📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" 2 A dialog opens 3 Choose "Save as PDF" as printer 4 Click Save
2.81 ਅਯੋਧ੍ਯਾਕਾਣ੍ਡ - ਏਕਾਸ਼ੀਤਿਤਮ ਸਰ੍ਗਃ
2.81 Ayodhyakanda - Ekashititama Sargah
Valmiki Gurmukhi
ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਰਾਮਾਯਣੇ ਅਯੋਧ੍ਯਾਕਾਣ੍ਡਮ੍ ।
ਅਥ ਏਕਾਸ਼ੀਤਿਤਮਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ।
ਤਤੋ ਨਾਨ੍ਦੀਮੁਖੀਂ ਰਾਤ੍ਰਿਂ ਭਰਤਂ ਸੂਤਮਾਗਧਾਃ ।
ਤੁष੍ਟੁਵੁਰ੍ਵਾਗ੍ਵਿਸ਼ੇषਜ੍ਞਾਸ੍ਸ੍ਤਵੈਰ੍ਮਙ੍ਗਲਸਂਹਿਤੈਃ ॥ 1 ॥
ਸੁਵਰ੍ਣਕੋਣਾਭਿਹਤਃ ਪ੍ਰਾਣਦਦ੍ਯਾਮਦੁਨ੍ਦੁਭਿਃ ।
ਦਧ੍ਮੁਸ਼੍ਸ਼ਙ੍ਖਾਂਸ਼੍ਚ ਸ਼ਤਸ਼ੋ ਨਾਦਾਂਸ਼੍ਚੋਚ੍ਚਾਵਚਸ੍ਵਰਾਨ੍ ॥ 2 ॥
ਸ ਤੂਰ੍ਯਘੋष ਸ੍ਸੁਮਹਾਨ੍ਦਿਵਮਾਪੂਰਯਨ੍ਨਿਵ ।
ਭਰਤਂ ਸ਼ੋਕਸਨ੍ਤਪ੍ਤਂ ਭੂਯਸ਼੍ਸ਼ੋਕੈਰਰਨ੍ਧ੍ਰਯਤ੍ ॥ 3 ॥
ਤਤਃ ਪ੍ਰਬੁਦ੍ਧੋ ਭਰਤਸ੍ਤਂ ਘੋषਂ ਸਨ੍ਨਿਵਰ੍ਤ੍ਯ ਚ ।
ਨਾਹਂ ਰਾਜੇਤਿ ਚਾਪ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘ੍ਨਮਿਦਮਬ੍ਰਵੀਤ੍ ॥ 4 ॥
ਪਸ਼੍ਯ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘ੍ਨ ਕੈਕੇਯ੍ਯਾ ਲੋਕਸ੍ਯਾਪਕृਤਂ ਮਹਤ੍ ।
ਵਿਸृਜ੍ਯ ਮਯਿ ਦੁਃਖਾਨਿ ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥੋ ਗਤਃ ॥ 5 ॥
ਤਸ੍ਯੈषਾ ਧਰ੍ਮਰਾਜਸ੍ਯ ਧਰ੍ਮਮੂਲਾ ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ ।
ਪਰਿਭ੍ਰਮਤਿ ਰਾਜ੍ਯ ਸ਼੍ਰੀਰ੍ਨੌਰਿਵਾਕਰ੍ਣਿਕਾ ਜਲੇ ॥ 6 ॥
ਯੋ ਹਿ ਨ ਸ੍ਸੁਮਹਾਨ੍ਨਾਥਸ੍ਸੋऽਪਿ ਪ੍ਰਵ੍ਰਾਜਿਤੋ ਵਨਮ੍ ।
ਅਨਯਾ ਧਰ੍ਮਮੁਤ੍ਸृਜ੍ਯ ਮਾਤ੍ਰਾ ਮੇ ਰਾਘਵਸ੍ਸ੍ਵਯਮ੍ ॥ 7 ॥
ਇਤ੍ਯੇਵਂ ਭਰਤਂ ਪ੍ਰੇਕ੍ष੍ਯ ਵਿਲਪਨ੍ਤਂ ਵਿਚੇਤਨਮ੍ ।
ਕृਪਣਂ ਰੁਰੁਦੁਸ੍ਸਰ੍ਵਾਸ੍ਸਸ੍ਵਰਂ ਯੋषਿਤ ਸ੍ਤਦਾ ॥ 8 ॥
ਤਥਾ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਵਿਲਪਤਿ ਵਸਿष੍ਠੋ ਰਾਜਧਰ੍ਮਵਿਤ੍ ।
ਸਭਾਮਿਕ੍ष੍ਵਾਕੁਨਾਥਸ੍ਯ ਪ੍ਰਵਿਵੇਸ਼ ਮਹਾਯਸ਼ਾਃ ॥ 9 ॥
ਸ਼ਾਤਕੁਮ੍ਭਮਯੀਂ ਰਮ੍ਯਾਂ ਮਣਿਰਤ੍ਨਸਮਾਕੁਲਾਮ੍ ।
ਸੁਧਰ੍ਮਾਮਿਵ ਧਰ੍ਮਾਤ੍ਮਾ ਸਗਣਃ ਪ੍ਰਤ੍ਯਪਦ੍ਯਤ ॥ 10 ॥
ਸ ਕਾਞ੍ਚਨਮਯਂ ਪੀਠਂ ਸੁਖਾਸ੍ਤਰਣਸਂਵृਤਮ੍ ।
ਅਧ੍ਯਾਸ੍ਤ ਸਰ੍ਵਵੇਦਜ੍ਞੋ ਦੂਤਾਨਨੁਸ਼ਸ਼ਾਸ ਚ ॥ 11 ॥
ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨ੍ ਕ੍षਤ੍ਰਿਯਾਨ੍ਵੈਸ਼੍ਯਨਮਾਤ੍ਯਾਨ੍ਗਣਵਲ੍ਲਭਾਨ੍ ।
ਕ੍षਿਪ੍ਰਮਾਨਯਤਾऽਵ੍ਯਗ੍ਰਾਃ ਕृਤ੍ਯਮਾਤ੍ਯਯਿਕਂ ਹਿ ਨਃ ॥ 12 ॥
ਸਰਾਜਭृਤ੍ਯਂ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘ੍ਨਂ ਭਰਤਂ ਚ ਯਸ਼ਸ੍ਵਿਨਮ੍ ।
ਯੁਧਾਜਿਤਂ ਸੁਮਨ੍ਤ੍ਰਂ ਚ ਯੇ ਚ ਤਤ੍ਰ ਹਿਤਾ ਜਨਾਃ ॥ 13 ॥
ਤਤੋ ਹਲਹਲਾਸ਼ਬ੍ਦਸ੍ਸੁਮਹਾਨ੍ਸਮਪਦ੍ਯਤ ।
ਰਥੈਰਸ਼੍ਵੈਰ੍ਗਜੈਸ਼੍ਚਾਪਿ ਜਨਾਨਾਮੁਪਗਚ੍ਛਤਾਮ੍ ॥ 14 ॥
ਤਤੋ ਭਰਤਮਾਯਾਨ੍ਤਂ ਸ਼ਤਕ੍ਰਤੁਮਿਵਾਮਰਾਃ ।
ਪ੍ਰਤ੍ਯਨਨ੍ਦਨ੍ਪ੍ਰਕृਤਯੋ ਯਥਾ ਦਸ਼ਰਥਂ ਤਥਾ ॥ 15 ॥
ਹ੍ਰਦ ਇਵ ਤਿਮਿਨਾਗਸਂਵृਤਃ ਸ੍ਤਿਮਿਤਜਲੋ ਮਣਿਸ਼ਙ੍ਖਸ਼ਰ੍ਕਰਃ ।
ਦਸ਼ਰਥਸੁਤਸ਼ੋਭਿਤਾ ਸਭਾ ਸਦਸ਼ਰਥੇਵ ਬਭੌ ਯਥਾ ਪੁਰਾ ॥ 16 ॥
ਇਤ੍ਯਾਰ੍षੇ ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਰਾਮਾਯਣੇ ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਆਦਿਕਾਵ੍ਯੇ ਅਯੋਧ੍ਯਾਕਾਣ੍ਡੇ ਏਕਾਸ਼ੀਤਿਤਮਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe ayodhyākāṇḍam |
atha ekāśītitamassargaḥ |
tato nāndīmukhīṃ rātriṃ bharataṃ sūtamāgadhāḥ |
tuṣṭuvurvāgviśeṣajñāsstavairmaṅgalasaṃhitaiḥ || 1 ||
suvarṇakoṇābhihataḥ prāṇadadyāmadundubhiḥ |
dadhmuśśaṅkhāṃśca śataśo nādāṃścoccāvacasvarān || 2 ||
sa tūryaghoṣa ssumahāndivamāpūrayanniva |
bharataṃ śokasantaptaṃ bhūyaśśokairarandhrayat || 3 ||
tataḥ prabuddho bharatastaṃ ghoṣaṃ sannivartya ca |
nāhaṃ rājeti cāpyuktvā śatrughnamidamabravīt || 4 ||
paśya śatrughna kaikeyyā lokasyāpakṛtaṃ mahat |
visṛjya mayi duḥkhāni rājā daśaratho gataḥ || 5 ||
tasyaiṣā dharmarājasya dharmamūlā mahātmanaḥ |
paribhramati rājya śrīrnaurivākarṇikā jale || 6 ||
yo hi na ssumahānnāthasso'pi pravrājito vanam |
anayā dharmamutsṛjya mātrā me rāghavassvayam || 7 ||
ityevaṃ bharataṃ prekṣya vilapantaṃ vicetanam |
kṛpaṇaṃ rurudussarvāssasvaraṃ yoṣita stadā || 8 ||
tathā tasminvilapati vasiṣṭho rājadharmavit |
sabhāmikṣvākunāthasya praviveśa mahāyaśāḥ || 9 ||
śātakumbhamayīṃ ramyāṃ maṇiratnasamākulām |
sudharmāmiva dharmātmā sagaṇaḥ pratyapadyata || 10 ||
sa kāñcanamayaṃ pīṭhaṃ sukhāstaraṇasaṃvṛtam |
adhyāsta sarvavedajño dūtānanuśaśāsa ca || 11 ||
brāhmaṇān kṣatriyānvaiśyanamātyāngaṇavallabhān |
kṣipramānayatā'vyagrāḥ kṛtyamātyayikaṃ hi naḥ || 12 ||
sarājabhṛtyaṃ śatrughnaṃ bharataṃ ca yaśasvinam |
yudhājitaṃ sumantraṃ ca ye ca tatra hitā janāḥ || 13 ||
tato halahalāśabdassumahānsamapadyata |
rathairaśvairgajaiścāpi janānāmupagacchatām || 14 ||
tato bharatamāyāntaṃ śatakratumivāmarāḥ |
pratyanandanprakṛtayo yathā daśarathaṃ tathā || 15 ||
hrada iva timināgasaṃvṛtaḥ stimitajalo maṇiśaṅkhaśarkaraḥ |
daśarathasutaśobhitā sabhā sadaśaratheva babhau yathā purā || 16 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye ayodhyākāṇḍe ekāśītitamassargaḥ ||