📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" → 2 A dialog opens → 3 Choose "Save as PDF" as printer → 4 Click Save
ॐ
1.66 ਬਾਲਕਾਣ੍ਡ - षਟ੍षष੍ਟਿਤਮ ਸਰ੍ਗਃ
1.66 Balakanda - Shatshashtitama Sargah
Valmiki Gurmukhi
ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਰਾਮਾਯਣੇ ਬਾਲਕਾਣ੍ਡਮ੍ ।
ਅਥ षਟ੍षष੍ਟਿਤਮਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ।
ਤਤਃ ਪ੍ਰਭਾਤੇ ਵਿਮਲੇ ਕृਤਕਰ੍ਮਾ ਨਰਾਧਿਪਃ ।
ਵਿਸ਼੍ਵਾਮਿਤ੍ਰਂ ਮਹਾਤ੍ਮਾਨਂ ਆਜੁਹਾਵ ਸਰਾਘਵਮ੍ ॥ 1 ॥
ਤਮਰ੍ਚਯਿਤ੍ਵਾ ਧਰ੍ਮਾਤ੍ਮਾ ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਦृष੍ਟੇਨ ਕਰ੍ਮਣਾ ।
ਰਾਘਵੌ ਚ ਮਹਾਤ੍ਮਾਨੌ ਤਦਾ ਵਾਕ੍ਯਮੁਵਾਚ ਹ ॥ 2 ॥
ਭਗਵਨ੍ ਸ੍ਵਾਗਤਂ ਤੇऽਸ੍ਤੁ ਕਿਂ ਕਰੋਮਿ ਤਵਾਨਘ ।
ਭਵਾਨਾਜ੍ਞਾਪਯਤੁ ਮਾਮਾਜ੍ਞਾਪ੍ਯੋ ਭਵਤਾ ਹ੍ਯਹਮ੍ ॥ 3 ॥
ਏਵਮੁਕ੍ਤਸ੍ਸ ਧਰ੍ਮਾਤ੍ਮਾ ਜਨਕੇਨ ਮਹਾਤ੍ਮਨਾ ।
ਪ੍ਰਤ੍ਯੁਵਾਚ ਮੁਨਿਰ੍ਵੀਰਂ ਵਾਕ੍ਯਂ ਵਾਕ੍ਯਵਿਸ਼ਾਰਦਃ ॥ 4 ॥
ਪੁਤ੍ਰੌ ਦਸ਼ਰਥਸ੍ਯੇਮੌ ਕ੍षਤ੍ਰਿਯੌ ਲੋਕਵਿਸ਼੍ਰੁਤੌ ।
ਦ੍ਰੁष੍ਟੁਕਾਮੌ ਧਨੁ ਸ਼੍ਸ਼੍ਰੇष੍ਠਂ ਯਦੇਤਤ੍ਵਯਿ ਤਿष੍ਠਤਿ ॥ 5 ॥
ਏਤਦ੍ਦਰ੍ਸ਼ਯ ਭਦ੍ਰਂ ਤੇ ਕृਤਕਾਮੌ ਨृਪਾਤ੍ਮਜੌ ।
ਦਰ੍ਸ਼ਨਾਦਸ੍ਯ ਧਨੁषੋ ਯਥੇष੍ਟਂ ਪ੍ਰਤਿਯਾਸ੍ਯਤਃ ॥ 6 ॥
ਏਵਮੁਕ੍ਤਸ੍ਤੁ ਜਨਕਃ ਪ੍ਰਤ੍ਯੁਵਾਚ ਮਹਾਮੁਨਿਮ੍ ।
ਸ਼੍ਰੂਯਤਾਮਸ੍ਯ ਧਨੁषੋ ਯਦਰ੍ਥਮਿਹ ਤਿष੍ਠਤਿ ॥ 7 ॥
ਦੇਵਰਾਤ ਇਤਿ ਖ੍ਯਾਤੋ ਨਿਮੇष੍षष੍ਠੋ ਮਹੀਪਤਿਃ ।
ਨ੍ਯਾਸੋऽਯਂ ਤਸ੍ਯ ਭਗਵਨ੍ ਹਸ੍ਤੇ ਦਤ੍ਤੋ ਮਹਾਤ੍ਮਨਾ ॥ 8 ॥
ਦਕ੍षਯਜ੍ਞਵਧੇ ਪੂਰ੍ਵਂ ਧਨੁਰਾਯਮ੍ਯ ਵੀਰ੍ਯਵਾਨ੍ ।
ਰੁਦ੍ਰਸ੍ਤੁ ਤ੍ਰਿਦਸ਼ਾਨ੍ ਰੋषਾਤ੍ਸਲੀਲਮਿਦਮਬ੍ਰਵੀਤ੍ ॥ 9 ॥
ਯਸ੍ਮਾਦ੍ਭਾਗਾਰ੍ਥਿਨੋ ਭਾਗਾਨ੍ਨਾਕਲ੍ਪਯਤ ਮੇ ਸੁਰਾਃ ।
ਵਰਾਙ੍ਗਾਣਿ ਮਹਾਰ੍ਹਾਣਿ ਧਨੁषਾ ਸ਼ਾਤਯਾਮਿ ਵਃ ॥ 10 ॥
ਤਤੋ ਵਿਮਨਸਸ੍ਸਰ੍ਵੇ ਦੇਵਾ ਵੈ ਮੁਨਿਪੁਙ੍ਗਵ ।
ਪ੍ਰਸਾਦਯਨ੍ਤਿ ਦੇਵੇਸ਼ਂ ਤੇषਾਂ ਪ੍ਰੀਤੋऽਭਵਦ੍ਭਵਃ ॥ 11 ॥
ਪ੍ਰੀਤਿਯੁਕ੍ਤਸ੍ਸ ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਦਦੌ ਤੇषਾਂ ਮਹਾਤ੍ਮਨਾਮ੍ ।
ਤਦੇਤਦ੍ਦੇਵਦੇਵਸ੍ਯ ਧਨੂਰਤ੍ਨਂ ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ ।
ਨ੍ਯਾਸਭੂਤਂ ਤਦਾ ਨ੍ਯਸ੍ਤਮਸ੍ਮਾਕਂ ਪੂਰ੍ਵ ਕੇ ਵਿਭੋ ॥ 12 ॥
ਅਥ ਮੇ ਕृषਤਃ ਕ੍षੇਤ੍ਰਂ ਲਾਙ੍ਗੂਲਾਦੁਤ੍ਥਿਤਾ ਮਯਾ ।
ਕ੍षੇਤ੍ਰਂ ਸ਼ੋਧਯਤਾ ਲਬ੍ਧਾ ਨਾਮ੍ਨਾ ਸੀਤੇਤਿ ਵਿਸ਼੍ਰੁਤਾ ॥ 13 ॥
ਭੂਤਲਾਦੁਤ੍ਥਿਤਾ ਸਾ ਤੁ ਵ੍ਯਵਰ੍ਧਤ ਮਮਾਤ੍ਮਜਾ ।
ਵੀਰ੍ਯਸ਼ੁਲ੍ਕੇਤਿ ਮੇ ਕਨ੍ਯਾ ਸ੍ਥਾਪਿਤੇਯਮਯੋਨਿਜਾ ॥ 14 ॥
ਭੂਤਲਾਦੁਤ੍ਥਿਤਾਂ ਤਾਂ ਤੁ ਵਰ੍ਧਮਾਨਾਂ ਮਮਾਤ੍ਮਜਾਮ੍ ।
ਵਰਯਾਮਾਸੁਰਾਗਮ੍ਯ ਰਾਜਾਨੋ ਮੁਨਿਪੁਙ੍ਗਵ ॥ 15 ॥
ਤੇषਾਂ ਵਰਯਤਾਂ ਕਨ੍ਯਾਂ ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਪृਥਿਵੀਕ੍षਿਤਾਮ੍ ।
ਵੀਰ੍ਯਸ਼ੁਲ੍ਕੇਤਿ ਭਗਵਨ੍ ਨ ਦਦਾਮਿ ਸੁਤਾਮਹਮ੍ ॥ 16 ॥
ਤਤਸ੍ਸਰ੍ਵੇ ਨृਪਤਯ ਸ੍ਸਮੇਤ੍ਯ ਮੁਨਿਪੁਙ੍ਗਵ ।
ਮਿਥਿਲਾਮਭ੍ਯੁਪਾਗਮ੍ਯ ਵੀਰ੍ਯਜਿਜ੍ਞਾਸਵਸ੍ਤਦਾ ॥ 17 ॥
ਤੇषਾਂ ਜਿਜ੍ਞਾਸਮਾਨਾਨਾਂ ਵੀਰ੍ਯਂ ਧਨੁਰੁਪਾਹृਤਮ੍ ।
ਨ ਸ਼ੇਕੁਰ੍ਗ੍ਰਹਣੇ ਤਸ੍ਯ ਧਨੁषਸ੍ਤੋਲਨੇऽਪਿ ਵਾ ॥ 18 ॥
ਤੇषਾਂ ਵੀਰ੍ਯਵਤਾਂ ਵੀਰ੍ਯਮਲ੍ਪਂ ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਮਹਾਮੁਨੇ ।
ਪ੍ਰਤ੍ਯਾਖ੍ਯਾਤਾ ਨृਪਤਯਸ੍ਤਨ੍ਨਿਬੋਧ ਤਪੋਧਨ ॥ 19 ॥
ਤਤਃ ਪਰਮਕੋਪੇਨ ਰਾਜਾਨੋ ਨृਪਪੁਙ੍ਗਵ ।
ਨ੍ਯਰੁਨ੍ਧਨ੍ਮਿਥਿਲਾਂ ਸਰ੍ਵੇ ਵੀਰ੍ਯਸਨ੍ਦੇਹਮਾਗਤਾਃ ॥ 20 ॥
ਆਤ੍ਮਾਨਮਵਧੂਤਂ ਤੇ ਵਿਜ੍ਞਾਯ ਨृਪਪੁਙ੍ਗਵਾਃ ।
ਰੋषੇਣ ਮਹਤਾऽऽਵਿष੍ਟਾਃ ਪੀਡਯਨ੍ਮਿਥਿਲਾਂ ਪੁਰੀਮ੍ ॥ 21 ॥
ਤਤਸ੍ਸਂਵਤ੍ਸਰੇ ਪੂਰ੍ਣੇ ਕ੍षਯਂ ਯਾਤਾਨਿ ਸਰ੍ਵਸ਼ਃ ।
ਸਾਧਨਾਨਿ ਮੁਨਿਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ਤਤੋऽਹਂ ਭृਸ਼ਦੁਃਖਿਤਃ ॥ 22 ॥
ਤਤੋ ਦੇਵਗਣਾਨ੍ ਸਰ੍ਵਾਨ੍ ਤਪਸਾऽਹਂ ਪ੍ਰਸਾਦਯਮ੍ ।
ਦਦੁਸ਼੍ਚ ਪਰਮਪ੍ਰੀਤਾ ਸ਼੍ਚਤੁਰਙ੍ਗਬਲਂ ਸੁਰਾਃ ॥ 23 ॥
ਤਤੋ ਭਗ੍ਨਾ ਨृਪਤਯੋ ਹਨ੍ਯਮਾਨਾ ਦਿਸ਼ੋ ਯਯੁਃ ।
ਅਵੀਰ੍ਯਾ ਵੀਰ੍ਯਸਨ੍ਦਿਗ੍ਧਾ ਸ੍ਸਾਮਾਤ੍ਯਾਃ ਪਾਪਕਰ੍ਮਣਃ ॥ 24 ॥
ਤਦੇਤਨ੍ਮੁਨਿਸ਼ਾਰ੍ਦੂਲ ਧਨੁਃ ਪਰਮਭਾਸ੍ਵਰਮ੍ ।
ਰਾਮਲਕ੍ष੍ਮਣਯੋਸ਼੍ਚਾਪਿ ਦਰ੍ਸ਼ਯਿष੍ਯਾਮਿ ਸੁਵ੍ਰਤ ॥ 25 ॥
ਯਦ੍ਯਸ੍ਯ ਧਨੁषੋ ਰਾਮਃ ਕੁਰ੍ਯਾਦਾਰੋਪਣਂ ਮੁਨੇ ।
ਸੁਤਾਮਯੋਨਿਜਾਂ ਸੀਤਾਂ ਦਦ੍ਯਾਂ ਦਾਸ਼ਰਥੇਰਹਮ੍ ॥ 26 ॥
ਇਤ੍ਯਾਰ੍षੇ ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਰਾਮਾਯਣੇ ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਆਦਿਕਾਵ੍ਯੇ ਬਾਲਕਾਣ੍ਡੇ षਟ੍षष੍ਟਿਤਮਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe bālakāṇḍam |
atha ṣaṭṣaṣṭitamassargaḥ |
tataḥ prabhāte vimale kṛtakarmā narādhipaḥ |
viśvāmitraṃ mahātmānaṃ ājuhāva sarāghavam || 1 ||
tamarcayitvā dharmātmā śāstradṛṣṭena karmaṇā |
rāghavau ca mahātmānau tadā vākyamuvāca ha || 2 ||
bhagavan svāgataṃ te'stu kiṃ karomi tavānagha |
bhavānājñāpayatu māmājñāpyo bhavatā hyaham || 3 ||
evamuktassa dharmātmā janakena mahātmanā |
pratyuvāca munirvīraṃ vākyaṃ vākyaviśāradaḥ || 4 ||
putrau daśarathasyemau kṣatriyau lokaviśrutau |
druṣṭukāmau dhanu śśreṣṭhaṃ yadetatvayi tiṣṭhati || 5 ||
etaddarśaya bhadraṃ te kṛtakāmau nṛpātmajau |
darśanādasya dhanuṣo yatheṣṭaṃ pratiyāsyataḥ || 6 ||
evamuktastu janakaḥ pratyuvāca mahāmunim |
śrūyatāmasya dhanuṣo yadarthamiha tiṣṭhati || 7 ||
devarāta iti khyāto nimeṣṣaṣṭho mahīpatiḥ |
nyāso'yaṃ tasya bhagavan haste datto mahātmanā || 8 ||
dakṣayajñavadhe pūrvaṃ dhanurāyamya vīryavān |
rudrastu tridaśān roṣātsalīlamidamabravīt || 9 ||
yasmādbhāgārthino bhāgānnākalpayata me surāḥ |
varāṅgāṇi mahārhāṇi dhanuṣā śātayāmi vaḥ || 10 ||
tato vimanasassarve devā vai munipuṅgava |
prasādayanti deveśaṃ teṣāṃ prīto'bhavadbhavaḥ || 11 ||
prītiyuktassa sarveṣāṃ dadau teṣāṃ mahātmanām |
tadetaddevadevasya dhanūratnaṃ mahātmanaḥ |
nyāsabhūtaṃ tadā nyastamasmākaṃ pūrva ke vibho || 12 ||
atha me kṛṣataḥ kṣetraṃ lāṅgūlādutthitā mayā |
kṣetraṃ śodhayatā labdhā nāmnā sīteti viśrutā || 13 ||
bhūtalādutthitā sā tu vyavardhata mamātmajā |
vīryaśulketi me kanyā sthāpiteyamayonijā || 14 ||
bhūtalādutthitāṃ tāṃ tu vardhamānāṃ mamātmajām |
varayāmāsurāgamya rājāno munipuṅgava || 15 ||
teṣāṃ varayatāṃ kanyāṃ sarveṣāṃ pṛthivīkṣitām |
vīryaśulketi bhagavan na dadāmi sutāmaham || 16 ||
tatassarve nṛpataya ssametya munipuṅgava |
mithilāmabhyupāgamya vīryajijñāsavastadā || 17 ||
teṣāṃ jijñāsamānānāṃ vīryaṃ dhanurupāhṛtam |
na śekurgrahaṇe tasya dhanuṣastolane'pi vā || 18 ||
teṣāṃ vīryavatāṃ vīryamalpaṃ jñātvā mahāmune |
pratyākhyātā nṛpatayastannibodha tapodhana || 19 ||
tataḥ paramakopena rājāno nṛpapuṅgava |
nyarundhanmithilāṃ sarve vīryasandehamāgatāḥ || 20 ||
ātmānamavadhūtaṃ te vijñāya nṛpapuṅgavāḥ |
roṣeṇa mahatā''viṣṭāḥ pīḍayanmithilāṃ purīm || 21 ||
tatassaṃvatsare pūrṇe kṣayaṃ yātāni sarvaśaḥ |
sādhanāni muniśreṣṭha tato'haṃ bhṛśaduḥkhitaḥ || 22 ||
tato devagaṇān sarvān tapasā'haṃ prasādayam |
daduśca paramaprītā ścaturaṅgabalaṃ surāḥ || 23 ||
tato bhagnā nṛpatayo hanyamānā diśo yayuḥ |
avīryā vīryasandigdhā ssāmātyāḥ pāpakarmaṇaḥ || 24 ||
tadetanmuniśārdūla dhanuḥ paramabhāsvaram |
rāmalakṣmaṇayoścāpi darśayiṣyāmi suvrata || 25 ||
yadyasya dhanuṣo rāmaḥ kuryādāropaṇaṃ mune |
sutāmayonijāṃ sītāṃ dadyāṃ dāśaratheraham || 26 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye bālakāṇḍe ṣaṭṣaṣṭitamassargaḥ ||
InfoLyter.in — Sacred Vedic Knowledge Portal · Free forever