📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" → 2 A dialog opens → 3 Choose "Save as PDF" as printer → 4 Click Save
ॐ
1.31 ਬਾਲਕਾਣ੍ਡ - ਏਕਤ੍ਰਿਂਸ਼ ਸਰ੍ਗਃ
1.31 Balakanda - Ekatrimsha Sargah
Valmiki Gurmukhi
ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਰਾਮਾਯਣੇ ਬਾਲਕਾਣ੍ਡਮ੍ ।
ਅਥ ਏਕਤ੍ਰਿਂਸ਼ਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ।
ਅਥ ਤਾਂ ਰਜਨੀਂ ਤਤ੍ਰ ਕृਤਾਰ੍ਥੌ ਰਾਮਲਕ੍ष੍ਮਣੌ ।
ਊषਤੁਰ੍ਮੁਦਿਤੌ ਵੀਰੌ ਪ੍ਰਹृष੍ਟੇਨਾਨ੍ਤਰਾਤ੍ਮਨਾ ॥ 1 ॥
ਪ੍ਰਭਾਤਾਯਾਂ ਤੁ ਸ਼ਰ੍ਵਰ੍ਯਾਂ ਕृਤਪੌਰ੍ਵਾਹ੍ਣਿਕਕ੍ਰਿਯੌ ।
ਵਿਸ਼੍ਵਾਮਿਤ੍ਰਮृषੀਂਸ਼੍ਚਾਨ੍ਯਾਨ੍ ਸਹਿਤਾਵਭਿਜਗ੍ਮਤੁਃ ॥ 2 ॥
ਅਭਿਵਾਦ੍ਯ ਮੁਨਿਸ਼੍ਰੇष੍ਠਂ ਜ੍ਵਲਨ੍ਤਮਿਵ ਪਾਵਕਮ੍ ।
ਊਚਤੁਰ੍ਮਧੁਰੋਦਾਰਂ ਵਾਕ੍ਯਂ ਮਧੁਰਭਾषਿਣੌ ॥ 3 ॥
ਇਮੌ ਸ੍ਮ ਮੁਨਿਸ਼ਾਰ੍ਦੂਲ ਕਿਙ੍ਕਰੌ ਸਮੁਪਸ੍ਥਿਤੌ ।
ਆਜ੍ਞਾਪਯ ਯਥੇष੍ਟਂ ਵੈ ਸ਼ਾਸਨਂ ਕਰਵਾਵ ਕਿਮ੍ ॥ 4 ॥
ਏਵਮੁਕ੍ਤਾ ਸ੍ਤਤਸ੍ਤਾਭ੍ਯਾਂ ਸਰ੍ਵ ਏਵ ਮਹਰ੍षਯਃ ।
ਵਿਸ਼੍ਵਾਮਿਤ੍ਰਂ ਪੁਰਸ੍ਕृਤ੍ਯ ਰਾਮਂ ਵਚਨਮਬ੍ਰੁਵਨ੍ ॥ 5 ॥
ਮੈਥਿਲਸ੍ਯ ਨਰਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ਜਨਕਸ੍ਯ ਭਵਿष੍ਯਤਿ ।
ਯਜ੍ਞਃ ਪਰਮਧਰ੍ਮਿष੍ਠਸ੍ਤਸ੍ਯ ਯਾਸ੍ਯਾਮਹੇ ਵਯਮ੍ ॥ 6 ॥
ਤ੍ਵਂ ਚੈਵ ਨਰਸ਼ਾਰ੍ਦੂਲ ਸਹਾਸ੍ਮਾਭਿਰ੍ਗਮਿष੍ਯਸਿ ।
ਅਦ੍ਭੁਤਂ ਧਨੁਰਤ੍ਨਂ ਚ ਤਤ੍ਰ ਤਦ੍ਰष੍ਟੁਮਰ੍ਹਸਿ ॥ 7 ॥
ਤਦ੍ਧਿ ਪੂਰ੍ਵਂ ਨਰਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ਦਤ੍ਤਂ ਸਦਸਿ ਦੈਵਤੈਃ ।
ਅਪ੍ਰਮੇਯਬਲਂ ਘੋਰਂ ਮਖੇ ਪਰਮਭਾਸ੍ਵਰਮ੍ ॥ 8 ॥
ਨਾਸ੍ਯ ਦੇਵਾ ਨ ਗਨ੍ਧਰ੍ਵਾ ਨਾਸੁਰਾ ਨ ਚ ਰਾਕ੍षਸਾਃ ।
ਕਰ੍ਤੁਮਾਰੋਪਣਂ ਸ਼ਕ੍ਤਾ ਨ ਕਥਞ੍ਚਨ ਮਾਨੁषਾਃ ॥ 9 ॥
ਧਨੁषਸ੍ਤਸ੍ਯ ਵੀਰ੍ਯਂ ਤੁ ਜਿਜ੍ਞਾਸਨ੍ਤੋ ਮਹੀਕ੍षਿਤਃ ।
ਨ ਸ਼ੇਕੁਰਾਰੋਪਯਿਤੁਂ ਰਾਜਪੁਤ੍ਰਾ ਮਹਾਬਲਾਃ ॥ 10 ॥
ਤਦ੍ਧਨੁਰ੍ਨਰਸ਼ਾਰ੍ਦੂਲ ਮੈਥਿਲਸ੍ਯ ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ ।
ਤਤ੍ਰ ਦ੍ਰਕ੍ष੍ਯਸਿ ਕਾਕੁਤ੍ਸ੍ਥ ਯਜ੍ਞਂ ਚਾਦ੍ਭੁਤਦਰ੍ਸ਼ਨਮ੍ ॥ 11 ॥
ਤਦ੍ਧਿ ਯਜ੍ਞਫਲਂ ਤੇਨ ਮੈਥਿਲੇਨੋਤ੍ਤਮਂ ਧਨੁਃ ।
ਯਾਚਿਤਂ ਨਰਸ਼ਾਰ੍ਦੂਲ ਸੁਨਾਭਂ ਸਰ੍ਵਦੈਵਤੈਃ ॥ 12 ॥
ਆਯਾਗਭੂਤਂ ਨृਪਤੇਸ੍ਤਸ੍ਯ ਵੇਸ਼੍ਮਨਿ ਰਾਘਵ ।
ਅਰ੍ਚਿਤਂ ਵਿਵਿਧੈਰ੍ਗਨ੍ਧੈਰ੍ਧੂਪੈਸ਼੍ਚਾਗਰੁਗਨ੍ਧਿਭਿਃ ॥ 13 ॥
ਏਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਮੁਨਿਵਰਃ ਪ੍ਰਸ੍ਥਾਨਮਕਰੋਤ੍ਤਦਾ ।
ਸਰ੍षਿਸਙ੍ਘ ਸ੍ਸਕਾਕੁਤ੍ਸ੍ਥਃ ਆਮਨ੍ਤ੍ਰ੍ਯ ਵਨਦੇਵਤਾਃ ॥ 14 ॥
ਸ੍ਵਸ੍ਤਿ ਵੋऽਸ੍ਤੁ ਗਮਿष੍ਯਾਮਿ ਸਿਦ੍ਵਸ੍ਸਿਦ੍ਧਾਸ਼੍ਰਮਾਦਹਮ੍ ।
ਉਤ੍ਤਰੇ ਜਾਹ੍ਨਵੀਤੀਰੇ ਹਿਮਵਨ੍ਤਂ ਸ਼ਿਲੋਚ੍ਚਯਮ੍ ॥ 15 ॥
ਪ੍ਰਦਕ੍षਿਣਂ ਤਤਃ ਕृਤ੍ਵਾ ਸਿਦ੍ਧਾਸ਼੍ਰਮਮਨੁਤ੍ਤਮਮ੍ ।
ਉਤ੍ਤਰਾਂ ਦਿਸ਼ਮੁਦ੍ਦਿਸ਼੍ਯ ਪ੍ਰਸ੍ਥਾਤੁਮੁਪਚਕ੍ਰਮੇ ॥ 16 ॥
ਤਂ ਪ੍ਰਯਾਨ੍ਤਂ ਮੁਨਿਵਰਮਨ੍ਵਯਾਦਨੁਸਾਰਿਣਮ੍ ।
ਸ਼ਕਟੀਸ਼ਤਮਾਤ੍ਰਂ ਤੁ ਪ੍ਰਾਯੇਣ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਾਦਿਨਾਮ੍ ॥ 17 ॥
ਮृਗਪਕ੍षਿਗਣਾਸ਼੍ਚੈਵ ਸਿਦ੍ਧਾਸ਼੍ਰਮਨਿਵਾਸਿਨਃ ।
ਅਨੁਜਗ੍ਮੁਰ੍ਮਹਾਤ੍ਮਾਨਂ ਵਿਸ਼੍ਵਾਮਿਤ੍ਰਂ ਮਹਾਮੁਨਿਮ੍ ॥ 18 ॥
ਨਿਵਰ੍ਤਯਾਮਾਸ ਤਤਃ ਪਕ੍षਿਸਙ੍ਘਾਨ੍ ਮृਗਾਨਪਿ ।
ਤੇ ਗਤ੍ਵਾ ਦੂਰਮਧ੍ਵਾਨਂ ਲਮ੍ਬਮਾਨੇ ਦਿਵਾਕਰੇ ।
ਵਾਸਂ ਚਕ੍ਰੁਰ੍ਮੁਨਿਗਣਾਃ ਸ਼ੋਣਾਕੂਲੇ ਸਮਾਹਿਤਾਃ ॥ 19 ॥
ਤੇऽਸ੍ਤਂ ਗਤੇ ਦਿਨਕਰੇ ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਹੁਤਹੁਤਾਸ਼ਨਾਃ ।
ਵਿਸ਼੍ਵਾਮਿਤ੍ਰਂ ਪੁਰਸ੍ਕृਤ੍ਯ ਨਿषੇਦੁਰਮਿਤੌਜਸਃ ॥ 20 ॥
ਰਾਮੋऽਪਿ ਸਹਸੌਮਿਤ੍ਰਿਰ੍ਮੁਨੀਂ ਸ੍ਤਾਨਭਿਪੂਜ੍ਯ ਚ ।
ਅਗ੍ਰਤੋ ਨਿषਸਾਦਾਥ ਵਿਸ਼੍ਵਾਮਿਤ੍ਰਸ੍ਯ ਧੀਮਤਃ ॥ 21 ॥
ਅਥ ਰਾਮੋ ਮਹਾਤੇਜਾਃ ਵਿਸ਼੍ਵਾਮਿਤ੍ਰਂ ਮਹਾਮੁਨਿਮ੍ ।
ਪਪ੍ਰਚ੍ਛ ਨਰਸ਼ਾਰ੍ਦੂਲਃ ਕੌਤੂਹਲਸਮਨ੍ਵਿਤਃ ॥ 22 ॥
ਭਗਵਨ੍ ਕੋऽਨ੍ਵਯਂ ਦੇਸ਼ਸ੍ਸਮृਦ੍ਧਵਨਸ਼ੋਭਿਤਃ ।
ਸ਼੍ਰੋਤੁਮਿਚ੍ਛਾਮਿ ਭਦ੍ਰਂ ਤੇ ਵਕ੍ਤੁਮਰ੍ਹਸਿ ਤਤ੍ਤ੍ਵਤਃ ॥ 23 ॥
ਚੋਦਿਤੋ ਰਾਮਵਾਕ੍ਯੇਨ ਕਥਯਾਮਾਸ ਸੁਵ੍ਰਤਃ ।
ਤਸ੍ਯ ਦੇਸ਼ਸ੍ਯ ਨਿਖਿਲਮृषਿਮਧ੍ਯੇ ਮਹਾਤਪਾਃ ॥ 24 ॥
ਇਤ੍ਯਾਰ੍षੇ ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਰਾਮਾਯਣੇ ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਆਦਿਕਾਵ੍ਯੇ ਬਾਲਕਾਣ੍ਡੇ ਏਕਤ੍ਰਿਂਸ਼ਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe bālakāṇḍam |
atha ekatriṃśassargaḥ |
atha tāṃ rajanīṃ tatra kṛtārthau rāmalakṣmaṇau |
ūṣaturmuditau vīrau prahṛṣṭenāntarātmanā || 1 ||
prabhātāyāṃ tu śarvaryāṃ kṛtapaurvāhṇikakriyau |
viśvāmitramṛṣīṃścānyān sahitāvabhijagmatuḥ || 2 ||
abhivādya muniśreṣṭhaṃ jvalantamiva pāvakam |
ūcaturmadhurodāraṃ vākyaṃ madhurabhāṣiṇau || 3 ||
imau sma muniśārdūla kiṅkarau samupasthitau |
ājñāpaya yatheṣṭaṃ vai śāsanaṃ karavāva kim || 4 ||
evamuktā statastābhyāṃ sarva eva maharṣayaḥ |
viśvāmitraṃ puraskṛtya rāmaṃ vacanamabruvan || 5 ||
maithilasya naraśreṣṭha janakasya bhaviṣyati |
yajñaḥ paramadharmiṣṭhastasya yāsyāmahe vayam || 6 ||
tvaṃ caiva naraśārdūla sahāsmābhirgamiṣyasi |
adbhutaṃ dhanuratnaṃ ca tatra tadraṣṭumarhasi || 7 ||
taddhi pūrvaṃ naraśreṣṭha dattaṃ sadasi daivataiḥ |
aprameyabalaṃ ghoraṃ makhe paramabhāsvaram || 8 ||
nāsya devā na gandharvā nāsurā na ca rākṣasāḥ |
kartumāropaṇaṃ śaktā na kathañcana mānuṣāḥ || 9 ||
dhanuṣastasya vīryaṃ tu jijñāsanto mahīkṣitaḥ |
na śekurāropayituṃ rājaputrā mahābalāḥ || 10 ||
taddhanurnaraśārdūla maithilasya mahātmanaḥ |
tatra drakṣyasi kākutstha yajñaṃ cādbhutadarśanam || 11 ||
taddhi yajñaphalaṃ tena maithilenottamaṃ dhanuḥ |
yācitaṃ naraśārdūla sunābhaṃ sarvadaivataiḥ || 12 ||
āyāgabhūtaṃ nṛpatestasya veśmani rāghava |
arcitaṃ vividhairgandhairdhūpaiścāgarugandhibhiḥ || 13 ||
evamuktvā munivaraḥ prasthānamakarottadā |
sarṣisaṅgha ssakākutsthaḥ āmantrya vanadevatāḥ || 14 ||
svasti vo'stu gamiṣyāmi sidvassiddhāśramādaham |
uttare jāhnavītīre himavantaṃ śiloccayam || 15 ||
pradakṣiṇaṃ tataḥ kṛtvā siddhāśramamanuttamam |
uttarāṃ diśamuddiśya prasthātumupacakrame || 16 ||
taṃ prayāntaṃ munivaramanvayādanusāriṇam |
śakaṭīśatamātraṃ tu prāyeṇa brahmavādinām || 17 ||
mṛgapakṣigaṇāścaiva siddhāśramanivāsinaḥ |
anujagmurmahātmānaṃ viśvāmitraṃ mahāmunim || 18 ||
nivartayāmāsa tataḥ pakṣisaṅghān mṛgānapi |
te gatvā dūramadhvānaṃ lambamāne divākare |
vāsaṃ cakrurmunigaṇāḥ śoṇākūle samāhitāḥ || 19 ||
te'staṃ gate dinakare snātvā hutahutāśanāḥ |
viśvāmitraṃ puraskṛtya niṣeduramitaujasaḥ || 20 ||
rāmo'pi sahasaumitrirmunīṃ stānabhipūjya ca |
agrato niṣasādātha viśvāmitrasya dhīmataḥ || 21 ||
atha rāmo mahātejāḥ viśvāmitraṃ mahāmunim |
papraccha naraśārdūlaḥ kautūhalasamanvitaḥ || 22 ||
bhagavan ko'nvayaṃ deśassamṛddhavanaśobhitaḥ |
śrotumicchāmi bhadraṃ te vaktumarhasi tattvataḥ || 23 ||
codito rāmavākyena kathayāmāsa suvrataḥ |
tasya deśasya nikhilamṛṣimadhye mahātapāḥ || 24 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye bālakāṇḍe ekatriṃśassargaḥ ||
InfoLyter.in — Sacred Vedic Knowledge Portal · Free forever