📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" → 2 A dialog opens → 3 Choose "Save as PDF" as printer → 4 Click Save
ॐ
2.119 ਅਯੋਧ੍ਯਾਕਾਣ੍ਡ - ਏਕੋਨਵਿਂਸ਼ਤ੍ਯਧਿਕਸ਼ਤਤਮ ਸਰ੍ਗਃ
2.119 Ayodhyakanda - Ekonavimshatyadhikashatatama Sargah
Valmiki Gurmukhi
ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਰਾਮਾਯਣੇ ਅਯੋਧ੍ਯਾਕਾਣ੍ਡਮ੍ ।
ਅਥ ਏਕੋਨਵਿਂਸ਼ਤ੍ਯਧਿਕਸ਼ਤਤਮਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ।
ਅਨਸੂਯਾ ਤੁ ਧਰ੍ਮਜ੍ਞਾ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਤਾਂ ਮਹਤੀਂ ਕਥਾਮ੍ ।
ਪਰ੍ਯष੍ਵਜਤ ਬਾਹੁਭ੍ਯਾਂ ਸ਼ਿਰਸ੍ਯਾਘ੍ਰਾਯ ਮੈਥਿਲੀਮ੍ ॥ 1 ॥
ਵ੍ਯਕ੍ਤਾਕ੍षਰਪਦਂ ਚਿਤ੍ਰਂ ਭਾषਿਤਂ ਮਧੁਰਂ ਤ੍ਵਯਾ ।
ਯਥਾ ਸ੍ਵਯਂਵਰਂ ਵृਤ੍ਤਂ ਤਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਹਿ ਸ਼੍ਰੁਤਂ ਮਯਾ ॥ 2 ॥
ਰਮੇऽਹਂ ਕਥਯਾ ਤੇ ਤੁ ਦृਢਂ ਮਧੁਰਭਾषਿਣਿ ।
ਰਵਿਰਸ੍ਤਙ੍ਗਤਸ਼੍ਸ਼੍ਰੀਮਾਨੁਪੋਹ੍ਯ ਰਜਨੀਂ ਸ਼ਿਵਾਮ੍ ॥ 3 ॥
ਦਿਵਸਂ ਪ੍ਰਤਿਕੀਰ੍ਣਾਨਾਮਾਹਾਰਾਰ੍ਥਂ ਪਤਤ੍ਰਿਣਾਮ੍ ।
ਸਨ੍ਧ੍ਯਾਕਾਲੇ ਨਿਲੀਨਾਨਾਂ ਨਿਦ੍ਰਾਰ੍ਥਂ ਸ਼੍ਰੂਯਤੇ ਧ੍ਵਨਿਃ ॥ 4 ॥
ਏਤੇ ਚਾਪ੍ਯਭਿषੇਕਾਰ੍ਦ੍ਰਾ ਮੁਨਯਃ ਕਲਸ਼ੋਦ੍ਯਤਾਃ ।
ਸਹਿਤਾ ਉਪਵਰ੍ਤਨ੍ਤੇ ਸਲਿਲਾਪ੍ਲੁਤਵਲ੍ਕਲਾਃ ॥ 5 ॥
ऋषੀਣਾਮਗ੍ਨਿਹੋਤ੍ਰੇषੁ ਹੁਤੇषੁ ਵਿਧਿਪੂਰ੍ਵਕਮ੍ ।
ਕਪੋਤਾਙ੍ਗਾਰੁਣੋ ਧੂਮੋ ਦृਸ਼੍ਯਤੇ ਪਵਨੋਦ੍ਧਤਃ ॥ 6 ॥
ਅਲ੍ਪਪਰ੍ਣਾ ਹਿ ਤਰਵੋ ਘਨੀਭੂਤਾਸ੍ਸਮਨ੍ਤਤਃ ।
ਵਿਪ੍ਰਕृष੍ਟੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯੇ ਦੇਸ਼ੇऽਸ੍ਮਿਨ੍ਨ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ੍ਤਿ ਵੈ ਦਿਸ਼ਃ ॥ 7 ॥
ਰਜਨੀਚਰਸਤ੍ਤ੍ਵਾਨਿ ਪ੍ਰਚਰਨ੍ਤਿ ਸਮਨ੍ਤਤਃ ।
ਤਪੋਵਨਮृਗਾ ਹ੍ਯੇਤੇ ਵੇਦਿਤੀਰ੍ਥੇषੁ ਸ਼ੇਰਤੇ ॥ 8 ॥
ਸਮ੍ਪ੍ਰਵृਤ੍ਤਾਨਿਸ਼ਾ ਸੀਤੇ ਨਕ੍षਤ੍ਰਸਮਲਙ੍ਕृਤਾ ।
ਜ੍ਯੋਤ੍ਸ੍ਨਾਪ੍ਰਾਵਰਣਸ਼੍ਚਨ੍ਦ੍ਰੋ ਦृਸ਼੍ਯਤੇऽਭ੍ਯੁਦਿਤੋऽਮ੍ਬਰੇ ॥ 9 ॥
ਗਮ੍ਯਤਾਮਨੁਜਾਨਾਮਿ ਰਾਮਸ੍ਯਾਨੁਚਰੀ ਭਵ ।
ਕਥਾਯਨ੍ਤ੍ਯਾ ਹਿ ਮਧੁਰਂ ਤ੍ਵਯਾऽਹਂ ਪਰਿਤੋषਿਤਾ ॥ 10 ॥
ਅਲਙ੍ਕੁਰੁ ਚ ਤਾਵਤ੍ਤ੍ਵਂ ਪ੍ਰਤ੍ਯਕ੍षਂ ਮਮ ਮੈਥਿਲਿ ।
ਪ੍ਰੀਤਿਂ ਜਨਯ ਮੇ ਵਤ੍ਸੇ ਦਿਵ੍ਯਾਲਙ੍ਕਾਰਸ਼ੋਭਿਤਾ ॥ 11 ॥
ਸਾ ਤਥਾ ਸਮਲਙ੍ਕृਤ੍ਯ ਸੀਤਾ ਸੁਰਸੁਤੋਪਮਾ ।
ਪ੍ਰਣਮ੍ਯ ਸ਼ਿਰਸਾ ਤਸ੍ਯੈ ਰਾਮਂ ਤ੍ਵਭਿਮੁਖੀ ਯਯੌ ॥ 12 ॥
ਤਥਾ ਤੁ ਭੂषਿਤਾਂ ਸੀਤਾਂ ਦਦਰ੍ਸ਼ ਵਦਤਾਂ ਵਰਃ ।
ਰਾਘਵਃ ਪ੍ਰੀਤਿਦਾਨੇਨ ਤਪਸ੍ਵਿਨ੍ਯਾ ਜਹਰ੍ष ਚ ॥ 13 ॥
ਨ੍ਯਵੇਦਯਤ੍ਤਤਸ੍ਸਰ੍ਵਂ ਸੀਤਾ ਰਾਮਾਯ ਮੈਥਿਲੀ ।
ਪ੍ਰੀਤਿਦਾਨਂ ਤਪਸ੍ਵਿਨ੍ਯਾ ਵਸਨਾਭਰਣਸ੍ਰਜਮ੍ ॥ 14 ॥
ਪ੍ਰਹृष੍ਟਸ੍ਤ੍ਵਭਵਦ੍ਰਾਮੋ ਲਕ੍ष੍ਮਣਸ਼੍ਚ ਮਹਾਰਥਃ ।
ਮੈਥਿਲ੍ਯਾਸ੍ਸਤ੍ਕ੍ਰਿਯਾਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਮਾਨੁषੇषੁ ਸੁਦੁਰ੍ਲਭਾਮ੍ ॥ 15 ॥
ਤਤਸ੍ਤਾਂ ਸ਼ਰ੍ਵਰੀਂ ਪ੍ਰੀਤਃ ਪੁਣ੍ਯਾਂ ਸ਼ਸ਼ਿਨਿਭਾਨਨਃ ।
ਅਰ੍ਚਿਤਸ੍ਤਾਪਸੈ ਸ੍ਸਿਦ੍ਧੈਰੁਵਾਸ ਰਘੁਨਨ੍ਦਨਃ ॥ 16 ॥
ਤਸ੍ਯਾਂ ਰਾਤ੍ਰ੍ਯਾਂ ਵ੍ਯਤੀਤਾਯਾਮਭਿषਿਚ੍ਯ ਹੁਤਾਗ੍ਨਿਕਾਨ੍ ।
ਆਪृਚ੍ਛੇਤਾਂ ਨਰਵ੍ਯਾਘ੍ਰੌ ਤਾਪਸਾਨ੍ਵਨਗੋਚਰਾਨ੍ ॥ 17 ॥
ਤਾਵੂਚੁਸ੍ਤੇ ਵਨਚਰਾਸ੍ਤਾਪਸਾ ਧਰ੍ਮਚਾਰਿਣਃ ।
ਵਨਸ੍ਯ ਤਸ੍ਯ ਸਞ੍ਚਾਰਂ ਰਾਕ੍षਸੈਸ੍ਸਮਭਿਪ੍ਲੁਤਮ੍ ॥ 18 ॥
ਰਕ੍षਾਂਸਿ ਪੁਰੁषਾਦਾਨਿ ਨਾਨਾਰੂਪਾਣਿ ਰਾਘਵ ।
ਵਸਨ੍ਤ੍ਯਸ੍ਮਿਨ੍ਮਹਾਰਣ੍ਯੇ ਵ੍ਯਾਲਾਸ਼੍ਚ ਰੁਧਿਰਾਸ਼ਨਾਃ ॥ 19 ॥
ਉਚ੍ਛਿष੍ਟਂ ਵਾ ਪ੍ਰਮਤ੍ਤਂ ਵਾ ਤਾਪਸਂ ਧਰ੍ਮਚਾਰਿਣਮ੍ ।
ਅਦਨ੍ਤ੍ਯਸ੍ਮਿਨ੍ਮਹਾਰਣ੍ਯੇ ਤਾਨ੍ਨਿਵਾਰਯ ਰਾਘਵ ॥ 20 ॥
ਏष ਪਨ੍ਥਾ ਮਹਰ੍षੀਣਾਂ ਫਲਾਨ੍ਯਾਹਰਤਾਂ ਵਨੇ ।
ਅਨੇਨ ਤੁ ਵਨਂ ਦੁਰ੍ਗਂ ਗਨ੍ਤੁਂ ਰਾਘਵ ਤੇ ਕ੍षਮਮ੍ ॥ 21 ॥
ਇਤੀਵ ਤੈਃ ਪ੍ਰਾਞ੍ਜਲਿਭਿਸ੍ਤਪਸ੍ਵਿਭਿਰ੍ਦ੍ਵਿਜੈਃ ਕृਤਸ੍ਵਸ੍ਤ੍ਯਯਨਃ ਪਰਨ੍ਤਪਃ ।
ਵਨਂ ਸਭਾਰ੍ਯਃ ਪ੍ਰਵਿਵੇਸ਼ ਰਾਘਵਸ੍ਸਲਕ੍ष੍ਮਣਸ੍ਸੂਰ੍ਯ ਇਵਾਭ੍ਰਮਣ੍ਡਲਮ੍ ॥ 22 ॥
ਇਤ੍ਯਾਰ੍षੇ ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਰਾਮਾਯਣੇ ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਆਦਿਕਾਵ੍ਯੇ ਅਯੋਧ੍ਯਾਕਾਣ੍ਡੇ ਏਕੋਨਵਿਂਸ਼ਤ੍ਯਧਿਕਸ਼ਤਤਮਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe ayodhyākāṇḍam |
atha ekonaviṃśatyadhikaśatatamassargaḥ |
anasūyā tu dharmajñā śrutvā tāṃ mahatīṃ kathām |
paryaṣvajata bāhubhyāṃ śirasyāghrāya maithilīm || 1 ||
vyaktākṣarapadaṃ citraṃ bhāṣitaṃ madhuraṃ tvayā |
yathā svayaṃvaraṃ vṛttaṃ tatsarvaṃ hi śrutaṃ mayā || 2 ||
rame'haṃ kathayā te tu dṛḍhaṃ madhurabhāṣiṇi |
ravirastaṅgataśśrīmānupohya rajanīṃ śivām || 3 ||
divasaṃ pratikīrṇānāmāhārārthaṃ patatriṇām |
sandhyākāle nilīnānāṃ nidrārthaṃ śrūyate dhvaniḥ || 4 ||
ete cāpyabhiṣekārdrā munayaḥ kalaśodyatāḥ |
sahitā upavartante salilāplutavalkalāḥ || 5 ||
ṛṣīṇāmagnihotreṣu huteṣu vidhipūrvakam |
kapotāṅgāruṇo dhūmo dṛśyate pavanoddhataḥ || 6 ||
alpaparṇā hi taravo ghanībhūtāssamantataḥ |
viprakṛṣṭendriye deśe'sminna prakāśanti vai diśaḥ || 7 ||
rajanīcarasattvāni pracaranti samantataḥ |
tapovanamṛgā hyete veditīrtheṣu śerate || 8 ||
sampravṛttāniśā sīte nakṣatrasamalaṅkṛtā |
jyotsnāprāvaraṇaścandro dṛśyate'bhyudito'mbare || 9 ||
gamyatāmanujānāmi rāmasyānucarī bhava |
kathāyantyā hi madhuraṃ tvayā'haṃ paritoṣitā || 10 ||
alaṅkuru ca tāvattvaṃ pratyakṣaṃ mama maithili |
prītiṃ janaya me vatse divyālaṅkāraśobhitā || 11 ||
sā tathā samalaṅkṛtya sītā surasutopamā |
praṇamya śirasā tasyai rāmaṃ tvabhimukhī yayau || 12 ||
tathā tu bhūṣitāṃ sītāṃ dadarśa vadatāṃ varaḥ |
rāghavaḥ prītidānena tapasvinyā jaharṣa ca || 13 ||
nyavedayattatassarvaṃ sītā rāmāya maithilī |
prītidānaṃ tapasvinyā vasanābharaṇasrajam || 14 ||
prahṛṣṭastvabhavadrāmo lakṣmaṇaśca mahārathaḥ |
maithilyāssatkriyāṃ dṛṣṭvā mānuṣeṣu sudurlabhām || 15 ||
tatastāṃ śarvarīṃ prītaḥ puṇyāṃ śaśinibhānanaḥ |
arcitastāpasai ssiddhairuvāsa raghunandanaḥ || 16 ||
tasyāṃ rātryāṃ vyatītāyāmabhiṣicya hutāgnikān |
āpṛcchetāṃ naravyāghrau tāpasānvanagocarān || 17 ||
tāvūcuste vanacarāstāpasā dharmacāriṇaḥ |
vanasya tasya sañcāraṃ rākṣasaissamabhiplutam || 18 ||
rakṣāṃsi puruṣādāni nānārūpāṇi rāghava |
vasantyasminmahāraṇye vyālāśca rudhirāśanāḥ || 19 ||
ucchiṣṭaṃ vā pramattaṃ vā tāpasaṃ dharmacāriṇam |
adantyasminmahāraṇye tānnivāraya rāghava || 20 ||
eṣa panthā maharṣīṇāṃ phalānyāharatāṃ vane |
anena tu vanaṃ durgaṃ gantuṃ rāghava te kṣamam || 21 ||
itīva taiḥ prāñjalibhistapasvibhirdvijaiḥ kṛtasvastyayanaḥ parantapaḥ |
vanaṃ sabhāryaḥ praviveśa rāghavassalakṣmaṇassūrya ivābhramaṇḍalam || 22 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye ayodhyākāṇḍe ekonaviṃśatyadhikaśatatamassargaḥ ||
InfoLyter.in — Sacred Vedic Knowledge Portal · Free forever