📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" → 2 A dialog opens → 3 Choose "Save as PDF" as printer → 4 Click Save
ॐ
1.20 ਬਾਲਕਾਣ੍ਡ - ਵਿਂਸ਼ ਸਰ੍ਗਃ
1.20 Balakanda - Vimsha Sargah
Valmiki Gurmukhi
ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਰਾਮਾਯਣੇ ਬਾਲਕਾਣ੍ਡਮ੍ ।
ਅਥ ਵਿਂਸ਼ਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ।
ਤਚ੍ਛ੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਰਾਜਸ਼ਾਰ੍ਦੂਲੋ ਵਿਸ਼੍ਵਾਮਿਤ੍ਰਸ੍ਯ ਭਾषਿਤਮ੍ ।
ਮੁਹੂਰ੍ਤਮਿਵ ਨਿਸ੍ਸਞ੍ਜ੍ਞਸ੍ਸਞ੍ਜ੍ਞਾਵਾਨਿਦਮਬ੍ਰਵੀਤ੍ ॥ 1 ॥
ਊਨषੋਡਸ਼ਵਰ੍षੋ ਮੇ ਰਾਮੋ ਰਾਜੀਵਲੋਚਨਃ ।
ਨ ਯੁਦ੍ਧਯੋਗ੍ਯਤਾਮਸ੍ਯ ਪਸ਼੍ਯਾਮਿ ਸਹ ਰਾਕ੍षਸੈਃ ॥ 2 ॥
ਇਯਮਕ੍षੌਹਿਣੀ ਪੂਰ੍ਣਾ ਯਸ੍ਯਾਹਂ ਪਤਿਰੀਸ਼੍ਵਰਃ ।
ਅਨਯਾ ਸਂਵृਤੋ ਗਤ੍ਵਾ ਯੋਦ੍ਧਾऽਹਂ ਤੈਰ੍ਨਿਸ਼ਾਚਰੈਃ ॥ 3 ॥
ਇਮੇ ਸ਼ੂਰਾਸ਼੍ਚ ਵਿਕ੍ਰਾਨ੍ਤਾ ਭृਤ੍ਯਾ ਮੇऽਸ੍ਤ੍ਰਵਿਸ਼ਾਰਦਾਃ ।
ਯੋਗ੍ਯਾ ਰਕ੍षੋਗਣੈਰ੍ਯੋਦ੍ਧੁਂ ਨ ਰਾਮਂ ਨੇਤੁਮਰ੍ਹਸਿ ॥ 4 ॥
ਅਹਮੇਵ ਧਨੁष੍ਪਾਣਿਰ੍ਗੋਪ੍ਤਾ ਸਮਰਮੂਰ੍ਧਨਿ ।
ਯਾਵਤ੍ਪ੍ਰਾਣਾਨ੍ਧਰਿष੍ਯਾਮਿ ਤਾਵਦ੍ਯੋਤ੍ਸ੍ਯੇ ਨਿਸ਼ਾਚਰੈਃ ॥ 5 ॥
ਨਿਰ੍ਵਿਘ੍ਨਾ ਵ੍ਰਤਚਰ੍ਯਾ ਸਾ ਭਵਿष੍ਯਤਿ ਸੁਰਕ੍षਿਤਾ ।
ਅਹਂ ਤਤ੍ਰਾਗਮਿष੍ਯਾਮਿ ਨ ਰਾਮਂ ਨੇਤੁਮਰ੍ਹਸਿ ॥ 6 ॥
ਬਾਲੋ ਹ੍ਯਕृਤਵਿਦ੍ਯਸ਼੍ਚ ਨ ਚ ਵੇਤ੍ਤਿ ਬਲਾਬਲਮ੍ ।
ਨ ਚਾਸ੍ਤ੍ਰਬਲਸਂਯੁਕ੍ਤੋ ਨ ਚ ਯੁਦ੍ਧਵਿਸ਼ਾਰਦਃ ॥ 7 ॥
ਨ ਚਾਸੌ ਰਕ੍षਸਾਂ ਯੋਗ੍ਯਃ ਕੂਟਯੁਦ੍ਧਾ ਹਿ ਤੇ ਧ੍ਰੁਵਮ੍ ।
ਵਿਪ੍ਰਯੁਕ੍ਤੋ ਹਿ ਰਾਮੇਣ ਮੁਹੂਰ੍ਤਮਪਿ ਨੋਤ੍ਸਹੇ ॥ 8 ॥
ਜੀਵਿਤੁਂ ਮੁਨਿਸ਼ਾਰ੍ਦੂਲ ਨ ਰਾਮਂ ਨੇਤੁਮਰ੍ਹਸਿ ।
ਯਦਿ ਵਾ ਰਾਘਵਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ਨੇਤੁਮਿਚ੍ਛਸਿ ਸੁਵ੍ਰਤ ॥ 9 ॥
ਚਤੁਰਙ੍ਗਸਮਾਯੁਕ੍ਤਂ ਮਯਾ ਚ ਸਹਿਤਂ ਨਯ ।
षष੍ਟਿਰ੍ਵਰ੍षਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਜਾਤਸ੍ਯ ਮਮ ਕੌਸ਼ਿਕ ॥ 10 ॥
ਦੁਃਖੇਨੋਤ੍ਪਾਦਿਤਸ਼੍ਚਾਯਂ ਨ ਰਾਮਂ ਨੇਤੁਮਰ੍ਹਸਿ ।
ਚਤੁਰ੍ਣਾਮਾਤ੍ਮਜਾਨਾਂ ਹਿ ਪ੍ਰੀਤਿਃਪਰਮਿਕਾ ਮਮ ॥ 11 ॥
ਜ੍ਯੇष੍ਠਂ ਧਰ੍ਮਪ੍ਰਧਾਨਂ ਚ ਨ ਰਾਮਂ ਨੇਤੁਮਰ੍ਹਸਿ ।
ਕਿਂਵੀਰ੍ਯਾ ਰਾਕ੍षਸਾਸ੍ਤੇ ਚ ਕਸ੍ਯ ਪੁਤ੍ਰਾਸ਼੍ਚ ਤੇ ਚ ਕੇ ॥ 12 ॥
ਕਥਂ ਪ੍ਰਮਾਣਾਃ ਕੇ ਚੈਤਾਨ੍ਰਕ੍षਨ੍ਤਿ ਮੁਨਿਪੁਙ੍ਗਵ ।
ਕਥਂ ਚ ਪ੍ਰਤਿਕਰ੍ਤਵ੍ਯਂ ਤੇषਾਂ ਰਾਮੇਣ ਰਕ੍षਸਾਮ੍ ॥ 13 ॥
ਮਾਮਕੈਰ੍ਵਾ ਬਲੈਰ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ਮਯਾ ਵਾ ਕੂਟਯੋਧਿਨਾਮ੍ ।
3 ਸਰ੍ਵਂ ਮੇ ਸ਼ਂਸ ਭਗਵਨ੍ਕਥਂ ਤੇषਾਂ ਮਯਾ ਰਣੇ ॥ 14 ॥
ਸ੍ਥਾਤਵ੍ਯਂ ਦੁष੍ਟਭਾਵਾਨਾਂ ਵੀਰ੍ਯੋਤ੍ਸਿਕ੍ਤਾ ਹਿ ਰਾਕ੍षਸਾਃ ।
4 ਤਸ੍ਯ ਤਦ੍ਵਚਨਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਵਿਸ਼੍ਵਾਮਿਤ੍ਰੋऽਭ੍ਯਭਾषਤ ॥ 15 ॥
ਪੌਲਸ੍ਤ੍ਯਵਂਸ਼ਪ੍ਰਭਵੋ ਰਾਵਣੋ ਨਾਮ ਰਾਕ੍षਸਃ ।
ਸ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਾ ਦਤ੍ਤਵਰਸ੍ਤ੍ਰੈਲੋਕ੍ਯਂ ਬਾਧਤੇ ਭृਸ਼ਮ੍ ॥ 16 ॥
ਮਹਾਬਲੋ ਮਹਾਵੀਰ੍ਯੋ ਰਾਕ੍षਸੈਰ੍ਬਹੁਭਿਰ੍ਵृਤਃ ।
ਸ਼੍ਰੂਯਤੇ ਹਿ ਮਹਾਵੀਰ੍ਯੋ ਰਾਵਣੋ ਰਾਕ੍षਸਾਧਿਪਃ ॥ 17 ॥
ਸਾਕ੍षਾਦ੍ਵੈਸ਼੍ਰਵਣਭ੍ਰਾਤਾ ਪੁਤ੍ਰੋ ਵਿਸ਼੍ਰਵਸੋ ਮੁਨੇਃ ।
ਯਦਾ ਸ੍ਵਯਂ ਨ ਯਜ੍ਞਸ੍ਯ ਵਿਘ੍ਨਕਰ੍ਤਾ ਮਹਾਬਲਃ ॥ 18 ॥
ਤੇਨ ਸਞ੍ਚੋਦਿਤੌ ਦ੍ਵੌ ਤੁ ਰਾਕ੍षਸੌ ਵੈ ਮਹਾਬਲੌ ।
ਮਾਰੀਚਸ਼੍ਚ ਸੁਬਾਹੁਸ਼੍ਚ ਯਜ੍ਞਵਿਘ੍ਨਂ ਕਰਿष੍ਯਤਃ ॥ 19 ॥
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤੋ ਮੁਨਿਨਾ ਤੇਨ ਰਾਜੋਵਾਚ ਮੁਨਿਂ ਤਦਾ ।
ਨ ਹਿ ਸ਼ਕ੍ਤੋऽਸ੍ਮਿ ਸਙ੍ਗ੍ਰਾਮੇ ਸ੍ਥਾਤੁਂ ਤਸ੍ਯ ਦੁਰਾਤ੍ਮਨਃ ॥ 20 ॥
ਸ ਤ੍ਵਂ ਪ੍ਰਸਾਦਂ ਧਰ੍ਮਜ੍ਞ ਕੁਰੁष੍ਵ ਮਮ ਪੁਤ੍ਰਕੇ ।
ਮਮ ਚੈਵਾਲ੍ਪਭਾਗ੍ਯਸ੍ਯ ਦੈਵਤਂ ਹਿ ਭਵਾਨ੍ਗੁਰੁਃ ॥ 21 ॥
ਦੇਵਦਾਨਵਗਨ੍ਧਰ੍ਵਾ ਯਕ੍षਾਃਪਤਗਪਨ੍ਨਗਾਃ ।
ਨ ਸ਼ਕ੍ਤਾ ਰਾਵਣਂ ਸੋਢੁਂ ਕਿਂ ਪੁਨਰ੍ਮਾਨਵਾ ਯੁਧਿ ॥ 22 ॥
ਸ ਹਿ ਵੀਰ੍ਯਵਤਾਂ ਵੀਰ੍ਯਮਾਦਤ੍ਤੇ ਯੁਧਿ ਰਾਕ੍षਸਃ ।
ਤੇਨ ਚਾਹਂ ਨ ਸ਼ਕ੍ਤੋऽਸ੍ਮਿ ਸਂਯੋਦ੍ਧੁਂ ਤਸ੍ਯ ਵਾ ਬਲੈਃ ॥ 23 ॥
ਸਬਲੋ ਵਾ ਮੁਨਿਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ਸਹਿਤੋ ਵਾ ਮਮਾਤ੍ਮਜੈਃ ।
ਕਥਮਪ੍ਯਮਰਪ੍ਰਖ੍ਯਂ ਸਙ੍ਗ੍ਰਾਮਾਣਾਮਕੋਵਿਦਮ੍ ।
ਬਾਲਂ ਮੇ ਤਨਯਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ ਨੈਵ ਦਾਸ੍ਯਾਮਿ ਪੁਤ੍ਰਕਮ੍ ॥ 24 ॥
ਅਥ ਕਾਲੋਪਮੌ ਯੁਧ੍ਦੇ ਸੁਤੌ ਸੁਨ੍ਦੋਪਸੁਨ੍ਦਯੋਃ ॥ 25 ॥
ਯਜ੍ਞਵਿਘ੍ਨਕਰੌ ਤੌ ਤੇ ਨੈਵ ਦਾਸ੍ਯਾਮਿ ਪੁਤ੍ਰਕਮ੍ ।
ਮਾਰੀਚਸ਼੍ਚ ਸੁਬਾਹੁਸ਼੍ਚ ਵੀਰ੍ਯਵਨ੍ਤੌ ਸੁਸ਼ਿਕ੍षਿਤੌ ।
ਤਯੋਰਨ੍ਯਤਰੇਣਾਹਂ ਯੋਧ੍ਦਾ ਸ੍ਯਾਂ ਸਸੁਹृਦ੍ਗਣਃ ॥ 26 ॥
ਇਤਿ ਨਰਪਤਿਜਲ੍ਪਨਾਦ੍ਦ੍ਵਿਜੇਨ੍ਦ੍ਰਂ ਕੁਸ਼ਿਕਸੁਤਂ ਸੁਮਹਾਨ੍ਵਿਵੇਸ਼ ਮਨ੍ਯੁਃ ।
ਸੁਹੁਤ ਇਵ ਮਖੇऽਗ੍ਨਿਰਾਜ੍ਯਸਿਕ੍ਤ ਸ੍ਸਮਭਵਦੁਜ੍ਜ੍ਵਲਿਤੋ ਮਹਰ੍षਿਵਹ੍ਨਿਃ ॥ 27 ॥
ਇਤ੍ਯਾਰ੍षੇ ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਰਾਮਾਯਣੇ ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਆਦਿਕਾਵ੍ਯੇ ਬਾਲਕਾਣ੍ਡੇ ਵਿਂਸ਼ਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe bālakāṇḍam |
atha viṃśassargaḥ |
tacchrutvā rājaśārdūlo viśvāmitrasya bhāṣitam |
muhūrtamiva nissañjñassañjñāvānidamabravīt || 1 ||
ūnaṣoḍaśavarṣo me rāmo rājīvalocanaḥ |
na yuddhayogyatāmasya paśyāmi saha rākṣasaiḥ || 2 ||
iyamakṣauhiṇī pūrṇā yasyāhaṃ patirīśvaraḥ |
anayā saṃvṛto gatvā yoddhā'haṃ tairniśācaraiḥ || 3 ||
ime śūrāśca vikrāntā bhṛtyā me'straviśāradāḥ |
yogyā rakṣogaṇairyoddhuṃ na rāmaṃ netumarhasi || 4 ||
ahameva dhanuṣpāṇirgoptā samaramūrdhani |
yāvatprāṇāndhariṣyāmi tāvadyotsye niśācaraiḥ || 5 ||
nirvighnā vratacaryā sā bhaviṣyati surakṣitā |
ahaṃ tatrāgamiṣyāmi na rāmaṃ netumarhasi || 6 ||
bālo hyakṛtavidyaśca na ca vetti balābalam |
na cāstrabalasaṃyukto na ca yuddhaviśāradaḥ || 7 ||
na cāsau rakṣasāṃ yogyaḥ kūṭayuddhā hi te dhruvam |
viprayukto hi rāmeṇa muhūrtamapi notsahe || 8 ||
jīvituṃ muniśārdūla na rāmaṃ netumarhasi |
yadi vā rāghavaṃ brahmannetumicchasi suvrata || 9 ||
caturaṅgasamāyuktaṃ mayā ca sahitaṃ naya |
ṣaṣṭirvarṣasahasrāṇi jātasya mama kauśika || 10 ||
duḥkhenotpāditaścāyaṃ na rāmaṃ netumarhasi |
caturṇāmātmajānāṃ hi prītiḥparamikā mama || 11 ||
jyeṣṭhaṃ dharmapradhānaṃ ca na rāmaṃ netumarhasi |
kiṃvīryā rākṣasāste ca kasya putrāśca te ca ke || 12 ||
kathaṃ pramāṇāḥ ke caitānrakṣanti munipuṅgava |
kathaṃ ca pratikartavyaṃ teṣāṃ rāmeṇa rakṣasām || 13 ||
māmakairvā balairbrahmanmayā vā kūṭayodhinām |
3 sarvaṃ me śaṃsa bhagavankathaṃ teṣāṃ mayā raṇe || 14 ||
sthātavyaṃ duṣṭabhāvānāṃ vīryotsiktā hi rākṣasāḥ |
4 tasya tadvacanaṃ śrutvā viśvāmitro'bhyabhāṣata || 15 ||
paulastyavaṃśaprabhavo rāvaṇo nāma rākṣasaḥ |
sa brahmaṇā dattavarastrailokyaṃ bādhate bhṛśam || 16 ||
mahābalo mahāvīryo rākṣasairbahubhirvṛtaḥ |
śrūyate hi mahāvīryo rāvaṇo rākṣasādhipaḥ || 17 ||
sākṣādvaiśravaṇabhrātā putro viśravaso muneḥ |
yadā svayaṃ na yajñasya vighnakartā mahābalaḥ || 18 ||
tena sañcoditau dvau tu rākṣasau vai mahābalau |
mārīcaśca subāhuśca yajñavighnaṃ kariṣyataḥ || 19 ||
ityukto muninā tena rājovāca muniṃ tadā |
na hi śakto'smi saṅgrāme sthātuṃ tasya durātmanaḥ || 20 ||
sa tvaṃ prasādaṃ dharmajña kuruṣva mama putrake |
mama caivālpabhāgyasya daivataṃ hi bhavānguruḥ || 21 ||
devadānavagandharvā yakṣāḥpatagapannagāḥ |
na śaktā rāvaṇaṃ soḍhuṃ kiṃ punarmānavā yudhi || 22 ||
sa hi vīryavatāṃ vīryamādatte yudhi rākṣasaḥ |
tena cāhaṃ na śakto'smi saṃyoddhuṃ tasya vā balaiḥ || 23 ||
sabalo vā muniśreṣṭha sahito vā mamātmajaiḥ |
kathamapyamaraprakhyaṃ saṅgrāmāṇāmakovidam |
bālaṃ me tanayaṃ brahman naiva dāsyāmi putrakam || 24 ||
atha kālopamau yudhde sutau sundopasundayoḥ || 25 ||
yajñavighnakarau tau te naiva dāsyāmi putrakam |
mārīcaśca subāhuśca vīryavantau suśikṣitau |
tayoranyatareṇāhaṃ yodhdā syāṃ sasuhṛdgaṇaḥ || 26 ||
iti narapatijalpanāddvijendraṃ kuśikasutaṃ sumahānviveśa manyuḥ |
suhuta iva makhe'gnirājyasikta ssamabhavadujjvalito maharṣivahniḥ || 27 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye bālakāṇḍe viṃśassargaḥ ||
InfoLyter.in — Sacred Vedic Knowledge Portal · Free forever