📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" 2 A dialog opens 3 Choose "Save as PDF" as printer 4 Click Save
2.25 ਅਯੋਧ੍ਯਾਕਾਣ੍ਡ - ਪਞ੍ਚਵਿਂਸ਼ ਸਰ੍ਗਃ
2.25 Ayodhyakanda - Panchavimsha Sargah
Valmiki Gurmukhi
ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਰਾਮਾਯਣੇ ਅਯੋਧ੍ਯਾਕਾਣ੍ਡਮ੍ ।
ਅਥ ਪਞ੍ਚਵਿਂਸ਼ਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ।
ਸਾऽਵਨੀਯ ਤਮਾਯਾਸਮੁਪਸ੍ਪृਸ਼੍ਯ ਜਲਂ ਸ਼ੁਚਿਃ ।
ਚਕਾਰ ਮਾਤਾ ਰਾਮਸ੍ਯ ਮਙ੍ਗਲਾਨਿ ਮਨਸ੍ਵਿਨੀ ॥ 1 ॥
ਨ ਸ਼ਕ੍ਯਸੇ ਵਾਰਯਿਤੁਂ ਗਚ੍ਛੇਦਾਨੀਂ ਰਘੂਤ੍ਤਮ ।
ਸ਼ੀਘ੍ਰਂ ਚ ਵਿਨਿਵਰ੍ਤਸ੍ਵ ਵਰ੍ਤਸ੍ਵ ਚ ਸਤਾਂ ਕ੍ਰਮੇ ॥ 2 ॥
ਯਂ ਪਾਲਯਸਿ ਧਰ੍ਮਂ ਤ੍ਵਂ ਧृਤ੍ਯਾ ਚ ਨਿਯਮੇਨ ਚ ।
ਸ ਵੈ ਰਾਘਵਸ਼ਾਰ੍ਦੂਲ ਧਰ੍ਮਸ੍ਤ੍ਵਾਮਭਿਰਕ੍षਤੁ ॥ 3 ॥
ਯੇਭ੍ਯਃ ਪ੍ਰਣਮਸੇ ਪੁਤ੍ਰ ਚੈਤ੍ਯੇष੍ਵਾਯਤਨੇषੁ ਚ ।
ਤੇ ਚ ਤ੍ਵਾਮਭਿਰਕ੍षਨ੍ਤੁ ਵਨੇ ਸਹ ਮਹਰ੍षਿਭਿਃ ॥ 4 ॥
ਯਾਨਿ ਦਤ੍ਤਾਨਿ ਤੇऽਸ੍ਤ੍ਰਾਣਿ ਵਿਸ਼੍ਵਾਮਿਤ੍ਰੇਣ ਧੀਮਤਾ ।
ਤਾਨਿ ਤ੍ਵਾਮਭਿਰਕ੍षਨ੍ਤੁ ਗੁਣੈਸ੍ਸਮੁਦਿਤਂ ਸਦਾ ॥ 5 ॥
ਪਿਤृਸ਼ੁਸ਼੍ਰੂषਯਾ ਪੁਤ੍ਰ ਮਾਤृਸ਼ੁਸ਼੍ਰੂषਯਾ ਤਥਾ ।
ਸਤ੍ਯੇਨ ਚ ਮਹਾਬਾਹੋ ਚਿਰਂ ਜੀਵਾਭਿਰਕ੍षਿਤਃ ॥ 6 ॥
ਸਮਿਤ੍ਕੁਸ਼ ਪਵਿਤ੍ਰਾਣਿ ਵੇਦ੍ਯਸ਼੍ਚਾਯਤਨਾਨਿ ਚ ।
ਸ੍ਥਣ੍ਡਿਲਾਨਿ ਵਿਚਿਤ੍ਰਾਣਿ ਸ਼ੈਲਾ ਵृਕ੍षਾਃ ਕ੍षੁਪਾ ਹ੍ਰਦਾਃ ॥ 7 ॥
ਪਤਙ੍ਗਾਃ ਪਨ੍ਨਗਾਸ੍ਸਿਂਹਾਸ੍ਤ੍ਵਾਂ ਰਕ੍षਨ੍ਤੁ ਨਰੋਤ੍ਤਮ ।
ਸ੍ਵਸ੍ਤਿਸਾਧ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਵਿਸ਼੍ਵੇ ਚ ਮਰੁਤਸ਼੍ਚ ਮਹਰ੍षਯਃ ।
ਸ੍ਵਸ੍ਤਿ ਧਾਤਾ ਵਿਧਾਤਾ ਚ ਸ੍ਵਸ੍ਤਿ ਪੂषਾ ਭਗੋऽਰ੍ਯਮਾ ॥ 8 ॥
ਲੋਕਪਾਲਾਸ਼੍ਚ ਤੇ ਸਰ੍ਵੇ ਵਾਸਵਪ੍ਰਮੁਖਾਸ੍ਤਥਾ ।
ऋਤਵਸ਼੍ਚੈਵ ਪਕ੍षਾਸ਼੍ਚ ਮਾਸਾ ਸ੍ਸਂਵਤ੍ਸਰਾਃ ਕ੍षਪਾਃ ॥ 9 ॥
ਦਿਨਾਨਿ ਚ ਮੁਹੂਰ੍ਤਾਸ਼੍ਚ ਸ੍ਵਸ੍ਤਿ ਕੁਰ੍ਵਨ੍ਤੁ ਤੇ ਸਦਾ ।
ਸ੍ਮृਤਿਰ੍ਧृਤਿਸ਼੍ਚ ਧਰ੍ਮਸ਼੍ਚ ਪਾਤੁ ਤ੍ਵਾਂ ਪੁਤ੍ਰ ਸਰ੍ਵਤਃ ॥ 10 ॥
ਸ੍ਕਨ੍ਦਸ਼੍ਚ ਭਗਵਾਨ੍ਦੇਵ ਸ੍ਸੋਮਸ਼੍ਚ ਸ ਬृਹਸ੍ਪਤਿਃ ।
ਸਪ੍ਤਰ੍षਯੋ ਨਾਰਦਸ਼੍ਚ ਤੇ ਤ੍ਵਾਂ ਰਕ੍षਨ੍ਤੁ ਸਰ੍ਵਤਃ ॥ 11 ॥
ਯਾਸ਼੍ਚਾਪਿ ਸਰ੍ਵਤਸ੍ਸਿਧ੍ਦਾ ਦਿਸ਼ਸ਼੍ਚ ਸਦਿਗੀਸ਼੍ਵਰਾਃ ।
ਸ੍ਤੁਤਾ ਮਯਾ ਵਨੇ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਪਾਨ੍ਤੁ ਤ੍ਵਾਂ ਪੁਤ੍ਰ ਨਿਤ੍ਯਸ਼ਃ ॥ 12 ॥
ਸ਼ੈਲਾਸ੍ਸਰ੍ਵੇ ਸਮੁਦ੍ਰਾਸ਼੍ਚ ਰਾਜਾ ਵਰੁਣ ਏਵ ਚ ।
ਦ੍ਯੌਰਨ੍ਤਰਿਕ੍षਂ ਪृਥਿਵੀ ਨਦ੍ਯਸ੍ਸਰ੍ਵਾਸ੍ਤਥੈਵ ਚ ॥ 13 ॥
ਨਕ੍षਤ੍ਰਾਣਿ ਚ ਸਰ੍ਵਾਣਿ ਗ੍ਰਹਾਸ਼੍ਚ ਸਹਦੇਵਤਾਃ ।
ਅਹੋਰਾਤ੍ਰੇ ਤਥਾ ਸਨ੍ਧ੍ਯੇ ਪਾਨ੍ਤੁ ਤ੍ਵਾਂ ਵਨਮਾਸ਼੍ਰਿਤਮ੍ ॥ 14 ॥
ऋਤਵਸ਼੍ਚੈਵ षਟ੍ਪੁਣ੍ਯਾ ਮਾਸਾਸ੍ਸਂਵਤ੍ਸਰਾਸ੍ਤਥਾ ।
ਕਲਾਸ਼੍ਚ ਕਾष੍ਠਾਸ਼੍ਚ ਤਥਾ ਤਵ ਸ਼ਰ੍ਮ ਦਿਸ਼ਨ੍ਤੁ ਤੇ ॥ 15 ॥
ਮਹਾਵਨੇ ਵਿਚਰਤੋ ਮੁਨਿਵੇषਸ੍ਯ ਧੀਮਤਃ ।
ਤਵਾਦਿਤ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਦੈਤ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਭਵਨ੍ਤੁ ਸੁਖਦਾਸ੍ਸਦਾ ॥ 16 ॥
ਰਾਕ੍षਸਾਨਾਂ ਪਿਸ਼ਾਚਾਨਾਂ ਰੌਦ੍ਰਾਣਾਂ ਕ੍ਰੂਰਕਰ੍ਮਣਾਮ੍ ।
ਕ੍ਰਵ੍ਯਾਦਾਨਾਂ ਚ ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਮਾ ਭੂਤ੍ਪੁਤ੍ਰਕ ਤੇ ਭਯਮ੍ ॥ 17 ॥
ਪ੍ਲਵਗਾ ਵृਸ਼੍ਚਿਕਾ ਦਂਸ਼ਾਮਸ਼ਕਾਸ਼੍ਚੈਵ ਕਾਨਨੇ ।
ਸਰੀਸृਪਾਸ਼੍ਚ ਕੀਟਾਸ਼੍ਚ ਮਾ ਭੂਵਨ੍ਗਹਨੇ ਤਵ ॥ 18 ॥
ਮਹਾਦ੍ਵਿਪਾਸ਼੍ਚ ਸਿਂਹਾਸ਼੍ਚ ਵ੍ਯਾਘ੍ਰਾ ऋਕ੍षਾਸ਼੍ਚ ਦਂष੍ਟ੍ਰਿਣਃ ।
ਮਹਿषਾ ਸ਼੍ਸ਼ृਙ੍ਗਿਣੋ ਰੌਦ੍ਰਾ ਨ ਤੇ ਦ੍ਰੁਹ੍ਯਨ੍ਤੁ ਪੁਤ੍ਰਕ ॥ 19 ॥
ਨृਮਾਂਸਭੋਜਨਾ ਰੌਦ੍ਰਾ ਯੇ ਚਾਨ੍ਯੇ ਸਤ੍ਵਜਾਤਯਃ ।
ਮਾ ਚ ਤ੍ਵਾਂ ਹਿਂਸਿषੁਃ ਪੁਤ੍ਰ ਮਯਾ ਸਮ੍ਪੂਜਿਤਾਸ੍ਤ੍ਵਿਹ ॥ 20 ॥
ਆਗਮਾਸ੍ਤੇ ਸ਼ਿਵਾਸ੍ਸਨ੍ਤੁ ਸਿਧ੍ਯਨ੍ਤੁ ਚ ਪਰਾਕ੍ਰਮਾਃ ।
ਸਰ੍ਵਸਮ੍ਪਤ੍ਤਯੇ ਰਾਮ ਸ੍ਵਸ੍ਤਿਮਾਨ੍ਗਚ੍ਛ ਪੁਤ੍ਰਕ ॥ 21 ॥
ਸ੍ਵਸ੍ਤਿ ਤੇ ऽਸ੍ਤ੍ਵਨ੍ਤਰਿਕ੍षੇਭ੍ਯਃ ਪਾਰ੍ਥਿਵੇਭ੍ਯਃ ਪੁਨਃ ਪੁਨਃ ।
ਸਰ੍ਵੇਭ੍ਯਸ਼੍ਚੈਵ ਦੇਵੇਭ੍ਯੋ ਯੇ ਚ ਵੈ ਪਰਿਪਨ੍ਥਿਨਃ ॥ 22 ॥
ਗੁਰੁਸ੍ਸੋਮਸ਼੍ਚ ਸੂਰ੍ਯਸ਼੍ਚ ਧਨਦੋऽਥ ਯਮਸ੍ਤਥਾ ।
ਪਾਨ੍ਤੁ ਤ੍ਵਾਮਰ੍ਚਿਤਾ ਰਾਮ ਦਣ੍ਡਕਾਰਣ੍ਯਵਾਸਿਨਮ੍ ॥ 23 ॥
ਅਗ੍ਨਿਰ੍ਵਾਯੁਸ੍ਤਥਾ ਧੂਮੋ ਮਨ੍ਤ੍ਰਾਸ਼੍ਚਰ੍षਿਮੁਖਾਚ੍ਚ੍ਯੁਤਾਃ ।
ਉਪਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਨਕਾਲੇ ਤੁ ਪਾਨ੍ਤੁ ਤ੍ਵਾਂ ਰਘੁਨਨ੍ਦਨ ॥ 24 ॥
ਸਰ੍ਵਲੋਕਪ੍ਰਭੁਰ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਭੂਤਭਰ੍ਤਾ ਤਥਰ੍षਯਃ ।
ਯੇ ਚ ਸ਼ੇषਾਸ੍ਸੁਰਾਸ੍ਤੇ ਤ੍ਵਾਂ ਰਕ੍षਨ੍ਤੁ ਵਨਵਾਸਿਨਮ੍ ॥ 25 ॥
ਇਤਿ ਮਾਲ੍ਯੈਸ੍ਸੁਰਗਣਾਨ੍ਗਨ੍ਧੈਸ਼੍ਚਾਪਿ ਯਸ਼ਸ੍ਵਿਨੀ ।
ਸ੍ਤੁਤਿਭਿਸ਼੍ਚਾਨੁਰੂਪਾਭਿਰਾਨਰ੍ਚਾऽਯਤਲੋਚਨਾ ॥ 26 ॥
ਜ੍ਵਲਨਂ ਸਮੁਪਾਦਾਯ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੇਨ ਮਹਾਤ੍ਮਨਾ ।
ਹਾਵਯਾਮਾਸ ਵਿਧਿਨਾ ਰਾਮਮਙ੍ਗਲਕਾਰਣਾਤ੍ ॥ 27 ॥
ਘृਤਂ ਸ਼੍ਵੇਤਾਨਿ ਮਾਲ੍ਯਾਨਿ ਸਮਿਧਸ਼੍ਸ਼੍ਵੇਤਸਰ੍षਪਾਨ੍ ।
ਉਪਸਮ੍ਪਾਦਯਾਮਾਸ ਕੌਸ਼ਲ੍ਯਾ ਪਰਮਾਙ੍ਗਨਾ ॥ 28 ॥
ਉਪਾਧ੍ਯਾਯ ਸ੍ਸਵਿਧਿਨਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਸ਼ਾਨ੍ਤਿਮਨਾਮਯਮ੍ ।
ਹੁਤਹਵ੍ਯਾਵਸ਼ੇषੇਣ ਬਾਹ੍ਯਂ ਬਲਿਮਕਲ੍ਪਯਤ੍ ॥ 29 ॥
ਮਧੁ ਦਧ੍ਯਕ੍षਤਘृਤੈਃ ਸ੍ਵਸ੍ਤਿਵਾਚ੍ਯਦ੍ਵਿਜਾਂਸ੍ਤਤਃ ।
ਵਾਚਯਾਮਾਸ ਰਾਮਸ੍ਯ ਵਨੇਸ੍ਵਸ੍ਤ੍ਯਯਨਕ੍ਰਿਯਾਃ ॥ 30 ॥
ਤਤਸ੍ਤਸ੍ਮੈ ਦ੍ਵਿਜੇਨ੍ਦ੍ਰਾਯ ਰਾਮਮਾਤਾ ਯਸ਼ਸ੍ਵਿਨੀ ।
ਦਕ੍षਿਣਾਂ ਪ੍ਰਦਦੌ ਕਾਮ੍ਯਾਂ ਰਾਘਵਂ ਚੇਦਮਬ੍ਰਵੀਤ੍ ॥ 31 ॥
ਯਨ੍ਮਙ੍ਗਲਂ ਸਹਸ੍ਰਾਕ੍षੇ ਸਰ੍ਵਦੇਵਨਮਸ੍ਕृਤੇ ।
ਵृਤ੍ਰਨਾਸ਼ੇ ਸਮਭਵਤ੍ਤਤ੍ਤੇ ਭਵਤੁ ਮਙ੍ਗਲਮ੍ ॥ 32 ॥
ਯਨ੍ਮਙ੍ਗਲਂ ਸੁਪਰ੍ਣਸ੍ਯ ਵਿਨਤਾऽਕਲ੍ਪਯਤ੍ਪੁਰਾ ।
ਅਮृਤਂ ਪ੍ਰਾਰ੍ਥਯਾਨਸ੍ਯ ਤਤ੍ਤੇ ਭਵਤੁ ਮਙ੍ਗਲਮ੍ ॥ 33 ॥
ਅਮृਤੋਤ੍ਪਾਦਨੇ ਦੈਤ੍ਯਾਨ੍ ਘ੍ਨਤੋ ਵਜ੍ਰਧਰਸ੍ਯ ਯਤ੍ ।
ਅਦਿਤਿਰ੍ਮਙ੍ਗਲਂ ਪ੍ਰਾਦਾਤ੍ਤਤ੍ਤੇ ਭਵਤੁ ਮਙ੍ਗਲਮ੍ ॥ 34 ॥
ਤ੍ਰੀਨ੍ਵਿਕ੍ਰਮਾਨ੍ਪ੍ਰਕ੍ਰਮਤੋ ਵਿष੍ਣੋਰਮਿਤਤੇਜਸਃ ।
ਯਦਾਸੀਨ੍ਮਙ੍ਗਲਂ ਰਾਮ ਤਤ੍ਤੇ ਭਵਤੁ ਮਙ੍ਗਲਮ੍ ॥ 35 ॥
ऋਤਵਸ੍ਸਾਗਰਾ ਦ੍ਵੀਪਾ ਵੇਦਾ ਲੋਕਾ ਦਿਸ਼ਸ਼੍ਚ ਤੇ ।
ਮਙ੍ਗਲਾਨਿ ਮਹਾਬਾਹੋ ਦਿਸ਼ਨ੍ਤੁ ਸ਼ੁਭਮਙ੍ਗਲਾਃ ॥ 36 ॥
ਇਤਿ ਪੁਤ੍ਰਸ੍ਯ ਸ਼ੇषਾਂਸ਼੍ਚ ਕृਤ੍ਵਾ ਸ਼ਿਰਸਿ ਭਾਮਿਨੀ ।
ਗਨ੍ਧੈਸ਼੍ਚਾਪਿ ਸਮਾਲਭ੍ਯ ਰਾਮਮਾਯਤਲੋਚਨਾ ॥ 37 ॥
ਓषਧੀਂ ਚਾਪਿ ਸਿਦ੍ਧਾਰ੍ਥਾਂ ਵਿਸ਼ਲ੍ਯਕਰਣੀਂ ਸ਼ੁਭਾਮ੍ ।
ਚਕਾਰ ਰਕ੍षਾਂ ਕੌਸ਼ਲ੍ਯਾ ਮਨ੍ਤ੍ਰੈਰਭਿਜਜਾਪ ਚ ॥ 38 ॥
ਉਵਾਚਾਤਿਪ੍ਰਹृष੍ਟੇਵ ਸਾ ਦੁਃਖਵਸ਼ਵਰ੍ਤਿਨੀ ।
ਵਾਙ੍ਗ੍ਮਾਤ੍ਰੇਣ ਨ ਭਾਵੇਨ ਵਾਚਾऽਸਂਸਜ੍ਜਮਾਨਯਾ ॥ 39 ॥
ਆਨਮ੍ਯ ਮੂਰ੍ਧ੍ਨਿ ਚਾਘ੍ਰਾਯ ਪਰਿष੍ਵਜ੍ਯ ਯਸ਼ਸ੍ਵਿਨੀ ।
ਅਵਦਤ੍ਪੁਤ੍ਰ ਸਿਦ੍ਧਾਰ੍ਥੋ ਗਚ੍ਛ ਰਾਮ ਯਥਾਸੁਖਮ੍ ॥ 40 ॥
ਅਰੋਗਂ ਸਰ੍ਵਸਿਦ੍ਧਾਰ੍ਥਮਯੋਧ੍ਯਾਂ ਪੁਨਰਾਗਤਮ੍ ।
ਪਸ਼੍ਯਾਮਿ ਤ੍ਵਾਂ ਸੁਖਂ ਵਤ੍ਸ ਸੁਸ੍ਥਿਤਂ ਰਾਜਵਰ੍ਤ੍ਮਨਿ ॥ 41 ॥
ਪ੍ਰਣष੍ਟਦੁਃਖਸਙ੍ਕਲ੍ਪਾ ਹਰ੍षਵਿਦ੍ਯੋਤਿਤਾਨਨਾ ।
ਦ੍ਰਕ੍ष੍ਯਾਮਿ ਤ੍ਵਾਂ ਵਨਾਤ੍ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਂ ਪੂਰ੍ਣਚਨ੍ਦ੍ਰਮਿਵੋਦਿਤਮ੍ ॥ 42 ॥
ਭਦ੍ਰਾਸਨਗਤਂ ਰਾਮ ਵਨਵਾਸਾਦਿਹਾਗਤਮ੍ ।
ਦ੍ਰਕ੍ष੍ਯਾਮਿ ਚ ਪੁਨਸ੍ਤ੍ਵਾਂ ਤੁ ਤੀਰ੍ਣਵਨ੍ਤਂ ਪਿਤੁਰ੍ਵਚਃ ॥ 43 ॥
ਮਙ੍ਗਲੈਰੁਪਸਪਨ੍ਨੋ ਵਨਵਾਸਾਦਿਹਾਗਤਃ ।
ਵਧ੍ਵਾ ਮਮ ਚ ਨਿਤ੍ਯਂ ਤ੍ਵਂ ਕਾਮਾਨ੍ਸਂਵਰ੍ਧ ਯਾਹਿ ਭੋਃ ॥ 44 ॥
ਮਯਾऽਰ੍ਚਿਤਾ ਦੇਵਗਣਾਸ਼੍ਸ਼ਿਵਾਦਯੋ ਮਹਰ੍षਯੋ ਭੂਤਮਹਾਸੁਰੋਰਗਾਃ ।
ਅਭਿਪ੍ਰਯਾਤਸ੍ਯ ਵਨਂ ਚਿਰਾਯ ਤੇ ਹਿਤਾਨਿ ਕਾਙ੍ਕ੍षਨ੍ਤੁ ਦਿਸ਼ਸ਼੍ਚ ਰਾਘਵ ॥ 45 ॥
ਇਤੀਵ ਸਾऽਸ਼੍ਰੁਪ੍ਰਤਿਪੂਰ੍ਣਲੋਚਨਾ ਸਮਾਪ੍ਯ ਚ ਸ੍ਵਸ੍ਤ੍ਯਯਨਂ ਯਥਾਵਿਧਿ ।
ਪ੍ਰਦਕ੍षਿਣਂ ਚੈਵ ਚਕਾਰ ਰਾਘਵਂ ਪੁਨਃ ਪੁਨਸ਼੍ਚਾਪਿ ਨਿਪੀਡ੍ਯ ਸਸ੍ਵਜੇ ॥ 46 ॥
ਤਥਾ ਤੁ ਦੇਵ੍ਯਾ ਸ ਕृਤਪ੍ਰਦਕ੍षਿਣੋ ਨਿਪੀਡ੍ਯ ਮਾਤੁਸ਼੍ਚਰਣੌ ਪੁਨਃ ਪੁਨਃ ।
ਜਗਾਮ ਸੀਤਾਨਿਲਯਂ ਮਹਾਯਸ਼ਾ ਸ੍ਸ ਰਾਘਵਃ ਪ੍ਰਜ੍ਵਲਿਤ ਸ੍ਸ੍ਵਯਾ ਸ਼੍ਰਿਯਾ ॥ 47 ॥
ਇਤ੍ਯਾਰ੍षੇ ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਰਾਮਾਯਣੇ ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਆਦਿਕਾਵ੍ਯੇ ਅਯੋਧ੍ਯਾਕਾਣ੍ਡੇ ਪਞ੍ਚਵਿਂਸ਼ਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe ayodhyākāṇḍam |
atha pañcaviṃśassargaḥ |
sā'vanīya tamāyāsamupaspṛśya jalaṃ śuciḥ |
cakāra mātā rāmasya maṅgalāni manasvinī || 1 ||
na śakyase vārayituṃ gacchedānīṃ raghūttama |
śīghraṃ ca vinivartasva vartasva ca satāṃ krame || 2 ||
yaṃ pālayasi dharmaṃ tvaṃ dhṛtyā ca niyamena ca |
sa vai rāghavaśārdūla dharmastvāmabhirakṣatu || 3 ||
yebhyaḥ praṇamase putra caityeṣvāyataneṣu ca |
te ca tvāmabhirakṣantu vane saha maharṣibhiḥ || 4 ||
yāni dattāni te'strāṇi viśvāmitreṇa dhīmatā |
tāni tvāmabhirakṣantu guṇaissamuditaṃ sadā || 5 ||
pitṛśuśrūṣayā putra mātṛśuśrūṣayā tathā |
satyena ca mahābāho ciraṃ jīvābhirakṣitaḥ || 6 ||
samitkuśa pavitrāṇi vedyaścāyatanāni ca |
sthaṇḍilāni vicitrāṇi śailā vṛkṣāḥ kṣupā hradāḥ || 7 ||
pataṅgāḥ pannagāssiṃhāstvāṃ rakṣantu narottama |
svastisādhyāśca viśve ca marutaśca maharṣayaḥ |
svasti dhātā vidhātā ca svasti pūṣā bhago'ryamā || 8 ||
lokapālāśca te sarve vāsavapramukhāstathā |
ṛtavaścaiva pakṣāśca māsā ssaṃvatsarāḥ kṣapāḥ || 9 ||
dināni ca muhūrtāśca svasti kurvantu te sadā |
smṛtirdhṛtiśca dharmaśca pātu tvāṃ putra sarvataḥ || 10 ||
skandaśca bhagavāndeva ssomaśca sa bṛhaspatiḥ |
saptarṣayo nāradaśca te tvāṃ rakṣantu sarvataḥ || 11 ||
yāścāpi sarvatassidhdā diśaśca sadigīśvarāḥ |
stutā mayā vane tasminpāntu tvāṃ putra nityaśaḥ || 12 ||
śailāssarve samudrāśca rājā varuṇa eva ca |
dyaurantarikṣaṃ pṛthivī nadyassarvāstathaiva ca || 13 ||
nakṣatrāṇi ca sarvāṇi grahāśca sahadevatāḥ |
ahorātre tathā sandhye pāntu tvāṃ vanamāśritam || 14 ||
ṛtavaścaiva ṣaṭpuṇyā māsāssaṃvatsarāstathā |
kalāśca kāṣṭhāśca tathā tava śarma diśantu te || 15 ||
mahāvane vicarato muniveṣasya dhīmataḥ |
tavādityāśca daityāśca bhavantu sukhadāssadā || 16 ||
rākṣasānāṃ piśācānāṃ raudrāṇāṃ krūrakarmaṇām |
kravyādānāṃ ca sarveṣāṃ mā bhūtputraka te bhayam || 17 ||
plavagā vṛścikā daṃśāmaśakāścaiva kānane |
sarīsṛpāśca kīṭāśca mā bhūvangahane tava || 18 ||
mahādvipāśca siṃhāśca vyāghrā ṛkṣāśca daṃṣṭriṇaḥ |
mahiṣā śśṛṅgiṇo raudrā na te druhyantu putraka || 19 ||
nṛmāṃsabhojanā raudrā ye cānye satvajātayaḥ |
mā ca tvāṃ hiṃsiṣuḥ putra mayā sampūjitāstviha || 20 ||
āgamāste śivāssantu sidhyantu ca parākramāḥ |
sarvasampattaye rāma svastimāngaccha putraka || 21 ||
svasti te 'stvantarikṣebhyaḥ pārthivebhyaḥ punaḥ punaḥ |
sarvebhyaścaiva devebhyo ye ca vai paripanthinaḥ || 22 ||
gurussomaśca sūryaśca dhanado'tha yamastathā |
pāntu tvāmarcitā rāma daṇḍakāraṇyavāsinam || 23 ||
agnirvāyustathā dhūmo mantrāścarṣimukhāccyutāḥ |
upasparśanakāle tu pāntu tvāṃ raghunandana || 24 ||
sarvalokaprabhurbrahmā bhūtabhartā tatharṣayaḥ |
ye ca śeṣāssurāste tvāṃ rakṣantu vanavāsinam || 25 ||
iti mālyaissuragaṇāngandhaiścāpi yaśasvinī |
stutibhiścānurūpābhirānarcā'yatalocanā || 26 ||
jvalanaṃ samupādāya brāhmaṇena mahātmanā |
hāvayāmāsa vidhinā rāmamaṅgalakāraṇāt || 27 ||
ghṛtaṃ śvetāni mālyāni samidhaśśvetasarṣapān |
upasampādayāmāsa kauśalyā paramāṅganā || 28 ||
upādhyāya ssavidhinā hutvā śāntimanāmayam |
hutahavyāvaśeṣeṇa bāhyaṃ balimakalpayat || 29 ||
madhu dadhyakṣataghṛtaiḥ svastivācyadvijāṃstataḥ |
vācayāmāsa rāmasya vanesvastyayanakriyāḥ || 30 ||
tatastasmai dvijendrāya rāmamātā yaśasvinī |
dakṣiṇāṃ pradadau kāmyāṃ rāghavaṃ cedamabravīt || 31 ||
yanmaṅgalaṃ sahasrākṣe sarvadevanamaskṛte |
vṛtranāśe samabhavattatte bhavatu maṅgalam || 32 ||
yanmaṅgalaṃ suparṇasya vinatā'kalpayatpurā |
amṛtaṃ prārthayānasya tatte bhavatu maṅgalam || 33 ||
amṛtotpādane daityān ghnato vajradharasya yat |
aditirmaṅgalaṃ prādāttatte bhavatu maṅgalam || 34 ||
trīnvikramānprakramato viṣṇoramitatejasaḥ |
yadāsīnmaṅgalaṃ rāma tatte bhavatu maṅgalam || 35 ||
ṛtavassāgarā dvīpā vedā lokā diśaśca te |
maṅgalāni mahābāho diśantu śubhamaṅgalāḥ || 36 ||
iti putrasya śeṣāṃśca kṛtvā śirasi bhāminī |
gandhaiścāpi samālabhya rāmamāyatalocanā || 37 ||
oṣadhīṃ cāpi siddhārthāṃ viśalyakaraṇīṃ śubhām |
cakāra rakṣāṃ kauśalyā mantrairabhijajāpa ca || 38 ||
uvācātiprahṛṣṭeva sā duḥkhavaśavartinī |
vāṅgmātreṇa na bhāvena vācā'saṃsajjamānayā || 39 ||
ānamya mūrdhni cāghrāya pariṣvajya yaśasvinī |
avadatputra siddhārtho gaccha rāma yathāsukham || 40 ||
arogaṃ sarvasiddhārthamayodhyāṃ punarāgatam |
paśyāmi tvāṃ sukhaṃ vatsa susthitaṃ rājavartmani || 41 ||
praṇaṣṭaduḥkhasaṅkalpā harṣavidyotitānanā |
drakṣyāmi tvāṃ vanātprāptaṃ pūrṇacandramivoditam || 42 ||
bhadrāsanagataṃ rāma vanavāsādihāgatam |
drakṣyāmi ca punastvāṃ tu tīrṇavantaṃ piturvacaḥ || 43 ||
maṅgalairupasapanno vanavāsādihāgataḥ |
vadhvā mama ca nityaṃ tvaṃ kāmānsaṃvardha yāhi bhoḥ || 44 ||
mayā'rcitā devagaṇāśśivādayo maharṣayo bhūtamahāsuroragāḥ |
abhiprayātasya vanaṃ cirāya te hitāni kāṅkṣantu diśaśca rāghava || 45 ||
itīva sā'śrupratipūrṇalocanā samāpya ca svastyayanaṃ yathāvidhi |
pradakṣiṇaṃ caiva cakāra rāghavaṃ punaḥ punaścāpi nipīḍya sasvaje || 46 ||
tathā tu devyā sa kṛtapradakṣiṇo nipīḍya mātuścaraṇau punaḥ punaḥ |
jagāma sītānilayaṃ mahāyaśā ssa rāghavaḥ prajvalita ssvayā śriyā || 47 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye ayodhyākāṇḍe pañcaviṃśassargaḥ ||