📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" → 2 A dialog opens → 3 Choose "Save as PDF" as printer → 4 Click Save
ॐ
1.72 ਬਾਲਕਾਣ੍ਡ - ਦ੍ਵਿਸਪ੍ਤਤਿਤਮ ਸਰ੍ਗਃ
1.72 Balakanda - Dvisaptatitama Sargah
Valmiki Gurmukhi
ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਰਾਮਾਯਣੇ ਬਾਲਕਾਣ੍ਡਮ੍ ।
ਅਥ ਦ੍ਵਿਸਪ੍ਤਤਿਤਮਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ।
ਤਮੁਕ੍ਤਵਨ੍ਤਂ ਵੈਦੇਹਂ ਵਿਸ਼੍ਵਾਮਿਤ੍ਰੋ ਮਹਾਮੁਨਿਃ ।
ਉਵਾਚ ਵਚਨਂ ਵੀਰਂ ਵਸਿष੍ਠਸਹਿਤੋ ਨृਪਮ੍ ॥ 1 ॥
ਅਚਿਨ੍ਤ੍ਯਾਨ੍ਯਪ੍ਰਮੇਯਾਨਿ ਕੁਲਾਨਿ ਨਰਪੁਙ੍ਗਵ ।
ਇਕ੍ष੍ਵਾਕੂਣਾਂ ਵਿਦੇਹਾਨਾਂ ਨੈषਾਂ ਤੁਲ੍ਯੋऽਸ੍ਤਿ ਕਸ਼੍ਚਨ ॥ 2 ॥
ਸਦृਸ਼ੋ ਧਰ੍ਮਸਮ੍ਬਨ੍ਧਃ ਸਦृਸ਼ੋ ਰੂਪਸਮ੍ਪਦਾ ।
ਰਾਮਲਕ੍ष੍ਮਣਯੋ ਰਾਜਨ੍ ਸੀਤਾ ਚੋਰ੍ਮਿਲਯਾ ਸਹ ॥ 3 ॥
ਵਕ੍ਤਵ੍ਯਂ ਚ ਨਰਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ਸ਼੍ਰੂਯਤਾਂ ਵਚਨਂ ਮਮ ।
ਭ੍ਰਾਤਾ ਯਵੀਯਾਨ੍ ਧਰ੍ਮਜ੍ਞ ਏष ਰਾਜਾ ਕੁਸ਼ਧ੍ਵਜਃ ॥ 4 ॥
ਅਸ੍ਯ ਧਰ੍ਮਾਤ੍ਮਨੋ ਰਾਜਨ੍ ਰੂਪੇਣਾਪ੍ਰਤਿਮਂ ਭੁਵਿ ।
ਸੁਤਾਦ੍ਵਯਂ ਨਰਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ਪਤ੍ਨ੍ਯਰ੍ਥਂ ਵਰਯਾਮਹੇ ॥ 5 ॥
ਭਰਤਸ੍ਯ ਕੁਮਾਰਸ੍ਯ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘ੍ਨਸ੍ਯ ਚ ਧੀਮਤਃ ।
ਵਰਯਾਮਸ੍ਸੁਤੇ ਰਾਜਨ੍ ਤਯੋਰਰ੍ਥੇ ਮਹਾਤ੍ਮਨੋਃ ॥ 6 ॥
ਪੁਤ੍ਰਾ ਦਸ਼ਰਥਸ੍ਯੇਮੇ ਰੂਪਯੌਵਨਸ਼ਾਲਿਨਃ ।
ਲੋਕਪਾਲੋਪਮਾਸ੍ਸਰ੍ਵੇ ਦੇਵਤੁਲ੍ਯਪਰਾਕ੍ਰਮਾਃ ॥ 7 ॥
ਉਭਯੋਰਪਿ ਰਾਜੇਨ੍ਦ੍ਰ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੇਨਾਨੁਬਧ੍ਯਤਾਮ੍ ।
ਇਕ੍ष੍ਵਾਕੋਃ ਕੁਲਮਵ੍ਯਗ੍ਰਂ ਭਵਤਃਪੁਣ੍ਯਕਰ੍ਮਣਃ ॥ 8 ॥
ਵਿਸ਼੍ਵਾਮਿਤ੍ਰਵਚ ਸ਼੍ਸ਼ृਤ੍ਵਾ ਵਸਿष੍ਠਸ੍ਯ ਮਤੇ ਤਦਾ ।
ਜਨਕਃ ਪ੍ਰਾਞ੍ਜਲਿਰ੍ਵਾਕ੍ਯਮੁਵਾਚ ਮੁਨਿਪੁਙ੍ਗਵੌ ॥ 9 ॥
ਕੁਲਂ ਧਨ੍ਯਮਿਦਂ ਮਨ੍ਯੇ ਯੇषਾਂ ਨੋ ਮੁਨਿਪੁਙ੍ਗਵੌ ।
ਸਦृਸ਼ਂ ਕੁਲਸਮ੍ਬਨ੍ਧਂ ਯਦਾਜ੍ਞਾਪਯਥਃ ਸ੍ਵਯਮ੍ ॥ 10 ॥
ਏਵਂ ਭਵਤੁ ਭਦ੍ਰਂ ਵਃ ਕੁਸ਼ਧ੍ਵਜਸੁਤੇ ਇਮੇ ।
ਪਤ੍ਨ੍ਯੌ ਭਜੇਤਾਂ ਸਹਿਤੌ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘ੍ਨਭਰਤਾਵੁਭੌ ॥ 11 ॥
ਏਕਾਹ੍ਨਾ ਰਾਜਪੁਤ੍ਰੀਣਾਂ ਚਤਸृਣਾਂ ਮਹਾਮੁਨੇ ।
ਪਾਣੀਨ੍ ਗृਹ੍ਣਨ੍ਤੁ ਚਤ੍ਵਾਰੋ ਰਾਜਪੁਤ੍ਰਾ ਮਹਾਬਲਾਃ ॥ 12 ॥
ਉਤ੍ਤਰੇ ਦਿਵਸੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ ਫਲ੍ਗੁਨੀਭ੍ਯਾਂ ਮਨੀषਿਣਃ ।
ਵੈਵਾਹਿਕਂ ਪ੍ਰਸ਼ਂਸਨ੍ਤਿ ਭਗੋ ਯਤ੍ਰ ਪ੍ਰਜਾਪਤਿਃ ॥ 13 ॥
ਏਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਵਚਸ੍ਸੌਮ੍ਯਂ ਪ੍ਰਤ੍ਯੁਤ੍ਥਾਯ ਕृਤਾਞ੍ਜਲਿਃ ।
ਉਭੌ ਮੁਨਿਵਰੌ ਰਾਜਾ ਜਨਕੋ ਵਾਕ੍ਯਮਬ੍ਰਵੀਤ੍ ॥ 14 ॥
ਪਰੋ ਧਰ੍ਮਃ ਕृਤੋ ਮਹ੍ਯਂ ਸ਼ਿष੍ਯੋऽਸ੍ਮਿਭਵਤੋ ਸਦਾ ।
ਇਮਾਨ੍ਯਾਸਨਮੁਖ੍ਯਾਨਿ ਆਸਾਤਾਂ ਮੁਨਿਪੁਙ੍ਗਵੌ ॥ 15 ॥
ਯਥਾ ਦਸ਼ਰਥਸ੍ਯੇਯਂ ਤਥਾऽਯੋਧ੍ਯਾ ਪੁਰੀ ਮਮ ।
ਪ੍ਰਭੁਤ੍ਵੇ ਨਾਸ੍ਤਿ ਸਨ੍ਦੇਹੋ ਯਥਾਰ੍ਹਂ ਕਰ੍ਤੁਮਰ੍ਹਥ ॥ 16 ॥
ਤਥਾ ਬ੍ਰੁਵਤਿ ਵੈਦੇਹੇ ਜਨਕੇ ਰਘੁਨਨ੍ਦਨਃ ।
ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥੋ ਹृष੍ਟਃ ਪ੍ਰਤ੍ਯੁਵਾਚ ਮਹੀਪਤਿਮ੍ ॥ 17 ॥
ਯੁਵਾਮਸਙ੍ਖ੍ਯੇਯਗੁਣੌ ਭ੍ਰਾਤਰੌ ਮਿਥਿਲੇਸ਼੍ਵਰੌ ।
ऋषਯੋ ਰਾਜਸਙ੍ਘਾਸ਼੍ਚ ਭਵਦ੍ਭ੍ਯਾਮਭਿਪੂਜਿਤਾਃ ॥ 18 ॥
ਸ੍ਵਸ੍ਤਿ ਪ੍ਰਾਪ੍ਨੁਹਿ ਭਦ੍ਰਂ ਤੇ ਗਮਿष੍ਯਾਮਿ ਸ੍ਵਮਾਲਯਮ੍ ।
ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਕਰ੍ਮਾਣਿ ਸਰ੍ਵਾਣਿ ਵਿਧਾਸ੍ਯਾਮੀਤਿ ਚਾਬ੍ਰਵੀਤ੍ ॥ 19 ॥
ਤਮਾਪृष੍ਟ੍ਵਾ ਨਰਪਤਿਂ ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥਸ੍ਤਦਾ ।
ਮੁਨੀਨ੍ਦ੍ਰੌ ਤੌ ਪੁਰਸ੍ਕृਤ੍ਯ ਜਗਾਮਾਸ਼ੁ ਮਹਾਯਸ਼ਾਃ ॥ 20 ॥
ਸ ਗਤ੍ਵਾ ਨਿਲਯਂ ਰਾਜਾ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਵਿਧਾਨਤਃ ।
ਪ੍ਰਭਾਤੇ ਕਾਲ੍ਯਮੁਤ੍ਥਾਯ ਚਕ੍ਰੇ ਗੋਦਾਨਮੁਤ੍ਤਮਮ੍ ॥ 21 ॥
ਗਵਾਂ ਸ਼ਤਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੇਭ੍ਯੋ ਨਰਾਧਿਪਃ ।
ਏਕੈਕਸ਼ੋ ਦਦੌ ਰਾਜਾ ਪੁਤ੍ਰਾਨੁਦ੍ਦਿਸ਼੍ਯ ਧਰ੍ਮਤਃ ॥ 22 ॥
ਸੁਵਰ੍ਣਸ਼੍ਰੁਙ੍ਗਾ ਸ੍ਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾ ਸ੍ਸਵਤ੍ਸਾਃ ਕਾਂਸ੍ਯਦੋਹਨਾਃ ।
ਗਵਾਂ ਸ਼ਤਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਚਤ੍ਵਾਰਿ ਪੁਰੁषਰ੍षਭਃ ॥ 23 ॥
ਵਿਤ੍ਤਮਨ੍ਯਚ੍ਚ ਸੁਬਹੁਦ੍ਵਿਜੇਭ੍ਯੋ ਰਘੁਨਨ੍ਦਨਃ ।
ਦਦੌ ਗੋਦਾਨਮੁਦ੍ਦਿਸ਼੍ਯ ਪੁਤ੍ਰਾਣਾਂ ਪੁਤ੍ਰਵਤ੍ਸਲਃ ॥ 24 ॥
ਸ ਸੁਤੈਃ ਕृਤਗੋਦਾਨੈਰ੍ਵृਤਸ੍ਤੁ ਨृਪਤਿਸ੍ਤਦਾ ।
ਲੋਕਪਾਲੈਰਿਵਾਭਾਤਿ ਵृਤਃ ਸ੍ਸੌਮ੍ਯਃ ਪ੍ਰਜਾਪਤਿਃ ॥ 25 ॥
ਇਤ੍ਯਾਰ੍षੇ ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਰਾਮਾਯਣੇ ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਆਦਿਕਾਵ੍ਯੇ ਬਾਲਕਾਣ੍ਡੇ ਦ੍ਵਿਸਪ੍ਤਤਿਤਮਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe bālakāṇḍam |
atha dvisaptatitamassargaḥ |
tamuktavantaṃ vaidehaṃ viśvāmitro mahāmuniḥ |
uvāca vacanaṃ vīraṃ vasiṣṭhasahito nṛpam || 1 ||
acintyānyaprameyāni kulāni narapuṅgava |
ikṣvākūṇāṃ videhānāṃ naiṣāṃ tulyo'sti kaścana || 2 ||
sadṛśo dharmasambandhaḥ sadṛśo rūpasampadā |
rāmalakṣmaṇayo rājan sītā cormilayā saha || 3 ||
vaktavyaṃ ca naraśreṣṭha śrūyatāṃ vacanaṃ mama |
bhrātā yavīyān dharmajña eṣa rājā kuśadhvajaḥ || 4 ||
asya dharmātmano rājan rūpeṇāpratimaṃ bhuvi |
sutādvayaṃ naraśreṣṭha patnyarthaṃ varayāmahe || 5 ||
bharatasya kumārasya śatrughnasya ca dhīmataḥ |
varayāmassute rājan tayorarthe mahātmanoḥ || 6 ||
putrā daśarathasyeme rūpayauvanaśālinaḥ |
lokapālopamāssarve devatulyaparākramāḥ || 7 ||
ubhayorapi rājendra sambandhenānubadhyatām |
ikṣvākoḥ kulamavyagraṃ bhavataḥpuṇyakarmaṇaḥ || 8 ||
viśvāmitravaca śśṛtvā vasiṣṭhasya mate tadā |
janakaḥ prāñjalirvākyamuvāca munipuṅgavau || 9 ||
kulaṃ dhanyamidaṃ manye yeṣāṃ no munipuṅgavau |
sadṛśaṃ kulasambandhaṃ yadājñāpayathaḥ svayam || 10 ||
evaṃ bhavatu bhadraṃ vaḥ kuśadhvajasute ime |
patnyau bhajetāṃ sahitau śatrughnabharatāvubhau || 11 ||
ekāhnā rājaputrīṇāṃ catasṛṇāṃ mahāmune |
pāṇīn gṛhṇantu catvāro rājaputrā mahābalāḥ || 12 ||
uttare divase brahman phalgunībhyāṃ manīṣiṇaḥ |
vaivāhikaṃ praśaṃsanti bhago yatra prajāpatiḥ || 13 ||
evamuktvā vacassaumyaṃ pratyutthāya kṛtāñjaliḥ |
ubhau munivarau rājā janako vākyamabravīt || 14 ||
paro dharmaḥ kṛto mahyaṃ śiṣyo'smibhavato sadā |
imānyāsanamukhyāni āsātāṃ munipuṅgavau || 15 ||
yathā daśarathasyeyaṃ tathā'yodhyā purī mama |
prabhutve nāsti sandeho yathārhaṃ kartumarhatha || 16 ||
tathā bruvati vaidehe janake raghunandanaḥ |
rājā daśaratho hṛṣṭaḥ pratyuvāca mahīpatim || 17 ||
yuvāmasaṅkhyeyaguṇau bhrātarau mithileśvarau |
ṛṣayo rājasaṅghāśca bhavadbhyāmabhipūjitāḥ || 18 ||
svasti prāpnuhi bhadraṃ te gamiṣyāmi svamālayam |
śrāddhakarmāṇi sarvāṇi vidhāsyāmīti cābravīt || 19 ||
tamāpṛṣṭvā narapatiṃ rājā daśarathastadā |
munīndrau tau puraskṛtya jagāmāśu mahāyaśāḥ || 20 ||
sa gatvā nilayaṃ rājā śrāddhaṃ kṛtvā vidhānataḥ |
prabhāte kālyamutthāya cakre godānamuttamam || 21 ||
gavāṃ śatasahasrāṇi brāhmaṇebhyo narādhipaḥ |
ekaikaśo dadau rājā putrānuddiśya dharmataḥ || 22 ||
suvarṇaśruṅgā ssampannā ssavatsāḥ kāṃsyadohanāḥ |
gavāṃ śatasahasrāṇi catvāri puruṣarṣabhaḥ || 23 ||
vittamanyacca subahudvijebhyo raghunandanaḥ |
dadau godānamuddiśya putrāṇāṃ putravatsalaḥ || 24 ||
sa sutaiḥ kṛtagodānairvṛtastu nṛpatistadā |
lokapālairivābhāti vṛtaḥ ssaumyaḥ prajāpatiḥ || 25 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye bālakāṇḍe dvisaptatitamassargaḥ ||
InfoLyter.in — Sacred Vedic Knowledge Portal · Free forever