📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" → 2 A dialog opens → 3 Choose "Save as PDF" as printer → 4 Click Save
ॐ
3.21 ਅਰਣ੍ਯਕਾਣ੍ਡ - ਏਕਵਿਂਸ਼ ਸਰ੍ਗਃ
3.21 Aranyakanda - Ekavimsha Sargah
Valmiki Gurmukhi
ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਰਾਮਾਯਣੇ ਅਰਣ੍ਯਕਾਣ੍ਡਮ੍ ।
ਅਥ ਏਕਵਿਂਸ਼ਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ।
ਸ ਪੁਨਃ ਪਤਿਤਾਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਕ੍ਰੋਧਾਚ੍ਛੂਰ੍ਪਣਖਾਂ ਖਰਃ ।
ਉਵਾਚ ਵ੍ਯਕ੍ਤਯਾ ਵਾਚਾ ਤਾਮਨਰ੍ਥਾਰ੍ਥਮਾਗਤਾਮ੍ ॥ 1 ॥
ਮਯਾ ਤ੍ਵਿਦਾਨੀਂ ਸ਼ੂਰਾਸ੍ਤੇ ਰਾਕ੍षਸਾ ਰੁਧਿਰਾਸ਼ਨਾਃ ।
ਤ੍ਵਤ੍ਪ੍ਰਿਯਾਰ੍ਥਂ ਵਿਨਿਰ੍ਦਿष੍ਟਾਃ ਕਿਮਰ੍ਥਂ ਰੁਦ੍ਯਤੇ ਪੁਨਃ ॥ 2 ॥
ਭਕ੍ਤਾਸ਼੍ਚੈਵਾਨੁਰਕ੍ਤਾਸ਼੍ਚ ਹਿਤਾਸ਼੍ਚ ਮਮ ਨਿਤ੍ਯਸ਼ਃ ।
ਹਨ੍ਯਮਾਨਾ ਨ ਹਨ੍ਯਨ੍ਤੇ ਨ ਨ ਕੁਰ੍ਯੁਰ੍ਵਚੋ ਮਮ ॥ 3 ॥
ਕਿਮੇਤਚ੍ਛ੍ਰੋਤੁਮਿਚ੍ਛਾਮਿ ਕਾਰਣਂ ਯਤ੍ਕृਤੇ ਪੁਨਃ ।
ਹਾ ਨਾਥੇਤਿ ਵਿਨਰ੍ਦਨ੍ਤੀ ਸਰ੍ਪਵਲ੍ਲੁਠਸਿ ਕ੍षਿਤੌ ॥ 4 ॥
ਅਨਾਥਵਦ੍ਵਿਲਪਸਿ ਨਾਥੇ ਤੁ ਮਯਿ ਸਂਸ੍ਥਿਤੇ ।
ਉਤ੍ਤਿष੍ਠੋਤ੍ਤਿष੍ਠ ਮਾਭੈषੀਰ੍ਵੈਕ੍ਲਵ੍ਯਂ ਤ੍ਯਜ੍ਯਤਾਮਿਹ ॥ 5 ॥
ਇਤ੍ਯੇਵਮੁਕ੍ਤਾ ਦੁਰ੍ਧਰ੍षਾ ਖਰੇਣ ਪਰਿਸਾਨ੍ਤ੍ਵਿਤਾ ।
ਵਿਮृਜ੍ਯ ਨਯਨੇ ਸਾਸ੍ਰੇ ਖਰਂ ਭ੍ਰਾਤਰਮਬ੍ਰਵੀਤ੍ ॥ 6 ॥
ਅਸ੍ਮੀਦਾਨੀਮਹਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾ ਹृਤਸ਼੍ਰਵਣਨਾਸਿਕਾ ।
ਸ਼ੋਣਿਤੌਘਪਰਿਕ੍ਲਿਨ੍ਨਾ ਤ੍ਵਯਾ ਚ ਪਰਿਸਾਨ੍ਤ੍ਵਿਤਾ ॥ 7 ॥
ਪ੍ਰੇषਿਤਾਸ਼੍ਚ ਤ੍ਵਯਾ ਵੀਰ ਰਾਕ੍षਸਾਸ੍ਤੇ ਚਤੁਰ੍ਦਸ਼ ।
ਨਿਹਨ੍ਤੁਂ ਰਾਘਵਂ ਕ੍ਰੋਧਾਨ੍ਮਤ੍ਪ੍ਰਿਯਾਰ੍ਥਂ ਸਲਕ੍षਣਮ੍ ॥ 8 ॥
ਤੇ ਤੁ ਰਾਮੇਣ ਸਾਮਰ੍षਾਃ ਸ਼ੂਲਪਟ੍ਟਸਪਾਣਯਃ ।
ਸਮਰੇ ਨਿਹਤਾਸ੍ਸਰ੍ਵੇ ਸਾਯਕੈਰ੍ਮਰ੍ਮਭੇਦਿਭਿਃ ॥ 9 ॥
ਤਾਨ੍ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਪਤਿਤਾਨ੍ਭੂਮੌ ਕ੍षਣੇਨੈਵ ਮਹਾਬਲਾਨ੍ ।
ਰਾਮਸ੍ਯ ਚ ਮਹਤ੍ਕਰ੍ਮ ਮਹਾਂਸ੍ਤ੍ਰਾਸੋऽਭਵਨ੍ਮਮ ॥ 10 ॥
ਅਹਮਸ੍ਮਿ ਸਮੁਦ੍ਵਿਗ੍ਨਾ ਵਿषਣ੍ਣਾ ਚ ਨਿਸ਼ਾਚਰ ।
ਸ਼ਰਣਂ ਤ੍ਵਾਂ ਪੁਨਃ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾ ਸਰ੍ਵਤੋਭਯਦਰ੍ਸ਼ਿਨੀ ॥ 11 ॥
ਵਿषਾਦਨਕ੍ਰਾਧ੍ਯੁषਿਤੇ ਪਰਿਤ੍ਰਾਸੋਰ੍ਮਿਮਾਲਿਨਿ ।
ਕਿਂ ਮਾਂ ਨ ਤ੍ਰਾਯਸੇ ਮਗ੍ਨਾਂ ਵਿਪੁਲੇ ਸ਼ੋਕਸਾਗਰੇ ॥ 12 ॥
ਏਤੇ ਚ ਨਿਹਤਾ ਭੂਮੌ ਰਾਮੇਣ ਨਿਸ਼ਿਤੈਃ ਸ਼ਰੈਃ ।
ਯੇऽਪਿ ਮੇ ਪਦਵੀਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾ ਰਾਕ੍षਸਾਃ ਪਿਸ਼ਿਤਾਸ਼ਨਾਃ ॥ 13 ॥
ਮਯਿ ਤੇ ਯਦ੍ਯਨੁਕ੍ਰੋਸ਼ੋ ਯਦਿ ਰਕ੍षਸ੍ਸੁ ਤੇषੁ ਚ ।
ਰਾਮੇਣ ਯਦਿ ਤੇ ਸ਼ਕ੍ਤਿਸ੍ਤੇਜੋ ਵਾਸ੍ਤਿ ਨਿਸ਼ਾਚਰ ॥ 14 ॥
ਦਣ੍ਡਕਾਰਣ੍ਯਨਿਲਯਂ ਜਹਿ ਰਾਕ੍षਸਕਣ੍ਟਕਮ੍ ।
ਯਦਿ ਰਾਮਂ ਮਮਾਮਿਤ੍ਰਂ ਨ ਤ੍ਵਮਦ੍ਯਵਧਿष੍ਯਸਿ ॥ 15 ॥
ਤਵੈਵ ਚਾਗ੍ਰਤਃ ਪ੍ਰਾਣਾਂਸ੍ਤ੍ਯਕ੍षਾਮਿ ਨਿਰਪਤ੍ਰਪ ।
ਬੁਦ੍ਧ੍ਯਾਹਮਨੁਪਸ਼੍ਯਾਮਿ ਨ ਤ੍ਵਂ ਰਾਮਸ੍ਯ ਸਂਯੁਗੇ ॥ 16 ॥
ਸ੍ਥਾਤੁਂ ਪ੍ਰਤਿਮੁਖੇ ਸ਼ਕ੍ਤਸ੍ਸਬਲਸ਼੍ਚ ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ ।
ਸ਼ੂਰਮਾਨੀ ਨ ਸ਼ੂਰਸ੍ਤ੍ਵਂ ਮਿਥ੍ਯਾਰੋਪਿਤਵਿਕ੍ਰਮਃ ॥ 17 ॥
ਮਾਨੁषੌ ਯੋ ਨ ਸ਼ਕ੍ਨੋषਿ ਹਨ੍ਤੁਂ ਤੌ ਰਾਮਲਕ੍ष੍ਮਣੌ ।
ਰਾਮੇਣ ਯਦਿ ਤੇ ਸ਼ਕ੍ਤਿਸ੍ਤੇਜੋ ਵਾਸ੍ਤਿ ਨਿਸ਼ਾਚਰ ॥ 18 ॥
ਦਣ੍ਡਕਾਰਣ੍ਯਨਿਲਯਂ ਜਹਿ ਤਂ ਕੁਲਪਾਂਸਨ ।
ਨਿਸ੍ਸਤ੍ਵਸ੍ਯਾਲ੍ਪ ਵੀਰ੍ਯਸ੍ਯ ਵਾਸਸ੍ਤੇ ਕੀਦृਸ਼ਸ੍ਤ੍ਵਿਹ ॥ 19 ॥
ਅਪਯਾਹਿ ਜਨਸ੍ਥਾਨਾਤਤ੍ਵਰਿਤਸ੍ਸਹਬਾਨ੍ਧਵਃ ।
ਰਾਮਤੇਜੋਭਿਭੂਤੋ ਹਿ ਤ੍ਵਂ ਕ੍षਿਪ੍ਰਂ ਵਿਨਸ਼ਿष੍ਯਸਿ ॥ 20 ॥
ਸ ਹਿ ਤੇਜਸ੍ਸਮਾਯੁਕ੍ਤੋ ਰਾਮੋ ਦਸ਼ਰਥਾਤ੍ਮਜਃ ।
ਭ੍ਰਾਤਾ ਚਾਸ੍ਯ ਮਹਾਵੀਰ੍ਯੋ ਯੇਨ ਚਾਸ੍ਮਿ ਵਿਰੂਪਿਤਾ ॥ 21 ॥
ਏਵਂ ਵਿਲਪ੍ਯ ਬਹੁਸ਼ੋ ਰਾਕ੍षਸੀ ਵਿਤਤੋਦਰੀ ।
ਕਰਾਭ੍ਯਾਮੁਦਰਂ ਹਤ੍ਵਾ ਰੁਰੋਦ ਭृਸ਼ਦੁਃਖਿਤਾ ॥ 22 ॥
ਇਤ੍ਯਾਰ੍षੇ ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਰਾਮਾਯਣੇ ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਆਦਿਕਾਵ੍ਯੇ ਅਰਣ੍ਯਕਾਣ੍ਡੇ ਏਕਵਿਂਸ਼ਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe araṇyakāṇḍam |
atha ekaviṃśassargaḥ |
sa punaḥ patitāṃ dṛṣṭvā krodhācchūrpaṇakhāṃ kharaḥ |
uvāca vyaktayā vācā tāmanarthārthamāgatām || 1 ||
mayā tvidānīṃ śūrāste rākṣasā rudhirāśanāḥ |
tvatpriyārthaṃ vinirdiṣṭāḥ kimarthaṃ rudyate punaḥ || 2 ||
bhaktāścaivānuraktāśca hitāśca mama nityaśaḥ |
hanyamānā na hanyante na na kuryurvaco mama || 3 ||
kimetacchrotumicchāmi kāraṇaṃ yatkṛte punaḥ |
hā nātheti vinardantī sarpavalluṭhasi kṣitau || 4 ||
anāthavadvilapasi nāthe tu mayi saṃsthite |
uttiṣṭhottiṣṭha mābhaiṣīrvaiklavyaṃ tyajyatāmiha || 5 ||
ityevamuktā durdharṣā khareṇa parisāntvitā |
vimṛjya nayane sāsre kharaṃ bhrātaramabravīt || 6 ||
asmīdānīmahaṃ prāptā hṛtaśravaṇanāsikā |
śoṇitaughapariklinnā tvayā ca parisāntvitā || 7 ||
preṣitāśca tvayā vīra rākṣasāste caturdaśa |
nihantuṃ rāghavaṃ krodhānmatpriyārthaṃ salakṣaṇam || 8 ||
te tu rāmeṇa sāmarṣāḥ śūlapaṭṭasapāṇayaḥ |
samare nihatāssarve sāyakairmarmabhedibhiḥ || 9 ||
tāndṛṣṭvā patitānbhūmau kṣaṇenaiva mahābalān |
rāmasya ca mahatkarma mahāṃstrāso'bhavanmama || 10 ||
ahamasmi samudvignā viṣaṇṇā ca niśācara |
śaraṇaṃ tvāṃ punaḥ prāptā sarvatobhayadarśinī || 11 ||
viṣādanakrādhyuṣite paritrāsormimālini |
kiṃ māṃ na trāyase magnāṃ vipule śokasāgare || 12 ||
ete ca nihatā bhūmau rāmeṇa niśitaiḥ śaraiḥ |
ye'pi me padavīṃ prāptā rākṣasāḥ piśitāśanāḥ || 13 ||
mayi te yadyanukrośo yadi rakṣassu teṣu ca |
rāmeṇa yadi te śaktistejo vāsti niśācara || 14 ||
daṇḍakāraṇyanilayaṃ jahi rākṣasakaṇṭakam |
yadi rāmaṃ mamāmitraṃ na tvamadyavadhiṣyasi || 15 ||
tavaiva cāgrataḥ prāṇāṃstyakṣāmi nirapatrapa |
buddhyāhamanupaśyāmi na tvaṃ rāmasya saṃyuge || 16 ||
sthātuṃ pratimukhe śaktassabalaśca mahātmanaḥ |
śūramānī na śūrastvaṃ mithyāropitavikramaḥ || 17 ||
mānuṣau yo na śaknoṣi hantuṃ tau rāmalakṣmaṇau |
rāmeṇa yadi te śaktistejo vāsti niśācara || 18 ||
daṇḍakāraṇyanilayaṃ jahi taṃ kulapāṃsana |
nissatvasyālpa vīryasya vāsaste kīdṛśastviha || 19 ||
apayāhi janasthānātatvaritassahabāndhavaḥ |
rāmatejobhibhūto hi tvaṃ kṣipraṃ vinaśiṣyasi || 20 ||
sa hi tejassamāyukto rāmo daśarathātmajaḥ |
bhrātā cāsya mahāvīryo yena cāsmi virūpitā || 21 ||
evaṃ vilapya bahuśo rākṣasī vitatodarī |
karābhyāmudaraṃ hatvā ruroda bhṛśaduḥkhitā || 22 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye araṇyakāṇḍe ekaviṃśassargaḥ ||
InfoLyter.in — Sacred Vedic Knowledge Portal · Free forever