥ 18 ॥
ਤਵ ਪ੍ਰਸਾਦਾਨ੍ਮੁਕ੍ਤੋऽਹਮਿਹਸ਼ਾਪਾਤ੍ਸੁਦਾਰੁਣਾਤ੍ ।
ਭੁਵਨਂ ਸ੍ਵਂ ਗਮਿष੍ਯਾਮਿ ਸ੍ਵਸ੍ਤਿ ਵੋऽਸ੍ਤੁ ਪਰਨ੍ਤਪ ॥ 19 ॥
ਇਤੋ ਵਸਤਿ ਧਰ੍ਮਾਤ੍ਮਾ ਸ਼ਰਭਙ੍ਗਃ ਪ੍ਰਤਾਪਵਾਨ੍ ॥ 20 ॥
ਅਧ੍ਯਰ੍ਧਯੋਜਨੇ ਤਾਤ ਮਹਰ੍षਿਸ੍ਸੂਰ੍ਯਸਨ੍ਨਿਭਃ ।
ਤਂ ਕ੍षਿਪ੍ਰਮਧਿਗਚ੍ਛ ਤ੍ਵਂ ਸ ਤੇ ਸ਼੍ਰੇਯੋऽਭਿਧਾਸ੍ਯਤਿ ॥ 21 ॥
ਅਵਟੇ ਚਾਪਿ ਮਾਂ ਰਾਮ ਪ੍ਰਕ੍षਿਪ੍ਯ ਕੁਸ਼ਲੀ ਵ੍ਰਜ ।
ਰਕ੍षਸਾਂ ਗਤਸਤ੍ਤ੍ਵਾਨਾਮੇष ਧਰ੍ਮਸ੍ਸਸਨਾਤਨਃ ।
ਅਵਟੇ ਯੇ ਨਿਧੀਯਨ੍ਤੇ ਤੇषਾਂ ਲੋਕਾਸ੍ਸਨਾਤਨਾਃ ॥ 22 ॥
ਏਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਤੁ ਕਾਕੁਤ੍ਥ੍ਸਂ ਵਿਰਾਧਸ਼੍ਸ਼ਰਪੀਡਿਤਃ ।
ਬਭੂਵ ਸ੍ਵਰ੍ਗਸਮ੍ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੋ ਨ੍ਯਸ੍ਤਦੇਹੋ ਮਹਾਬਲਃ ॥ 23 ॥
ਤਚ੍ਛ੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਰਾਘਵੋ ਵਾਕ੍ਯਂ ਲਕ੍ष੍ਮਣਂ ਵ੍ਯਾਦਿਦੇਸ਼ ਹ ।
ਕੁਞ੍ਜਰਸ੍ਯੇਵ ਰੌਦ੍ਰਸ੍ਯ ਰਾਕ੍षਸਸ੍ਯਾਸ੍ਯ ਲਕ੍ष੍ਮਣ ॥ 24 ॥
ਵਨੇऽਸ੍ਮਿਨ੍ ਸੁਮਹਚ੍ਛ੍ਵਭ੍ਰਂ ਖਨ੍ਯਤਾਂ ਰੌਦਕਰ੍ਮਣਃ ।
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਲਕ੍ष੍ਮਣਂ ਰਾਮਃ ਪ੍ਰਦਰਃ ਖਨ੍ਯਤਾਮਿਤਿ ।
ਤਸ੍ਥੌ ਵਿਰਾਧਮਾਕ੍ਰਮ੍ਯ ਕਣ੍ਠੇ ਪਾਦੇਨ ਵੀਰ੍ਯਵਾਨ੍ ॥ 25 ॥
ਤਤਃ ਖਨਿਤ੍ਰਮਾਦਾਯ ਲਕ੍ष੍ਮਣਸ਼੍ਸ਼੍ਵਭ੍ਰਮੁਤ੍ਤਮਮ੍ ।
ਅਖਨਤ੍ਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵਤਸ੍ਤਸ੍ਯ ਵਿਰਾਧਸ੍ਯ ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ ॥ 26 ॥
ਤਂ ਮੁਕ੍ਤਕਣ੍ਠਨ੍ਨਿਕ੍षਿਪ੍ਯ ਸ਼ਙ੍ਕੁਕਰ੍ਣਂ ਮਹਾਸ੍ਵਨਮ੍ ।
ਵਿਰਾਧਂ ਪ੍ਰਾਕ੍षਿਪਚ੍ਛ੍ਵਭ੍ਰੇ ਨਦਨ੍ਤਂ ਭੈਰਵਸ੍ਵਨਮ੍ ॥ 27 ॥
ਤਮਾਹਵੇ ਦਾਰੁਣਮਾਸ਼ੁਵਿਕ੍ਰਮੌ ਸ੍ਥਿਰਾਵੁਭੌ ਸਂਯਤਿ ਰਾਮਲਕ੍ष੍ਮਣੌ ।
ਮੁਦਾਨ੍ਵਿਤੌ ਚਿਕ੍षਿਪਤੁਰ੍ਭਯਾਵਹਂ ਨਦਨ੍ਤਮੁਤ੍ਕ੍षਿਪ੍ਯ ਬਿਲੇ ਤੁ ਰਾਕ੍षਸਮ੍ ॥ 28 ॥
ਅਵਧ੍ਯਤਾਂ ਪ੍ਰੇਕ੍ष੍ਯ ਮਹਾਸੁਰਸ੍ਯ ਤੌ ਸ਼ਿਤੇਨ ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰੇਣ ਤਦਾ ਨਰਰ੍षਭੌ ।
ਸਮਰ੍ਥ੍ਯ ਚਾਤ੍ਯਰ੍ਥਵਿਸ਼ਾਰਦਾਵੁਭੌ ਬਿਲੇ ਵਿਰਾਧਸ੍ਯ ਵਧਂ ਪ੍ਰਚਕ੍ਰਤੁਃ ॥ 29 ॥
ਸ੍ਵਯਂ ਵਿਰਾਧੇਨ ਹਿ ਮृਤ੍ਯੁਰਾਤ੍ਮਨਃ ਪ੍ਰਸਹ੍ਯ ਰਾਮੇਣ ਯਥਾਰ੍ਥਮੀਪ੍ਸਿਤਃ ।
ਨਿਵੇਦਿਤਃ ਕਾਨਨਚਾਰਿਣਾ ਸ੍ਵਯਂ ਨ ਮੇ ਵਧਃ ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਕृਤੋ ਭਵੇਦਿਤਿ ॥ 30 ॥
ਤਦੇਵ ਰਾਮੇਣ ਨਿਸ਼ਮ੍ਯ ਭਾषਿਤਂ ਕृਤਾ ਮਤਿਸ੍ਤਸ੍ਯ ਬਿਲਪ੍ਰਵੇਸ਼ਨੇ ।
ਬਿਲਂ ਚ ਰਾਮੇਣਾਤਿਬਲੇਨ ਰਕ੍षਸਾ ਪ੍ਰਵੇਸ਼੍ਯਮਾਨੇਨ ਵਨਂ ਵਿਨਾਦਿਤਮ੍ ॥ 31 ॥
ਪ੍ਰਹृष੍ਟਰੂਪਾਵਿਵ ਰਾਮਲਕ੍ष੍ਮਣੌ ਵਿਰਾਧਮੁਰ੍ਵ੍ਯਾ ਪ੍ਰਦਰੇ ਨਿਹਤ੍ਯ ਤੌ ।
ਨਨਨ੍ਦਤੁਰ੍ਵੀਤਭਯੌ ਮਹਾਵਨੇ ਸ਼ਿਲਾਭਿਰਨ੍ਤਰ੍ਦਧਤੁਸ਼੍ਚ ਰਾਕ੍षਸਮ੍ ॥ 32 ॥
ਤਤਸ੍ਤੁ ਤੌ ਕਾਞ੍ਚਨਚਿਤ੍ਰਕਾਰ੍ਮੁਕੌ ਨਿਹਤ੍ਯ ਰਕ੍षਃ ਪਰਿਗृਹ੍ਯ ਮੈਥਿਲੀਮ੍ ।
ਵਿਜਹ੍ਰਤੁ ਸ੍ਤੌ ਮੁਦਿਤੌ ਮਹਾਵਨੇ ਦਿਵਿ ਸ੍ਥਿਤੌ ਚਨ੍ਦ੍ਰਦਿਵਾਕਰਾਵਿਵ ॥ 33 ॥
ਇਤ੍ਯਾਰ੍षੇ ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਰਾਮਾਯਣੇ ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਆਦਿਕਾਵ੍ਯੇ ਅਰਣ੍ਯਕਾਣ੍ਡੇ ਚਤੁਰ੍ਥਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe araṇyakāṇḍam |
atha caturthassargaḥ |
hriyamāṇau tu tau dṛṣṭvā vaidehī rāmalakṣmaṇau |
uccaissvareṇa cukrośa pragṛhya sumahājābhujau || 1 ||
eṣa dāśarathī rāmaḥ satyavān śīlavān śuciḥ |
rakṣasā raudrarūpeṇa hriyate sahalakṣmaṇaḥ || 2 ||
māmṛkā bhakṣayiṣyanti śārdūlādvīpinastathā |
māṃ harotsṛja kākutsthau namaste rākṣasottama || 3 ||
tasyāstadvacanaṃ śrutvā vaidehyā rāmalakṣmaṇau |
vegaṃ pracakraturvīrau vadhe tasya durātmanaḥ || 4 ||
tasya raudrasya saumitriḥ savyaṃ bāhuṃ babhañja ha |
rāmastu dakṣiṇaṃ bāhuṃ tarasā tasya rakṣasaḥ || 5 ||
sa bhagnabāhussavigno nipapātāśu rākṣasaḥ |
dharaṇyāṃ meghasaṅkāśo vajrabhinna ivācalaḥ || 6 ||
muṣṭibhirjānubhiḥ padbhiḥ sūdayantau tu rākṣasam |
udyamyodyamya cāpyenaṃ sthaṇḍile niṣpipeṣatuḥ || 7 ||
sa viddho bahubhirbāṇaiḥ khaṅgābhyāṃ ca parikṣataḥ |
niṣpiṣṭo bahudhā bhūmau na mamāra sa rākṣasaḥ || 8 ||
taṃ prekṣya rāmaḥ subhṛśamavadhyamacalopamam |
bhayeṣvabhayadaśśrīmānidaṃ vacanamabravīt || 9 ||
tapasā puruṣavyāghra rākṣaso'yaṃ na śakyate |
śastreṇa yudhi nirjetuṃ rākṣasaṃ nikhanāvahe || 10 ||
kuñjarasyeva raudrasya rākṣasasyāsya lakṣmaṇa |
vane'smin sumahacchvabhraṃ khanyatāṃ raudravarcasaḥ || 11 ||
ityuktvā lakṣmaṇaṃ rāmaḥ pradaraḥ khanyatāmiti |
tasthau virādhamākramya kaṇṭhe pādena vīryavān || 12 ||
tacchrutvā rāghaveṇoktaṃ rākṣasaḥ praśritaṃ vacaḥ |
idaṃ provāca kākutthsaṃ virādhaḥ puruṣarṣabham || 13 ||
hato'smi puruṣavyāghra śakratulyabalena vai |
mayā tu pūrvaṃ tvaṃ mohānna jñātaḥ puruṣarṣabha || 14 ||
kausalyāsuprajā rāma tātastvaṃ vidito mayā |
vaidehī ca mahābhāgā lakṣmaṇaśca mahāyaśāḥ || 15 ||
abhiśāpādahaṃ ghorāṃ praviṣṭo rākṣasīṃ tanum |
tumbururnāma gandharvaḥ śapto vaiśravaṇena ha || 16 ||
prasādyamānaśca mayā so'bravīnmāṃ mahāyaśāḥ |
yadā dāśarathī rāmastvāṃ vadhiṣyati saṃyuge |
tadā prakṛtimāpanno bhavānsvargaṃ gamiṣyati || 17 ||
anupasthīyamāno māṃ sa kruddho vyājahāra ha |
iti vaiśravaṇo rājā rambhāsaktamuvāca ha || 18 ||
tava prasādānmukto'hamihaśāpātsudāruṇāt |
bhuvanaṃ svaṃ gamiṣyāmi svasti vo'stu parantapa || 19 ||
ito vasati dharmātmā śarabhaṅgaḥ pratāpavān || 20 ||
adhyardhayojane tāta maharṣissūryasannibhaḥ |
taṃ kṣipramadhigaccha tvaṃ sa te śreyo'bhidhāsyati || 21 ||
avaṭe cāpi māṃ rāma prakṣipya kuśalī vraja |
rakṣasāṃ gatasattvānāmeṣa dharmassasanātanaḥ |
avaṭe ye nidhīyante teṣāṃ lokāssanātanāḥ || 22 ||
evamuktvā tu kākutthsaṃ virādhaśśarapīḍitaḥ |
babhūva svargasamprāpto nyastadeho mahābalaḥ || 23 ||
tacchrutvā rāghavo vākyaṃ lakṣmaṇaṃ vyādideśa ha |
kuñjarasyeva raudrasya rākṣasasyāsya lakṣmaṇa || 24 ||
vane'smin sumahacchvabhraṃ khanyatāṃ raudakarmaṇaḥ |
ityuktvā lakṣmaṇaṃ rāmaḥ pradaraḥ khanyatāmiti |
tasthau virādhamākramya kaṇṭhe pādena vīryavān || 25 ||
tataḥ khanitramādāya lakṣmaṇaśśvabhramuttamam |
akhanatpārśvatastasya virādhasya mahātmanaḥ || 26 ||
taṃ muktakaṇṭhannikṣipya śaṅkukarṇaṃ mahāsvanam |
virādhaṃ prākṣipacchvabhre nadantaṃ bhairavasvanam || 27 ||
tamāhave dāruṇamāśuvikramau sthirāvubhau saṃyati rāmalakṣmaṇau |
mudānvitau cikṣipaturbhayāvahaṃ nadantamutkṣipya bile tu rākṣasam || 28 ||
avadhyatāṃ prekṣya mahāsurasya tau śitena śastreṇa tadā nararṣabhau |
samarthya cātyarthaviśāradāvubhau bile virādhasya vadhaṃ pracakratuḥ || 29 ||
svayaṃ virādhena hi mṛtyurātmanaḥ prasahya rāmeṇa yathārthamīpsitaḥ |
niveditaḥ kānanacāriṇā svayaṃ na me vadhaḥ śastrakṛto bhavediti || 30 ||
tadeva rāmeṇa niśamya bhāṣitaṃ kṛtā matistasya bilapraveśane |
bilaṃ ca rāmeṇātibalena rakṣasā praveśyamānena vanaṃ vināditam || 31 ||
prahṛṣṭarūpāviva rāmalakṣmaṇau virādhamurvyā pradare nihatya tau |
nanandaturvītabhayau mahāvane śilābhirantardadhatuśca rākṣasam || 32 ||
tatastu tau kāñcanacitrakārmukau nihatya rakṣaḥ parigṛhya maithilīm |
vijahratu stau muditau mahāvane divi sthitau candradivākarāviva || 33 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye araṇyakāṇḍe caturthassargaḥ ||