📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" → 2 A dialog opens → 3 Choose "Save as PDF" as printer → 4 Click Save
ॐ
1.17 ਬਾਲਕਾਣ੍ਡ - ਸਪ੍ਤਦਸ਼ ਸਰ੍ਗਃ
1.17 Balakanda - Saptadasha Sargah
Valmiki Gurmukhi
ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਰਾਮਾਯਣੇ ਬਾਲਕਾਣ੍ਡਮ੍ ।
ਅਥ ਸਪ੍ਤਦਸ਼ਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ।
ਪੁਤ੍ਰਤ੍ਵਂ ਤੁ ਗਤੇ ਵਿष੍ਣੌ ਰਾਜ੍ਞਸ੍ਤਸ੍ਯ ਸੁਮਹਾਤ੍ਮਨਃ ।
ਉਵਾਚ ਦੇਵਤਾਸ੍ਸਰ੍ਵਾਸ੍ਸ੍ਵਯਮ੍ਭੂਰ੍ਭਗਵਾਨਿਦਮ੍ ॥ 1 ॥
ਸਤ੍ਯਸਨ੍ਧਸ੍ਯ ਵੀਰਸ੍ਯ ਸਰ੍ਵੇषਾਨ੍ਨੋ ਹਿਤੈषਿਣਃ ।
ਵਿष੍ਣੋਸ੍ਸਹਾਯਾਨ੍ਬਲਿਨਸ੍ਸृਜਧ੍ਵਂ ਕਾਮਰੂਪਿਣਃ ॥ 2 ॥
ਮਾਯਾਵਿਦਸ਼੍ਚ ਸ਼ੂਰਾਂਸ਼੍ਚ ਵਾਯੁਵੇਗਸਮਾਞ੍ਜਵੇ ।
ਨਯਜ੍ਞਾਨ੍ਬੁਦ੍ਧਿਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾਨ੍ਵਿष੍ਣੁਤੁਲ੍ਯਪਰਾਕ੍ਰਮਾਨ੍ ॥ 3 ॥
ਅਸਂਹਾਰ੍ਯਾਨੁਪਾਯਜ੍ਞਾਨ੍ ਦਿਵ੍ਯਸਂਹਨਨਾਨ੍ਵਿਤਾਨ੍ ।
ਸਰ੍ਵਾਸ੍ਤ੍ਰਗੁਣਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾਨਮृਤਪ੍ਰਾਸ਼ਨਾਨਿਵ ॥ 4 ॥
ਅਪ੍ਸਰਸ੍ਸੁ ਚ ਮੁਖ੍ਯਾਸੁ ਗਨ੍ਧਰ੍ਵਾਣਾਂ ਤਨੂषੁ ਚ ।
ਸृਜਧ੍ਵਂ ਹਰਿਰੂਪੇਣ ਪੁਤ੍ਰਾਂਸ੍ਤੁਲ੍ਯਪਰਾਕ੍ਰਮਾਨ੍ ॥ 5 ॥
ਪੂਰ੍ਵਮੇਵ ਮਯਾ ਸृष੍ਟੋ ਜਾਮ੍ਬਵਾਨृਕ੍षਪੁਙ੍ਗਵਃ ।
ਜृਮ੍ਭਮਾਣਸ੍ਯ ਸਹਸਾ ਮਮ ਵਕ੍ਤ੍ਰਾਦਜਾਯਤ ॥ 6 ॥
ਤੇ ਤਥੋਕ੍ਤਾ ਭਗਵਤਾ ਤਤ੍ਪ੍ਰਤਿਸ਼੍ਰੁਤ੍ਯ ਸ਼ਾਸਨਮ੍ ।
ਜਨਯਾਮਾਸੁਰੇਵਂ ਤੇ ਪੁਤ੍ਰਾਨ੍ਵਾਨਰਰੂਪਿਣਃ ॥ 7 ॥
ऋषਯਸ਼੍ਚ ਮਹਾਤ੍ਮਾਨਸ੍ਸਿਦ੍ਧਵਿਦ੍ਯਾਧਰੋਰਗਾਃ ।
ਚਾਰਣਾਸ਼੍ਚ ਸੁਤਾਨ੍ਵੀਰਾਨ੍ਸਸृਜੁਰ੍ਵਨਚਾਰਿਣਃ ॥ 8 ॥
ਵਾਨਰੇਨ੍ਦ੍ਰਂ ਮਹੇਨ੍ਦ੍ਰਾਭਮਿਨ੍ਦ੍ਰੋ ਵਾਲਿਨਮੂਰ੍ਜਿਤਮ੍ ।
ਸੁਗ੍ਰੀਵਂ ਜਨਯਾਮਾਸ ਤਪਨਸ੍ਤਪਤਾਂ ਵਰਃ ॥ 9 ॥
ਬृਹਸ੍ਪਤਿਸ੍ਤ੍ਵਜਨਯਤ੍ਤਾਰਂ ਨਾਮ ਮਹਾਹਰਿਮ੍ ।
ਸਰ੍ਵਵਾਨਰਮੁਖ੍ਯਾਨਾਂ ਬੁਦ੍ਧਿਮਨ੍ਤਮਨੁਤ੍ਤਮਮ੍ ॥ 10 ॥
ਧਨਦਸ੍ਯ ਸੁਤਸ਼੍ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ੍ ਵਾਨਰੋ ਗਨ੍ਧਮਾਦਨਃ ।
ਵਿਸ਼੍ਵਕਰ੍ਮਾਤ੍ਵਜਨਯਨ੍ਨਲਂ ਨਾਮ ਮਹਾਹਰਿਮ੍ ॥ 11 ॥
ਪਾਵਕਸ੍ਯ ਸੁਤਸ਼੍ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ੍ ਨੀਲੋऽਗ੍ਨਿਸਦृਸ਼ਪ੍ਰਭਃ ।
ਤੇਜਸਾ ਯਸ਼ਸਾ ਵੀਰ੍ਯਾਦਤ੍ਯਰਿਚ੍ਯਤ ਵਾਨਰਾਨ੍ ॥ 12 ॥
ਰੂਪਦ੍ਰਵਿਣਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾਵਸ਼੍ਵਿਨੌ ਰੂਪਸਮ੍ਮਤੌ ।
ਮੈਨ੍ਦਂ ਚ ਦ੍ਵਿਵਿਦਂ ਚੈਵ ਜਨਯਾਮਾਸਤੁਸ੍ਸ੍ਵਯਮ੍ ॥ 13 ॥
ਵਰੁਣੋ ਜਨਯਾਮਾਸ ਸੁषੇਣਂ ਵਾਨਰਰ੍षਭਮ੍ ।
ਸ਼ਰਭਂ ਜਨਯਾਮਾਸ ਪਰ੍ਜਨ੍ਯਸ੍ਤੁ ਮਹਾਬਲਮ੍ ॥ 14 ॥
ਮਾਰੁਤਸ੍ਯਾਤ੍ਮਜਸ਼੍ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ੍ਹਨੁਮਾਨ੍ਨਾਮ ਵੀਰ੍ਯਵਾਨ੍ ।
ਵਜ੍ਰਸਂਹਨਨੋਪੇਤੋ ਵੈਨਤੇਯਸਮੋ ਜਵੇ ॥ 15 ॥
ਤੇ ਸृष੍ਟਾ ਬਹੁਸਾਹਸ੍ਰਾ ਦਸ਼ਗ੍ਰੀਵਵਧੇ ਰਤਾਃ ।
ਅਪ੍ਰਮੇਯਬਲਾ ਵੀਰਾ ਵਿਕ੍ਰਾਨ੍ਤਾਃ ਕਾਮਰੂਪਿਣਃ ॥ 16 ॥
ਮੇਰੁਮਨ੍ਦਰਸਙ੍ਕਾਸ਼ਾ ਵਪੁष੍ਮਨ੍ਤੋ ਮਹਾਬਲਾਃ ।
ऋਕ੍षਵਾਨਰਗੋਪੁਚ੍ਛਾਃ ਕ੍षਿਪ੍ਰਮੇਵਾਭਿਜਜ੍ਞਿਰੇ ॥ 17 ॥
ਯਸ੍ਯ ਦੇਵਸ੍ਯ ਯਦ੍ਰੂਪਂ ਵੇषੋ ਯਸ਼੍ਚ ਪਰਾਕ੍ਰਮਃ ।
ਅਜਾਯਤ ਸਮਸ੍ਤੇਨ ਤਸ੍ਯ ਤਸ੍ਯ ਸੁਤਃ ਪृਥਕ੍ ॥ 18 ॥
ਗੋਲਾਙ੍ਗੂਲੀषੁ ਚੋਤ੍ਪਨ੍ਨਾਃ ਕੇਚਿਤ੍ਸਮ੍ਮਤਵਿਕ੍ਰਮਾਃ ।
ऋਕ੍षੀषੁ ਚ ਤਥਾ ਜਾਤਾ ਵਾਨਰਾਃ ਕਿਨ੍ਨਰੀषੁ ਚ ॥ 19 ॥
ਦੇਵਾ ਮਹਰ੍षਿਗਨ੍ਧਰ੍ਵਾਸ੍ਤਾਰ੍ਕ੍ष੍ਯਾ ਯਕ੍षਾ ਯਸ਼ਸ੍ਵਿਨਃ ।
ਨਾਗਾਃ ਕਿਮ੍ਪੁਰੁषਾਸ਼੍ਚੈਵ ਸਿਦ੍ਧਵਿਦ੍ਯਾਧਰੋਰਗਾਃ ॥ 20 ॥
ਬਹਵੋ ਜਨਯਾਮਾਸੁਰ੍ਹृष੍ਟਾਸ੍ਤਤ੍ਰ ਸਹਸ੍ਰਸ਼ਃ ।
ਵਾਨਰਾਨ੍ਸੁਮਹਾਕਾਯਾਨ੍ਸਰ੍ਵਾਨ੍ਵੈ ਵਨਚਾਰਿਣਃ ॥ 21 ॥
ਅਪ੍ਸਰਸ੍ਸੁ ਚ ਮੁਖ੍ਯਾਸੁ ਤਥਾ ਵਿਦ੍ਯਾਧਰੀषੁ ਚ ।
ਨਾਗਕਨ੍ਯਾਸੁ ਚ ਤਥਾ ਗਨ੍ਧਰ੍ਵੀਣਾਂ ਤਨੂषੁ ਚ ॥ 22 ॥
ਕਾਮਰੂਪਬਲੋਪੇਤਾ ਯਥਾਕਾਮਂ ਵਿਚਾਰਿਣਃ ।
ਸਿਂਹਸ਼ਾਰ੍ਦੂਲਸਦृਸ਼ਾ ਦਰ੍ਪੇਣ ਚ ਬਲੇਨ ਚ ॥ 23 ॥
ਸ਼ਿਲਾਪ੍ਰਹਰਣਾਸ੍ਸਰ੍ਵੇ ਸਰ੍ਵੇ ਪਾਦਪਯੋਧਿਨਃ ॥ 24 ॥
ਨਖਦਂष੍ਟ੍ਰਾਯੁਧਾਸ੍ਸਰ੍ਵੇ ਸਰ੍ਵੇ ਸਰ੍ਵਾਸ੍ਤ੍ਰਕੋਵਿਦਾਃ ।
ਵਿਚਾਲਯੇਯੁਸ਼੍ਸ਼ੈਲੇਨ੍ਦ੍ਰਾਨ੍ਭੇਦਯੇਯੁਸ੍ਸ੍ਥਿਰਾਨ੍ਦ੍ਰੁਮਾਨ੍ ।
ਕ੍षੋਭਯੇਯੁਸ਼੍ਚ ਵੇਗੇਨ ਸਮੁਦ੍ਰਂ ਸਰਿਤਾਂ ਪਤਿਮ੍ ॥ 25 ॥
ਦਾਰਯੇਯੁਃ ਕ੍षਿਤਿਂ ਪਦ੍ਭ੍ਯਾਮਾਪ੍ਲਵੇਯੁਰ੍ਮਹਾਰ੍ਣਵਮ੍ ।
ਨਭਃਸ੍ਥਲਂ ਵਿਸ਼ੇਯੁਸ਼੍ਚ ਗृਹ੍ਣੀਯੁਰਪਿ ਤੋਯਦਾਨ੍ ॥ 26 ॥
ਗृਹ੍ਣੀਯੁਰਪਿ ਮਾਤਙ੍ਗਾਨ੍ਮਤ੍ਤਾਨ੍ਪ੍ਰਵ੍ਰਜਤੋ ਵਨੇ ।
ਨਰ੍ਦਮਾਨਾਸ਼੍ਚ ਨਾਦੇਨ ਪਾਤਯੇਯੁਰ੍ਵਿਹਙ੍ਗਮਾਨ੍ ॥ 27 ॥
ਈਦृਸ਼ਾਨਾਂ ਪ੍ਰਸੂਤਾਨਿ ਹਰੀਣਾਂ ਕਾਮਰੂਪਿਣਾਮ੍ ।
ਸ਼ਤਂ ਸ਼ਤਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਯੂਥਪਾਨਾਂ ਮਹਾਤ੍ਮਨਾਮ੍ ॥ 28 ॥
ਤੇ ਪ੍ਰਧਾਨੇषੁ ਯੂਥੇषੁ ਹਰੀਣਾਂ ਹਰਿਯੂਥਪਾਃ ।
ਬਭੂਵੁਰ੍ਯੂਥਪਸ਼੍ਰੇष੍ਠਾ ਵੀਰਾਂਸ਼੍ਚਾਜਨਯਨ੍ ਹਰੀਨ੍ ॥ 29 ॥
ਅਨ੍ਯੇ ऋਕ੍षਵਤਃ ਪ੍ਰਸ੍ਥਾਨਵਤਸ੍ਥੁ ਸ੍ਸਹਸ੍ਰਸ਼ਃ ।
ਅਨ੍ਯੇ ਨਾਨਾਵਿਧਾਨ੍ਸ਼ੈਲਾਨ੍ਭੇਜਿਰੇ ਕਾਨਨਾਨਿ ਚ ॥ 30 ॥
ਸੂਰ੍ਯਪੁਤ੍ਰਂ ਚ ਸੁਗ੍ਰੀਵਂ ਸ਼ਕ੍ਰਪੁਤ੍ਰਂ ਚ ਵਾਲਿਨਮ੍ ।
ਭ੍ਰਾਤਰਾਵੁਪਤਸ੍ਥੁਸ੍ਤੇ ਸਰ੍ਵ ਏਵ ਹਰੀਸ਼੍ਵਰਾਃ ॥ 31 ॥
ਨਲਂ ਨੀਲਂ ਹਨੂਮਨ੍ਤਮਨ੍ਯਾਂਸ਼੍ਚ ਹਰਿਯੂਥਪਾਨ੍ ।
3 ਤੇ ਤਾਰ੍ਕ੍ष੍ਯਬਲਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾਸ੍ਸਰ੍ਵੇ ਯੁਦ੍ਧਵਿਸ਼ਾਰਦਾਃ ।
ਵਿਚਰਨ੍ਤੋऽਰ੍ਦਯਨ੍ਦਰ੍ਪਾਤ੍ਸਿਂਹਵ੍ਯਾਘ੍ਰਮਹੋਰਗਾਨ੍ ॥ 32 ॥
ਤਾਂਸ਼੍ਚ ਸਰ੍ਵਾਨ੍ਮਹਾਬਾਹੁਰ੍ਵਾਲੀ ਵਿਪੁਲਵਿਕ੍ਰਮਃ ।
ਜੁਗੋਪ ਭੁਜਵੀਰ੍ਯੇਣ ऋਕ੍षਗੋਪੁਚ੍ਛਵਾਨਰਾਨ੍ ॥ 33 ॥
ਤੈਰਿਯਂ ਪृਥਿਵੀ ਸ਼ੂਰੈਸ੍ਸਪਰ੍ਵਤਵਨਾਰ੍ਣਵਾ ।
ਕੀਰ੍ਣਾ ਵਿਵਿਧਸਂਸ੍ਥਾਨੈਰ੍ਨਾਨਾਵ੍ਯਞ੍ਜਨਲਕ੍षਣੈਃ ॥ 34 ॥
ਤੈਰ੍ਮੇਘਬृਨ੍ਦਾਚਲਕੂਟਕਲ੍ਪੈਃ ਮਹਾਬਲੈਰ੍ਵਾਨਰਯੂਥਪਾਲੈਃ ।
ਬਭੂਵ ਭੂਰ੍ਭੀਮਸ਼ਰੀਰਰੂਪੈ ਸ੍ਸਮਾਵृਤਾ ਰਾਮਸਹਾਯਹੇਤੋਃ ॥ 35 ॥
ਇਤ੍ਯਾਰ੍षੇ ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਰਾਮਾਯਣੇ ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਆਦਿਕਾਵ੍ਯੇ ਬਾਲਕਾਣ੍ਡੇ ਸਪ੍ਤਦਸ਼ਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe bālakāṇḍam |
atha saptadaśassargaḥ |
putratvaṃ tu gate viṣṇau rājñastasya sumahātmanaḥ |
uvāca devatāssarvāssvayambhūrbhagavānidam || 1 ||
satyasandhasya vīrasya sarveṣānno hitaiṣiṇaḥ |
viṣṇossahāyānbalinassṛjadhvaṃ kāmarūpiṇaḥ || 2 ||
māyāvidaśca śūrāṃśca vāyuvegasamāñjave |
nayajñānbuddhisampannānviṣṇutulyaparākramān || 3 ||
asaṃhāryānupāyajñān divyasaṃhananānvitān |
sarvāstraguṇasampannānamṛtaprāśanāniva || 4 ||
apsarassu ca mukhyāsu gandharvāṇāṃ tanūṣu ca |
sṛjadhvaṃ harirūpeṇa putrāṃstulyaparākramān || 5 ||
pūrvameva mayā sṛṣṭo jāmbavānṛkṣapuṅgavaḥ |
jṛmbhamāṇasya sahasā mama vaktrādajāyata || 6 ||
te tathoktā bhagavatā tatpratiśrutya śāsanam |
janayāmāsurevaṃ te putrānvānararūpiṇaḥ || 7 ||
ṛṣayaśca mahātmānassiddhavidyādharoragāḥ |
cāraṇāśca sutānvīrānsasṛjurvanacāriṇaḥ || 8 ||
vānarendraṃ mahendrābhamindro vālinamūrjitam |
sugrīvaṃ janayāmāsa tapanastapatāṃ varaḥ || 9 ||
bṛhaspatistvajanayattāraṃ nāma mahāharim |
sarvavānaramukhyānāṃ buddhimantamanuttamam || 10 ||
dhanadasya sutaśśrīmān vānaro gandhamādanaḥ |
viśvakarmātvajanayannalaṃ nāma mahāharim || 11 ||
pāvakasya sutaśśrīmān nīlo'gnisadṛśaprabhaḥ |
tejasā yaśasā vīryādatyaricyata vānarān || 12 ||
rūpadraviṇasampannāvaśvinau rūpasammatau |
maindaṃ ca dvividaṃ caiva janayāmāsatussvayam || 13 ||
varuṇo janayāmāsa suṣeṇaṃ vānararṣabham |
śarabhaṃ janayāmāsa parjanyastu mahābalam || 14 ||
mārutasyātmajaśśrīmānhanumānnāma vīryavān |
vajrasaṃhananopeto vainateyasamo jave || 15 ||
te sṛṣṭā bahusāhasrā daśagrīvavadhe ratāḥ |
aprameyabalā vīrā vikrāntāḥ kāmarūpiṇaḥ || 16 ||
merumandarasaṅkāśā vapuṣmanto mahābalāḥ |
ṛkṣavānaragopucchāḥ kṣipramevābhijajñire || 17 ||
yasya devasya yadrūpaṃ veṣo yaśca parākramaḥ |
ajāyata samastena tasya tasya sutaḥ pṛthak || 18 ||
golāṅgūlīṣu cotpannāḥ kecitsammatavikramāḥ |
ṛkṣīṣu ca tathā jātā vānarāḥ kinnarīṣu ca || 19 ||
devā maharṣigandharvāstārkṣyā yakṣā yaśasvinaḥ |
nāgāḥ kimpuruṣāścaiva siddhavidyādharoragāḥ || 20 ||
bahavo janayāmāsurhṛṣṭāstatra sahasraśaḥ |
vānarānsumahākāyānsarvānvai vanacāriṇaḥ || 21 ||
apsarassu ca mukhyāsu tathā vidyādharīṣu ca |
nāgakanyāsu ca tathā gandharvīṇāṃ tanūṣu ca || 22 ||
kāmarūpabalopetā yathākāmaṃ vicāriṇaḥ |
siṃhaśārdūlasadṛśā darpeṇa ca balena ca || 23 ||
śilāpraharaṇāssarve sarve pādapayodhinaḥ || 24 ||
nakhadaṃṣṭrāyudhāssarve sarve sarvāstrakovidāḥ |
vicālayeyuśśailendrānbhedayeyussthirāndrumān |
kṣobhayeyuśca vegena samudraṃ saritāṃ patim || 25 ||
dārayeyuḥ kṣitiṃ padbhyāmāplaveyurmahārṇavam |
nabhaḥsthalaṃ viśeyuśca gṛhṇīyurapi toyadān || 26 ||
gṛhṇīyurapi mātaṅgānmattānpravrajato vane |
nardamānāśca nādena pātayeyurvihaṅgamān || 27 ||
īdṛśānāṃ prasūtāni harīṇāṃ kāmarūpiṇām |
śataṃ śatasahasrāṇi yūthapānāṃ mahātmanām || 28 ||
te pradhāneṣu yūtheṣu harīṇāṃ hariyūthapāḥ |
babhūvuryūthapaśreṣṭhā vīrāṃścājanayan harīn || 29 ||
anye ṛkṣavataḥ prasthānavatasthu ssahasraśaḥ |
anye nānāvidhānśailānbhejire kānanāni ca || 30 ||
sūryaputraṃ ca sugrīvaṃ śakraputraṃ ca vālinam |
bhrātarāvupatasthuste sarva eva harīśvarāḥ || 31 ||
nalaṃ nīlaṃ hanūmantamanyāṃśca hariyūthapān |
3 te tārkṣyabalasampannāssarve yuddhaviśāradāḥ |
vicaranto'rdayandarpātsiṃhavyāghramahoragān || 32 ||
tāṃśca sarvānmahābāhurvālī vipulavikramaḥ |
jugopa bhujavīryeṇa ṛkṣagopucchavānarān || 33 ||
tairiyaṃ pṛthivī śūraissaparvatavanārṇavā |
kīrṇā vividhasaṃsthānairnānāvyañjanalakṣaṇaiḥ || 34 ||
tairmeghabṛndācalakūṭakalpaiḥ mahābalairvānarayūthapālaiḥ |
babhūva bhūrbhīmaśarīrarūpai ssamāvṛtā rāmasahāyahetoḥ || 35 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye bālakāṇḍe saptadaśassargaḥ ||
InfoLyter.in — Sacred Vedic Knowledge Portal · Free forever