📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" → 2 A dialog opens → 3 Choose "Save as PDF" as printer → 4 Click Save
ॐ
2.109 ਅਯੋਧ੍ਯਾਕਾਣ੍ਡ - ਨਵਾਧਿਕਸ਼ਤਤਮ ਸਰ੍ਗਃ
2.109 Ayodhyakanda - Navadhikashatatama Sargah
Valmiki Gurmukhi
ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਰਾਮਾਯਣੇ ਅਯੋਧ੍ਯਾਕਾਣ੍ਡਮ੍ ।
ਅਥ ਨਵਾਧਿਕਸ਼ਤਤਮਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ।
ਜਾਬਾਲੇਸ੍ਤੁ ਵਚਸ਼੍ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਰਾਮ ਸ੍ਸਤ੍ਯਾਤ੍ਮਨਾਂ ਵਰਃ ।
ਉਵਾਚ ਪਰਯਾ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਸ੍ਵਬੁਦ੍ਧ੍ਯਾ ਚਾਵਿਪਨ੍ਨਯਾ ॥ 1 ॥
ਭਵਾਨ੍ਮੇ ਪ੍ਰਿਯਕਾਮਾਰ੍ਥਂ ਵਚਨਂ ਯਦਿਹੋਕ੍ਤਵਾਨ੍ ।
ਅਕਾਰ੍ਯਂ ਕਾਰ੍ਯਸਙ੍ਕਾਸ਼ਮਪਥ੍ਯਂ ਪਥ੍ਯਸਮ੍ਮਤਮ੍ ॥ 2 ॥
ਨਿਰ੍ਮਰ੍ਯਾਦਸ੍ਤੁ ਪੁਰੁषਃ ਪਾਪਾਚਾਰਸਮਨ੍ਵਿਤਃ ।
ਮਾਨਂ ਨ ਲਭਤੇ ਸਤ੍ਸੁ ਭਿਨ੍ਨਚਾਰਿਤ੍ਰਦਰ੍ਸ਼ਨਃ ॥ 3 ॥
ਕੁਲੀਨਮਕੁਲੀਨਂ ਵਾ ਵੀਰਂ ਪੁਰੁषਮਾਨਿਨਮ੍ ।
ਚਾਰਿਤ੍ਰਮੇਵ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾਤਿ ਸ਼ੁਚਿਂ ਵਾ ਯਦਿ ਵਾऽਸ਼ੁਚਿਮ੍ ॥ 4 ॥
ਅਨਾਰ੍ਯਸ੍ਤ੍ਵਾਰ੍ਯਸਙ੍ਕਾਸ਼ ਸ਼੍ਸ਼ੌਚਾਦ੍ਦੀਨਸ੍ਤਾਥਾऽਸ਼ੁਚਿਃ ।
ਲਕ੍षਣ੍ਯਵਦਲਕ੍षਣ੍ਯੋ ਦੁਸ਼੍ਸ਼ੀਲਸ਼੍ਸ਼ੀਲਵਾਨਿਵ ॥ 5 ॥
ਅਧਰ੍ਮਂ ਧਰ੍ਮਵੇਸ਼ੇਣ ਯਦੀਮਂ ਲੋਕਸਙ੍ਕੁਰਮ੍ ।
ਅਭਿਪਤ੍ਸ੍ਯੇ ਸ਼ੁਭਂ ਹਿਤ੍ਵਾ ਕ੍ਰਿਯਾਵਿਧਿਵਿਵਰ੍ਜਿਤਮ੍ ॥ 6 ॥
ਕਸ਼੍ਚੇਤਯਾਨਃ ਪੁਰੁषਃ ਕਾਰ੍ਯਾਕਾਰ੍ਯਵਿਚਕ੍षਣਃ ।
ਬਹੁਮਂਸ੍ਯਤਿ ਮਾਂ ਲੋਕੇ ਦੁਰ੍ਵृਤ੍ਤਂ ਲੋਕਦੂषਣਮ੍ ॥ 7 ॥
ਕਸ੍ਯ ਦਾਸ੍ਯਾਮ੍ਯਹਂ ਵृਤ੍ਤਂ ਕੇਨ ਵਾ ਸ੍ਵਰ੍ਗਮਾਪ੍ਨੁਯਾਮ੍ ।
ਆਨਯਾ ਵਰ੍ਤਮਾਨੋ ਹਿ ਵृਤ੍ਤ੍ਯਾ ਹੀਨਪ੍ਰਤਿਜ੍ਞਯਾ ॥ 8 ॥
ਕਾਮਵृਤ੍ਤਸ੍ਤ੍ਵਯਂ ਲੋਕਃ ਕृਤ੍ਸ੍ਨ ਸ੍ਸਮੁਪਵਰ੍ਤਤੇ ।
ਯਦ੍ਵृਤ੍ਤਾ ਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਰਾਜਾਨਸ੍ਤਦ੍ਵृਤ੍ਤਾ ਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਹਿ ਪ੍ਰਜਾਃ ॥ 9 ॥
ਸਤ੍ਯਮੇਵਾਨृਸ਼ਂਸਂ ਚ ਰਾਜਵृਤ੍ਤਂ ਸਨਾਤਨਮ੍ ।
ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਸਤ੍ਯਾਤ੍ਮਕਂ ਰਾਜ੍ਯਂ ਸਤ੍ਯੇ ਲੋਕਃ ਪ੍ਰਤਿष੍ਠਿਤਃ ॥ 10 ॥
ऋषਯਸ਼੍ਚੈਵ ਦੇਵਾਸ਼੍ਚ ਸਤ੍ਯਮੇਵ ਹਿ ਮੇਨਿਰੇ ।
ਸਤ੍ਯਵਾਦੀ ਹਿ ਲੋਕੇऽਸ੍ਮਿਨ੍ਪਰਮਂ ਗਚ੍ਛਤਿ ਕ੍षਯਮ੍ ॥ 11 ॥
ਉਦ੍ਵਿਜਨ੍ਤੇ ਯਥਾ ਸਰ੍ਪਾਨ੍ਨਰਾਦਨृਤਵਾਦਿਨਃ ।
ਧਰ੍ਮ ਸ੍ਸਤ੍ਯਂ ਪਰੋ ਲੋਕੇ ਮੂਲਂ ਸ੍ਵਰ੍ਗਸ੍ਯ ਚੋਚ੍ਯਤੇ ॥ 12 ॥
ਸਤ੍ਯਮੇਵੇਸ਼੍ਵਰੋ ਲੋਕੇ ਸਤ੍ਯਂ ਪਦ੍ਮਾਸ਼੍ਰਿਤਾ ਸਦਾ ।
ਸਤ੍ਯਮੂਲਾਨਿ ਸਰ੍ਵਾਣਿ ਸਤ੍ਯਾਨ੍ਨਾਸ੍ਤਿ ਪਰਂ ਪਦਮ੍ ॥ 13 ॥
ਦਤ੍ਤਮਿष੍ਟਂ ਹੁਤਂ ਚੈਵ ਤਪ੍ਤਾਨਿ ਚ ਤਪਾਂਸਿ ਚ ।
ਵੇਦਾ ਸ੍ਸਤ੍ਯਪ੍ਰਤਿष੍ਠਾਨਾ ਸ੍ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਸਤ੍ਯਪਰੋ ਭਵੇਤ੍ ॥ 14 ॥
ਏਕਃ ਪਾਲਯਤੇ ਲੋਕਮੇਕਃ ਪਾਲਯਤੇ ਕੁਲਮ੍ ।
ਮਜ੍ਜਤ੍ਯੇਕੋ ਹਿ ਨਿਰਯ ਏਕ ਸ੍ਸ੍ਵਰ੍ਗੇ ਮਹੀਯਤੇ ॥ 15 ॥
ਸੋऽਹਂ ਪਿਤੁਰ੍ਨਿਯੋਗਂ ਤੁ ਕਿਮਰ੍ਥਂ ਨਾਨੁਪਾਲਯੇ ।
ਸਤ੍ਯਪ੍ਰਤਿਸ਼੍ਰਵ ਸ੍ਸਤ੍ਯਂ ਸਤ੍ਯੇਨ ਸਮਯੀਕृਤਃ ॥ 16 ॥
ਨੈਵ ਲੋਭਾਨ੍ਨ ਮੋਹਾਦ੍ਵਾ ਨ ਹ੍ਯਜ੍ਞਾਨਾਤ੍ਤਮੋऽਨ੍ਵਿਤਃ ।
ਸੇਤੁਂ ਸਤ੍ਯਸ੍ਯ ਭੇਤ੍ਸ੍ਯਾਮਿ ਗੁਰੋ ਸ੍ਸਤ੍ਯਪ੍ਰਤਿਸ਼੍ਰਵਃ ॥ 17 ॥
ਅਸਤ੍ਯਸਨ੍ਧਸ੍ਯ ਸਤਸ਼੍ਚਲਸ੍ਯਾਸ੍ਥਿਰਚੇਤਸਃ ।
ਨੈਵ ਦੇਵਾ ਨ ਪਿਤਰਃ ਪ੍ਰਤੀਚ੍ਛਨ੍ਤੀਤਿ ਨਃ ਸ਼੍ਰੁਤਮ੍ ॥ 18 ॥
ਪ੍ਰਤ੍ਯਗਾਤ੍ਮਮਿਮਂ ਧਰ੍ਮਂ ਸਤ੍ਯਂ ਪਸ਼੍ਯਾਮ੍ਯਹਂ ਸ੍ਵਯਮ੍ ।
ਭਾਰ ਸ੍ਸਤ੍ਪੁਰੁषਾਚੀਰ੍ਣਸ੍ਤਦਰ੍ਥਮਭਿਮਨ੍ਯਤੇ ॥ 19 ॥
ਕ੍षਾਤ੍ਰਂ ਧਰ੍ਮਮਹਨ੍ਤ੍ਯਕ੍ष੍ਯੇ ਹ੍ਯਧਰ੍ਮਂ ਧਰ੍ਮਸਂਹਿਤਮ੍ ।
ਕ੍षੁਦ੍ਰੈਰ੍ਨृਸ਼ਂਸੈਰ੍ਲੁਬ੍ਧੈਸ਼੍ਚ ਸੇਵਿਤਂ ਪਾਪਕਰ੍ਮਭਿਃ ॥ 20 ॥
ਕਾਯੇਨ ਕੁਰੁਤੇ ਪਾਪਂ ਮਨਸਾ ਸਮ੍ਪ੍ਰਧਾਰ੍ਯ ਤਤ੍ ।
ਅਨृਤਂ ਜਿਹ੍ਵਯਾ ਚਾਹ ਤ੍ਰਿਵਿਧਂ ਕਰ੍ਮਪਾਤਕਮ੍ ॥ 21 ॥
ਭੂਮਿਃ ਕੀਰ੍ਤਿਰ੍ਯਸ਼ੋ ਲਕ੍ष੍ਮੀਃ ਪੁਰੁषਂ ਪ੍ਰਾਰ੍ਥਯਨ੍ਤਿ ਹਿ ।
ਸਤ੍ਯਂ ਸਮਨੁਵਰ੍ਤਨੇ ਸਤ੍ਯਮੇਵ ਭਜੇਤ ਤਤਃ ॥ 22 ॥
ਸ਼੍ਰੇष੍ਠਂ ਹ੍ਯਨਾਰ੍ਯਮੇਵ ਸ੍ਯਾਦ੍ਯਦ੍ਭਵਾਨਵਧਾਰ੍ਯ ਮਾਮ੍ ।
ਆਹ ਯੁਕ੍ਤਿ ਕਰੈਰ੍ਵਾਕ੍ਯੈਰਿਦਂ ਭਦ੍ਰਂ ਕੁਰੁष੍ਵ ਹ ॥ 23 ॥
ਕਥਂ ਹ੍ਯਹਂ ਪ੍ਰਤਿਜ੍ਞਾਯ ਵਨਵਾਸਮਿਮਂ ਗੁਰੋਃ ।
ਭਰਤਸ੍ਯ ਕਰਿष੍ਯਾਮਿ ਵਚੋ ਹਿਤ੍ਵਾ ਗੁਰੋਰ੍ਵਚਃ ॥ 24 ॥
ਸ੍ਥਿਰਾ ਮਯਾ ਪ੍ਰਤਿਜ੍ਞਾਤਾ ਪ੍ਰਤਿਜ੍ਞਾ ਗੁਰੁਸਨ੍ਨਿਧੌ ।
ਪ੍ਰਹृष੍ਯਮਾਣਾ ਸਾ ਦੇਵੀ ਕੈਕੇਯੀ ਚਾਭਵਤ੍ਤਦਾ ॥ 25 ॥
ਵਨਵਾਸਂ ਵਸਨ੍ਨੇਵ ਸ਼ੁਚਿਰ੍ਨਿਯਤਭੋਜਨਃ ।
ਮੂਲਪੁष੍ਪਫਲੈਃ ਪੁਣ੍ਯੈਃ ਪਿਤ੍ਰੂਨ੍ ਦੇਵਾਂਸ਼੍ਚ ਤਰ੍ਪਯਨ੍ ॥ 26 ॥
ਸਨ੍ਤੁष੍ਟਪਞ੍ਚਵਰ੍ਗੋऽਹਂ ਲੋਕਯਾਤ੍ਰਾਂ ਪ੍ਰਵਰ੍ਤਯੇ ।
ਅਕੁਹ ਸ਼੍ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਧਾਨਸ੍ਸਨ੍ਕਾਰ੍ਯਾਕਾਰ੍ਯਵਿਚਕ੍षਣਃ ॥ 27 ॥
ਵਨਵਾਸਂ ਵਸਨ੍ਨੇਵਂ ਸ਼ੁਚਿਰ੍ਨਿਯਤਭੋਜਨਃ ।
ਮੂਲੈਃ ਪੁष੍ਪੈਃ ਫਲੈਃ ਪੁਣ੍ਯੈਃ ਪਿਤ੍ਰੂਨ੍ ਦੇਵਾਂਸ਼੍ਚ ਤਰ੍ਪਯਨ੍ ॥ 28 ॥
ਸਨ੍ਤੁष੍ਟਪਞ੍ਚਵਰ੍ਗੋऽਹਂ ਲੋਕਯਾਤ੍ਰਾਂ ਪ੍ਰਵਰ੍ਤਯੇ ।
ਅਕੁਹ ਸ਼੍ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਧਾਨਸ੍ਸਨ੍ਕਾਰ੍ਯਾਕਾਰ੍ਯਵਿਚਕ੍षਣਃ ॥ 29 ॥
ਕਰ੍ਮਭੂਮਿਮਾਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਂ ਕਰ੍ਮ ਯਚ੍ਛੁਭਮ੍ ।
ਅਗ੍ਨਿਰ੍ਵਾਯੁਸ਼੍ਚ ਸੋਮਸ਼੍ਚ ਕਰ੍ਮਣਾਂ ਫਲਭਾਗਿਨਃ ॥ 30 ॥
ਸ਼ਤਂ ਕ੍ਰਤੂਨਾਮਾਹृਤ੍ਯ ਦੇਵਰਾਟ੍ ਤ੍ਰਿਦਿਵਂ ਗਤਃ ।
ਤਪਾਂਸ੍ਯੁਗ੍ਰਾਣਿ ਚਾਸ੍ਥਾਯ ਦਿਵਂ ਯਾਤਾ ਮਹਰ੍षਯਃ ॥ 31 ॥
ਅਮृष੍ਯਮਾਣਃ ਪੁਨਰੁਗ੍ਰਤੇਜਾਃ ਨਿਸ਼ਮ੍ਯ ਤਂ ਨਾਸ੍ਤਿਕਵਾਕ੍ਯਹੇਤੁਮ੍ ।
ਅਥਾਬ੍ਰਵੀਤ੍ਤਂ ਨृਪਤੇਸ੍ਤਨੂਜੋ ਵਿਗਰ੍ਹਮਾਣੋ ਵਚਨਾਨਿ ਤਸ੍ਯ ॥ 32 ॥
ਸਤ੍ਯਂ ਚ ਧਰ੍ਮਂ ਚ ਪਰਾਕ੍ਰਮਂ ਚ ਭੂਤਾਨੁਕਮ੍ਪਾਂ ਪ੍ਰਿਯਵਾਦਿਤਾਂ ਚ ।
ਦ੍ਵਿਜਾਤਿਦੇਵਾਤਿਧਿਪੂਜਨਂ ਚ ਪਨ੍ਥਾਨਮਾਹੁਸ੍ਤ੍ਰਿਦਿਵਸ੍ਯ ਸਨ੍ਤਃ ॥ 33 ॥
ਤੇਨੈਵਮਾਜ੍ਞਾਯ ਯਥਾਵਦਰ੍ਥਮੇਕੋਦਯਂ ਸਮ੍ਪ੍ਰਤਿਪਦ੍ਯ ਵਿਪ੍ਰਾਃ ।
ਧਰ੍ਮਂ ਚਰਨ੍ਤ ਸ੍ਸਕਲਂ ਯਥਾਵਤ੍ਕਾਙ੍ਕ੍षਨ੍ਤਿ ਲੋਕਾਗਮਮਪ੍ਰਮਤ੍ਤਾਃ ॥ 34 ॥
ਨਿਨ੍ਦਾਮ੍ਯਹਂ ਕਰ੍ਮ ਕृਤਂ ਪਿਤੁਸ੍ਤਦ੍ਯਸ੍ਤ੍ਵਾਮਗृਹ੍ਣਾਦ੍ਵਿषਮਸ੍ਥਬੁਦ੍ਧਿਮ੍ ।
ਬੁਦ੍ਧ੍ਯਾऽਨਯੈਵਂਵਿਧਯਾ ਚਰਨ੍ਤਂ ਸੁਨਾਸ੍ਤਿਕਂ ਧਰ੍ਮਪਥਾਦਪੇਤਮ੍ ॥ 35 ॥
ਯਥਾ ਹਿ ਚੋਰਃ ਸ ਤਥਾ ਹਿ ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਤਥਾਗਤਂ ਨਾਸ੍ਤਿਕਮਤ੍ਰ ਵਿਦ੍ਧਿ ।
ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਧਿ ਯਃ ਸ਼ਙ੍ਕ੍ਯਤਮਃ ਪ੍ਰਜਾਨਾਂ ਨ ਨਾਸ੍ਤਿਕੇਨਾਭਿਮੁਖੋ ਬੁਧਃ ਸ੍ਯਾਤ੍ ॥ 36 ॥
ਤ੍ਵਤ੍ਤੋ ਜਨਾਃ ਪੂਰ੍ਵਤਰੇ ਦ੍ਵਿਜਾਚ੍ਸ਼੍ਰ ਸ਼ੁਭਾਨਿ ਕਰ੍ਮਾਣਿ ਬਹੂਨਿ ਚਕ੍ਰੁਃ ।
ਜਿਤ੍ਵਾ ਸਦੇਮਂ ਚ ਪਰਂ ਚ ਲੋਕਂ ਤਸ੍ਮਾਵ੍ਦਿਜਾ ਸ੍ਵਸ੍ਤਿ ਹੁਤਂ ਕृਤਂ ਚ ॥ 37 ॥
ਧਰ੍ਮੇ ਰਤਾਃ ਸਤ੍ਪੁਰੁषੈਃ ਸਮੇਤਾਸ੍ਤੇਜਸ੍ਵਿਨੋ ਦਾਨਗੁਣਪ੍ਰਧਾਨਾਃ ।
ਅਹਿਂਸਕਾ ਵੀਤਮਲਾਸ਼੍ਚ ਲੋਕੇ ਭਵਨ੍ਤਿ ਪੂਜ੍ਯਾ ਮੁਨਯਃ ਪ੍ਰਧਾਨਾਃ ॥ 38 ॥
ਇਤਿ ਬ੍ਰੁਵਨ੍ਤਂ ਵਚਨਂ ਸਰੋषਂ ਰਾਮਂ ਮਹਾਤ੍ਮਾਨਮਦੀਨਸਤ੍ਤ੍ਵਮ੍ ।
ਉਵਾਚ ਪਥ੍ਯਂ ਪੁਨਰਾਸ੍ਤਿਕਂ ਚ ਸਤ੍ਯਂ ਵਚਃ ਸਾਨੁਨਯਂ ਚ ਵਿਪ੍ਰਃ ॥ 39 ॥
ਨ ਨਾਸ੍ਤਿਕਾਨਾਂ ਵਚਨਂ ਬ੍ਰਵੀਮ੍ਯਹਂ ਨ ਨਾਸ੍ਤਿਕੋऽਹਂ ਨ ਚ ਨਾਸ੍ਤਿ ਕਿਞ੍ਚਨ ।
ਸਮੀਕ੍ष੍ਯ ਕਾਲਂ ਪੁਨਰਾਸ੍ਤਿਕੋऽਭਵਂ ਭਵੇਯ ਕਾਲੇ ਪੁਨਰੇਵ ਨਾਸ੍ਤਿਕਃ ॥ 40 ॥
ਨ ਚਾਪਿ ਕਾਲੋऽਯ ਮੁਪਾਗਤਸ਼੍ਸ਼ਨੈਰ੍ਯਥਾ ਮਯਾ ਨਾਸ੍ਤਿਕਵਾਗੁਦੀਰਿਤਾ ।
ਨਿਵਰ੍ਤਨਾਰ੍ਥਂ ਤਵ ਰਾਮ ਕਾਰਣਾਤ੍ ਪ੍ਰਸਾਦਨਾਰ੍ਥਂ ਚ ਮਯੈਤਦੀਰਿਤਮ੍ ॥ 41 ॥
ਇਤ੍ਯਾਰ੍षੇ ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਰਾਮਾਯਣੇ ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਆਦਿਕਾਵ੍ਯੇ ਅਯੋਧ੍ਯਾਕਾਣ੍ਡੇ ਨਵਾਧਿਕਸ਼ਤਤਮਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe ayodhyākāṇḍam |
atha navādhikaśatatamassargaḥ |
jābālestu vacaśśrutvā rāma ssatyātmanāṃ varaḥ |
uvāca parayā bhaktyā svabuddhyā cāvipannayā || 1 ||
bhavānme priyakāmārthaṃ vacanaṃ yadihoktavān |
akāryaṃ kāryasaṅkāśamapathyaṃ pathyasammatam || 2 ||
nirmaryādastu puruṣaḥ pāpācārasamanvitaḥ |
mānaṃ na labhate satsu bhinnacāritradarśanaḥ || 3 ||
kulīnamakulīnaṃ vā vīraṃ puruṣamāninam |
cāritrameva vyākhyāti śuciṃ vā yadi vā'śucim || 4 ||
anāryastvāryasaṅkāśa śśaucāddīnastāthā'śuciḥ |
lakṣaṇyavadalakṣaṇyo duśśīlaśśīlavāniva || 5 ||
adharmaṃ dharmaveśeṇa yadīmaṃ lokasaṅkuram |
abhipatsye śubhaṃ hitvā kriyāvidhivivarjitam || 6 ||
kaścetayānaḥ puruṣaḥ kāryākāryavicakṣaṇaḥ |
bahumaṃsyati māṃ loke durvṛttaṃ lokadūṣaṇam || 7 ||
kasya dāsyāmyahaṃ vṛttaṃ kena vā svargamāpnuyām |
ānayā vartamāno hi vṛttyā hīnapratijñayā || 8 ||
kāmavṛttastvayaṃ lokaḥ kṛtsna ssamupavartate |
yadvṛttā ssanti rājānastadvṛttā ssanti hi prajāḥ || 9 ||
satyamevānṛśaṃsaṃ ca rājavṛttaṃ sanātanam |
tasmātsatyātmakaṃ rājyaṃ satye lokaḥ pratiṣṭhitaḥ || 10 ||
ṛṣayaścaiva devāśca satyameva hi menire |
satyavādī hi loke'sminparamaṃ gacchati kṣayam || 11 ||
udvijante yathā sarpānnarādanṛtavādinaḥ |
dharma ssatyaṃ paro loke mūlaṃ svargasya cocyate || 12 ||
satyameveśvaro loke satyaṃ padmāśritā sadā |
satyamūlāni sarvāṇi satyānnāsti paraṃ padam || 13 ||
dattamiṣṭaṃ hutaṃ caiva taptāni ca tapāṃsi ca |
vedā ssatyapratiṣṭhānā stasmātsatyaparo bhavet || 14 ||
ekaḥ pālayate lokamekaḥ pālayate kulam |
majjatyeko hi niraya eka ssvarge mahīyate || 15 ||
so'haṃ piturniyogaṃ tu kimarthaṃ nānupālaye |
satyapratiśrava ssatyaṃ satyena samayīkṛtaḥ || 16 ||
naiva lobhānna mohādvā na hyajñānāttamo'nvitaḥ |
setuṃ satyasya bhetsyāmi guro ssatyapratiśravaḥ || 17 ||
asatyasandhasya sataścalasyāsthiracetasaḥ |
naiva devā na pitaraḥ pratīcchantīti naḥ śrutam || 18 ||
pratyagātmamimaṃ dharmaṃ satyaṃ paśyāmyahaṃ svayam |
bhāra ssatpuruṣācīrṇastadarthamabhimanyate || 19 ||
kṣātraṃ dharmamahantyakṣye hyadharmaṃ dharmasaṃhitam |
kṣudrairnṛśaṃsairlubdhaiśca sevitaṃ pāpakarmabhiḥ || 20 ||
kāyena kurute pāpaṃ manasā sampradhārya tat |
anṛtaṃ jihvayā cāha trividhaṃ karmapātakam || 21 ||
bhūmiḥ kīrtiryaśo lakṣmīḥ puruṣaṃ prārthayanti hi |
satyaṃ samanuvartane satyameva bhajeta tataḥ || 22 ||
śreṣṭhaṃ hyanāryameva syādyadbhavānavadhārya mām |
āha yukti karairvākyairidaṃ bhadraṃ kuruṣva ha || 23 ||
kathaṃ hyahaṃ pratijñāya vanavāsamimaṃ guroḥ |
bharatasya kariṣyāmi vaco hitvā gurorvacaḥ || 24 ||
sthirā mayā pratijñātā pratijñā gurusannidhau |
prahṛṣyamāṇā sā devī kaikeyī cābhavattadā || 25 ||
vanavāsaṃ vasanneva śucirniyatabhojanaḥ |
mūlapuṣpaphalaiḥ puṇyaiḥ pitrūn devāṃśca tarpayan || 26 ||
santuṣṭapañcavargo'haṃ lokayātrāṃ pravartaye |
akuha śśraddhadhānassankāryākāryavicakṣaṇaḥ || 27 ||
vanavāsaṃ vasannevaṃ śucirniyatabhojanaḥ |
mūlaiḥ puṣpaiḥ phalaiḥ puṇyaiḥ pitrūn devāṃśca tarpayan || 28 ||
santuṣṭapañcavargo'haṃ lokayātrāṃ pravartaye |
akuha śśraddhadhānassankāryākāryavicakṣaṇaḥ || 29 ||
karmabhūmimāṃ prāpya kartavyaṃ karma yacchubham |
agnirvāyuśca somaśca karmaṇāṃ phalabhāginaḥ || 30 ||
śataṃ kratūnāmāhṛtya devarāṭ tridivaṃ gataḥ |
tapāṃsyugrāṇi cāsthāya divaṃ yātā maharṣayaḥ || 31 ||
amṛṣyamāṇaḥ punarugratejāḥ niśamya taṃ nāstikavākyahetum |
athābravīttaṃ nṛpatestanūjo vigarhamāṇo vacanāni tasya || 32 ||
satyaṃ ca dharmaṃ ca parākramaṃ ca bhūtānukampāṃ priyavāditāṃ ca |
dvijātidevātidhipūjanaṃ ca panthānamāhustridivasya santaḥ || 33 ||
tenaivamājñāya yathāvadarthamekodayaṃ sampratipadya viprāḥ |
dharmaṃ caranta ssakalaṃ yathāvatkāṅkṣanti lokāgamamapramattāḥ || 34 ||
nindāmyahaṃ karma kṛtaṃ pitustadyastvāmagṛhṇādviṣamasthabuddhim |
buddhyā'nayaivaṃvidhayā carantaṃ sunāstikaṃ dharmapathādapetam || 35 ||
yathā hi coraḥ sa tathā hi buddhastathāgataṃ nāstikamatra viddhi |
tasmāddhi yaḥ śaṅkyatamaḥ prajānāṃ na nāstikenābhimukho budhaḥ syāt || 36 ||
tvatto janāḥ pūrvatare dvijācśra śubhāni karmāṇi bahūni cakruḥ |
jitvā sademaṃ ca paraṃ ca lokaṃ tasmāvdijā svasti hutaṃ kṛtaṃ ca || 37 ||
dharme ratāḥ satpuruṣaiḥ sametāstejasvino dānaguṇapradhānāḥ |
ahiṃsakā vītamalāśca loke bhavanti pūjyā munayaḥ pradhānāḥ || 38 ||
iti bruvantaṃ vacanaṃ saroṣaṃ rāmaṃ mahātmānamadīnasattvam |
uvāca pathyaṃ punarāstikaṃ ca satyaṃ vacaḥ sānunayaṃ ca vipraḥ || 39 ||
na nāstikānāṃ vacanaṃ bravīmyahaṃ na nāstiko'haṃ na ca nāsti kiñcana |
samīkṣya kālaṃ punarāstiko'bhavaṃ bhaveya kāle punareva nāstikaḥ || 40 ||
na cāpi kālo'ya mupāgataśśanairyathā mayā nāstikavāgudīritā |
nivartanārthaṃ tava rāma kāraṇāt prasādanārthaṃ ca mayaitadīritam || 41 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye ayodhyākāṇḍe navādhikaśatatamassargaḥ ||
InfoLyter.in — Sacred Vedic Knowledge Portal · Free forever