📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" → 2 A dialog opens → 3 Choose "Save as PDF" as printer → 4 Click Save
ॐ
1.15 ਬਾਲਕਾਣ੍ਡ - ਪਞ੍ਚਦਸ਼ ਸਰ੍ਗਃ
1.15 Balakanda - Panchadasha Sargah
Valmiki Gurmukhi
ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਰਾਮਾਯਣੇ ਬਾਲਕਾਣ੍ਡਮ੍ ।
ਅਥ ਪਞ੍ਚਦਸ਼ਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ।
ਮੇਥਾਵੀ ਤੁ ਤਤੋ ਧ੍ਯਾਤ੍ਵਾ ਸ ਕਿਞ੍ਚਿਦਿਦਮੁਤ੍ਤਰਮ੍ ।
ਲਬ੍ਧਸਞ੍ਜ੍ਞਸ੍ਤਤਸ੍ਤਂ ਤੁ ਵੇਦਜ੍ਞੋ ਨृਪਮਬ੍ਰਵੀਤ੍ ॥ 1 ॥
ਇष੍ਟਿਂ ਤੇऽਹਂ ਕਰਿष੍ਯਾਮਿ ਪੁਤ੍ਰੀਯਾਂ ਪੁਤ੍ਰਕਾਰਣਾਤ੍ ।
ਅਥਰ੍ਵਸ਼ਿਰਸਿ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤੈਰ੍ਮਨ੍ਤ੍ਰੈਸ੍ਸਿਦ੍ਧਾਂ ਵਿਧਾਨਤਃ ॥ 2 ॥
ਤਤਃ ਪ੍ਰਾਕ੍ਰਮਦਿष੍ਟਿਂ ਤਾਂ ਪੁਤ੍ਰੀਯਾਂ ਪੁਤ੍ਰਕਾਰਣਾਤ੍ ।
ਜੁਹਾਵ ਚਾਗ੍ਨੌ ਤੇਜਸ੍ਵੀ ਮਨ੍ਤ੍ਰਦृष੍ਟੇਨ ਕਰ੍ਮਣਾ ॥ 3 ॥
ਤਤੋ ਦੇਵਾਸ੍ਸਗਨ੍ਧਰ੍ਵਾਸ੍ਸਿਦ੍ਧਾਸ਼੍ਚ ਪਰਮਰ੍षਯਃ ।
ਭਾਗਪ੍ਰਤਿਗ੍ਰਹਾਰ੍ਥਂ ਵੈ ਸਮਵੇਤਾ ਯਥਾਵਿਧਿ ॥ 4 ॥
ਤਾਸ੍ਸਮੇਤ੍ਯ ਯਥਾਨ੍ਯਾਯਂ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਸਦਸਿ ਦੇਵਤਾਃ ।
ਅਬ੍ਰੁਵਨ੍ ਲੋਕਕਰ੍ਤਾਰਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣਂ ਵਚਨਂ ਮਹਤ੍ ॥ 5 ॥
ਭਗਵਨ੍ਤ੍ਵਤ੍ਪ੍ਰਸਾਦੇਨ ਰਾਵਣੋ ਨਾਮ ਰਾਕ੍षਸਃ ।
ਸਰ੍ਵਾਨ੍ਨੋ ਬਾਧਤੇ ਵੀਰ੍ਯਾਚ੍ਛਾਸਿਤੁਂ ਤਂ ਨ ਸ਼ਕ੍ਨੁਮਃ ॥ 6 ॥
ਤ੍ਵਯਾ ਤਸ੍ਮੈ ਵਰੋ ਦਤ੍ਤਃ ਪ੍ਰੀਤੇਨ ਭਗਵਨ੍ਪੁਰਾ ।
ਮਾਨਯਨ੍ਤਸ਼੍ਚ ਤਂ ਨਿਤ੍ਯਂ ਸਰ੍ਵਂ ਤਸ੍ਯ ਕ੍षਮਾਮਹੇ ॥ 7 ॥
ਉਦ੍ਵੇਜਯਤਿ ਲੋਕਾਨ੍ਸ੍ਤੀਨੁਚ੍ਛ੍ਰਿਤਾਨ੍ਦ੍ਵੇष੍ਟਿ ਦੁਰ੍ਮਤਿਃ ।
ਸ਼ਕ੍ਰਂ ਤ੍ਰਿਦਸ਼ਰਾਜਾਨਂ ਪ੍ਰਧਰ੍षਯਿਤੁਮਿਚ੍ਛਤਿ ॥ 8 ॥
ऋषੀਨ੍ਯਕ੍षਾਨ੍ਸਗਨ੍ਧਰ੍ਵਾਨਸੁਰਾਨ੍ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਂਸ੍ਤਥਾ ।
ਅਤਿਕ੍ਰਾਮਤਿ ਦੁਰ੍ਧਰ੍षੋ ਵਰਦਾਨੇਨ ਮੋਹਿਤਃ ॥ 9 ॥
ਨੈਨਂ ਸੂਰ੍ਯਃ ਪ੍ਰਤਪਤਿ ਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵੇ ਵਾਤਿ ਨ ਮਾਰੁਤਃ ।
ਚਲੋਰ੍ਮਿਮਾਲੀ ਤਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਸਮੁਦ੍ਰੋऽਪਿ ਨ ਕਮ੍ਪਤੇ ॥ 10 ॥
ਤਨ੍ਮਹਨ੍ਨੋ ਭਯਂ ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਰਾਕ੍षਸਾਦ੍ਘੋਰਦਰ੍ਸ਼ਨਾਤ੍ ।
ਵਧਾਰ੍ਥਂ ਤਸ੍ਯ ਭਗਵਨ੍ਨੁਪਾਯਂ ਕਰ੍ਤੁਮਰ੍ਹਸਿ ॥ 11 ॥
ਏਵਮੁਕ੍ਤਸ੍ਸੁਰੈਸ੍ਸਰ੍ਵੈਸ਼੍ਚਿਨ੍ਤਯਿਤ੍ਵਾ ਤਤੋऽਬ੍ਰਵੀਤ੍ ।
ਹਨ੍ਤਾਯਂ ਵਿਦਿਤਸ੍ਤਸ੍ਯ ਵਧੋਪਾਯੋ ਦੁਰਾਤ੍ਮਨਃ ॥ 12 ॥
ਤੇਨ ਗਨ੍ਧਰ੍ਵਯਕ੍षਾਣਾਂ ਦੇਵਦਾਨਵਰਕ੍षਸਾਮ੍ ।
ਅਵਧ੍ਯੋऽਸ੍ਮੀਤਿ ਵਾਗੁਕ੍ਤਾ ਤਥੇਤ੍ਯੁਕ੍ਤਂ ਚ ਤਨ੍ਮਯਾ ॥ 13 ॥
ਨਾਕੀਰ੍ਤਯਦਵਜ੍ਞਾਨਾਤ੍ਤਦ੍ਰਕ੍षੋ ਮਾਨੁषਾਨ੍ ਪ੍ਰਤਿ ।
ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਸ ਮਾਨੁषਾਦ੍ਵਧ੍ਯੋ ਮृਤ੍ਯੁਰ੍ਨਾਨ੍ਯੋऽਸ੍ਯ ਵਿਦ੍ਯਤੇ ॥ 14 ॥
ਏਤਚ੍ਛ੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਿਯਂ ਵਾਕ੍ਯਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਾ ਸਮੁਦਾਹृਤਮ੍ ।
ਸਰ੍ਵੇ ਮਹਰ੍षਯੋ ਦੇਵਾਃ ਪ੍ਰਹृष੍ਟਾਸ੍ਤੇऽਭਵਂਸ੍ਤਦਾ ॥ 15 ॥
ਏਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨਨ੍ਤਰੇ ਵਿष੍ਣੁਰੁਪਯਾਤੋ ਮਹਾਦ੍ਯੁਤਿਃ ।
ਸ਼ਙ੍ਖਚਕ੍ਰਗਦਾਪਾਣਿਃ ਪੀਤਵਾਸਾ ਜਗਤ੍ਪਤਿਃ ॥ 16 ॥
ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਾ ਚ ਸਮਾਗਮ੍ਯ ਤਤ੍ਰ ਤਸ੍ਥੌ ਸਮਾਹਿਤਃ ।
1 ਤਮਬ੍ਰੁਵਨ੍ਸੁਰਾਸ੍ਸਰ੍ਵੇ ਸਮਭਿष੍ਟੂਯ ਸਨ੍ਨਤਾਃ ॥ 17 ॥
ਤ੍ਵਾਨ੍ਨਿਯੋਕ੍ष੍ਯਾਮਹੇ ਵਿष੍ਣੋ ਲੋਕਾਨਾਂ ਹਿਤਕਾਮ੍ਯਯਾ ।
1 ਰਾਜ੍ਞੋ ਦਸ਼ਰਥਸ੍ਯ ਤ੍ਵਮਯੋਧ੍ਯਾਧਿਪਤੇਃ ਪ੍ਰਭੋਃ ॥ 18 ॥
ਧਰ੍ਮਜ੍ਞਸ੍ਯ ਵਦਾਨ੍ਯਸ੍ਯ ਮਹਰ੍षਿਸਮਤੇਜਸਃ ।
18 ਤਸ੍ਯ ਭਾਰ੍ਯਾਸੁ ਤਿਸृषੁ ਹ੍ਰੀਸ਼੍ਰੀਕੀਰ੍ਤ੍ਯੁਪਮਾਸੁ ਚ ॥ 19 ॥
ਵਿष੍ਣੋ ਪੁਤ੍ਰਤ੍ਵਮਾਗਚ੍ਛ ਕृਤ੍ਵਾऽऽਤ੍ਮਾਨਂ ਚਤੁਰ੍ਵਿਧਮ੍ ।
1 ਤਤ੍ਰ ਤ੍ਵਂ ਮਾਨੁषੋ ਭੂਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਵृਦ੍ਧਂ ਲੋਕਕਣ੍ਟਕਮ੍ ।
ਅਵਧ੍ਯਂ ਦੈਵਤੈਰ੍ਵਿष੍ਣੋ ਸਮਰੇ ਜਹਿ ਰਾਵਣਮ੍ ॥ 20 ॥
ਸ ਹਿ ਦੇਵਾਂਸ਼੍ਚ ਗਨ੍ਧਰ੍ਵਾਨ੍ਸਿਦ੍ਧਾਂਸ਼੍ਚ ਮੁਨਿਸਤ੍ਤਮਾਨ੍ ।
ਰਾਕ੍षਸੋ ਰਾਵਣੋ ਮੂਰ੍ਖੋ ਵੀਰ੍ਯੋਤ੍ਸੇਕੇਨ ਬਾਧਤੇ ॥ 21 ॥
ऋषਯਸ਼੍ਚ ਤਤਸ੍ਤੇਨ ਗਨ੍ਧਰ੍ਵਾਪ੍ਸਰਸਸ੍ਤਥਾ ।
ਕ੍ਰੀਡਨ੍ਤੋ ਨਨ੍ਦਨਵਨੇ ਕ੍ਰੂਰੇਣ ਕਿਲ ਹਿਂਸਿਤਾਃ ॥ 22 ॥
ਵਧਾਰ੍ਥਂ ਵਯਮਾਯਾਤਾਸ੍ਤਸ੍ਯ ਵੈ ਮੁਨਿਭਿਸ੍ਸਹ ।
ਸਿਦ੍ਧਗਨ੍ਧਰ੍ਵਯਕ੍षਾਸ਼੍ਚ ਤਤਸ੍ਤ੍ਵਾਂ ਸ਼ਰਣਂ ਗਤਾਃ ॥ 23 ॥
ਤ੍ਵਂ ਗਤਿਃ ਪਰਮਾ ਦੇਵ ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਨਃ ਪਰਨ੍ਤਪਃ ।
ਵਧਾਯ ਦੇਵਸ਼ਤ੍ਰੂਣਾਂ ਨृਣਾਂ ਲੋਕੇ ਮਨਃ ਕੁਰੁ ॥ 24 ॥
ਏਵਮੁਕ੍ਤਸ੍ਤੁ ਦੇਵੇਸ਼ੋ ਵਿष੍ਣੁਸ੍ਤ੍ਰਿਦਸ਼ਪੁਙ੍ਗਵਃ ।
ਪਿਤਾਮਹਪੁਰੋਗਾਂਸ੍ਤਾਨ੍ਸਰ੍ਵਲੋਕਨਮਸ੍ਕृਤਃ ॥ 25 ॥
ਅਬ੍ਰਵੀਤ੍ਤ੍ਰਿਦਸ਼ਾਨ੍ਸਰ੍ਵਾਨ੍ਸਮੇਤਾਨ੍ਧਰ੍ਮਸਂਹਿਤਾਨ੍ ॥ 26 ॥
ਭਯਂ ਤ੍ਯਜਤ ਭਦ੍ਰਂ ਵੋ ਹਿਤਾਰ੍ਥਂ ਯੁਧਿ ਰਾਵਣਮ੍ ।
ਸਪੁਤ੍ਰਪੌਤ੍ਰਂ ਸਾਮਾਤ੍ਯਂ ਸਮਿਤ੍ਰਜ੍ਞਾਤਿਬਾਨ੍ਧਵਮ੍ ॥ 27 ॥
ਹਤ੍ਵਾ ਕ੍ਰੂਰਂ ਦੁਰਾਤ੍ਮਾਨਂ ਦੇਵਰ੍षੀਣਾਂ ਭਯਾਵਹਮ੍ ।
ਦਸ਼ਵਰ੍षਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਦਸ਼ਵਰ੍षਸ਼ਤਾਨਿ ਚ ।
ਵਤ੍ਸ੍ਯਾਮਿ ਮਾਨੁषੇ ਲੋਕੇ ਪਾਲਯਨ੍ਪृਥਿਵੀਮਿਮਾਮ੍ ॥ 28 ॥
ਏਵਂ ਦਤ੍ਵਾ ਵਰਂ ਦੇਵੋ ਦੇਵਾਨਾਂ ਵਿष੍ਣੁਰਾਤ੍ਮਵਾਨ੍ ।
ਮਾਨੁषੇ ਚਿਨ੍ਤਯਾਮਾਸ ਜਨ੍ਮਭੂਮਿਮਥਾਤ੍ਮਨਃ ॥ 29 ॥
ਤਤਃ ਪਦ੍ਮਪਲਾਸ਼ਾਕ੍षਃ ਕृਤ੍ਵਾऽऽਤ੍ਮਾਨਂ ਚਤੁਰ੍ਵਿਧਮ੍ ।
ਪਿਤਰਂ ਰੋਚਯਾਮਾਸ ਤਥਾ ਦਸ਼ਰਥਨ੍ਨृਪਮ੍ ॥ 30 ॥
ਤਦਾ ਦੇਵਰ੍षਿ ਗਨ੍ਧਰ੍ਵਾਸ੍ਸਰੁਦ੍ਰਾਸ੍ਸਾਪ੍ਸਰੋਗਣਾਃ ।
ਸ੍ਤੁਤਿਭਿਰ੍ਦਿਵ੍ਯਰੂਪਾਭਿਸ੍ਤੁष੍ਟੁਵੁਰ੍ਮਧੁਸੂਦਨਮ੍ ॥ 31 ॥
ਤਮੁਦ੍ਧਤਂ ਰਾਵਣਮੁਗ੍ਰਤੇਜਸਂ ਪ੍ਰਵृਦ੍ਧਦਰ੍ਪਂ ਤ੍ਰਿਦਸ਼ੇਸ਼੍ਵਰਦ੍ਵਿषਮ੍ ।
ਵਿਰਾਵਣਂ ਸਾਧੁਤਪਸ੍ਵਿਕਣ੍ਟਕਂ ਤਪਸ੍ਵਿਨਾਮੁਦ੍ਧਰ ਤਂ ਭਯਾਵਹਮ੍ ॥ 32 ॥
ਤਮੇਵ ਹਤ੍ਵਾ ਸਬਲਂ ਸਬਾਨ੍ਧਵਂ ਵਿਰਾਵਣਂ ਰਾਵਣਮਗ੍ਯ੍ਰਪੌਰੁषਮ੍ ।
ਸ੍ਵਰ੍ਲੋਕਮਾਗਚ੍ਛ ਗਤਜ੍ਵਰਸ਼੍ਚਿਰਂ ਸੁਰੇਨ੍ਦ੍ਰਗੁਪ੍ਤਂ ਗਤਦੋषਕਲ੍ਮषਮ੍ ॥ 33 ॥
ਇਤ੍ਯਾਰ੍षੇ ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਰਾਮਾਯਣੇ ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਆਦਿਕਾਵ੍ਯੇ ਬਾਲਕਾਣ੍ਡੇ ਪਞ੍ਚਦਸ਼ਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe bālakāṇḍam |
atha pañcadaśassargaḥ |
methāvī tu tato dhyātvā sa kiñcididamuttaram |
labdhasañjñastatastaṃ tu vedajño nṛpamabravīt || 1 ||
iṣṭiṃ te'haṃ kariṣyāmi putrīyāṃ putrakāraṇāt |
atharvaśirasi proktairmantraissiddhāṃ vidhānataḥ || 2 ||
tataḥ prākramadiṣṭiṃ tāṃ putrīyāṃ putrakāraṇāt |
juhāva cāgnau tejasvī mantradṛṣṭena karmaṇā || 3 ||
tato devāssagandharvāssiddhāśca paramarṣayaḥ |
bhāgapratigrahārthaṃ vai samavetā yathāvidhi || 4 ||
tāssametya yathānyāyaṃ tasminsadasi devatāḥ |
abruvan lokakartāraṃ brahmāṇaṃ vacanaṃ mahat || 5 ||
bhagavantvatprasādena rāvaṇo nāma rākṣasaḥ |
sarvānno bādhate vīryācchāsituṃ taṃ na śaknumaḥ || 6 ||
tvayā tasmai varo dattaḥ prītena bhagavanpurā |
mānayantaśca taṃ nityaṃ sarvaṃ tasya kṣamāmahe || 7 ||
udvejayati lokānstīnucchritāndveṣṭi durmatiḥ |
śakraṃ tridaśarājānaṃ pradharṣayitumicchati || 8 ||
ṛṣīnyakṣānsagandharvānasurānbrāhmaṇāṃstathā |
atikrāmati durdharṣo varadānena mohitaḥ || 9 ||
nainaṃ sūryaḥ pratapati pārśve vāti na mārutaḥ |
calormimālī taṃ dṛṣṭvā samudro'pi na kampate || 10 ||
tanmahanno bhayaṃ tasmādrākṣasādghoradarśanāt |
vadhārthaṃ tasya bhagavannupāyaṃ kartumarhasi || 11 ||
evamuktassuraissarvaiścintayitvā tato'bravīt |
hantāyaṃ viditastasya vadhopāyo durātmanaḥ || 12 ||
tena gandharvayakṣāṇāṃ devadānavarakṣasām |
avadhyo'smīti vāguktā tathetyuktaṃ ca tanmayā || 13 ||
nākīrtayadavajñānāttadrakṣo mānuṣān prati |
tasmātsa mānuṣādvadhyo mṛtyurnānyo'sya vidyate || 14 ||
etacchrutvā priyaṃ vākyaṃ brahmaṇā samudāhṛtam |
sarve maharṣayo devāḥ prahṛṣṭāste'bhavaṃstadā || 15 ||
etasminnantare viṣṇurupayāto mahādyutiḥ |
śaṅkhacakragadāpāṇiḥ pītavāsā jagatpatiḥ || 16 ||
brahmaṇā ca samāgamya tatra tasthau samāhitaḥ |
1 tamabruvansurāssarve samabhiṣṭūya sannatāḥ || 17 ||
tvānniyokṣyāmahe viṣṇo lokānāṃ hitakāmyayā |
1 rājño daśarathasya tvamayodhyādhipateḥ prabhoḥ || 18 ||
dharmajñasya vadānyasya maharṣisamatejasaḥ |
18 tasya bhāryāsu tisṛṣu hrīśrīkīrtyupamāsu ca || 19 ||
viṣṇo putratvamāgaccha kṛtvā''tmānaṃ caturvidham |
1 tatra tvaṃ mānuṣo bhūtvā pravṛddhaṃ lokakaṇṭakam |
avadhyaṃ daivatairviṣṇo samare jahi rāvaṇam || 20 ||
sa hi devāṃśca gandharvānsiddhāṃśca munisattamān |
rākṣaso rāvaṇo mūrkho vīryotsekena bādhate || 21 ||
ṛṣayaśca tatastena gandharvāpsarasastathā |
krīḍanto nandanavane krūreṇa kila hiṃsitāḥ || 22 ||
vadhārthaṃ vayamāyātāstasya vai munibhissaha |
siddhagandharvayakṣāśca tatastvāṃ śaraṇaṃ gatāḥ || 23 ||
tvaṃ gatiḥ paramā deva sarveṣāṃ naḥ parantapaḥ |
vadhāya devaśatrūṇāṃ nṛṇāṃ loke manaḥ kuru || 24 ||
evamuktastu deveśo viṣṇustridaśapuṅgavaḥ |
pitāmahapurogāṃstānsarvalokanamaskṛtaḥ || 25 ||
abravīttridaśānsarvānsametāndharmasaṃhitān || 26 ||
bhayaṃ tyajata bhadraṃ vo hitārthaṃ yudhi rāvaṇam |
saputrapautraṃ sāmātyaṃ samitrajñātibāndhavam || 27 ||
hatvā krūraṃ durātmānaṃ devarṣīṇāṃ bhayāvaham |
daśavarṣasahasrāṇi daśavarṣaśatāni ca |
vatsyāmi mānuṣe loke pālayanpṛthivīmimām || 28 ||
evaṃ datvā varaṃ devo devānāṃ viṣṇurātmavān |
mānuṣe cintayāmāsa janmabhūmimathātmanaḥ || 29 ||
tataḥ padmapalāśākṣaḥ kṛtvā''tmānaṃ caturvidham |
pitaraṃ rocayāmāsa tathā daśarathannṛpam || 30 ||
tadā devarṣi gandharvāssarudrāssāpsarogaṇāḥ |
stutibhirdivyarūpābhistuṣṭuvurmadhusūdanam || 31 ||
tamuddhataṃ rāvaṇamugratejasaṃ pravṛddhadarpaṃ tridaśeśvaradviṣam |
virāvaṇaṃ sādhutapasvikaṇṭakaṃ tapasvināmuddhara taṃ bhayāvaham || 32 ||
tameva hatvā sabalaṃ sabāndhavaṃ virāvaṇaṃ rāvaṇamagyrapauruṣam |
svarlokamāgaccha gatajvaraściraṃ surendraguptaṃ gatadoṣakalmaṣam || 33 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye bālakāṇḍe pañcadaśassargaḥ ||
InfoLyter.in — Sacred Vedic Knowledge Portal · Free forever