📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" 2 A dialog opens 3 Choose "Save as PDF" as printer 4 Click Save
2.84 ਅਯੋਧ੍ਯਾਕਾਣ੍ਡ - ਚਤੁਰਸ਼ੀਤਿਤਮ ਸਰ੍ਗਃ
2.84 Ayodhyakanda - Chaturashititama Sargah
Valmiki Gurmukhi
ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਰਾਮਾਯਣੇ ਅਯੋਧ੍ਯਾਕਾਣ੍ਡਮ੍ ।
ਅਥ ਚਤੁਰਸ਼ੀਤਿਤਮਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ।
ਤਤੋ ਨਿਵਿष੍ਟਾਂ ਧ੍ਵਜਿਨੀਂ ਗਙ੍ਗਾਮਨ੍ਵਾਸ਼੍ਰਿਤਾਂ ਨਦੀਮ੍ ।
ਨਿषਾਦਰਾਜੋ ਦृष੍ਟ੍ਵੈਵ ਜ੍ਞਾਤੀਨ੍ਸਨ੍ਤ੍ਵਰਿਤੋऽऽਬ੍ਰਵੀਤ੍ ॥ 1 ॥
ਮਹਤੀਯਮਿਤਸ੍ਸੇਨਾ ਸਾਗਰਾਭਾ ਪ੍ਰਦृਸ਼੍ਯਤੇ ।
ਨਾਸ੍ਯਾਨ੍ਤਮਧਿਗਚ੍ਛਾਮਿ ਮਨਸਾਪਿ ਵਿਚਿਨ੍ਤਯਨ੍ ॥ 2 ॥
ਯਥਾ ਤੁ ਖਲੁ ਦੁਰ੍ਬੁਦ੍ਧਿਰ੍ਭਰਤ ਸ੍ਸ੍ਵਯਮਾਗਤਃ ।
ਸ ਏष ਹਿ ਮਹਾਕਾਯਃ ਕੋਵਿਦਾਰਧ੍ਵਜੋ ਰਥੇ ॥ 3 ॥
ਬਨ੍ਧਯਿष੍ਯਤਿ ਵਾ ਦਾਸ਼ਾਨਥਵਾऽਸ੍ਮਾਨ੍ਵਧਿष੍ਯਤਿ ।
ਅਥ ਦਾਸ਼ਰਥਿਂ ਰਾਮਂ ਪਿਤ੍ਰਾ ਰਾਜ੍ਯਾਦ੍ਵਿਵਾਸਿਤਮ੍ ॥ 4 ॥
ਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾਂ ਸ਼੍ਰਿਯਮਨ੍ਵਿਚ੍ਛਨ੍ਸ੍ਤਸ੍ਯ ਰਾਜ੍ਞ ਸ੍ਸੁਦੁਰ੍ਲਭਾਮ੍ ।
ਭਰਤਃ ਕੈਕਯੀਪੁਤ੍ਰੋ ਹਨ੍ਤੁਂ ਸਮਧਿਗਚ੍ਛਤਿ ॥ 5 ॥
ਭਰ੍ਤਾਚੈਵ ਸਖਾਚੈਵ ਰਾਮੋ ਦਾਸ਼ਰਥਿਰ੍ਮਮ ।
ਤਸ੍ਯਾਰ੍ਥਕਾਮਾਸ੍ਸਨ੍ਨਦ੍ਧਾ ਗਙ੍ਗਾऽਨੂਪੇ ਪ੍ਰਤਿष੍ਠਤ ॥ 6 ॥
ਤਿष੍ਠਨ੍ਤੁ ਸਰ੍ਵੇ ਦਾਸ਼ਾਸ਼੍ਚ ਗਙ੍ਗਾਮਨ੍ਵਾਸ਼੍ਰਿਤਾ ਨਦੀਮ੍ ।
ਬਲਯੁਕ੍ਤਾ ਨਦੀਰਕ੍षਾ ਮਾਂਸਮੂਲਫਲਾਸ਼ਨਾਃ ॥ 7 ॥
ਨਾਵਾਂ ਸ਼ਤਾਨਾਂ ਪਞ੍ਚਾਨਾਂ ਕੈਵਰ੍ਤਾਨਾਂ ਸ਼ਤਂ ਸ਼ਤਮ੍ ।
ਸਨ੍ਨਦ੍ਧਾਨਾਂ ਤਥਾ ਯੂਨਾਂ ਤਿष੍ਠਨ੍ਤ੍ਵਿਤ੍ਯਭ੍ਯਚੋਦਯਤ੍ ॥ 8 ॥
ਯਦਾऽऽਦੁष੍ਟਸ੍ਤੁ ਭਰਤੋ ਰਾਮਸ੍ਯੇਹ ਭਵਿष੍ਯਤਿ ।
ਸੇਯਂ ਸ੍ਵਸ੍ਤਿਮਤੀ ਸੇਨਾ ਗਙ੍ਗਾਮਦ੍ਯ ਤਰਿष੍ਯਤਿ ॥ 9 ॥
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵੋਪਾਯਨਂ ਗृਹ੍ਯ ਮਤ੍ਸ੍ਯਮਾਂਸਮਧੂਨਿ ਚ ।
ਅਭਿਚਕ੍ਰਾਮ ਭਰਤਂ ਨਿषਾਦਾਧਿਪਤਿਰ੍ਗੁਹਃ ॥ 10 ॥
ਤਮਾਯਾਨ੍ਤਂ ਤੁ ਸਮ੍ਪ੍ਰੇਕ੍ष੍ਯ ਸੂਤਪੁਤ੍ਰਃ ਪ੍ਰਤਾਪਵਾਨ੍ ।
ਭਰਤਾਯਾऽਚਚਕ੍षੇऽਥ ਵਿਨਯਜ੍ਞੋ ਵਿਨੀਤਵਤ੍ ॥ 11 ॥
ਏष ਜ੍ਞਾਤਿਸਹਸ੍ਰੇਣ ਸ੍ਥਪਤਿਃ ਪਰਿਵਾਰਿਤਃ ।
ਕੁਸ਼ਲੋ ਦਣ੍ਡਕਾਰਣ੍ਯੇ ਵृਦ੍ਧੋ ਭ੍ਰਾਤੁਸ਼੍ਚ ਤੇ ਸਖਾ ॥ 12 ॥
ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਪਸ਼੍ਯਤੁ ਕਾਕੁਤ੍ਸ੍ਥ ਤ੍ਵਾਂ ਨਿषਾਦਾਧਿਪੋ ਗੁਹਃ ।
ਅਸਂਸ਼ਯਂ ਵਿਜਾਨੀਤੇ ਯਤ੍ਰ ਤੌ ਰਾਮਲਕ੍ष੍ਮਣੌ ॥ 13 ॥
ਏਤਤ੍ਤੁ ਵਚਨਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਸੁਮਨ੍ਤ੍ਰਾਦ੍ਭਰਤ ਸ਼੍ਸ਼ੁਭਮ੍ ।
ਉਵਾਚ ਵਚਨਂ ਸ਼ੀਘ੍ਰਂ ਗੁਹਃ ਪਸ਼੍ਯਤੁ ਮਾਮਿਤਿ ॥ 14 ॥
ਲਬ੍ਧ੍ਵਾऽਭ੍ਯਨੁਜ੍ਞਾਂ ਸਂਹृष੍ਟੋ ਜ੍ਞਾਤਿਭਿਃ ਪਰਿਵਾਰਿਤਃ ।
ਆਗਮ੍ਯ ਭਰਤਂ ਪ੍ਰਹ੍ਵੋ ਗੁਹੋ ਵਚਨਮਬ੍ਰਵੀਤ੍ ॥ 15 ॥
ਨਿष੍ਕੁਟਸ਼੍ਚੈਵ ਦੇਸ਼ੋऽਯਂ ਵਞ੍ਚਿਤਾਸ਼੍ਚਾਪਿ ਤੇ ਵਯਮ੍ ।
ਨਿਵੇਦਯਾਮਸ੍ਤੇ ਸਰ੍ਵੇ ਸ੍ਵਕੇ ਦਾਸਕੁਲੇ ਵਸ ॥ 16 ॥
ਅਸ੍ਤਿ ਮੂਲਂ ਫਲਞ੍ਚੈਵ ਨਿषਾਦੈਸ੍ਸਮੁਪਾਹृਤਮ੍ ।
ਆਰ੍ਦ੍ਰਂ ਚ ਮਾਂਸਂ ਸ਼ੁष੍ਕਂ ਚ ਵਨ੍ਯਂ ਚੋਚ੍ਚਾਵਚਂ ਮਹਤ੍ ॥ 17 ॥
ਆਸ਼ਂਸੇ ਸ੍ਵਾਸ਼ਿਤਾ ਸੇਨਾ ਵਤ੍ਸ੍ਯਤੀਮਾਂ ਵਿਭਾਵਰੀਮ੍ ।
ਅਰ੍ਚਿਤੋ ਵਿਵਿਧੈਃ ਕਾਮੈ ਸ਼੍ਸ਼੍ਵ ਸ੍ਸਸੈਨ੍ਯੋ ਗਮਿष੍ਯਸਿ ॥ 18 ॥
ਇਤ੍ਯਾਰ੍षੇ ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਰਾਮਾਯਣੇ ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਆਦਿਕਾਵ੍ਯੇ ਅਯੋਧ੍ਯਾਕਾਣ੍ਡੇ ਚਤੁਰਸ਼ੀਤਿਤਮਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe ayodhyākāṇḍam |
atha caturaśītitamassargaḥ |
tato niviṣṭāṃ dhvajinīṃ gaṅgāmanvāśritāṃ nadīm |
niṣādarājo dṛṣṭvaiva jñātīnsantvarito''bravīt || 1 ||
mahatīyamitassenā sāgarābhā pradṛśyate |
nāsyāntamadhigacchāmi manasāpi vicintayan || 2 ||
yathā tu khalu durbuddhirbharata ssvayamāgataḥ |
sa eṣa hi mahākāyaḥ kovidāradhvajo rathe || 3 ||
bandhayiṣyati vā dāśānathavā'smānvadhiṣyati |
atha dāśarathiṃ rāmaṃ pitrā rājyādvivāsitam || 4 ||
sampannāṃ śriyamanvicchanstasya rājña ssudurlabhām |
bharataḥ kaikayīputro hantuṃ samadhigacchati || 5 ||
bhartācaiva sakhācaiva rāmo dāśarathirmama |
tasyārthakāmāssannaddhā gaṅgā'nūpe pratiṣṭhata || 6 ||
tiṣṭhantu sarve dāśāśca gaṅgāmanvāśritā nadīm |
balayuktā nadīrakṣā māṃsamūlaphalāśanāḥ || 7 ||
nāvāṃ śatānāṃ pañcānāṃ kaivartānāṃ śataṃ śatam |
sannaddhānāṃ tathā yūnāṃ tiṣṭhantvityabhyacodayat || 8 ||
yadā''duṣṭastu bharato rāmasyeha bhaviṣyati |
seyaṃ svastimatī senā gaṅgāmadya tariṣyati || 9 ||
ityuktvopāyanaṃ gṛhya matsyamāṃsamadhūni ca |
abhicakrāma bharataṃ niṣādādhipatirguhaḥ || 10 ||
tamāyāntaṃ tu samprekṣya sūtaputraḥ pratāpavān |
bharatāyā'cacakṣe'tha vinayajño vinītavat || 11 ||
eṣa jñātisahasreṇa sthapatiḥ parivāritaḥ |
kuśalo daṇḍakāraṇye vṛddho bhrātuśca te sakhā || 12 ||
tasmātpaśyatu kākutstha tvāṃ niṣādādhipo guhaḥ |
asaṃśayaṃ vijānīte yatra tau rāmalakṣmaṇau || 13 ||
etattu vacanaṃ śrutvā sumantrādbharata śśubham |
uvāca vacanaṃ śīghraṃ guhaḥ paśyatu māmiti || 14 ||
labdhvā'bhyanujñāṃ saṃhṛṣṭo jñātibhiḥ parivāritaḥ |
āgamya bharataṃ prahvo guho vacanamabravīt || 15 ||
niṣkuṭaścaiva deśo'yaṃ vañcitāścāpi te vayam |
nivedayāmaste sarve svake dāsakule vasa || 16 ||
asti mūlaṃ phalañcaiva niṣādaissamupāhṛtam |
ārdraṃ ca māṃsaṃ śuṣkaṃ ca vanyaṃ coccāvacaṃ mahat || 17 ||
āśaṃse svāśitā senā vatsyatīmāṃ vibhāvarīm |
arcito vividhaiḥ kāmai śśva ssasainyo gamiṣyasi || 18 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye ayodhyākāṇḍe caturaśītitamassargaḥ ||