📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" → 2 A dialog opens → 3 Choose "Save as PDF" as printer → 4 Click Save
ॐ
2.86 ਅਯੋਧ੍ਯਾਕਾਣ੍ਡ - षਡਸ਼ੀਤਿਤਮ ਸਰ੍ਗਃ
2.86 Ayodhyakanda - Shadashititama Sargah
Valmiki Gurmukhi
ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਰਾਮਾਯਣੇ ਅਯੋਧ੍ਯਾਕਾਣ੍ਡਮ੍ ।
ਅਥ षਡਸ਼ੀਤਿਤਮਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ।
ਆਚਚਕ੍षੇऽਥ ਸਦ੍ਭਾਵਂ ਲਕ੍ष੍ਮਣਸ੍ਯ ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ ।
ਭਰਤਾਯਾਪ੍ਰਮੇਯਾਯ ਗੁਹੋ ਗਹਨਗੋਚਰਃ ॥ 1 ॥
ਤਂ ਜਾਗ੍ਰਤਂ ਗੁਣੈਰ੍ਯੁਕ੍ਤਂ ਸ਼ਰਚਾਪਾਸਿਧਾਰਿਣਮ੍ ।
ਭ੍ਰਾਤृਗੁਪ੍ਤ੍ਯਰ੍ਥਮਤ੍ਯਨ੍ਤਮਹਂ ਲਕ੍ष੍ਮਣਮਬृਵਮ੍ ॥ 2 ॥
ਇਯਂ ਤਾਤ ਸੁਖਾ ਸ਼ਯ੍ਯਾ ਤ੍ਵਦਰ੍ਥਮੁਪਕਲ੍ਪਿਤਾ ।
ਪ੍ਰਤ੍ਯਾਸ਼੍ਵਸਿਹਿ ਸ਼ੇष੍ਵਾਸ੍ਯਾਂ ਸੁਖਂ ਰਾਘਵਨਨ੍ਦਨ ॥ 3 ॥
ਉਚਿਤੋऽਯਂ ਜਨਸ੍ਸਰ੍ਵੋ ਦੁਃਖਾਨਾਂ ਤ੍ਵਂ ਸੁਖੋਚਿਤਃ ।
ਧਰ੍ਮਾਤ੍ਮਂਸ੍ਤਸ੍ਯ ਗੁਪ੍ਤ੍ਯਰ੍ਥਂ ਜਾਗਰਿष੍ਯਾਮਹੇ ਵਯਮ੍ ॥ 4 ॥
ਨਹਿ ਰਾਮਾਤ੍ਪ੍ਰਿਯਤਰੋ ਮਮਾਸ੍ਤਿ ਭੁਵਿ ਕਸ਼੍ਚਨ ।
ਮੋਤ੍ਸੁਕੋऽਭੂਰ੍ਬ੍ਰਵੀਮ੍ਯੇਤਦਪ੍ਯਸਤ੍ਯਂ ਤਵਾਗ੍ਰਤਃ ॥ 5 ॥
ਅਸ੍ਯ ਪ੍ਰਸਾਦਾਦਾਸ਼ਂਸੇ ਲੋਕੇऽਸ੍ਮਿਨ੍ ਸੁਮਹਦ੍ਯਸ਼ਃ ।
ਧਰ੍ਮਾਵਾਪ੍ਤਿਂ ਚ ਵਿਪੁਲਾਮਰ੍ਥਕਾਮੌ ਚ ਕੇਵਲਮ੍ ॥ 6 ॥
ਸੋऽਹਂ ਪ੍ਰਿਯਸਖਂ ਰਾਮਂ ਸ਼ਯਾਨਂ ਸਹ ਸੀਤਯਾ ।
ਰਕ੍षਿष੍ਯਾਮਿ ਧਨੁष੍ਪਾਣਿ ਸ੍ਸਰ੍ਵੈ ਸ੍ਸ੍ਵੈਰ੍ਜ੍ਞਾਤਿਭਿਸ੍ਸਹ ॥ 7 ॥
ਨ ਹਿ ਮੇऽਵਿਦਿਤਂ ਕਿਞ੍ਚਿਦ੍ਵਨੇऽਸ੍ਮਿਂਸ਼੍ਚਰਤ ਸ੍ਸਦਾ ।
ਚਤੁਰਙ੍ਗਂ ਹ੍ਯਪਿ ਬਲਂ ਪ੍ਰਸਹੇਮ ਵਯਂ ਯੁਧਿ ॥ 8 ॥
ਏਵਮਸ੍ਮਾਭਿਰੁਕ੍ਤੇਨ ਲਕ੍ष੍ਮਣੇਨ ਮਹਾਤ੍ਮਨਾ ।
ਅਨੁਨੀਤਾ ਵਯਂ ਸਰ੍ਵੇ ਧਰ੍ਮਮੇਵਾਨੁਪਸ਼੍ਯਤਾ ॥ 9 ॥
ਕਥਂ ਦਾਸ਼ਰਥੌ ਭੂਮੌ ਸ਼ਯਾਨੇ ਸਹ ਸੀਤਯਾ ।
ਸ਼ਕ੍ਯਾ ਨਿਦ੍ਰਾ ਮਯਾ ਲਬ੍ਧੁਂ ਜੀਵਿਤਂ ਵਾ ਸੁਖਾਨਿ ਵਾ ॥ 10 ॥
ਯੋ ਨ ਦੇਵਾਸੁਰੈਸ੍ਸਰ੍ਵੈਸ਼੍ਸ਼ਕ੍ਯਃ ਪ੍ਰਸਹਿਤੁਂ ਯੁਧਿ ।
ਤਂ ਪਸ਼੍ਯ ਗੁਹ ਸਂਵਿष੍ਟਂ ਤृਣੇषੁ ਸਹ ਸੀਤਯਾ ॥ 11 ॥
ਮਹਤਾ ਤਪਸਾ ਲਬ੍ਧੋ ਵਿਵਿਧੈਸ਼੍ਚ ਪਰਿਸ਼੍ਰਮੈਃ ।
ਏਕੋ ਦਸ਼ਰਥਸ੍ਯੈष ਪੁਤ੍ਰਸ੍ਸਦृਸ਼ਲਕ੍षਣਃ ॥ 12 ॥
ਅਸ੍ਮਿਨ੍ਪ੍ਰਵ੍ਰਾਜਿਤੇ ਰਾਜਾ ਨ ਚਿਰਂ ਵਰ੍ਤਯਿष੍ਯਤਿ ।
ਵਿਧਵਾ ਮੇਦਿਨੀ ਨੂਨਂ ਕ੍षਿਪ੍ਰਮੇਵ ਭਵਿष੍ਯਤਿ ॥ 13 ॥
ਵਿਨਦ੍ਯ ਸੁਮਹਾਨਾਦਂ ਸ਼੍ਰਮੇਣੋਪਰਤਾਃ ਸ੍ਤ੍ਰਿਯਃ ।
ਨਿਰ੍ਘੋषੋ ਵਿਰਤੋ ਨੂਨਮਧ੍ਯ ਰਾਜਨਿਵੇਸ਼ਨੇ ॥ 14 ॥
ਕੌਸਲ੍ਯਾ ਚੈਵ ਰਾਜਾ ਚ ਤਥੈਵ ਜਨਨੀ ਮਮ ।
ਨਾਸ਼ਂਸੇ ਯਦਿ ਜੀਵੇਯੁਸ੍ਸਰ੍ਵੇ ਤੇ ਸ਼ਰ੍ਵਰੀਮਿਮਾਮ੍ ॥ 15 ॥
ਜੀਵੇਦਪਿ ਚ ਮੇ ਮਾਤਾ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘ੍ਨਸ੍ਯਾਨ੍ਵਵੇਕ੍षਯਾ ।
ਦੁਃਖਿਤਾ ਯਾ ਤੁ ਕੌਸਲ੍ਯਾ ਵੀਰਸੂਰ੍ਵਿਨਸ਼ਿष੍ਯਤਿ ॥ 16 ॥
ਅਤਿਕ੍ਰਾਨ੍ਤਮਤਿਕ੍ਰਾਨ੍ਤਮਨਵਾਪ੍ਯ ਮਨੋਰਥਮ੍ ।
ਰਾਜ੍ਯੇ ਰਾਮਮਨਿਕ੍षਿਪ੍ਯ ਪਿਤਾ ਮੇ ਵਿਨਸ਼ਿष੍ਯਤਿ ॥ 17 ॥
ਸਿਦ੍ਧਾਰ੍ਥਾਃ ਪਿਤਰਂ ਵृਤ੍ਤਂ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਕਾਲੇ ਹ੍ਯੁਪਸ੍ਥਿਤੇ ।
ਪ੍ਰੇਤਕਾਰ੍ਯੇषੁ ਸਰ੍ਵੇषੁ ਸਂਸ੍ਕਰਿष੍ਯਨ੍ਤਿ ਭੂਮਿਪਮ੍ ॥ 18 ॥
ਰਮ੍ਯਚਤ੍ਵਰਸਂਸ੍ਥਾਨਾਂ ਸੁਵਿਭਕ੍ਤਮਹਾਪਥਾਮ੍ ।
ਹਰ੍ਮ੍ਯਪ੍ਰਾਸਾਦਮ੍ਪਨ੍ਨਾਂ ਸਰ੍ਵਰਤ੍ਨਵਿਭੂषਿਤਾਮ੍ ॥ 19 ॥
ਗਜਾਸ਼੍ਵਰਥਸਮ੍ਬਾਧਾਂ ਤੂਰ੍ਯਨਾਦਵਿਨਾਦਿਤਾਮ੍ ।
ਸਰ੍ਵਕਲ੍ਯਾਣਸਮ੍ਪੂਰ੍ਣਾਂ ਹृष੍ਟਪੁष੍ਟਜਨਾਕੁਲਾਮ੍ ॥ 20 ॥
ਆਰਾਮੋਦ੍ਯਾਨਸਮ੍ਪੂਰ੍ਣਾਂ ਸਮਾਜੋਤ੍ਸਵਸ਼ਾਲਿਨੀਮ੍ ।
ਸੁਖਿਤਾ ਵਿਚਰਿष੍ਯਨ੍ਤਿ ਰਾਜਧਾਨੀਂ ਪਿਤੁਰ੍ਮਮ ॥ 21 ॥
ਅਪਿਸਤ੍ਯਪ੍ਰਤਿਜ੍ਞੇਨ ਸਾਰ੍ਧਂ ਕੁਸ਼ਲਿਨਾ ਵਯਮ੍ ।
ਨਿਵृਤ੍ਤੇ ਸਮਯੇ ਹ੍ਯਸ੍ਮਿਨ੍ ਸੁਖਿਤਾਃ ਪ੍ਰਵਿਸ਼ੇਮਹਿ ॥ 22 ॥
ਪਰਿਦੇਵਯਮਾਨਸ੍ਯ ਤਸ੍ਯੈਵਂ ਸੁਮਹਾਤ੍ਮਨਃ ।
ਤਿष੍ਠਤੋ ਰਾਜਪੁਤ੍ਰਸ੍ਯ ਸ਼ਰ੍ਵਰੀ ਸਾऽਤ੍ਯਵਰ੍ਤਤ ॥ 23 ॥
ਪ੍ਰਭਾਤੇ ਵਿਮਲੇ ਸੂਰ੍ਯੇ ਕਾਰਯਿਤ੍ਵਾ ਜਟਾ ਉਭੌ ।
ਅਸ੍ਮਿਨ੍ ਭਾਗੀਰਥੀਤੀਰੇ ਸੁਖਂ ਸਨ੍ਤਾਰਿਤੌ ਮਯਾ ॥ 24 ॥
ਜਟਾਧਰੌ ਤੌ ਦ੍ਰੁਮਚੀਰਵਾਸਸੌ ਮਹਾਬਲੌ ਕੁਞ੍ਜਰਯੂਥਪੋਪਮੌ ।
ਵਰੇषੁਚਾਪਾਸਿਧਰੌ ਪਰਨ੍ਤਪੌ ਵ੍ਯਪੇਕ੍षਮਾਣੌ ਸਹ ਸੀਤਯਾ ਗਤੌ ॥ 25 ॥
ਇਤ੍ਯਾਰ੍षੇ ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਰਾਮਾਯਣੇ ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਆਦਿਕਾਵ੍ਯੇ ਅਯੋਧ੍ਯਾਕਾਣ੍ਡੇ षਡਸ਼ੀਤਿਤਮਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe ayodhyākāṇḍam |
atha ṣaḍaśītitamassargaḥ |
ācacakṣe'tha sadbhāvaṃ lakṣmaṇasya mahātmanaḥ |
bharatāyāprameyāya guho gahanagocaraḥ || 1 ||
taṃ jāgrataṃ guṇairyuktaṃ śaracāpāsidhāriṇam |
bhrātṛguptyarthamatyantamahaṃ lakṣmaṇamabṛvam || 2 ||
iyaṃ tāta sukhā śayyā tvadarthamupakalpitā |
pratyāśvasihi śeṣvāsyāṃ sukhaṃ rāghavanandana || 3 ||
ucito'yaṃ janassarvo duḥkhānāṃ tvaṃ sukhocitaḥ |
dharmātmaṃstasya guptyarthaṃ jāgariṣyāmahe vayam || 4 ||
nahi rāmātpriyataro mamāsti bhuvi kaścana |
motsuko'bhūrbravīmyetadapyasatyaṃ tavāgrataḥ || 5 ||
asya prasādādāśaṃse loke'smin sumahadyaśaḥ |
dharmāvāptiṃ ca vipulāmarthakāmau ca kevalam || 6 ||
so'haṃ priyasakhaṃ rāmaṃ śayānaṃ saha sītayā |
rakṣiṣyāmi dhanuṣpāṇi ssarvai ssvairjñātibhissaha || 7 ||
na hi me'viditaṃ kiñcidvane'smiṃścarata ssadā |
caturaṅgaṃ hyapi balaṃ prasahema vayaṃ yudhi || 8 ||
evamasmābhiruktena lakṣmaṇena mahātmanā |
anunītā vayaṃ sarve dharmamevānupaśyatā || 9 ||
kathaṃ dāśarathau bhūmau śayāne saha sītayā |
śakyā nidrā mayā labdhuṃ jīvitaṃ vā sukhāni vā || 10 ||
yo na devāsuraissarvaiśśakyaḥ prasahituṃ yudhi |
taṃ paśya guha saṃviṣṭaṃ tṛṇeṣu saha sītayā || 11 ||
mahatā tapasā labdho vividhaiśca pariśramaiḥ |
eko daśarathasyaiṣa putrassadṛśalakṣaṇaḥ || 12 ||
asminpravrājite rājā na ciraṃ vartayiṣyati |
vidhavā medinī nūnaṃ kṣiprameva bhaviṣyati || 13 ||
vinadya sumahānādaṃ śrameṇoparatāḥ striyaḥ |
nirghoṣo virato nūnamadhya rājaniveśane || 14 ||
kausalyā caiva rājā ca tathaiva jananī mama |
nāśaṃse yadi jīveyussarve te śarvarīmimām || 15 ||
jīvedapi ca me mātā śatrughnasyānvavekṣayā |
duḥkhitā yā tu kausalyā vīrasūrvinaśiṣyati || 16 ||
atikrāntamatikrāntamanavāpya manoratham |
rājye rāmamanikṣipya pitā me vinaśiṣyati || 17 ||
siddhārthāḥ pitaraṃ vṛttaṃ tasminkāle hyupasthite |
pretakāryeṣu sarveṣu saṃskariṣyanti bhūmipam || 18 ||
ramyacatvarasaṃsthānāṃ suvibhaktamahāpathām |
harmyaprāsādampannāṃ sarvaratnavibhūṣitām || 19 ||
gajāśvarathasambādhāṃ tūryanādavināditām |
sarvakalyāṇasampūrṇāṃ hṛṣṭapuṣṭajanākulām || 20 ||
ārāmodyānasampūrṇāṃ samājotsavaśālinīm |
sukhitā vicariṣyanti rājadhānīṃ piturmama || 21 ||
apisatyapratijñena sārdhaṃ kuśalinā vayam |
nivṛtte samaye hyasmin sukhitāḥ praviśemahi || 22 ||
paridevayamānasya tasyaivaṃ sumahātmanaḥ |
tiṣṭhato rājaputrasya śarvarī sā'tyavartata || 23 ||
prabhāte vimale sūrye kārayitvā jaṭā ubhau |
asmin bhāgīrathītīre sukhaṃ santāritau mayā || 24 ||
jaṭādharau tau drumacīravāsasau mahābalau kuñjarayūthapopamau |
vareṣucāpāsidharau parantapau vyapekṣamāṇau saha sītayā gatau || 25 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye ayodhyākāṇḍe ṣaḍaśītitamassargaḥ ||
InfoLyter.in — Sacred Vedic Knowledge Portal · Free forever