📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" → 2 A dialog opens → 3 Choose "Save as PDF" as printer → 4 Click Save
ॐ
2.26 ਅਯੋਧ੍ਯਾਕਾਣ੍ਡ - षਡ੍ਵਿਂਸ਼ ਸਰ੍ਗਃ
2.26 Ayodhyakanda - Shadvimsha Sargah
Valmiki Gurmukhi
ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਰਾਮਾਯਣੇ ਅਯੋਧ੍ਯਾਕਾਣ੍ਡਮ੍ ।
ਅਥ षਡ੍ਵਿਂਸ਼ਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ।
ਅਭਿਵਾਦ੍ਯ ਚ ਕੌਸਲ੍ਯਾਂ ਰਾਮ ਸ੍ਸਮ੍ਪ੍ਰਸ੍ਥਿਤੋ ਵਨਮ੍ ।
ਕृਤਸ੍ਵਸ੍ਤ੍ਯਯਨੋ ਮਾਤ੍ਰਾ ਧਰ੍ਮਿष੍ਠੇ ਵਰ੍ਤ੍ਮਨਿ ਸ੍ਥਿਤਃ ॥ 1 ॥
ਵਿਰਾਜਯਨ੍ਰਾਜਸੁਤੋ ਰਾਜਮਾਰ੍ਗਂ ਨਰੈਰ੍ਵृਤਮ੍ ।
ਹृਦਯਾਨ੍ਯਾਮਮਨ੍ਥੇਵ ਜਨਸ੍ਯ ਗੁਣਵਤ੍ਤਯਾ ॥ 2 ॥
ਅਭਿਵਾਦ੍ਯ ਚ ਕੌਸਲ੍ਯਾਂ ਰਾਮ ਸ੍ਸਮ੍ਪ੍ਰਸ੍ਥਿਤੋ ਵਨਮ੍ ।
ਕृਤਸ੍ਵਸ੍ਤ੍ਯਯਨੋ ਮਾਤ੍ਰਾ ਧਰ੍ਮਿष੍ਠੇ ਵਰ੍ਤ੍ਮਨਿ ਸ੍ਥਿਤਃ ॥ 3 ॥
ਵਿਰਾਜਯਨ੍ਰਾਜਸੁਤੋ ਰਾਜਮਾਰ੍ਗਂ ਨਰੈਰ੍ਵृਤਮ੍ ।
ਹृਦਯਾਨ੍ਯਾਮਮਨ੍ਥੇਵ ਜਨਸ੍ਯ ਗੁਣਵਤ੍ਤਯਾ ॥ 4 ॥
ਵੈਦੇਹੀ ਚਾਪਿ ਤਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਨ ਸ਼ੁਸ਼੍ਰਾਵ ਤਪਸ੍ਵਿਨੀ ।
ਤਦੇਵ ਹृਦਿ ਤਸ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਯੌਵਰਾਜ੍ਯਾਭਿषੇਚਨਮ੍ ॥ 5 ॥
ਦੇਵਕਾਰ੍ਯਂ ਸ੍ਵਯਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਕृਤਜ੍ਞਾ ਹृष੍ਟਚੇਤਨਾ ।
ਅਭਿਜ੍ਞਾ ਰਾਜਧਰ੍ਮਾਣਾਂ ਰਾਜਪੁਤ੍ਰਂ ਪ੍ਰਤੀਕ੍षਤੇ ॥ 6 ॥
ਪ੍ਰਵਿਵੇਸ਼ਾਥ ਰਾਮਸ੍ਤੁ ਸ੍ਵਂ ਵੇਸ਼੍ਮ ਸੁਵਿਭੂषਿਤਮ੍ ।
ਪ੍ਰਹृष੍ਟਜਨਸਮ੍ਪੂਰ੍ਣਂ ਹ੍ਰਿਯਾ ਕਿਞ੍ਚਿਦਵਾਙ੍ਮੁਖਃ ॥ 7 ॥
ਅਥ ਸੀਤਾ ਸਮੁਤ੍ਪਤ੍ਯ ਵੇਪਮਾਨਾ ਚ ਤਂ ਪਤਿਮ੍ ।
ਅਪਸ਼੍ਯਚ੍ਛੋਕਸਨ੍ਤਪ੍ਤਂ ਚਿਨ੍ਤਾਵ੍ਯਾਕੁਲਿਤੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਮ੍ ॥ 8 ॥
ਤਾਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਸ ਹਿ ਧਰ੍ਮਾਤ੍ਮਾ ਨ ਸ਼ਸ਼ਾਕ ਮਨੋਗਤਮ੍ ।
ਤਂ ਸ਼ੋਕਂ ਰਾਘਵਃ ਸੋਢੁਂ ਤਤੋ ਵਿਵृਤਤਾਂ ਗਤਃ ॥ 9 ॥
ਵਿਵਰ੍ਣਵਦਨਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਤਂ ਪ੍ਰਸ੍ਵਿਨ੍ਨਮਮਰ੍षਣਮ੍ ।
ਆਹ ਦੁਃਖਾਭਿਸਨ੍ਤਪ੍ਤਾ ਕਿਮਿਦਾਨੀਮਿਦਂ ਪ੍ਰਭੋ ॥ 10 ॥
ਅਦ੍ਯ ਬਾਰ੍ਹਸ੍ਪਤ ਸ਼੍ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ੍ਯੁਕ੍ਤਃ ਪੁष੍ਯੋऽਨੁ ਰਾਘਵ ।
ਪ੍ਰੋਚ੍ਯਤੇ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੈਃ ਪ੍ਰਾਜ੍ਞੈਃ ਕੇਨ ਤ੍ਵਮਸਿ ਦੁਰ੍ਮਨਾਃ ॥ 11 ॥
ਨ ਤੇ ਸ਼ਤਸ਼ਲਾਕੇਨ ਜਲਫੇਨਨਿਭੇਨ ਚ ।
ਆਵृਤਂ ਵਦਨਂ ਵਲ੍ਗੁ ਛਤ੍ਰੇਣਾਪਿ ਵਿਰਾਜਤੇ ॥ 12 ॥
ਵ੍ਯਜਨਾਭ੍ਯਾਂ ਚ ਮੁਖ੍ਯਾਭ੍ਯਾਂ ਸ਼ਤਪਤ੍ਰਨਿਭੇਕ੍षਣਮ੍ ।
ਚਨ੍ਦ੍ਰਹਂਸਪ੍ਰਕਾਸ਼ਾਭ੍ਯਾਂ ਵੀਜ੍ਯਤੇ ਨ ਤਵਾਨਨਮ੍ ॥ 13 ॥
ਵਾਗ੍ਮਿਨੋ ਵਨ੍ਦਿਨਸ਼੍ਚਾਪਿ ਪ੍ਰਹृष੍ਟਾਸ੍ਤ੍ਵਾਂ ਨਰਰ੍षਭ ।
ਸ੍ਤੁਵਨ੍ਤੋ ਨਾਤ੍ਰ ਦृਸ਼੍ਯਨ੍ਤੇ ਮਙ੍ਗਲੈਃ ਸ੍ਸੂਤਮਾਗਧਾਃ ॥ 14 ॥
ਨ ਤੇ ਕ੍षੌਦ੍ਰਂ ਚ ਦਧਿ ਚ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਵੇਦਪਾਰਗਾਃ ।
ਮੂਰ੍ਧ੍ਨਿ ਮੂਰ੍ਧਾਭਿषਿਕ੍ਤਸ੍ਯ ਦਦਤਿ ਸ੍ਮ ਵਿਧਾਨਤਃ ॥ 15 ॥
ਨ ਤ੍ਵਾਂ ਪ੍ਰਕृਤਯ ਸ੍ਸਰ੍ਵਾ ਸ਼੍ਸ਼੍ਰੇਣੀਮੁਖ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਭੂषਿਤਾਃ ।
ਅਨੁਵ੍ਰਜਿਤੁਮਿਚ੍ਛਨ੍ਤਿ ਪੌਰਜਾਨਪਦਾਸ੍ਤਥਾ ॥ 16 ॥
ਚਤੁਰ੍ਭਿਰ੍ਵੇਗਸਮ੍ਪਨ੍ਨੈਰ੍ਹਯੈਃ ਕਾਞ੍ਚਨਭੂषਿਤੈਃ ।
ਮੁਖ੍ਯਃ ਪੁष੍ਯਰਥੋ ਯੁਕ੍ਤਃ ਕਿਂ ਨ ਗਚ੍ਛਤਿ ਤੇऽਗ੍ਰਤਃ ॥ 17 ॥
ਹਸ੍ਤੀ ਚਾਗ੍ਰਤ ਸ਼੍ਸ਼੍ਰੀਮਾਂ ਸ੍ਤਵ ਲਕ੍षਣਪੂਜਿਤਃ ।
ਪ੍ਰਯਾਣੇ ਲਕ੍ष੍ਯਤੇ ਵੀਰ ਕृष੍ਣਮੇਘਗਿਰਿ ਪ੍ਰਭਃ ॥ 18 ॥
ਨ ਚ ਕਾਞ੍ਚਨਚਿਤ੍ਰਂ ਤੇ ਪਸ਼੍ਯਾਮਿ ਪ੍ਰਿਯਦਰ੍ਸ਼ਨ ।
ਭਦ੍ਰਾਸਨਂ ਪੁਰਸ੍ਕृਤ੍ਯ ਯਾਨ੍ਤਂ ਵੀਰ ਪੁਰਸ੍ਕृਤਮ੍ ॥ 19 ॥
ਅਭਿषੇਕੋ ਯਥਾ ਸਜ੍ਜਃ ਕਿਮਿਦਾਨੀਮਿਦਂ ਤਵ ।
ਅਪੂਰ੍ਵੋ ਮੁਖਵਰ੍ਣਸ਼੍ਚ ਨ ਪ੍ਰਹਰ੍षਸ਼੍ਚ ਲਕ੍ष੍ਯਤੇ ॥ 20 ॥
ਇਤੀਵ ਵਿਲਪਨ੍ਤੀਂ ਤਾਂ ਪ੍ਰੋਵਾਚ ਰਘੁਨਨ੍ਦਨਃ ।
ਸੀਤੇ ਤਤ੍ਰ ਭਵਾਂਸ੍ਤਾਤਃ ਪ੍ਰਵ੍ਰਾਜਯਤਿ ਮਾਂ ਵਨਮ੍ ॥ 21 ॥
ਕੁਲੇ ਮਹਤਿ ਸਮ੍ਭੂਤੇ ਧਰ੍ਮਜ੍ਞੇ ਧਰ੍ਮਚਾਰਿਣਿ ।
ਸ਼ृਣੁ ਜਾਨਕਿ ਯੇਨੇਦਂ ਕ੍ਰਮੇਣਾਭ੍ਯਾਗਤਂ ਮਮ ॥ 22 ॥
ਰਾਜ੍ਞਾ ਸਤ੍ਯਪ੍ਰਤਿਜ੍ਞੇਨ ਪਿਤ੍ਰਾ ਦਸ਼ਰਥੇਨ ਚ ।
ਕੈਕੇਯ੍ਯੈ ਮਮ ਮਾਤ੍ਰੇ ਤੁ ਪੁਰਾ ਦਤ੍ਤੌ ਮਹਾਵਰੌ ॥ 23 ॥
ਤਯਾऽਦ੍ਯ ਮਮ ਸਜ੍ਜੇऽਸ੍ਮਿਨ੍ਨਭਿषੇਕੇ ਨृਪੋਦ੍ਯਤੇ ।
ਪ੍ਰਚੋਦਿਤ ਸ੍ਸ ਸਮਯੋ ਧਰ੍ਮੇਣ ਪ੍ਰਤਿਨਿਰ੍ਜਿਤਃ ॥ 24 ॥
ਚਤੁਰ੍ਦਸ਼ ਹਿ ਵਰ੍षਾਣਿ ਵਸ੍ਤਵ੍ਯਂ ਦਣ੍ਡਕੇ ਮਯਾ ।
ਪਿਤ੍ਰਾ ਮੇ ਭਰਤਸ਼੍ਚਾਪਿ ਯੌਵਰਾਜ੍ਯੇ ਨਿਯੋਜਿਤਃ ॥ 25 ॥
ਸੋऽਹਂ ਤ੍ਵਾਮਾਗਤੋ ਦ੍ਰष੍ਟੁਂ ਪ੍ਰਸ੍ਥਿਤੋ ਵਿਜਨਂ ਵਨਮ੍ ।
ਭਰਤਸ੍ਯ ਸਮੀਪੇ ਤੁ ਨਾਹਂ ਕਥ੍ਯਃ ਕਦਾਚਨ ॥ 26 ॥
ਬੁਦ੍ਧਿਯੁਕ੍ਤਾ ਹਿ ਪੁਰੁषਾ ਨ ਸਹਨ੍ਤੇ ਪਰਸ੍ਤਵਮ੍ ।
ਤਸ੍ਮਾਨ੍ਨਤੇ ਗੁਣਾਃ ਕਥ੍ਯਾ ਭਰਤਸ੍ਯਾਗ੍ਰਤੋ ਮਮ ॥ 27 ॥
ਨਾਪਿ ਤ੍ਵਂ ਤੇਨ ਭਰ੍ਤਵ੍ਯਾ ਵਿਸ਼ੇषੇਣ ਕਦਾਚਨ ।
ਅਨੁਕੂਲਤਯਾ ਸ਼ਕ੍ਯਂ ਸਮੀਪੇ ਤ੍ਵਸ੍ਯ ਵਰ੍ਤਿਤੁਮ੍ ॥ 28 ॥
ਤਸ੍ਮੈ ਦਤ੍ਤਂ ਨृਪਤਿਨਾ ਯੌਵਰਾਜ੍ਯਂ ਸਨਾਤਨਮ੍ ।
ਸ ਪ੍ਰਸਾਦ੍ਯਸ੍ਤ੍ਵਯਾ ਸੀਤੇ ਨृਪਤਿਸ਼੍ਚ ਵਿਸ਼ੇषਤਃ ॥ 29 ॥
ਅਹਂ ਚਾਪਿ ਪ੍ਰਤਿਜ੍ਞਾਂ ਤਾਂ ਗੁਰੋਸ੍ਸਮਨੁਪਾਲਯਨ੍ ।
ਵਨਮਦ੍ਯੈਵ ਯਾਸ੍ਯਾਮਿ ਸ੍ਥਿਰਾ ਭਵ ਮਨਸ੍ਵਿਨੀ ॥ 30 ॥
ਯਾਤੇ ਚ ਮਯਿ ਕਲ੍ਯਾਣਿ ਵਨਂ ਮੁਨਿਨਿषੇਵਿਤਮ੍ ।
ਵ੍ਰਤੋਪਵਾਸਪਰਯਾ ਭਵਿਤਵ੍ਯਂ ਤ੍ਵਯਾऽਨਘੇ ॥ 31 ॥
ਕਾਲ੍ਯਮੁਤ੍ਥਾਯ ਦੇਵਾਨਾਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਪੂਜਾਂ ਯਥਾਵਿਧਿ ।
ਵਨ੍ਦਿਤਵ੍ਯੋ ਦਸ਼ਰਥਃ ਪਿਤਾ ਮਮ ਨਰੇਸ਼੍ਵਰਃ ॥ 32 ॥
ਵਨ੍ਦਿਤਵ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਤੇ ਨਿਤ੍ਯਂ ਯਾ ਸ਼੍ਸ਼ੇषਾ ਮਮ ਮਾਤਰਃ ।
ਸ੍ਨੇਹ ਪ੍ਰਣਯਸਮ੍ਭੋਗੈ ਸ੍ਸਮਾ ਹਿ ਮਮ ਮਾਤਰਃ ॥ 33 ॥
ਭ੍ਰਾਤृਪੁਤ੍ਰਸਮੌ ਚਾਪਿ ਦ੍ਰष੍ਟਵ੍ਯੌ ਚ ਵਿਸ਼ੇषਤਃ ।
ਤ੍ਵਯਾ ਭਰਤਸ਼ਤ੍ਰੁਘ੍ਨੌ ਪ੍ਰਾਣੈਃ ਪ੍ਰਿਯਤਰੌ ਮਮ ॥ 34 ॥
ਵਿਪ੍ਰਿਯਂ ਨ ਚ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਂ ਭਰਤਸ੍ਯ ਕਦਾਚਨ ।
ਸ ਹਿ ਰਾਜਾ ਪ੍ਰਭੁਸ਼੍ਚੈਵ ਦੇਸ਼ਸ੍ਯ ਚ ਕੁਲਸ੍ਯ ਚ ॥ 35 ॥
ਆਰਾਧਿਤਾ ਹਿ ਸ਼ੀਲੇਨ ਪ੍ਰਯਤ੍ਨੈਸ਼੍ਚੋਪਸੇਵਿਤਾਃ ।
ਰਾਜਾਨ ਸ੍ਸਮ੍ਪ੍ਰਸੀਦਨ੍ਤਿ ਕੁਪ੍ਯਨ੍ਤਿਚ ਵਿਪਰ੍ਯਯੇ ॥ 36 ॥
ਔਰਸਾਨਪਿ ਪੁਤ੍ਰਾਨ੍ਹਿ ਤ੍ਯਜਨ੍ਤ੍ਯਹਿਤਕਾਰਿਣਃ ।
ਸਮਰ੍ਥਾਨ੍ਸਮ੍ਪ੍ਰਗृਹ੍ਣਨ੍ਤਿ ਜਨਾਨਪਿ ਨਰਾਧਿਪਾਃ ॥ 37 ॥
ਸਾ ਤ੍ਵਂ ਵਸੇਹ ਕਲ੍ਯਾਣਿ ਰਾਜ੍ਞਸ੍ਸਮਨੁਵਰ੍ਤਿਨੀ ।
ਭਰਤਸ੍ਯ ਰਤਾ ਧਰ੍ਮੇ ਸਤ੍ਯਵ੍ਰਤਪਰਾਯਣਾ ॥ 38 ॥
ਅਹਂ ਗਮਿष੍ਯਾਮਿ ਮਹਾਵਨਂ ਪ੍ਰਿਯੇ ਤ੍ਵਯਾ ਹਿ ਵਸ੍ਤਵ੍ਯਮਿਹੈਵ ਭਾਮਿਨਿ ।
ਯਥਾ ਵ੍ਯਲੀਕਂ ਕੁਰੁषੇ ਨ ਕਸ੍ਯ ਚਿ ਤ੍ਤਥਾ ਤ੍ਵਯਾ ਕਾਰ੍ਯਮਿਦਂ ਵਚੋ ਮਮ ॥ 39 ॥
ਇਤ੍ਯਾਰ੍षੇ ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਰਾਮਾਯਣੇ ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਆਦਿਕਾਵ੍ਯੇ ਅਯੋਧ੍ਯਾਕਾਣ੍ਡੇ षਡ੍ਵਿਂਸ਼ਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe ayodhyākāṇḍam |
atha ṣaḍviṃśassargaḥ |
abhivādya ca kausalyāṃ rāma ssamprasthito vanam |
kṛtasvastyayano mātrā dharmiṣṭhe vartmani sthitaḥ || 1 ||
virājayanrājasuto rājamārgaṃ narairvṛtam |
hṛdayānyāmamantheva janasya guṇavattayā || 2 ||
abhivādya ca kausalyāṃ rāma ssamprasthito vanam |
kṛtasvastyayano mātrā dharmiṣṭhe vartmani sthitaḥ || 3 ||
virājayanrājasuto rājamārgaṃ narairvṛtam |
hṛdayānyāmamantheva janasya guṇavattayā || 4 ||
vaidehī cāpi tatsarvaṃ na śuśrāva tapasvinī |
tadeva hṛdi tasyāśca yauvarājyābhiṣecanam || 5 ||
devakāryaṃ svayaṃ kṛtvā kṛtajñā hṛṣṭacetanā |
abhijñā rājadharmāṇāṃ rājaputraṃ pratīkṣate || 6 ||
praviveśātha rāmastu svaṃ veśma suvibhūṣitam |
prahṛṣṭajanasampūrṇaṃ hriyā kiñcidavāṅmukhaḥ || 7 ||
atha sītā samutpatya vepamānā ca taṃ patim |
apaśyacchokasantaptaṃ cintāvyākulitendriyam || 8 ||
tāṃ dṛṣṭvā sa hi dharmātmā na śaśāka manogatam |
taṃ śokaṃ rāghavaḥ soḍhuṃ tato vivṛtatāṃ gataḥ || 9 ||
vivarṇavadanaṃ dṛṣṭvā taṃ prasvinnamamarṣaṇam |
āha duḥkhābhisantaptā kimidānīmidaṃ prabho || 10 ||
adya bārhaspata śśrīmānyuktaḥ puṣyo'nu rāghava |
procyate brāhmaṇaiḥ prājñaiḥ kena tvamasi durmanāḥ || 11 ||
na te śataśalākena jalaphenanibhena ca |
āvṛtaṃ vadanaṃ valgu chatreṇāpi virājate || 12 ||
vyajanābhyāṃ ca mukhyābhyāṃ śatapatranibhekṣaṇam |
candrahaṃsaprakāśābhyāṃ vījyate na tavānanam || 13 ||
vāgmino vandinaścāpi prahṛṣṭāstvāṃ nararṣabha |
stuvanto nātra dṛśyante maṅgalaiḥ ssūtamāgadhāḥ || 14 ||
na te kṣaudraṃ ca dadhi ca brāhmaṇā vedapāragāḥ |
mūrdhni mūrdhābhiṣiktasya dadati sma vidhānataḥ || 15 ||
na tvāṃ prakṛtaya ssarvā śśreṇīmukhyāśca bhūṣitāḥ |
anuvrajitumicchanti paurajānapadāstathā || 16 ||
caturbhirvegasampannairhayaiḥ kāñcanabhūṣitaiḥ |
mukhyaḥ puṣyaratho yuktaḥ kiṃ na gacchati te'grataḥ || 17 ||
hastī cāgrata śśrīmāṃ stava lakṣaṇapūjitaḥ |
prayāṇe lakṣyate vīra kṛṣṇameghagiri prabhaḥ || 18 ||
na ca kāñcanacitraṃ te paśyāmi priyadarśana |
bhadrāsanaṃ puraskṛtya yāntaṃ vīra puraskṛtam || 19 ||
abhiṣeko yathā sajjaḥ kimidānīmidaṃ tava |
apūrvo mukhavarṇaśca na praharṣaśca lakṣyate || 20 ||
itīva vilapantīṃ tāṃ provāca raghunandanaḥ |
sīte tatra bhavāṃstātaḥ pravrājayati māṃ vanam || 21 ||
kule mahati sambhūte dharmajñe dharmacāriṇi |
śṛṇu jānaki yenedaṃ krameṇābhyāgataṃ mama || 22 ||
rājñā satyapratijñena pitrā daśarathena ca |
kaikeyyai mama mātre tu purā dattau mahāvarau || 23 ||
tayā'dya mama sajje'sminnabhiṣeke nṛpodyate |
pracodita ssa samayo dharmeṇa pratinirjitaḥ || 24 ||
caturdaśa hi varṣāṇi vastavyaṃ daṇḍake mayā |
pitrā me bharataścāpi yauvarājye niyojitaḥ || 25 ||
so'haṃ tvāmāgato draṣṭuṃ prasthito vijanaṃ vanam |
bharatasya samīpe tu nāhaṃ kathyaḥ kadācana || 26 ||
buddhiyuktā hi puruṣā na sahante parastavam |
tasmānnate guṇāḥ kathyā bharatasyāgrato mama || 27 ||
nāpi tvaṃ tena bhartavyā viśeṣeṇa kadācana |
anukūlatayā śakyaṃ samīpe tvasya vartitum || 28 ||
tasmai dattaṃ nṛpatinā yauvarājyaṃ sanātanam |
sa prasādyastvayā sīte nṛpatiśca viśeṣataḥ || 29 ||
ahaṃ cāpi pratijñāṃ tāṃ gurossamanupālayan |
vanamadyaiva yāsyāmi sthirā bhava manasvinī || 30 ||
yāte ca mayi kalyāṇi vanaṃ muniniṣevitam |
vratopavāsaparayā bhavitavyaṃ tvayā'naghe || 31 ||
kālyamutthāya devānāṃ kṛtvā pūjāṃ yathāvidhi |
vanditavyo daśarathaḥ pitā mama nareśvaraḥ || 32 ||
vanditavyāśca te nityaṃ yā śśeṣā mama mātaraḥ |
sneha praṇayasambhogai ssamā hi mama mātaraḥ || 33 ||
bhrātṛputrasamau cāpi draṣṭavyau ca viśeṣataḥ |
tvayā bharataśatrughnau prāṇaiḥ priyatarau mama || 34 ||
vipriyaṃ na ca kartavyaṃ bharatasya kadācana |
sa hi rājā prabhuścaiva deśasya ca kulasya ca || 35 ||
ārādhitā hi śīlena prayatnaiścopasevitāḥ |
rājāna ssamprasīdanti kupyantica viparyaye || 36 ||
aurasānapi putrānhi tyajantyahitakāriṇaḥ |
samarthānsampragṛhṇanti janānapi narādhipāḥ || 37 ||
sā tvaṃ vaseha kalyāṇi rājñassamanuvartinī |
bharatasya ratā dharme satyavrataparāyaṇā || 38 ||
ahaṃ gamiṣyāmi mahāvanaṃ priye tvayā hi vastavyamihaiva bhāmini |
yathā vyalīkaṃ kuruṣe na kasya ci ttathā tvayā kāryamidaṃ vaco mama || 39 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye ayodhyākāṇḍe ṣaḍviṃśassargaḥ ||
InfoLyter.in — Sacred Vedic Knowledge Portal · Free forever