📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" → 2 A dialog opens → 3 Choose "Save as PDF" as printer → 4 Click Save
ॐ
2.83 ਅਯੋਧ੍ਯਾਕਾਣ੍ਡ - ਤ੍ਰ੍ਯਾਸ਼ੀਤਿਤਮ ਸਰ੍ਗਃ
2.83 Ayodhyakanda - Tryashititama Sargah
Valmiki Gurmukhi
ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਰਾਮਾਯਣੇ ਅਯੋਧ੍ਯਾਕਾਣ੍ਡਮ੍ ।
ਅਥ ਤ੍ਰ੍ਯਾਸ਼ੀਤਿਤਮਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ।
ਤਤ ਸ੍ਸਮੁਤ੍ਥਿਤਃ ਕਾਲ੍ਯਮਾਸ੍ਥਾਯ ਸ੍ਯਨ੍ਦਨੋਤ੍ਤਮਮ੍ ।
ਪ੍ਰਯਯੌ ਭਰਤਸ਼੍ਸ਼ੀਘ੍ਰਂ ਰਾਮਦਰ੍ਸ਼ਨਕਾਙ੍ਕ੍षਯਾ ॥ 1 ॥
ਅਗ੍ਰਤਃ ਪ੍ਰਯਯੁਸ੍ਤਸ੍ਯ ਸਰ੍ਵੇ ਮਨ੍ਤ੍ਰਿਪੁਰੋਧਸਃ ।
ਅਧਿਰੁਹ੍ਯ ਹਯੈਰ੍ਯੁਕ੍ਤਾਨ੍ਰਥਾਨ੍ਸੂਰ੍ਯਰਥੋਪਮਾਨ੍ ॥ 2 ॥
ਨਵਨਾਗਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਕਲ੍ਪਿਤਾਨਿ ਯਥਾਵਿਧਿ ।
ਅਨ੍ਵਯੁਰ੍ਭਰਤਂ ਯਾਨ੍ਤਮਿਕ੍ष੍ਵਾਕੁਕੁਲਨਨ੍ਦਨਮ੍ ॥ 3 ॥
षष੍ਟੀ ਰਥਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਧਨ੍ਵਿਨੋ ਵਿਵਿਧਾਯੁਧਾਃ ।
ਅਨ੍ਵਯੁਰ੍ਭਰਤਂ ਯਾਨ੍ਤਂ ਰਾਜਪੁਤ੍ਰਂ ਯਸ਼ਸ੍ਵਿਨਮ੍ ॥ 4 ॥
ਸ਼ਤਂ ਸਹਸ੍ਰਾਣ੍ਯਸ਼੍ਵਾਨਾਂ ਸਮਾਰੂਢਾਨਿ ਰਾਘਵਮ੍ ।
ਅਨ੍ਵਯੁਰ੍ਭਰਤਂ ਯਾਨ੍ਤਂ ਸਤ੍ਯਸਨ੍ਧਂ ਜਿਤੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਮ੍ ॥ 5 ॥
ਕੈਕੇਯੀ ਚ ਸੁਮਿਤ੍ਰਾ ਚ ਕੌਸਲ੍ਯਾ ਚ ਯਸ਼ਸ੍ਵਿਨੀ ।
ਰਾਮਾਨਯਨਸਂਹृष੍ਟਾ ਯਯੁਰ੍ਯਾਨੇਨ ਭਾਸ੍ਵਤਾ ॥ 6 ॥
ਪ੍ਰਯਾਤਾਸ਼੍ਚਾਰ੍ਯਸਙ੍ਘਾਤਾ ਰਾਮਂ ਦ੍ਰष੍ਟੁਂ ਸਲਕ੍ष੍ਮਣਮ੍ ।
ਤਸ੍ਯੈਵ ਚ ਕਥਾਸ਼੍ਚਿਤ੍ਰਾਃ ਕੁਰ੍ਵਾਣਾ ਹृष੍ਟਮਾਨਸਾਃ ॥ 7 ॥
ਮੇਘਸ਼੍ਯਾਮਂ ਮਹਾਬਾਹੁਂ ਸ੍ਥਿਰਸਤ੍ਤ੍ਵਂ ਦृਢਵ੍ਰਤਮ੍ ।
ਕਦਾ ਦ੍ਰਕ੍ष੍ਯਾਮਹੇ ਰਾਮਂ ਜਗਤ ਸ਼੍ਸ਼ੋਕਨਾਸ਼ਨਮ੍ ॥ 8 ॥
ਦृष੍ਟ ਏਵ ਹਿ ਨ ਸ਼੍ਸ਼ੋਕਮਪਨੇष੍ਯਤਿ ਰਾਘਵਃ ।
ਤਮ ਸ੍ਸਰ੍ਵਸ੍ਯ ਲੋਕਸ੍ਯ ਸਮੁਦ੍ਯਨ੍ਨਿਵ ਭਾਸ੍ਕਰਃ ॥ 9 ॥
ਇਤ੍ਯੇਵਂ ਕਥਯਨ੍ਤਸ੍ਤੇ ਸਮ੍ਪ੍ਰਹृष੍ਟਾਃ ਕਥਾ ਸ਼੍ਸ਼ੁਭਾਃ ।
ਪਰਿष੍ਵਜਾਨਾਸ਼੍ਚਾਨ੍ਯੋਨ੍ਯਂ ਯਯੁਰ੍ਨਾਗਰਿਕਾ ਜਨਾਃ ॥ 10 ॥
ਯੇ ਚ ਤਤ੍ਰਾਪਰੇ ਸਰ੍ਵੇ ਸਮ੍ਮਤਾ ਯੇ ਚ ਨੈਗਮਾਃ ।
ਰਾਮਂ ਪ੍ਰਤਿ ਯਯੁਰ੍ਹृष੍ਟਾ ਸ੍ਸਰ੍ਵਾਃ ਪ੍ਰਕृਤਯਸ੍ਤਥਾ ॥ 11 ॥
ਮਣਿਕਾਰਾਸ਼੍ਚ ਯੇ ਕੇਚਿਤ੍ਕੁਮ੍ਭਕਾਰਾਸ਼੍ਚ ਸ਼ੋਭਨਾਃ ।
ਸੂਤ੍ਰਕਰ੍ਮਕृਤਸ਼੍ਚੈਵ ਯੇ ਚ ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰੋਪਜੀਵਿਨਃ ॥ 12 ॥
ਮਯੂਰਕਾਃ ਕ੍ਰਾਕਚਿਕਾ ਰੋਚਕਾ ਵੇਧਕਾਸ੍ਤਥਾ ।
ਦਨ੍ਤਕਾਰਾ ਸ੍ਸੁਧਾਕਾਰਾ ਸ੍ਤਥਾ ਗਨ੍ਧੋਪਜੀਵਿਨਃ ॥ 13 ॥
ਸੁਵਰ੍ਣਕਾਰਾਃ ਪ੍ਰਖ੍ਯਾਤਾਸ੍ਤਥਾ ਕਮ੍ਬਲਧਾਵਕਾਃ ।
ਸ੍ਨਾਪਕੋष੍ਣੋਦਕਾ ਵੈਦ੍ਯਾਧੂਪਕਾਸ਼੍ਸ਼ੌਣ੍ਡਿਕਾਸ੍ਤਥਾ ॥ 14 ॥
ਰਜਕਾਸ੍ਤੁਨ੍ਨਵਾਯਾਸ਼੍ਚ ਗ੍ਰਾਮਘੋषਮਹਤ੍ਤਰਾਃ ।
ਸ਼ੈਲੂषਾਸ਼੍ਚ ਸਹ ਸ੍ਤ੍ਰੀਭਿਰ੍ਯਯੁਃ ਕੈਵਰ੍ਤਕਾਸ੍ਤਥਾ ॥ 15 ॥
ਸਮਾਹਿਤਾ ਵੇਦਵਿਦੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਵृਤ੍ਤਸਮ੍ਮਤਾਃ ।
ਗੋਰਥੈਰ੍ਭਰਤਂ ਯਾਨ੍ਤਮਨੁਜਗ੍ਮੁ ਸ੍ਸਹਸ੍ਰਸ਼ਃ ॥ 16 ॥
ਸੁਵੇषਾ ਸ਼੍ਸ਼ੁਦ੍ਧਵਸਨਾਸ੍ਤਾਮ੍ਰਮृष੍ਟਾਨੁਲੇਪਨਾਃ ।
ਸਰ੍ਵੇ ਤੇ ਵਿਵਿਧੈਰ੍ਯਾਨੈ ਸ਼੍ਸ਼ਨੈਰ੍ਭਰਤਮਨ੍ਵਯੁਃ ॥ 17 ॥
ਪ੍ਰਹृष੍ਟਮੁਦਿਤਾ ਸੇਨਾ ਸਾऽਨ੍ਵਯਾਤ੍ਕੈਕਯੀਸੁਤਮ੍ ।
ਭ੍ਰਾਤੁਰਾਨਯਨੇ ਯਾਨ੍ਤਂ ਭਰਤਂ ਭ੍ਰਾਤृਵਤ੍ਸਲਮ੍ ॥ 18 ॥
ਤੇ ਗਤ੍ਵਾ ਦੂਰਮਧ੍ਵਾਨਂ ਰਥਯਾਨਾਸ਼੍ਵਕੁਞ੍ਜਰੈਃ ।
ਸਮਾਸੇਦੁਸ੍ਤਤੋ ਗਙ੍ਗਾਂ ਸ਼ृਙ੍ਗੀਬੇਰਪੁਰਂ ਪ੍ਰਤਿ ॥ 19 ॥
ਯਤ੍ਰ ਰਾਮਸਖੋ ਵੀਰੋ ਗੁਹੋ ਜ੍ਞਾਤਿਗਣੈਰ੍ਵृਤਃ ।
ਨਿਵਸਤ੍ਯਪ੍ਰਮਾਦੇਨ ਦੇਸ਼ਂ ਤਂ ਪਰਿਪਾਲਯਨ੍ ॥ 20 ॥
ਉਪੇਤ੍ਯ ਤੀਰਂ ਗਙ੍ਗਾਯਾਸ਼੍ਚਕ੍ਰਵਾਕੈਰਲਙ੍ਕृਤਮ੍ ।
ਵ੍ਯਵਾਤਿष੍ਠਤ ਸਾ ਸੇਨਾ ਭਰਤਸ੍ਯਾਨੁਯਾਯਿਨੀ ॥ 21 ॥
ਨਿਰੀਕ੍ष੍ਯਾਨੁਗਤਾਂ ਸੇਨਾਂ ਤਾਂ ਚ ਗਙ੍ਗਾਂ ਸ਼ਿਵੋਦਕਾਮ੍ ।
ਭਰਤਸ੍ਸਚਿਵਾਨ੍ਸਰ੍ਵਾਨਬ੍ਰਵੀਦ੍ਵਾਕ੍ਯਕੋਵਿਦਃ ॥ 22 ॥
ਨਿਵੇਸ਼ਯਤ ਮੇ ਸੈਨ੍ਯਮਭਿਪ੍ਰਾਯੇਣ ਸਰ੍ਵਤਃ ।
ਵਿਸ਼੍ਰਾਨ੍ਤਾਃ ਪ੍ਰਤਰਿष੍ਯਾਮਸ਼੍ਸ਼੍ਵ ਇਦਾਨੀਮਿਮਾਂ ਨਦੀਮ੍ ॥ 23 ॥
ਦਾਤੁਂ ਚ ਤਾਵਦਿਚ੍ਛਾਮਿ ਸ੍ਵਰ੍ਗਤਸ੍ਯ ਮਹੀਪਤੇਃ ।
ਔਰ੍ਧ੍ਵਦੇਹਨਿਮਿਤ੍ਤਾਰ੍ਥਮਵਤੀਰ੍ਯੋਦਕਂ ਨਦੀਮ੍ ॥ 24 ॥
ਤਸ੍ਯੈਵਂ ਬ੍ਰੁਵਤੋऽਮਾਤ੍ਯਾਸ੍ਤਥੇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਸਮਾਹਿਤਾਃ ।
ਨ੍ਯਵੇਸ਼ਯਂਸ੍ਤਾਂ ਛਨ੍ਦੇਨ ਸ੍ਵੇਨ ਸ੍ਵੇਨ ਪृਥਕ੍ਪृਥਕ੍ ॥ 25 ॥
ਨਿਵੇਸ਼੍ਯ ਗਙ੍ਗਾਮਨੁ ਤਾਂ ਮਹਾਨਦੀਂ ਚਮੂਂ ਵਿਧਾਨੈਃ ਪਰਿਬਰ੍ਹਸ਼ੋਭਿਨੀਮ੍ ।
ਉਵਾਸ ਰਾਮਸ੍ਯ ਤਦਾ ਮਹਾਤ੍ਮਨੋ ਵਿਚਿਨ੍ਤਯਾਨੋ ਭਰਤੋ ਨਿਵਰ੍ਤਨਮ੍ ॥ 26 ॥
ਇਤ੍ਯਾਰ੍षੇ ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਰਾਮਾਯਣੇ ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਆਦਿਕਾਵ੍ਯੇ ਅਯੋਧ੍ਯਾਕਾਣ੍ਡੇ ਤ੍ਰ੍ਯਾਸ਼ੀਤਿਤਮਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe ayodhyākāṇḍam |
atha tryāśītitamassargaḥ |
tata ssamutthitaḥ kālyamāsthāya syandanottamam |
prayayau bharataśśīghraṃ rāmadarśanakāṅkṣayā || 1 ||
agrataḥ prayayustasya sarve mantripurodhasaḥ |
adhiruhya hayairyuktānrathānsūryarathopamān || 2 ||
navanāgasahasrāṇi kalpitāni yathāvidhi |
anvayurbharataṃ yāntamikṣvākukulanandanam || 3 ||
ṣaṣṭī rathasahasrāṇi dhanvino vividhāyudhāḥ |
anvayurbharataṃ yāntaṃ rājaputraṃ yaśasvinam || 4 ||
śataṃ sahasrāṇyaśvānāṃ samārūḍhāni rāghavam |
anvayurbharataṃ yāntaṃ satyasandhaṃ jitendriyam || 5 ||
kaikeyī ca sumitrā ca kausalyā ca yaśasvinī |
rāmānayanasaṃhṛṣṭā yayuryānena bhāsvatā || 6 ||
prayātāścāryasaṅghātā rāmaṃ draṣṭuṃ salakṣmaṇam |
tasyaiva ca kathāścitrāḥ kurvāṇā hṛṣṭamānasāḥ || 7 ||
meghaśyāmaṃ mahābāhuṃ sthirasattvaṃ dṛḍhavratam |
kadā drakṣyāmahe rāmaṃ jagata śśokanāśanam || 8 ||
dṛṣṭa eva hi na śśokamapaneṣyati rāghavaḥ |
tama ssarvasya lokasya samudyanniva bhāskaraḥ || 9 ||
ityevaṃ kathayantaste samprahṛṣṭāḥ kathā śśubhāḥ |
pariṣvajānāścānyonyaṃ yayurnāgarikā janāḥ || 10 ||
ye ca tatrāpare sarve sammatā ye ca naigamāḥ |
rāmaṃ prati yayurhṛṣṭā ssarvāḥ prakṛtayastathā || 11 ||
maṇikārāśca ye kecitkumbhakārāśca śobhanāḥ |
sūtrakarmakṛtaścaiva ye ca śastropajīvinaḥ || 12 ||
mayūrakāḥ krākacikā rocakā vedhakāstathā |
dantakārā ssudhākārā stathā gandhopajīvinaḥ || 13 ||
suvarṇakārāḥ prakhyātāstathā kambaladhāvakāḥ |
snāpakoṣṇodakā vaidyādhūpakāśśauṇḍikāstathā || 14 ||
rajakāstunnavāyāśca grāmaghoṣamahattarāḥ |
śailūṣāśca saha strībhiryayuḥ kaivartakāstathā || 15 ||
samāhitā vedavido brāhmaṇā vṛttasammatāḥ |
gorathairbharataṃ yāntamanujagmu ssahasraśaḥ || 16 ||
suveṣā śśuddhavasanāstāmramṛṣṭānulepanāḥ |
sarve te vividhairyānai śśanairbharatamanvayuḥ || 17 ||
prahṛṣṭamuditā senā sā'nvayātkaikayīsutam |
bhrāturānayane yāntaṃ bharataṃ bhrātṛvatsalam || 18 ||
te gatvā dūramadhvānaṃ rathayānāśvakuñjaraiḥ |
samāsedustato gaṅgāṃ śṛṅgīberapuraṃ prati || 19 ||
yatra rāmasakho vīro guho jñātigaṇairvṛtaḥ |
nivasatyapramādena deśaṃ taṃ paripālayan || 20 ||
upetya tīraṃ gaṅgāyāścakravākairalaṅkṛtam |
vyavātiṣṭhata sā senā bharatasyānuyāyinī || 21 ||
nirīkṣyānugatāṃ senāṃ tāṃ ca gaṅgāṃ śivodakām |
bharatassacivānsarvānabravīdvākyakovidaḥ || 22 ||
niveśayata me sainyamabhiprāyeṇa sarvataḥ |
viśrāntāḥ pratariṣyāmaśśva idānīmimāṃ nadīm || 23 ||
dātuṃ ca tāvadicchāmi svargatasya mahīpateḥ |
aurdhvadehanimittārthamavatīryodakaṃ nadīm || 24 ||
tasyaivaṃ bruvato'mātyāstathetyuktvā samāhitāḥ |
nyaveśayaṃstāṃ chandena svena svena pṛthakpṛthak || 25 ||
niveśya gaṅgāmanu tāṃ mahānadīṃ camūṃ vidhānaiḥ paribarhaśobhinīm |
uvāsa rāmasya tadā mahātmano vicintayāno bharato nivartanam || 26 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye ayodhyākāṇḍe tryāśītitamassargaḥ ||
InfoLyter.in — Sacred Vedic Knowledge Portal · Free forever