📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" → 2 A dialog opens → 3 Choose "Save as PDF" as printer → 4 Click Save
ॐ
1.55 ਬਾਲਕਾਣ੍ਡ - ਪਞ੍ਚਪਞ੍ਚਾਸ਼ ਸਰ੍ਗਃ
1.55 Balakanda - Panchapanchasha Sargah
Valmiki Gurmukhi
ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਰਾਮਾਯਣੇ ਬਾਲਕਾਣ੍ਡਮ੍ ।
ਅਥ ਪਞ੍ਚਪਞ੍ਚਾਸ਼ਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ।
ਤਤਸ੍ਤਾਨਾਕੁਲਾਨ੍ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਵਿਸ਼੍ਵਾਮਿਤ੍ਰਾਸ੍ਤ੍ਰਮੋਹਿਤਾਨ੍ ।
ਵਸਿष੍ਠਸ਼੍ਚੋਦਯਾਮਾਸ ਕਾਮਧੁਕ੍ ਸृਜ ਯੋਗਤਃ ॥ 1 ॥
ਤਸ੍ਯਾਹੁਮ੍ਭਾਰਵਾਜ੍ਜਾਤਾਃ ਕਾਮ੍ਭੋਜਾ ਰਵਿਸਨ੍ਨਿਭਾਃ ।
ਊਧਸਸ੍ਤ੍ਵਥ ਸਞ੍ਜਾਤਾਃ ਪਪ੍ਲਵਾਸ਼੍ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਪਾਣਯਃ ॥ 2 ॥
ਯੋਨਿਦੇਸ਼ਾਚ੍ਚ ਯਵਨਾਸ਼੍ਸ਼ਕृਦ੍ਦੇਸ਼ਾਚ੍ਛਕਾ ਸ੍ਤਥਾ ।
ਰੋਮਕੂਪੇषੁ ਚ ਮ੍ਲੇਚ੍ਛਾ ਹਾਰੀਤਾਸ੍ਸਕਿਰਾਤਕਾਃ ॥ 3 ॥
ਤੈਸ੍ਤੈਰ੍ਨਿषੂਦਿਤਂ ਸਰ੍ਵਂ ਵਿਸ਼੍ਵਾਮਿਤ੍ਰਸ੍ਯ ਤਤ੍ਕ੍षਣਾਤ੍ ।
ਸਪਦਾਤਿਗਜਂ ਸਾਸ਼੍ਵਂ ਸਰਥਂ ਰਘੁਨਨ੍ਦਨ ॥ 4 ॥
ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਨਿषੂਦਿਤਂ ਸੈਨ੍ਯਂ ਵਸਿष੍ਠੇਨ ਮਹਾਤ੍ਮਨਾ ।
ਵਿਸ਼੍ਵਾਮਿਤ੍ਰਸੁਤਾਨਾਂ ਚ ਸ਼ਤਂ ਨਾਨਾਵਿਧਾਯੁਧਮ੍ ॥ 5 ॥
ਅਭ੍ਯਧਾਵਤ੍ਸੁਸਙ੍ਕृਦ੍ਧਂ ਵਸਿष੍ਠਂ ਜਪਤਾਂ ਵਰਮ੍ ।
ਹੁਙ੍ਕਾਰੇਣੈਵ ਤਾਨ੍ ਸਰ੍ਵਾਨ੍ ਦਦਾਹ ਭਗਵਾਨ੍ ऋषਿਃ ॥ 6 ॥
ਤੇ ਸਾਸ਼੍ਵਰਥਪਾਦਾਤਾ ਵਸਿष੍ਠੇਨ ਮਹਾਤ੍ਮਨਾ ।
ਭਸ੍ਮੀਕृਤਾ ਮੁਹੂਰ੍ਤੇਨ ਵਿਸ਼੍ਵਾਮਿਤ੍ਰਸੁਤਾ ਸ੍ਤਦਾ ॥ 7 ॥
ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਵਿਨਾਸ਼ਿਤਾਨ੍ ਪੁਤ੍ਰਾਨ੍ ਬਲਂ ਚ ਸੁਮਹਾਯਸ਼ਾਃ ।
ਸਵ੍ਰੀਡਸ਼੍ਚਿਨ੍ਤਯਾऽਵਿष੍ਟੋ ਵਿਸ਼੍ਵਾਮਿਤ੍ਰੋऽਭਵਤ੍ਤਦਾ ॥ 8 ॥
ਸਮੁਦ੍ਰ ਇਵ ਨਿਰ੍ਵੇਗੋ ਭਗ੍ਨਦਂष੍ਟ੍ਰ ਇਵੋਰਗਃ ।
ਉਪਰਕ੍ਤ ਇਵਾਦਿਤ੍ਯਸ੍ਸਦ੍ਯੋ ਨਿष੍ਪ੍ਰਭਤਾਂ ਗਤਃ ॥ 9 ॥
ਹਤਪੁਤ੍ਰਬਲੋ ਦੀਨੋ ਲੂਨਪਕ੍ष ਇਵ ਦ੍ਵਿਜਃ ।
ਹਤਦਰ੍ਪੋ ਹਤੋਤ੍ਸਾਹੋ ਨਿਰ੍ਵੇਦਂ ਸਮਪਦ੍ਯਤ ॥ 10 ॥
ਸ ਪੁਤ੍ਰਮੇਕਂ ਰਾਜ੍ਯਾਯ ਪਾਲਯੇਤਿ ਨਿਯੁਜ੍ਯ ਚ ।
ਪृਥਿਵੀਂ ਕ੍षਤ੍ਰਧਰ੍ਮੇਣ ਵਨਮੇਵਾਨ੍ਵਪਦ੍ਯਤ ॥ 11 ॥
ਸ ਗਤ੍ਵਾ ਹਿਮਵਤ੍ਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵਂ ਕਿਨ੍ਨਰੋਰਗਸੇਵਿਤਮ੍ ।
ਮਹਾਦੇਵਪ੍ਰਸਾਦਾਰ੍ਥਂ ਤਪਸ੍ਤੇਪੇ ਮਹਾਤਪਾਃ ॥ 12 ॥
ਕੇਨਚਿਤ੍ਤ੍ਵਥ ਕਾਲੇਨ ਦੇਵੇਸ਼ੋ ਵृषਭਧ੍ਵਜਃ ।
ਦਰ੍ਸ਼ਯਾਮਾਸ ਵਰਦੋ ਵਿਸ਼੍ਵਾਮਿਤ੍ਰਂ ਮਹਾਬਲਮ੍ ॥ 13 ॥
ਕਿਮਰ੍ਥਂ ਤਪ੍ਯਸੇ ਰਾਜਨ੍ ਬ੍ਰੂਹਿ ਯਤ੍ਤੇ ਵਿਵਕ੍षਿਤਮ੍ ।
ਵਰਦੋऽਸ੍ਮਿ ਵਰੋ ਯਸ੍ਤੇ ਕਾਙ੍ਕ੍षਿਤਸ੍ਸੋऽਭਿਧੀਯਤਾਮ੍ ॥ 14 ॥
ਏਵਮੁਕ੍ਤਸ੍ਤੁ ਦੇਵੇਨ ਵਿਸ਼੍ਵਾਮਿਤ੍ਰੋ ਮਹਾਤਪਾਃ ।
ਪ੍ਰਣਿਪਤ੍ਯ ਮਹਾਦੇਵਮਿਦਂ ਵਚਨਮਬ੍ਰਵੀਤ੍ ॥ 15 ॥
ਯਦਿ ਤੁष੍ਟੋ ਮਹਾਦੇਵ ਧਨੁਰ੍ਵੇਦੋ ਮਮਾਨਘ ।
ਸਾਙ੍ਗੋਪਾਙ੍ਗੋਪਨਿषਦਸ੍ਸਰਹਸ੍ਯਃ ਪ੍ਰਦੀਯਤਾਮ੍ ॥ 16 ॥
ਯਾਨਿ ਦੇਵੇषੁ ਚਾਸ੍ਤ੍ਰਾਣਿ ਦਾਨਵੇषੁ ਮਹਰ੍षਿषੁ ।
ਗਨ੍ਧਰ੍ਵਯਕ੍षਰਕ੍षਸ੍ਸੁ ਪ੍ਰਤਿਭਾਨ੍ਤੁ ਮਮਾਨਘ ॥ 17 ॥
ਤਵ ਪ੍ਰਸਾਦਾਦ੍ਭਵਤੁ ਦੇਵਦੇਵਮਮੇਪ੍ਸਿਤਮ੍ ।
ਏਵਮਸ੍ਤ੍ਵਿਤਿ ਦੇਵੇਸ਼ੋ ਵਾਕ੍ਯਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਗਤਸ੍ਤਦਾ ॥ 18 ॥
ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਚਾਸ੍ਤ੍ਰਾਣਿ ਰਾਜਰ੍षਿਰ੍ਵਿਸ਼੍ਵਾਮਿਤ੍ਰੋ ਮਹਾਬਲਃ ।
ਦਰ੍ਪੇਣ ਮਹਤਾ ਯੁਕ੍ਤੋ ਦਰ੍ਪਪੂਰ੍ਣੋऽਭਵਤ੍ਤਦਾ ॥ 19 ॥
ਵਿਵਰ੍ਧਮਾਨੋ ਵੀਰ੍ਯੇਣ ਸਮੁਦ੍ਰ ਇਵ ਪਰ੍ਵਣਿ ।
ਹਤਮੇਵ ਤਦਾ ਮੇਨੇ ਵਸਿष੍ਠਮृषਿਸਤ੍ਤਮਮ੍ ॥ 20 ॥
ਤਤੋ ਗਤ੍ਵਾऽऽਸ਼੍ਰਮਪਦਂ ਮੁਮੋਚਾਸ੍ਤ੍ਰਾਣਿ ਪਾਰ੍ਥਿਵਃ ।
ਯੈਸ੍ਤਤ੍ਤਪੋਵਨਂ ਸਰ੍ਵਂ ਨਿਰ੍ਦਗ੍ਧਂ ਚਾਸ੍ਤ੍ਰਤੇਜਸਾ ॥ 21 ॥
ਉਦੀਰ੍ਯਮਾਣਮਸ੍ਤ੍ਰਂ ਤਦ੍ਵਿਸ਼੍ਵਾਮਿਤ੍ਰਸ੍ਯ ਧੀਮਤਃ ।
ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਵਿਪ੍ਰਦ੍ਰੁਤਾਸ੍ਸਰ੍ਵੇ ਮੁਨਯਸ਼੍ਸ਼ਤਸ਼ੋ ਦਿਸ਼ਃ ॥ 22 ॥
ਵਸਿष੍ਠਸ੍ਯ ਚ ਯੇ ਸ਼ਿष੍ਯਾਸ੍ਤਥੈਵ ਮृਗਪਕ੍षਿਣਃ ।
ਵਿਦ੍ਰਵਨ੍ਤਿ ਭਯਾਦ੍ਭੀਤਾ ਨਾਨਾਦਿਗ੍ਭ੍ਯਸ੍ਸਹਸ੍ਰਸ਼ਃ ॥ 23 ॥
ਵਸਿष੍ਠਸ੍ਯਾਸ਼੍ਰਮਪਦਂ ਸ਼ੂਨ੍ਯਮਾਸੀਨ੍ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ ।
ਮੁਹੂਰ੍ਤਮਿਵ ਨਿਸ਼੍ਸ਼ਬ੍ਦਮਾਸੀਦਿਰਿਣਸਨ੍ਨਿਭਮ੍ ॥ 24 ॥
ਵਦਤੋ ਵੈ ਵਸਿष੍ਠਸ੍ਯ ਮਾ ਭੈਰਿਤਿ ਮੁਹੁਰ੍ਮੁਹੁਃ ।
ਨਾਸ਼ਯਾਮ੍ਯਦ੍ਯ ਗਾਧੇਯਂ ਨੀਹਾਰਮਿਵ ਭਾਸ੍ਕਰਃ ॥ 25 ॥
ਏਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਮਹਾਤੇਜਾ ਵਸਿष੍ਠੋ ਜਪਤਾਂ ਵਰਃ ।
ਵਿਸ਼੍ਵਾਮਿਤ੍ਰਂ ਤਦਾ ਵਾਕ੍ਯਂ ਸਰੋषਮਿਦਮਬ੍ਰਵੀਤ੍ ॥ 26 ॥
ਆਸ਼੍ਰਮਂ ਚਿਰਸਮ੍ਵृਦ੍ਧਂ ਯਦ੍ਵਿਨਾਸ਼ਿਤਵਾਨਸਿ ।
ਦੁਰਾਚਾਰੋऽਸਿ ਤਨ੍ਮੂਢ ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਤ੍ਵਂ ਨ ਭਵਿष੍ਯਸਿ ॥ 27 ॥
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਪਰਮਕ੍ਰੁਦ੍ਧੋ ਦਣ੍ਡਮੁਦ੍ਯਮ੍ਯ ਸਤ੍ਵਰਃ ।
ਵਿਧੂਮਮਿਵ ਕਾਲਾਗ੍ਨਿਂ ਯਮਦਣ੍ਡਮਿਵਾਪਰਮ੍ ॥ 28 ॥
ਇਤ੍ਯਾਰ੍षੇ ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਰਾਮਾਯਣੇ ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਆਦਿਕਾਵ੍ਯੇ ਬਾਲਕਾਣ੍ਡੇ ਪਞ੍ਚਪਞ੍ਚਾਸ਼ਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe bālakāṇḍam |
atha pañcapañcāśassargaḥ |
tatastānākulān dṛṣṭvā viśvāmitrāstramohitān |
vasiṣṭhaścodayāmāsa kāmadhuk sṛja yogataḥ || 1 ||
tasyāhumbhāravājjātāḥ kāmbhojā ravisannibhāḥ |
ūdhasastvatha sañjātāḥ paplavāśśastrapāṇayaḥ || 2 ||
yonideśācca yavanāśśakṛddeśācchakā stathā |
romakūpeṣu ca mlecchā hārītāssakirātakāḥ || 3 ||
taistairniṣūditaṃ sarvaṃ viśvāmitrasya tatkṣaṇāt |
sapadātigajaṃ sāśvaṃ sarathaṃ raghunandana || 4 ||
dṛṣṭvā niṣūditaṃ sainyaṃ vasiṣṭhena mahātmanā |
viśvāmitrasutānāṃ ca śataṃ nānāvidhāyudham || 5 ||
abhyadhāvatsusaṅkṛddhaṃ vasiṣṭhaṃ japatāṃ varam |
huṅkāreṇaiva tān sarvān dadāha bhagavān ṛṣiḥ || 6 ||
te sāśvarathapādātā vasiṣṭhena mahātmanā |
bhasmīkṛtā muhūrtena viśvāmitrasutā stadā || 7 ||
dṛṣṭvā vināśitān putrān balaṃ ca sumahāyaśāḥ |
savrīḍaścintayā'viṣṭo viśvāmitro'bhavattadā || 8 ||
samudra iva nirvego bhagnadaṃṣṭra ivoragaḥ |
uparakta ivādityassadyo niṣprabhatāṃ gataḥ || 9 ||
hataputrabalo dīno lūnapakṣa iva dvijaḥ |
hatadarpo hatotsāho nirvedaṃ samapadyata || 10 ||
sa putramekaṃ rājyāya pālayeti niyujya ca |
pṛthivīṃ kṣatradharmeṇa vanamevānvapadyata || 11 ||
sa gatvā himavatpārśvaṃ kinnaroragasevitam |
mahādevaprasādārthaṃ tapastepe mahātapāḥ || 12 ||
kenacittvatha kālena deveśo vṛṣabhadhvajaḥ |
darśayāmāsa varado viśvāmitraṃ mahābalam || 13 ||
kimarthaṃ tapyase rājan brūhi yatte vivakṣitam |
varado'smi varo yaste kāṅkṣitasso'bhidhīyatām || 14 ||
evamuktastu devena viśvāmitro mahātapāḥ |
praṇipatya mahādevamidaṃ vacanamabravīt || 15 ||
yadi tuṣṭo mahādeva dhanurvedo mamānagha |
sāṅgopāṅgopaniṣadassarahasyaḥ pradīyatām || 16 ||
yāni deveṣu cāstrāṇi dānaveṣu maharṣiṣu |
gandharvayakṣarakṣassu pratibhāntu mamānagha || 17 ||
tava prasādādbhavatu devadevamamepsitam |
evamastviti deveśo vākyamuktvā gatastadā || 18 ||
prāpya cāstrāṇi rājarṣirviśvāmitro mahābalaḥ |
darpeṇa mahatā yukto darpapūrṇo'bhavattadā || 19 ||
vivardhamāno vīryeṇa samudra iva parvaṇi |
hatameva tadā mene vasiṣṭhamṛṣisattamam || 20 ||
tato gatvā''śramapadaṃ mumocāstrāṇi pārthivaḥ |
yaistattapovanaṃ sarvaṃ nirdagdhaṃ cāstratejasā || 21 ||
udīryamāṇamastraṃ tadviśvāmitrasya dhīmataḥ |
dṛṣṭvā vipradrutāssarve munayaśśataśo diśaḥ || 22 ||
vasiṣṭhasya ca ye śiṣyāstathaiva mṛgapakṣiṇaḥ |
vidravanti bhayādbhītā nānādigbhyassahasraśaḥ || 23 ||
vasiṣṭhasyāśramapadaṃ śūnyamāsīnmahātmanaḥ |
muhūrtamiva niśśabdamāsīdiriṇasannibham || 24 ||
vadato vai vasiṣṭhasya mā bhairiti muhurmuhuḥ |
nāśayāmyadya gādheyaṃ nīhāramiva bhāskaraḥ || 25 ||
evamuktvā mahātejā vasiṣṭho japatāṃ varaḥ |
viśvāmitraṃ tadā vākyaṃ saroṣamidamabravīt || 26 ||
āśramaṃ cirasamvṛddhaṃ yadvināśitavānasi |
durācāro'si tanmūḍha tasmāttvaṃ na bhaviṣyasi || 27 ||
ityuktvā paramakruddho daṇḍamudyamya satvaraḥ |
vidhūmamiva kālāgniṃ yamadaṇḍamivāparam || 28 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye bālakāṇḍe pañcapañcāśassargaḥ ||
InfoLyter.in — Sacred Vedic Knowledge Portal · Free forever