📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" → 2 A dialog opens → 3 Choose "Save as PDF" as printer → 4 Click Save
ॐ
1.40 ਬਾਲਕਾਣ੍ਡ - ਚਤ੍ਵਾਰਿਂਸ਼ ਸਰ੍ਗਃ
1.40 Balakanda - Chatvarimsha Sargah
Valmiki Gurmukhi
ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਰਾਮਾਯਣੇ ਬਾਲਕਾਣ੍ਡਮ੍ ।
ਅਥ ਚਤ੍ਵਾਰਿਂਸ਼ਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ।
. ਦੇਵਤਾਨਾਂ ਵਚਸ਼੍ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਭਗਵਾਨ੍ਵੈ ਪਿਤਾਮਹਃ ।
ਪ੍ਰਤ੍ਯੁਵਾਚ ਸੁਸਨ੍ਤ੍ਰਸ੍ਤਾਨ੍ਕृਤਾਨ੍ਤਬਲਮੋਹਿਤਾਨ੍ ॥ 1 ॥
ਯਸ੍ਯੇਯਂ ਵਸੁਧਾ ਕृਤ੍ਸ੍ਨਾ ਵਾਸੁਦੇਵਸ੍ਯ ਧੀਮਤਃ ।
ਕਾਪਿਲਂ ਰੂਪਮਾਸ੍ਥਾਯ ਧਾਰਯਤ੍ਯਨਿਸ਼ਂ ਧਰਾਮ੍ ॥ 2 ॥
ਤਸ੍ਯ ਕੋਪਾਗ੍ਨਿਨਾ ਦਗ੍ਧਾ ਭਵਿष੍ਯਨ੍ਤਿ ਨृਪਾਤ੍ਮਜਾਃ ।
ਪृਥਿਵ੍ਯਾਸ਼੍ਚਾਪਿ ਨਿਰ੍ਭੇਦੋऽਦृष੍ਟ ਏਵ ਸਨਾਤਨਃ ॥ 3 ॥
ਸਗਰਸ੍ਯ ਚ ਪੁਤ੍ਰਾਣਾਂ ਵਿਨਾਸ਼ੋऽਦੀਰ੍ਘਜੀਵਿਨਾਮ੍ ।
ਪਿਤਾਮਹਵਚਸ਼੍ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਤ੍ਰਯਸ੍ਤ੍ਰਿਂਸ਼ਦਰਿਨ੍ਦਮ ॥ 4 ॥
ਦੇਵਾਃ ਪਰਮਸਂਹृष੍ਟਾਃ ਪੁਨਰ੍ਜਗ੍ਮੁਰ੍ਯਥਾਗਤਮ੍ ।
ਸਗਰਸ੍ਯ ਚ ਪੁਤ੍ਰਾਣਾਂ ਪ੍ਰਾਦੁਰਾਸੀਨ੍ਮਹਾਤ੍ਮਨਾਮ੍ ॥ 5 ॥
ਪृਥਿਵ੍ਯਾਂ ਭਿਦ੍ਯਮਾਨਾਯਾਂ ਨਿਰ੍ਘਾਤਸਮਨਿਸ੍ਵਨਃ ।
ਤਤੋ ਭਿਤ੍ਵਾ ਮਹੀਂ ਸਰ੍ਵੇ ਕृਤ੍ਵਾ ਚਾਭਿਪ੍ਰਦਕ੍षਿਣਮ੍ ॥ 6 ॥
ਸਹਿਤਾ ਸ੍ਸਗਰਾਸ੍ਸਰ੍ਵੇ ਪਿਤਰਂ ਵਾਕ੍ਯਮਬ੍ਰੁਵਨ੍ ।
0 ਪਰਿਕ੍ਰਾਨ੍ਤਾ ਮਹੀ ਸਰ੍ਵਾ ਸਤ੍ਤ੍ਵਵਨ੍ਤਸ਼੍ਚ ਸੂਦਿਤਾਃ ॥ 7 ॥
ਦੇਵਦਾਨਵਰਕ੍षਾਂਸਿ ਪਿਸ਼ਾਚੋਰਗਕਿਨ੍ਨਰਾਃ ।
ਨ ਚ ਪਸ਼੍ਯਾਮਹੇऽਸ਼੍ਵਂ ਤਮਸ਼੍ਵਹਰ੍ਤਾਰਮੇਵ ਚ ॥ 8 ॥
ਕਿਂ ਕਰਿष੍ਯਾਮ ਭਦ੍ਰਂ ਤੇ ਬੁਦ੍ਧਿਰਤ੍ਰ ਵਿਚਾਰ੍ਯਤਾਮ੍ ।
ਤੇषਾਂ ਤਦ੍ਵਚਨਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਪੁਤ੍ਰਾਣਾਂ ਰਾਜਸਤ੍ਤਮਃ ॥ 9 ॥
ਸਮਨ੍ਯੁਰਬ੍ਰਵੀਦ੍ਵਾਕ੍ਯਂ ਸਗਰੋ ਰਘੁਨਨ੍ਦਨ ।
ਭੂਯਃ ਖਨਤ ਭਦ੍ਰਂ ਵੋ ਨਿਰ੍ਭਿਦ੍ਯ ਵਸੁਧਾਤਲਮ੍ ॥ 10 ॥
ਅਸ਼੍ਵਹਰ੍ਤਾਰਮਾਸਾਦ੍ਯ ਕृਤਾਰ੍ਥਾਸ਼੍ਚ ਨਿਵਰ੍ਤਥ ।
ਪਿਤੁਰ੍ਵਚਨਮਾਸਾਦ੍ਯ ਸਗਰਸ੍ਯ ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ ॥ 11 ॥
षष੍ਟਿਃ ਪੁਤ੍ਰਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਰਸਾਤਲਮਭਿਦ੍ਰਵਨ੍ ।
ਖਨ੍ਯਮਾਨੇ ਤਤਸ੍ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਦਦृਸ਼ੁਃ ਪਰ੍ਵਤੋਪਮਮ੍ ॥ 12 ॥
ਦਿਸ਼ਾਗਜਂ ਵਿਰੂਪਾਕ੍षਂ ਧਾਰਯਨ੍ਤਂ ਮਹੀਤਲਮ੍ ।
ਸਪਰ੍ਵਤਵਨਾਂ ਕृਤ੍ਸ੍ਨਾਂ ਪृਥਿਵੀਂ ਰਘੁਨਨ੍ਦਨ ॥ 13 ॥
ਸ਼ਿਰਸਾ ਧਾਰਯਾਮਾਸ ਵਿਰੂਪਾਕ੍षੋ ਮਹਾਗਜਃ ।
ਯਦਾ ਪਰ੍ਵਣਿ ਕਾਕੁਤ੍ਸ੍ਥ ਵਿਸ਼੍ਰਮਾਰ੍ਥਂ ਮਹਾਗਜਃ ॥ 14 ॥
ਖੇਦਾਚ੍ਚਾਲਯਤੇ ਸ਼ੀਰ੍षਂ ਭੂਮਿਕਮ੍ਪਸ੍ਤਦਾਭਵੇਤ੍ ।
ਤਂ ਤੇ ਪ੍ਰਦਕ੍षਿਣਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਦਿਸ਼ਾਪਾਲਂ ਮਹਾਗਜਮ੍ ॥ 15 ॥
ਮਾਨਯਨ੍ਤੋ ਹਿ ਤੇ ਰਾਮ ਜਗ੍ਮੁਰ੍ਭਿਤ੍ਤ੍ਵਾ ਰਸਾਤਲਮ੍ ।
ਤਤਃ ਪੂਰ੍ਵਾਂ ਦਿਸ਼ਂ ਭਿਤ੍ਤ੍ਵਾ ਦਕ੍षਿਣਾਂ ਬਿਭਿਦੁਃ ਪੁਨਃ ॥ 16 ॥
ਦਕ੍षਿਣਸ੍ਯਾਮਪਿ ਦਿਸ਼ਿ ਦਦृਸ਼ੁਸ੍ਤੇ ਮਹਾਗਜਮ੍ ।
ਮਹਾਪਦ੍ਮਂ ਮਹਾਤ੍ਮਾਨਂ ਸੁਮਹਤ੍ਪਰ੍ਵਤੋਪਮਮ੍ ॥ 17 ॥
ਸ਼ਿਰਸਾ ਧਾਰਯਨ੍ਤਂ ਤੇ ਵਿਸ੍ਮਯਂ ਜਗ੍ਮੁਰੁਤ੍ਤਮਮ੍ ।
ਤਤਃ ਪ੍ਰਦਕ੍षਿਣਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਸਗਰਸ੍ਯ ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ ॥ 18 ॥
षष੍ਟਿਃ ਪੁਤ੍ਰਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਪਸ਼੍ਚਿਮਾਂ ਬਿਭਿਦੁਰ੍ਦਿਸ਼ਮ੍ ।
ਪਸ਼੍ਚਿਮਾਯਾਮਪਿ ਦਿਸ਼ਿ ਮਹਾਨ੍ਤਮਚਲੋਪਮਮ੍ ॥ 19 ॥
ਦਿਸ਼ਾਗਜਂ ਸੌਮਨਸਂ ਦਦृਸ਼ੁਸ੍ਤੇ ਮਹਾਬਲਾਃ ।
ਤਂ ਤੇ ਪ੍ਰਦਕ੍षਿਣਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਪृष੍ਟ੍ਵਾ ਚਾਪਿ ਨਿਰਾਮਯਮ੍ ।
ਖਨਨ੍ਤ ਸ੍ਸਮੁਪਕ੍ਰਾਨ੍ਤਾ ਦਿਸ਼ਂ ਹੈਮਵਤੀਂ ਤਤਃ ॥ 20 ॥
ਉਤ੍ਤਰਸ੍ਯਾਂ ਰਘੁਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ਦਦृਸ਼ੁਰ੍ਹਿਮਪਾਣ੍ਡੁਰਮ੍ ॥ 21 ॥
ਭਦ੍ਰਂ ਭਦ੍ਰੇਣ ਵਪੁषਾ ਧਾਰਯਨ੍ਤਂ ਮਹੀਮਿਮਾਮ੍ ।
ਸਮਾਲਭ੍ਯ ਤਤ ਸ੍ਸਰ੍ਵੇ ਕृਤ੍ਵਾ ਚੈਨਂ ਪ੍ਰਦਕ੍षਿਣਮ੍ ॥ 22 ॥
षष੍ਟਿਃ ਪੁਤ੍ਰਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਬਿਭਿਦੁਰ੍ਵਸੁਧਾਤਲਮ੍ ।
ਤਤਃ ਪ੍ਰਾਗੁਤ੍ਤਰਾਂ ਗਤ੍ਵਾ ਸਾਗਰਾਃ ਪ੍ਰਥਿਤਾਂ ਦਿਸ਼ਮ੍ ॥ 23 ॥
ਰੋषਾਦਭ੍ਯਖਨਨ੍ ਸਰ੍ਵੇ ਪृਥਿਵੀਂ ਸਗਰਾਤ੍ਮਜਾਃ ।
ਤੇ ਤੁ ਸਰ੍ਵੇ ਮਹਾਤ੍ਮਾਨੋ ਭੀਮਵੇਗਾ ਮਹਾਬਲਾਃ ॥ 24 ॥
ਦਦृਸ਼ੁਃ ਕਪਿਲਂ ਤਤ੍ਰ ਵਾਸੁਦੇਵਂ ਸਨਾਤਨਮ੍ ।
ਹਯਂ ਚ ਤਸ੍ਯ ਦੇਵਸ੍ਯ ਚਰਨ੍ਤਮਵਿਦੂਰਤਃ ॥ 25 ॥
ਪ੍ਰਹਰ੍षਮਤੁਲਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾਸ੍ਸਰ੍ਵੇ ਤੇ ਰਘੁਨਨ੍ਦਨ ।
ਤੇ ਤਂ ਹਯਵਰਂ ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਕ੍ਰੋਧਪਰ੍ਯਾਕੁਲੇਕ੍षਣਾਃ ॥ 26 ॥
ਖਨਿਤ੍ਰਲਾਙ੍ਗਲਧਰਾ ਨਾਨਾਵृਕ੍षਸ਼ਿਲਾਧਰਾਃ ।
ਅਭ੍ਯਧਾਵਨ੍ਤ ਸਙ੍ਕ੍ਰੁਦ੍ਧਾਸ੍ਤਿष੍ਠ ਤਿष੍ਠੇਤਿ ਚਾਬ੍ਰੁਵਨ੍ ॥ 27 ॥
ਅਸ੍ਮਾਕਂ ਤ੍ਵਂ ਹਿ ਤੁਰਗਂ ਯਜ੍ਞੀਯਂ ਹृਤਵਾਨਸਿ ।
ਦੁਰ੍ਮੇਧਸ੍ਤ੍ਵਂ ਹਿ ਸਮ੍ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾਨ੍ ਵਿਦ੍ਧਿ ਨਸ੍ਸਗਰਾਤ੍ਮਜਾਨ੍ ॥ 28 ॥
ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਤੁ ਵਚਨਂ ਤੇषਾਂ ਕਪਿਲੋ ਰਘੁਨਨ੍ਦਨ ।
ਰੋषੇਣ ਮਹਤਾऽऽਵਿष੍ਟੋ ਹੁਙ੍ਕਾਰਮਕਰੋਤ੍ਤਦਾ ॥ 29 ॥
ਤਤਸ੍ਤੇਨਾਪ੍ਰਮੇਯੇਨ ਕਪਿਲੇਨ ਮਹਾਤ੍ਮਨਾ ।
ਭਸ੍ਮਰਾਸ਼ੀਕृਤਾਸ੍ਸਰ੍ਵੇ ਕਾਕੁਤ੍ਸ੍ਥ ਸਗਰਾਤ੍ਮਜਾਃ ॥ 30 ॥
ਇਤ੍ਯਾਰ੍षੇ ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਰਾਮਾਯਣੇ ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਆਦਿਕਾਵ੍ਯੇ ਬਾਲਕਾਣ੍ਡੇ ਚਤ੍ਵਾਰਿਂਸ਼ਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe bālakāṇḍam |
atha catvāriṃśassargaḥ |
. devatānāṃ vacaśśrutvā bhagavānvai pitāmahaḥ |
pratyuvāca susantrastānkṛtāntabalamohitān || 1 ||
yasyeyaṃ vasudhā kṛtsnā vāsudevasya dhīmataḥ |
kāpilaṃ rūpamāsthāya dhārayatyaniśaṃ dharām || 2 ||
tasya kopāgninā dagdhā bhaviṣyanti nṛpātmajāḥ |
pṛthivyāścāpi nirbhedo'dṛṣṭa eva sanātanaḥ || 3 ||
sagarasya ca putrāṇāṃ vināśo'dīrghajīvinām |
pitāmahavacaśśrutvā trayastriṃśadarindama || 4 ||
devāḥ paramasaṃhṛṣṭāḥ punarjagmuryathāgatam |
sagarasya ca putrāṇāṃ prādurāsīnmahātmanām || 5 ||
pṛthivyāṃ bhidyamānāyāṃ nirghātasamanisvanaḥ |
tato bhitvā mahīṃ sarve kṛtvā cābhipradakṣiṇam || 6 ||
sahitā ssagarāssarve pitaraṃ vākyamabruvan |
0 parikrāntā mahī sarvā sattvavantaśca sūditāḥ || 7 ||
devadānavarakṣāṃsi piśācoragakinnarāḥ |
na ca paśyāmahe'śvaṃ tamaśvahartārameva ca || 8 ||
kiṃ kariṣyāma bhadraṃ te buddhiratra vicāryatām |
teṣāṃ tadvacanaṃ śrutvā putrāṇāṃ rājasattamaḥ || 9 ||
samanyurabravīdvākyaṃ sagaro raghunandana |
bhūyaḥ khanata bhadraṃ vo nirbhidya vasudhātalam || 10 ||
aśvahartāramāsādya kṛtārthāśca nivartatha |
piturvacanamāsādya sagarasya mahātmanaḥ || 11 ||
ṣaṣṭiḥ putrasahasrāṇi rasātalamabhidravan |
khanyamāne tatastasmin dadṛśuḥ parvatopamam || 12 ||
diśāgajaṃ virūpākṣaṃ dhārayantaṃ mahītalam |
saparvatavanāṃ kṛtsnāṃ pṛthivīṃ raghunandana || 13 ||
śirasā dhārayāmāsa virūpākṣo mahāgajaḥ |
yadā parvaṇi kākutstha viśramārthaṃ mahāgajaḥ || 14 ||
khedāccālayate śīrṣaṃ bhūmikampastadābhavet |
taṃ te pradakṣiṇaṃ kṛtvā diśāpālaṃ mahāgajam || 15 ||
mānayanto hi te rāma jagmurbhittvā rasātalam |
tataḥ pūrvāṃ diśaṃ bhittvā dakṣiṇāṃ bibhiduḥ punaḥ || 16 ||
dakṣiṇasyāmapi diśi dadṛśuste mahāgajam |
mahāpadmaṃ mahātmānaṃ sumahatparvatopamam || 17 ||
śirasā dhārayantaṃ te vismayaṃ jagmuruttamam |
tataḥ pradakṣiṇaṃ kṛtvā sagarasya mahātmanaḥ || 18 ||
ṣaṣṭiḥ putrasahasrāṇi paścimāṃ bibhidurdiśam |
paścimāyāmapi diśi mahāntamacalopamam || 19 ||
diśāgajaṃ saumanasaṃ dadṛśuste mahābalāḥ |
taṃ te pradakṣiṇaṃ kṛtvā pṛṣṭvā cāpi nirāmayam |
khananta ssamupakrāntā diśaṃ haimavatīṃ tataḥ || 20 ||
uttarasyāṃ raghuśreṣṭha dadṛśurhimapāṇḍuram || 21 ||
bhadraṃ bhadreṇa vapuṣā dhārayantaṃ mahīmimām |
samālabhya tata ssarve kṛtvā cainaṃ pradakṣiṇam || 22 ||
ṣaṣṭiḥ putrasahasrāṇi bibhidurvasudhātalam |
tataḥ prāguttarāṃ gatvā sāgarāḥ prathitāṃ diśam || 23 ||
roṣādabhyakhanan sarve pṛthivīṃ sagarātmajāḥ |
te tu sarve mahātmāno bhīmavegā mahābalāḥ || 24 ||
dadṛśuḥ kapilaṃ tatra vāsudevaṃ sanātanam |
hayaṃ ca tasya devasya carantamavidūrataḥ || 25 ||
praharṣamatulaṃ prāptāssarve te raghunandana |
te taṃ hayavaraṃ jñātvā krodhaparyākulekṣaṇāḥ || 26 ||
khanitralāṅgaladharā nānāvṛkṣaśilādharāḥ |
abhyadhāvanta saṅkruddhāstiṣṭha tiṣṭheti cābruvan || 27 ||
asmākaṃ tvaṃ hi turagaṃ yajñīyaṃ hṛtavānasi |
durmedhastvaṃ hi samprāptān viddhi nassagarātmajān || 28 ||
śrutvā tu vacanaṃ teṣāṃ kapilo raghunandana |
roṣeṇa mahatā''viṣṭo huṅkāramakarottadā || 29 ||
tatastenāprameyena kapilena mahātmanā |
bhasmarāśīkṛtāssarve kākutstha sagarātmajāḥ || 30 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye bālakāṇḍe catvāriṃśassargaḥ ||
InfoLyter.in — Sacred Vedic Knowledge Portal · Free forever