📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" → 2 A dialog opens → 3 Choose "Save as PDF" as printer → 4 Click Save
ॐ
1.43 ਬਾਲਕਾਣ੍ਡ - ਤ੍ਰਿਚਤ੍ਵਾਰਿਂਸ਼ ਸਰ੍ਗਃ
1.43 Balakanda - Trichatvarimsha Sargah
Valmiki Gurmukhi
ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਰਾਮਾਯਣੇ ਬਾਲਕਾਣ੍ਡਮ੍ ।
ਅਥ ਤ੍ਰਿਚਤ੍ਵਾਰਿਂਸ਼ਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ।
ਦੇਵਦੇਵੇ ਗਤੇ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਸੋऽਙ੍ਗੁष੍ਠਾਗ੍ਰਨਿਪੀਡਿਤਾਮ੍ ।
ਕृਤ੍ਵਾ ਵਸੁਮਤੀਂ ਰਾਮ ਸਂਵਤ੍ਸਰਮੁਪਾਸਤ ॥ 1 ॥
ਅਥ ਸਂਵਤ੍ਸਰੇ ਪੂਰ੍ਣੇ ਸਰ੍ਵਲੋਕਨਮਸ੍ਕृਤਃ ।
ਉਮਾਪਤਿਃ ਪਸ਼ੁਪਤੀ ਰਾਜਾਨਮਿਦਮਬ੍ਰਵੀਤ੍ ॥ 2 ॥
ਪ੍ਰੀਤਸ੍ਤੇऽਹਂ ਨਰਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ਕਰਿष੍ਯਾਮਿ ਤਵ ਪ੍ਰਿਯਮ੍ ।
ਸ਼ਿਰਸਾ ਧਾਰਯਿष੍ਯਾਮਿ ਸ਼ੈਲਰਾਜਸੁਤਾਮਹਮ੍ ॥ 3 ॥
ਤਤੋ ਹੈਮਵਤੀ ਜ੍ਯੇष੍ਠਾ ਸਰ੍ਵਲੋਕਨਮਸ੍ਕृਤਾ ।
ਤਦਾ ਸਾਤਿਮਹਦ੍ਰੂਪਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਵੇਗਂ ਚ ਦੁਸ੍ਸਹਮ੍ ॥ 4 ॥
ਆਕਾਸ਼ਾਦਪਤਦ੍ਰਾਮ ਸ਼ਿਵੇ ਸ਼ਿਵਸ਼ਿਰਸ੍ਯੁਤ ।
ਅਚਿਨ੍ਤਯਚ੍ਚ ਸਾ ਦੇਵੀ ਗਙ੍ਗਾ ਪਰਮਦੁਰ੍ਧਰਾ ॥ 5 ॥
ਵਿਸ਼ਾਮ੍ਯਹਂ ਹਿ ਪਾਤਾਲਂ ਸ੍ਰੋਤਸਾ ਗृਹ੍ਯ ਸ਼ਙ੍ਕਰਮ੍ ।
ਤਸ੍ਯਾਵਲੇਪਨਂ ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਕ੍ਰੁਦ੍ਧਸ੍ਤੁ ਭਗਵਾਨ੍ ਹਰਃ ॥ 6 ॥
ਤਿਰੋਭਾਵਯਿਤੁਂ ਬੁਦ੍ਧਿਂ ਚਕ੍ਰੇ ਤ੍ਰਿਨਯਨਸ੍ਤਦਾ ।
ਸਾ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਪਤਿਤਾ ਪੁਣ੍ਯਾ ਪੁਣ੍ਯੇ ਰੁਦ੍ਰਸ੍ਯ ਮੂਰ੍ਧਨਿ ॥ 7 ॥
ਹਿਮਵਤ੍ਪ੍ਰਤਿਮੇ ਰਾਮ ਜਟਾਮਣ੍ਡਲਗਹ੍ਵਰੇ ।
ਸਾ ਕਥਞ੍ਚਿਨ੍ਮਹੀਂ ਗਨ੍ਤੁਂ ਨਾਸ਼ਕ੍ਨੋਦ੍ਯਤ੍ਨਮਾਸ੍ਥਿਤਾ ॥ 8 ॥
ਨੈਵ ਨਿਰ੍ਗਮਨਂ ਲੇਭੇ ਜਟਾਮਣ੍ਡਲਮੋਹਿਤਾ ।
ਤਤ੍ਰੈਵਾਬਮ੍ਭ੍ਰਮਦ੍ਦੇਵੀ ਸਂਵਤ੍ਸਰਗਣਾਨ੍ ਬਹੂਨ੍ ॥ 9 ॥
ਤਾਮਪਸ਼੍ਯਨ੍ਪੁਨਸ੍ਤਤ੍ਰ ਤਪਃ ਪਰਮਮਾਸ੍ਥਿਤਃ ।
ਅਨੇਨ ਤੋषਿਤਸ਼੍ਚਾਭੂਦਤ੍ਯਰ੍ਥਂ ਰਘੁਨਨ੍ਦਨ ॥ 10 ॥
ਵਿਸਸਰ੍ਜ ਤਤੋ ਗਙ੍ਗਾਂ ਹਰੋ ਬਿਨ੍ਦੁਸਰਃ ਪ੍ਰਤਿ ।
ਤਸ੍ਯਾਂ ਵਿਸृਜ੍ਯਮਾਨਾਯਾਂ ਸਪ੍ਤਸ੍ਰੋਤਾਂਸਿ ਜਜ੍ਞਿਰੇ ॥ 11 ॥
ਹ੍ਲਾਦਿਨੀ ਪਾਵਨੀ ਚੈਵ ਨਲਿਨੀ ਚ ਤਥਾऽਪਰਾ ।
ਤਿਸ੍ਰਃ ਪ੍ਰਾਚੀਂ ਦਿਸ਼ਂ ਜਗ੍ਮੁਃ ਗਙ੍ਗਾਸ਼੍ਸ਼ਿਵਜਲਾਸ਼੍ਸ਼ੁਭਾਃ ॥ 12 ॥
ਸੁਚਕ੍षੁਸ਼੍ਚੈਵ ਸੀਤਾ ਚ ਸਿਨ੍ਧੁਸ਼੍ਚੈਵ ਮਹਾਨਦੀ ।
ਤਿਸ੍ਰਸ੍ਤ੍ਵੇਤਾ ਦਿਸ਼ਂ ਜਗ੍ਮੁਃ ਪ੍ਰਤੀਚੀਂ ਤੁ ਸ਼ੁਭੋਦਕਾਃ ॥ 13 ॥
ਸਪ੍ਤਮੀ ਚਾਨ੍ਵਗਾਤ੍ਤਾਸਾਂ ਭਗੀਰਥਮਥੋ ਨृਪਮ੍ ।
ਭਗੀਰਥੋऽਪਿ ਰਾਜਰ੍षਿਰ੍ਦਿਵ੍ਯਂ ਸ੍ਯਨ੍ਦਨਮਾਸ੍ਥਿਤਃ ॥ 14 ॥
ਪ੍ਰਾਯਾਦਗ੍ਰੇ ਮਹਾਤੇਜਾ ਗਙ੍ਗਾ ਤਂ ਚਾਪ੍ਯਨੁਵ੍ਰਜਤ੍ ।
ਗਗਨਾਚ੍ਛਙ੍ਕਰਸ਼ਿਰਸ੍ਤਤੋ ਧਰਣਿਮਾਸ਼੍ਰਿਤਾ ॥ 15 ॥
ਵ੍ਯਸਰ੍ਪਤ ਜਲਂ ਤਤ੍ਰ ਤੀਵ੍ਰਸ਼ਬ੍ਦਪੁਰਸ੍ਕृਤਮ੍ ।
ਮਤ੍ਸ੍ਯਕਚ੍ਛਪਸਙ੍ਘੈਸ਼੍ਚ ਸ਼ਿਂਸ਼ੁਮਾਰਗਣੈਸ੍ਤਦਾ ॥ 16 ॥
ਪਤਦ੍ਭਿਃ ਪਤਿਤੈਸ਼੍ਚਾਨ੍ਯੈਰ੍ਵ੍ਯਰੋਚਤ ਵਸੁਨ੍ਧਰਾ ।
ਤਤੋ ਦੇਵਰ੍षਿਗਨ੍ਧਰ੍ਵਾ ਯਕ੍षਸਿਦ੍ਧਗਣਾਸ੍ਤਦਾ ॥ 17 ॥
ਵ੍ਯਲੋਕਯਨ੍ਤ ਤੇ ਤਤ੍ਰ ਗਗਨਾਦ੍ਗਾਂ ਗਤਾਂ ਤਥਾ ।
ਵਿਮਾਨੈਰ੍ਨਗਰਾਕਾਰੈਰ੍ਹਯੈਰ੍ਗਜਵਰੈਸ੍ਤਦਾ ॥ 18 ॥
ਪਾਰਿਪ੍ਲਵਗਤੈਸ਼੍ਚਾਪਿ ਦੇਵਤਾਸ੍ਤਤ੍ਰ ਵਿष੍ਠਿਤਾਃ ।
ਤਦਦ੍ਭੁਤਤਮਂ ਲੋਕੇ ਗਙ੍ਗਾਪਤਨਮੁਤ੍ਤਮਮ੍ ॥ 19 ॥
ਦਿਦृਕ੍षਵੋ ਦੇਵਗਣਾਃ ਸਮੀਯੁਰਮਿਤੌਜਸਃ ।
ਸਮ੍ਪਤਦ੍ਭਿਸ੍ਸੁਰਗਣੈਸ੍ਤੇषਾਂ ਚਾਭਰਣੌਜਸਾ ॥ 20 ॥
ਸ਼ਤਾਦਿਤ੍ਯਮਿਵਾਭਾਤਿ ਗਗਨਂ ਗਤਤੋਯਦਮ੍ ।
ਸ਼ਿਂਸ਼ੁਮਾਰੋਰਗਗਣੈਰ੍ਮੀਨੈਰਪਿ ਚ ਚਞ੍ਚਲੈਃ ॥ 21 ॥
ਵਿਦ੍ਯੁਦ੍ਭਿਰਿਵ ਵਿਕ੍षਿਪ੍ਤਮਾਕਾਸ਼ਮਭਵਤ੍ਤਦਾ ।
ਪਾਣ੍ਡਰੈਸ੍ਸਲਿਲੋਤ੍ਪੀਡੈਃ ਕੀਰ੍ਯਮਾਣੈਸ੍ਸਹਸ੍ਰਧਾ ॥ 22 ॥
ਸ਼ਾਰਦਾਭ੍ਰੈਰਿਵਾਕੀਰ੍ਣਂ ਗਗਨਂ ਹਂਸਸਮ੍ਪ੍ਲਵੈਃ ।
ਕ੍ਵਚਿਦ੍ਦ੍ਰੁਤਤਰਂ ਯਾਤਿ ਕੁਟਿਲਂ ਕ੍ਵਚਿਦਾਯਤਮ੍ ॥ 23 ॥
ਵਿਨਤਂ ਕ੍ਵਚਿਦੁਦ੍ਧੂਤਂ ਕ੍ਵਚਿਦ੍ਯਾਤਿ ਸ਼ਨੈਸ਼੍ਸ਼ਨੈਃ ।
ਸਲਿਲੇਨੈਵ ਸਲਿਲਂ ਕ੍ਵਚਿਦਭ੍ਯਾਹਤਂ ਪੁਨਃ ॥ 24 ॥
ਮੁਹੁਰੂਰ੍ਧ੍ਵਮੁਖਂ ਗਤ੍ਵਾ ਪਪਾਤ ਵਸੁਧਾਤਲਮ੍ ।
ਤਚ੍ਛਙ੍ਕਰਸ਼ਿਰੋਭ੍ਰष੍ਟਂ ਭ੍ਰष੍ਟਂ ਭੂਮਿਤਲੇ ਪੁਨਃ ॥ 25 ॥
ਵ੍ਯਰੋਚਤ ਤਦਾ ਤੋਯਂ ਨਿਰ੍ਮਲਂ ਗਤਕਲ੍ਮषਮ੍ ।
ਤਤ੍ਰ ਦੇਵਰ੍षਿਗਨ੍ਧਰ੍ਵਾ ਵਸੁਧਾਤਲਵਾਸਿਨਃ ॥ 26 ॥
ਭਵਾਙ੍ਗਪਤਿਤਂ ਤੋਯਂ ਪਵਿਤ੍ਰਮਿਤਿ ਪਸ੍ਪृਸ਼ੁਃ ।
ਸ਼ਾਪਾਤ੍ਪ੍ਰਪਤਿਤਾ ਯੇ ਚ ਗਗਨਾਦ੍ਵਸੁਧਾਤਲਮ੍ ॥ 27 ॥
ਕृਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਰਾਭਿषੇਕਂ ਤੇ ਬਭੂਵੁਰ੍ਗਤਕਲ੍ਮषਾਃ ।
ਧੂਤਪਾਪਾਃ ਪੁਨਸ੍ਤੇਨ ਤੋਯੇਨਾਥ ਸੁਭਾਸ੍ਵਤਾ ॥ 28 ॥
ਪੁਨਰਾਕਾਸ਼ਮਾਵਿਸ਼੍ਯ ਸ੍ਵਾਨ੍ ਲੋਕਾਨ੍ ਪ੍ਰਤਿਪੇਦਿਰੇ ।
ਮੁਮੁਦੇ ਮੁਦਿਤੋ ਲੋਕਸ੍ਤੇਨ ਤੋਯੇਨ ਭਾਸ੍ਵਤਾ ॥ 29 ॥
ਕृਤਾਭਿषੇਕੋ ਗਙ੍ਗਾਯਾਂ ਬਭੂਵ ਵਿਗਤਕ੍ਲਮਃ ।
ਭਗੀਰਥੋऽਪਿ ਰਾਜਾਰ੍षਿਰ੍ਦਿਵ੍ਯਂ ਸ੍ਯਨ੍ਦਨਮਾਸ੍ਥਿਤਃ ।
ਪ੍ਰਾਯਾਦਗ੍ਰੇ ਮਹਾਤੇਜਾਸ੍ਤਂ ਗਙ੍ਗਾ ਪृष੍ਠਤੋऽਨ੍ਵਗਾਤ੍ ॥ 30 ॥
ਦੇਵਾਸ੍ਸਰ੍षਿਗਣਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਦੈਤ੍ਯਦਾਨਵਰਾਕ੍षਸਾਃ ॥ 31 ॥
ਗਨ੍ਧਰ੍ਵਯਕ੍षਪ੍ਰਵਰਾਸ੍ਸਕਿਨ੍ਨਰਮਹੋਰਗਾਃ ।
ਸਰ੍ਵਾਸ਼੍ਚਾਪ੍ਸਰਸੋ ਰਾਮ ਭਗੀਰਥਰਥਾਨੁਗਾਮ੍ ॥ 32 ॥
ਗਙ੍ਗਾਮਨ੍ਵਗਮਨ੍ ਪ੍ਰੀਤਾਸ੍ਸਰ੍ਵੇ ਜਲਚਰਾਸ਼੍ਚ ਯੇ ।
ਯਤੋ ਭਗੀਰਥੋ ਰਾਜਾ ਤਤੋ ਗਙ੍ਗਾਯਸ਼ਸ੍ਵਿਨੀ ॥ 33 ॥
ਜਗਾਮ ਸਰਿਤਾਂ ਸ਼੍ਰੇष੍ਠਾ ਸਰ੍ਵਪਾਪਪ੍ਰਣਾਸ਼ਿਨੀ ।
ਤਤੋ ਹਿ ਯਜਮਾਨਸ੍ਯ ਜਹ੍ਨੋਰਦ੍ਭੁਤਕਰ੍ਮਣਃ ॥ 34 ॥
ਗਙ੍ਗਾ ਸਮ੍ਪ੍ਲਾਵਯਾਮਾਸ ਯਜ੍ਞਵਾਟਂ ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ ।
ਤਸ੍ਯਾਵਲੇਪਨਂ ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਕ੍ਰੁਦ੍ਧੋ ਯਜ੍ਵਾ ਤੁ ਰਾਘਵ ॥ 35 ॥
ਅਪਿਬਚ੍ਚ ਜਲਂ ਸਰ੍ਵਂ ਗਙ੍ਗਾਯਾਃ ਪਰਮਾਦ੍ਭੁਤਮ੍ ।
ਤਤੋ ਦੇਵਾਸ੍ਸਗਨ੍ਧਰ੍ਵਾ ऋषਯਸ਼੍ਚ ਸੁਵਿਸ੍ਮਿਤਾਃ ॥ 36 ॥
ਪੂਜਯਨ੍ਤਿ ਮਹਾਤ੍ਮਾਨਂ ਜਹ੍ਨੁਂ ਪੁਰੁषਸਤ੍ਤਮਮ੍ ।
ਗਙ੍ਗਾਂ ਚਾਪਿ ਨਯਨ੍ਤਿ ਸ੍ਮ ਦੁਹਿਤृਤ੍ਵੇ ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ ॥ 37 ॥
ਤਤਸ੍ਤੁष੍ਟੋ ਮਹਾਤੇਜਾਸ਼੍ਸ਼੍ਰੋਤ੍ਰਾਭ੍ਯਾਮਸृਜਤ੍ ਪੁਨਃ ॥ 38 ॥
ਤਸ੍ਮਾਜ੍ਜਹ੍ਨੁਸੁਤਾ ਗਙ੍ਗਾ ਪ੍ਰੋਚ੍ਯਤੇ ਜਾਹ੍ਨਵੀਤਿਚ ।
ਜਗਾਮ ਚ ਪੁਨਰ੍ਗਙ੍ਗਾ ਭਗੀਰਥਰਥਾਨੁਗਾ ।
ਸਾਗਰਂ ਚਾਪਿ ਸਮ੍ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾ ਸਾ ਸਰਿਤ੍ਪ੍ਰਵਰਾ ਤਦਾ ॥ 39 ॥
ਰਸਾਤਲਮੁਪਾਗਚ੍ਛਤ੍ਸਿਦ੍ਧ੍ਯਰ੍ਥਂ ਤਸ੍ਯ ਕਰ੍ਮਣਃ ।
ਭਗੀਰਥੋऽਪਿ ਰਾਜਰ੍षਿਃ ਗਙ੍ਗਾਮਾਦਾਯ ਯਤ੍ਨਤਃ ।
ਪਿਤਾਮਹਾਨ੍ ਭਸ੍ਮਕृਤਾਨਪਸ਼੍ਯਦ੍ਦੀਨਚੇਤਨਃ ॥ 40 ॥
ਅਥ ਤਦ੍ਭਸ੍ਮਨਾਂ ਰਾਸ਼ਿਂ ਗਙ੍ਗਾਸਲਿਲਮੁਤ੍ਤਮਮ੍ ।
ਪ੍ਲਾਵਯਦ੍ਧੂਤਪਾਪ੍ਮਾਨਸ੍ਸ੍ਵਰ੍ਗਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾ ਰਘੂਤ੍ਤਮ ॥ 41 ॥
ਇਤ੍ਯਾਰ੍षੇ ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਰਾਮਾਯਣੇ ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਆਦਿਕਾਵ੍ਯੇ ਬਾਲਕਾਣ੍ਡੇ ਤ੍ਰਿਚਤ੍ਵਾਰਿਂਸ਼ਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe bālakāṇḍam |
atha tricatvāriṃśassargaḥ |
devadeve gate tasmin so'ṅguṣṭhāgranipīḍitām |
kṛtvā vasumatīṃ rāma saṃvatsaramupāsata || 1 ||
atha saṃvatsare pūrṇe sarvalokanamaskṛtaḥ |
umāpatiḥ paśupatī rājānamidamabravīt || 2 ||
prītaste'haṃ naraśreṣṭha kariṣyāmi tava priyam |
śirasā dhārayiṣyāmi śailarājasutāmaham || 3 ||
tato haimavatī jyeṣṭhā sarvalokanamaskṛtā |
tadā sātimahadrūpaṃ kṛtvā vegaṃ ca dussaham || 4 ||
ākāśādapatadrāma śive śivaśirasyuta |
acintayacca sā devī gaṅgā paramadurdharā || 5 ||
viśāmyahaṃ hi pātālaṃ srotasā gṛhya śaṅkaram |
tasyāvalepanaṃ jñātvā kruddhastu bhagavān haraḥ || 6 ||
tirobhāvayituṃ buddhiṃ cakre trinayanastadā |
sā tasmin patitā puṇyā puṇye rudrasya mūrdhani || 7 ||
himavatpratime rāma jaṭāmaṇḍalagahvare |
sā kathañcinmahīṃ gantuṃ nāśaknodyatnamāsthitā || 8 ||
naiva nirgamanaṃ lebhe jaṭāmaṇḍalamohitā |
tatraivābambhramaddevī saṃvatsaragaṇān bahūn || 9 ||
tāmapaśyanpunastatra tapaḥ paramamāsthitaḥ |
anena toṣitaścābhūdatyarthaṃ raghunandana || 10 ||
visasarja tato gaṅgāṃ haro bindusaraḥ prati |
tasyāṃ visṛjyamānāyāṃ saptasrotāṃsi jajñire || 11 ||
hlādinī pāvanī caiva nalinī ca tathā'parā |
tisraḥ prācīṃ diśaṃ jagmuḥ gaṅgāśśivajalāśśubhāḥ || 12 ||
sucakṣuścaiva sītā ca sindhuścaiva mahānadī |
tisrastvetā diśaṃ jagmuḥ pratīcīṃ tu śubhodakāḥ || 13 ||
saptamī cānvagāttāsāṃ bhagīrathamatho nṛpam |
bhagīratho'pi rājarṣirdivyaṃ syandanamāsthitaḥ || 14 ||
prāyādagre mahātejā gaṅgā taṃ cāpyanuvrajat |
gaganācchaṅkaraśirastato dharaṇimāśritā || 15 ||
vyasarpata jalaṃ tatra tīvraśabdapuraskṛtam |
matsyakacchapasaṅghaiśca śiṃśumāragaṇaistadā || 16 ||
patadbhiḥ patitaiścānyairvyarocata vasundharā |
tato devarṣigandharvā yakṣasiddhagaṇāstadā || 17 ||
vyalokayanta te tatra gaganādgāṃ gatāṃ tathā |
vimānairnagarākārairhayairgajavaraistadā || 18 ||
pāriplavagataiścāpi devatāstatra viṣṭhitāḥ |
tadadbhutatamaṃ loke gaṅgāpatanamuttamam || 19 ||
didṛkṣavo devagaṇāḥ samīyuramitaujasaḥ |
sampatadbhissuragaṇaisteṣāṃ cābharaṇaujasā || 20 ||
śatādityamivābhāti gaganaṃ gatatoyadam |
śiṃśumāroragagaṇairmīnairapi ca cañcalaiḥ || 21 ||
vidyudbhiriva vikṣiptamākāśamabhavattadā |
pāṇḍaraissalilotpīḍaiḥ kīryamāṇaissahasradhā || 22 ||
śāradābhrairivākīrṇaṃ gaganaṃ haṃsasamplavaiḥ |
kvaciddrutataraṃ yāti kuṭilaṃ kvacidāyatam || 23 ||
vinataṃ kvaciduddhūtaṃ kvacidyāti śanaiśśanaiḥ |
salilenaiva salilaṃ kvacidabhyāhataṃ punaḥ || 24 ||
muhurūrdhvamukhaṃ gatvā papāta vasudhātalam |
tacchaṅkaraśirobhraṣṭaṃ bhraṣṭaṃ bhūmitale punaḥ || 25 ||
vyarocata tadā toyaṃ nirmalaṃ gatakalmaṣam |
tatra devarṣigandharvā vasudhātalavāsinaḥ || 26 ||
bhavāṅgapatitaṃ toyaṃ pavitramiti paspṛśuḥ |
śāpātprapatitā ye ca gaganādvasudhātalam || 27 ||
kṛtvā tatrābhiṣekaṃ te babhūvurgatakalmaṣāḥ |
dhūtapāpāḥ punastena toyenātha subhāsvatā || 28 ||
punarākāśamāviśya svān lokān pratipedire |
mumude mudito lokastena toyena bhāsvatā || 29 ||
kṛtābhiṣeko gaṅgāyāṃ babhūva vigataklamaḥ |
bhagīratho'pi rājārṣirdivyaṃ syandanamāsthitaḥ |
prāyādagre mahātejāstaṃ gaṅgā pṛṣṭhato'nvagāt || 30 ||
devāssarṣigaṇāḥ sarve daityadānavarākṣasāḥ || 31 ||
gandharvayakṣapravarāssakinnaramahoragāḥ |
sarvāścāpsaraso rāma bhagīratharathānugām || 32 ||
gaṅgāmanvagaman prītāssarve jalacarāśca ye |
yato bhagīratho rājā tato gaṅgāyaśasvinī || 33 ||
jagāma saritāṃ śreṣṭhā sarvapāpapraṇāśinī |
tato hi yajamānasya jahnoradbhutakarmaṇaḥ || 34 ||
gaṅgā samplāvayāmāsa yajñavāṭaṃ mahātmanaḥ |
tasyāvalepanaṃ jñātvā kruddho yajvā tu rāghava || 35 ||
apibacca jalaṃ sarvaṃ gaṅgāyāḥ paramādbhutam |
tato devāssagandharvā ṛṣayaśca suvismitāḥ || 36 ||
pūjayanti mahātmānaṃ jahnuṃ puruṣasattamam |
gaṅgāṃ cāpi nayanti sma duhitṛtve mahātmanaḥ || 37 ||
tatastuṣṭo mahātejāśśrotrābhyāmasṛjat punaḥ || 38 ||
tasmājjahnusutā gaṅgā procyate jāhnavītica |
jagāma ca punargaṅgā bhagīratharathānugā |
sāgaraṃ cāpi samprāptā sā saritpravarā tadā || 39 ||
rasātalamupāgacchatsiddhyarthaṃ tasya karmaṇaḥ |
bhagīratho'pi rājarṣiḥ gaṅgāmādāya yatnataḥ |
pitāmahān bhasmakṛtānapaśyaddīnacetanaḥ || 40 ||
atha tadbhasmanāṃ rāśiṃ gaṅgāsalilamuttamam |
plāvayaddhūtapāpmānassvargaṃ prāptā raghūttama || 41 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye bālakāṇḍe tricatvāriṃśassargaḥ ||
InfoLyter.in — Sacred Vedic Knowledge Portal · Free forever