📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" → 2 A dialog opens → 3 Choose "Save as PDF" as printer → 4 Click Save
ॐ
2.38 ਅਯੋਧ੍ਯਾਕਾਣ੍ਡ - ਅष੍ਟਤ੍ਰਿਂਸ਼ ਸਰ੍ਗਃ
2.38 Ayodhyakanda - Ashtatrimsha Sargah
Valmiki Gurmukhi
ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਰਾਮਾਯਣੇ ਅਯੋਧ੍ਯਾਕਾਣ੍ਡਮ੍ ।
ਅਥ ਅष੍ਟਤ੍ਰਿਂਸ਼ਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ।
ਤਸ੍ਯਾਂ ਚੀਰਂ ਵਸਾਨਾਯਾਂ ਨਾਥਵਤ੍ਯਾਮਨਾਥਵਤ੍ ।
ਪ੍ਰਚੁਕ੍ਰੋਸ਼ ਜਨਸ੍ਸਰ੍ਵੋ ਧਿਕ੍ਤ੍ਵਾਂ ਦਸ਼ਰਥਂ ਤ੍ਵਿਤਿ ॥ 1 ॥
ਤੇਨ ਤਤ੍ਰ ਪ੍ਰਣਾਦੇਨ ਦੁਃਖਿਤਸ੍ਸ ਮਹੀਪਤਿਃ ।
ਚਿਚ੍ਛੇਦ ਜੀਵਿਤੇ ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਾਂ ਧਰ੍ਮੇ ਯਸ਼ਸਿ ਚਾਤ੍ਮਨਃ ॥ 2 ॥
ਸ ਨਿਃਸ਼੍ਵਸ੍ਯੋष੍ਣਮੈਕ੍ष੍ਵਾਕ ਸ੍ਤਾਂ ਭਾਰ੍ਯਾਮਿਦਮਬ੍ਰਵੀਤ੍ ।
ਕੈਕੇਯਿ ਕੁਸ਼ਚੀਰੇਣ ਨ ਸੀਤਾ ਗਨ੍ਤੁਮਰ੍ਹਤਿ ॥ 3 ॥
ਸੁਕੁਮਾਰੀ ਚ ਬਾਲਾ ਚ ਸਤਤਂ ਚ ਸੁਖੋਚਿਤਾ ।
ਨੇਯਂ ਵਨਸ੍ਯ ਯੋਗ੍ਯੇਤਿ ਸਤ੍ਯਮਾਹ ਗੁਰੁਰ੍ਮਮ ॥ 4 ॥
ਇਯਂ ਹਿ ਕਸ੍ਯਾਪਕਰੋਤਿ ਕਿਞ੍ਚਿ ਤ੍ਤਪਸ੍ਵਿਨੀ ਰਾਜਵਰਸ੍ਯ ਕਨ੍ਯਾ ।
ਯਾ ਚੀਰਮਾਸਾਦ੍ਯ ਜਨਸ੍ਯ ਮਧ੍ਯੇ ਸ੍ਥਿਤਾ ਵਿਸਞ੍ਜ੍ਞਾਸ਼੍ਰਮਣੀਵ ਕਾਚਿਤ੍ ॥ 5 ॥
ਚੀਰਾਣ੍ਯਪਾਸ੍ਯਾਜ੍ਜਨਕਸ੍ਯ ਕਨ੍ਯਾ ਨੇਯਂ ਪ੍ਰਤਿਜ੍ਞਾ ਮਮ ਦਤ੍ਤਪੂਰ੍ਵਾ ।
ਯਥਾਸੁਖਂ ਗਚ੍ਛਤੁ ਰਾਜਪੁਤ੍ਰੀ ਵਨਂ ਸਮਗ੍ਰਾ ਸਹ ਸਰ੍ਵਰਤ੍ਨੈਃ ॥ 6 ॥
ਅਜੀਵਨਾਰ੍ਹੇਣ ਮਯਾ ਨृਸ਼ਂਸਾ ਕृਤਾ ਪ੍ਰਤਿਜ੍ਞਾ ਨਿਯਮੇਨ ਤਾਵਤ੍ ।
ਤਵਯਾ ਹਿ ਬਾਲ੍ਯਾਤ੍ ਪ੍ਰਤਿਪਨ੍ਨਮੇਤਤ੍ ਤਨ੍ਮਾਂ ਦਹੇਦ੍ਵੇਣੁਮਿਵਾਤ੍ਮਪੁष੍ਪਮ੍ ॥ 7 ॥
ਰਾਮੇਣ ਯਦਿ ਤੇ ਪਾਪੇ ਕਿਞ੍ਚਿਤ੍ਕृਤਮਸ਼ੋਭਨਮ੍ ।
ਅਪਕਾਰਃ ਕ ਇਹ ਤੇ ਵੈਦੇਹ੍ਯਾ ਦਰ੍ਸ਼ਿਤੋऽਧਮੇ ॥ 8 ॥
ਮृਗੀਵੋਤ੍ਫੁਲ੍ਲਨਯਨਾ ਮृਦੁਸ਼ੀਲਾ ਤਪਸ੍ਵੀਨੀ ।
ਅਪਕਾਰਂ ਕਮਿਹ ਤੇ ਕਰੋਤਿ ਜਨਕਾਤ੍ਮਜਾ ॥ 9 ॥
ਨਨੁ ਪਰ੍ਯਾਪ੍ਤ ਮੇਤਤ੍ਤੇ ਪਾਪੇ ਰਾਮਵਿਵਾਸਨਮ੍ ।
ਕਿਮੇਭਿਃ ਕृਪਣੈਰ੍ਭੂਯਃ ਪਾਤਕੈਰਪਿ ਤੇ ਕृਤੈਃ ॥ 10 ॥
ਪ੍ਰਤਿਜ੍ਞਾਤਂ ਮਯਾ ਤਾਵਤ੍ ਤ੍ਵਯੋਕ੍ਤਂ ਦੇਵਿ ਸ਼ृਣ੍ਵਤਾ ।
ਰਾਮਂ ਯਦਭਿषੇਕਾਯ ਤ੍ਵਮਿਹਾਗਤਮਬ੍ਰਵੀਃ ॥ 11 ॥
ਤਤ੍ਤ੍ਵੇਤਤ੍ਸਮਤਿਕ੍ਰਮ੍ਯ ਨਿਰਯਂ ਗਨ੍ਤੁਮਿਚ੍ਛਸਿ ।
ਮੈਥਿਲੀਮਪਿ ਯਾ ਹਿ ਤ੍ਵਮੀਕ੍षਸੇ ਚੀਰਵਾਸਿਨੀਮ੍ ॥ 12 ॥
ਇਤੀਵ ਰਾਜਾ ਵਿਲਪਨ੍ਮਹਾਤ੍ਮਾ ਸ਼ੋਕਸ੍ਯ ਨਾਨ੍ਤਂ ਸ ਦਦਰ੍ਸ਼ ਕਿਞ੍ਚਿਤ੍ ।
ਭृਸ਼ਾਤੁਰਤ੍ਵਾਚ੍ਚ ਪਪਾਤ ਭੂਮੌ ਤੇਨੈਵ ਪੁਤ੍ਰਵ੍ਯਸਨੇਨ ਮਗ੍ਨਃ ॥ 13 ॥
ਏਵਂ ਬ੍ਰੁਵਨ੍ਤਂ ਪਿਤਰਂ ਰਾਮਸ੍ਸਮ੍ਪ੍ਰਸ੍ਥਿਤੋ ਵਨਮ੍ ।
ਅਵਾਕ੍ਛਿਰਸਮਾਸੀਨਮਿਦਂ ਵਚਨਮਬ੍ਰਵੀਤ੍ ॥ 14 ॥
ਯਂ ਧਾਰ੍ਮਿਕ ਕੌਸ਼ਲ੍ਯਾ ਮਮ ਮਾਤਾ ਯਸ਼ਸ੍ਵਿਨੀ ।
ਵृਦ੍ਧਾ ਚਾਕ੍षੁਦ੍ਰਸ਼ੀਲਾ ਚ ਨ ਚ ਤ੍ਵਾਂ ਦੇਵ ਗਰ੍ਹਤੇ ॥ 15 ॥
ਮਯਾ ਵਿਹੀਨਾਂ ਵਰਦ ਪ੍ਰਪਨ੍ਨਾਂ ਸ਼ੋਕਸਾਗਰਮ੍ ।
ਅਦृष੍ਟਪੂਰ੍ਵਵ੍ਯਸਨਾਂ ਭੂਯਸ੍ਸਮ੍ਮਨ੍ਤੁਮਰ੍ਹਸਿ ॥ 16 ॥
ਪੁਤ੍ਰਸ਼ੋਕਂ ਯਥਾ ਨਰ੍ਚ੍ਛੇਤ੍ਤ੍ਵਯਾ ਪੂਜ੍ਯੇਨ ਪੂਜਿਤਾ ।
ਮਾਂ ਹਿ ਸਞ੍ਚਿਨ੍ਤਯਨ੍ਤੀ ਸਾ ਤ੍ਵਯਿ ਜੀਵੇਤ੍ਤਪਸ੍ਵਿਨੀ ॥ 17 ॥
ਇਮਾਂ ਮਹੇਨ੍ਨ੍ਦ੍ਰੋਪਮ ਜਾਤਗਰ੍ਧਿਨੀਂ ਤਥਾ ਵਿਧਾਤੁਂ ਜਨਨੀਂ ਮਮਾਰ੍ਹਸਿ ।
ਯਥਾ ਵਨਸ੍ਥੇ ਮਯਿ ਸ਼ੋਕਕਰ੍ਸ਼ਿਤਾ ਨ ਜੀਵਿਤਂ ਨ੍ਯਸ੍ਯ ਯਮਕ੍षਯਂ ਵ੍ਰਜੇਤ੍ ॥ 18 ॥
ਇਤ੍ਯਾਰ੍षੇ ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਰਾਮਾਯਣੇ ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਆਦਿਕਾਵ੍ਯੇ ਅਯੋਧ੍ਯਾਕਾਣ੍ਡੇ ਅष੍ਟਤ੍ਰਿਂਸ਼ਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe ayodhyākāṇḍam |
atha aṣṭatriṃśassargaḥ |
tasyāṃ cīraṃ vasānāyāṃ nāthavatyāmanāthavat |
pracukrośa janassarvo dhiktvāṃ daśarathaṃ tviti || 1 ||
tena tatra praṇādena duḥkhitassa mahīpatiḥ |
ciccheda jīvite śraddhāṃ dharme yaśasi cātmanaḥ || 2 ||
sa niḥśvasyoṣṇamaikṣvāka stāṃ bhāryāmidamabravīt |
kaikeyi kuśacīreṇa na sītā gantumarhati || 3 ||
sukumārī ca bālā ca satataṃ ca sukhocitā |
neyaṃ vanasya yogyeti satyamāha gururmama || 4 ||
iyaṃ hi kasyāpakaroti kiñci ttapasvinī rājavarasya kanyā |
yā cīramāsādya janasya madhye sthitā visañjñāśramaṇīva kācit || 5 ||
cīrāṇyapāsyājjanakasya kanyā neyaṃ pratijñā mama dattapūrvā |
yathāsukhaṃ gacchatu rājaputrī vanaṃ samagrā saha sarvaratnaiḥ || 6 ||
ajīvanārheṇa mayā nṛśaṃsā kṛtā pratijñā niyamena tāvat |
tavayā hi bālyāt pratipannametat tanmāṃ dahedveṇumivātmapuṣpam || 7 ||
rāmeṇa yadi te pāpe kiñcitkṛtamaśobhanam |
apakāraḥ ka iha te vaidehyā darśito'dhame || 8 ||
mṛgīvotphullanayanā mṛduśīlā tapasvīnī |
apakāraṃ kamiha te karoti janakātmajā || 9 ||
nanu paryāpta metatte pāpe rāmavivāsanam |
kimebhiḥ kṛpaṇairbhūyaḥ pātakairapi te kṛtaiḥ || 10 ||
pratijñātaṃ mayā tāvat tvayoktaṃ devi śṛṇvatā |
rāmaṃ yadabhiṣekāya tvamihāgatamabravīḥ || 11 ||
tattvetatsamatikramya nirayaṃ gantumicchasi |
maithilīmapi yā hi tvamīkṣase cīravāsinīm || 12 ||
itīva rājā vilapanmahātmā śokasya nāntaṃ sa dadarśa kiñcit |
bhṛśāturatvācca papāta bhūmau tenaiva putravyasanena magnaḥ || 13 ||
evaṃ bruvantaṃ pitaraṃ rāmassamprasthito vanam |
avākchirasamāsīnamidaṃ vacanamabravīt || 14 ||
yaṃ dhārmika kauśalyā mama mātā yaśasvinī |
vṛddhā cākṣudraśīlā ca na ca tvāṃ deva garhate || 15 ||
mayā vihīnāṃ varada prapannāṃ śokasāgaram |
adṛṣṭapūrvavyasanāṃ bhūyassammantumarhasi || 16 ||
putraśokaṃ yathā narcchettvayā pūjyena pūjitā |
māṃ hi sañcintayantī sā tvayi jīvettapasvinī || 17 ||
imāṃ mahenndropama jātagardhinīṃ tathā vidhātuṃ jananīṃ mamārhasi |
yathā vanasthe mayi śokakarśitā na jīvitaṃ nyasya yamakṣayaṃ vrajet || 18 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye ayodhyākāṇḍe aṣṭatriṃśassargaḥ ||
InfoLyter.in — Sacred Vedic Knowledge Portal · Free forever