📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" → 2 A dialog opens → 3 Choose "Save as PDF" as printer → 4 Click Save
ॐ
1.12 ਬਾਲਕਾਣ੍ਡ - ਦ੍ਵਾਦਸ਼ ਸਰ੍ਗਃ
1.12 Balakanda - Dvadasha Sargah
Valmiki Gurmukhi
ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਰਾਮਾਯਣੇ ਬਾਲਕਾਣ੍ਡਮ੍ ।
ਅਥ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ।
ਤਤਃ ਕਾਲੇ ਬਹੁਤਿਥੇ ਕਸ੍ਮਿਂਸ਼੍ਚਿਤ੍ਸੁਮਨੋਹਰੇ ।
ਵਸਨ੍ਤੇ ਸਮਨੁਪ੍ਰਾਪ੍ਤੇ ਰਾਜ੍ਞੋ ਯष੍ਟੁਂ ਮਨੋऽਭਵਤ੍ ॥ 1 ॥
ਤਤਃ ਪ੍ਰਸਾਦ੍ਯ ਸ਼ਿਰਸਾ ਤਂ ਵਿਪ੍ਰਂ ਦੇਵਵਰ੍ਣਿਨਮ੍ ।
ਯਜ੍ਞਾਯ ਵਰਯਾਮਾਸ ਸਨ੍ਤਾਨਾਰ੍ਥਂ ਕੁਲਸ੍ਯ ਵੈ ॥ 2 ॥
ਤਥੇਤਿ ਚ ਸ ਰਾਜਾਨਮੁਵਾਚ ਚ ਸੁਸਤ੍ਕृਤਃ ।
ਸਮ੍ਭਾਰਾ ਸਮ੍ਭ੍ਰਿਯਨ੍ਤਾਂ ਤੇ ਤੁਰਗਸ਼੍ਚ ਵਿਮੁਚ੍ਯਤਾਮ੍ ॥ 3 ॥
ਤਤੋ ਰਾਜਾऽਬ੍ਰਵੀਦ੍ਵਾਕ੍ਯਂ ਸੁਮਨ੍ਤ੍ਰਂ ਮਨ੍ਤ੍ਰਿਸਤ੍ਤਮਮ੍ ।
ਸੁਮਨ੍ਤ੍ਰਾਵਾਹਯ ਕ੍षਿਪ੍ਰਂ ऋਤ੍ਵਿਜੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਾਦਿਨਃ ॥ 4 ॥
ਸੁਯਜ੍ਞਂ ਵਾਮਦੇਵਂ ਚ ਜਾਬਾਲਿਮਥ ਕਾਸ਼੍ਯਪਮ੍ ।
ਪੁਰੋਹਿਤਂ ਵਸਿष੍ਠਂ ਚ ਯੇ ਚਾਨ੍ਯੇ ਦ੍ਵਿਜਸਤ੍ਤਮਾਃ ॥ 5 ॥
ਤਤਸ੍ਸੁਮਨ੍ਤ੍ਰਸ੍ਤ੍ਵਰਿਤਂ ਗਤ੍ਵਾ ਤ੍ਵਰਿਤਵਿਕ੍ਰਮਃ ।
ਸਮਾਨਯਤ੍ਸ ਤਾਨ੍ਵਿਪ੍ਰਾਨ੍ ਸਮਸ੍ਤਾਨ੍ਵੇਦਪਾਰਗਾਨ੍ ॥ 6 ॥
ਤਾਨ੍ਪੂਜਯਿਤ੍ਵਾ ਧਰ੍ਮਾਤ੍ਮਾ ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥਸ੍ਤਦਾ ।
ਧਰ੍ਮਾਰ੍ਥਸਹਿਤਂ ਯੁਕ੍ਤਂ ਸ਼੍ਲਕ੍ष੍ਣਂ ਵਚਨਮਬ੍ਰਵੀਤ੍ ॥ 7 ॥
ਮਮ ਲਾਲਪ੍ਯਮਾਨਸ੍ਯ ਪੁਤ੍ਰਾਰ੍ਥਂ ਨਾਸ੍ਤਿ ਵੈ ਸੁਖਮ੍ ।
ਤਦਰ੍ਥਂ ਹਯਮੇਧੇਨ ਯਕ੍ष੍ਯਾਮੀਤਿ ਮਤਿਰ੍ਮਮ ॥ 8 ॥
ਤਦਹਂ ਯष੍ਟੁਮਿਚ੍ਛਾਮਿ ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਦृष੍ਟੇਨ ਕਰ੍ਮਣਾ ।
ऋषਿਪੁਤ੍ਰਪ੍ਰਭਾਵੇਨ ਕਾਮਾਨ੍ਪ੍ਰਾਪ੍ਸ੍ਯਾਮਿ ਚਾਪ੍ਯਹਮ੍ ॥ 9 ॥
ਤਤਸ੍ਸਾਧ੍ਵਿਤਿ ਤਦ੍ਵਾਕ੍ਯਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਃ ਪ੍ਰਤ੍ਯਪੂਜਯਨ੍ ।
ਵਸਿष੍ਠਪ੍ਰਮੁਖਾਸ੍ਸਰ੍ਵੇ ਪਾਰ੍ਥਿਵਸ੍ਯ ਮੁਖਾਚ੍ਚ੍ਯੁਤਮ੍ ॥ 10 ॥
ऋष੍ਯਸ਼ृਙ੍ਗਪੁਰੋਗਾਸ਼੍ਚ ਪ੍ਰਤ੍ਯੂਚੁਰ੍ਨृਪਤਿਂ ਤਦਾ ।
ਸਮ੍ਭਾਰਾਸ੍ਸਮ੍ਭ੍ਰਿਯਨ੍ਤਾਂ ਤੇ ਤੁਰਗਸ਼੍ਚ ਵਿਮੁਚ੍ਯਤਾਮ੍ ॥ 11 ॥
ਸਰ੍ਵਥਾ ਪ੍ਰਾਪ੍ਸ੍ਯਸੇ ਪੁਤ੍ਰਾਂਸ਼੍ਚਤ੍ਵਾਰੋऽਮਿਤਵਿਕ੍ਰਮਾਨ੍ ।
ਯਸ੍ਯ ਤੇ ਧਾਰ੍ਮਿਕੀ ਬੁਦ੍ਧਿਰਿਯਂ ਪੁਤ੍ਰਾਰ੍ਥਮਾਗਤਾ ॥ 12 ॥
ਤਤਃ ਪ੍ਰੀਤੋऽਭਵਦ੍ਰਾਜਾ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਤਦ੍ਵਿਜਭਾषਿਤਮ੍ ।
ਅਮਾਤ੍ਯਾਂਸ਼੍ਚਾਬ੍ਰਵੀਦ੍ਰਾਜਾ ਹਰ੍षੇਣੇਦਂ ਸ਼ੁਭਾਕ੍षਰਮ੍ ॥ 13 ॥
ਗੁਰੂਣਾਂ ਵਚਨਾਚ੍ਛੀਘ੍ਰਂ ਸਮ੍ਭਾਰਾਸ੍ਸਮ੍ਭ੍ਰਿਯਨ੍ਤੁ ਮੇ ।
ਸਮਰ੍ਥਾਧਿष੍ਠਿਤਸ਼੍ਚਾਸ਼੍ਵਸ੍ਸੋਪਾਧ੍ਯਾਯੋ ਵਿਮੁਚ੍ਯਤਾਮ੍ ॥ 14 ॥
ਸਰਯ੍ਵਾਸ਼੍ਚੋਤ੍ਤਰੇ ਤੀਰੇ ਯਜ੍ਞਭੂਮਿਰ੍ਵਿਧੀਯਤਾਮ੍ ।
ਸ਼ਾਨ੍ਤਯਸ਼੍ਚਾਭਿਵਰ੍ਧਨ੍ਤਾਂ ਯਥਾਕਲ੍ਪਂ ਯਥਾਵਿਧਿ ॥ 15 ॥
ਸ਼ਕ੍ਯਃ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੁਮਯਂ ਯਜ੍ਞਸ੍ਸਰ੍ਵੇਣਾਪਿ ਮਹੀਕ੍षਿਤਾ ।
ਨਾਪਰਾਧੋ ਭਵੇਤ੍ਕष੍ਟੋ ਯਦ੍ਯਸ੍ਮਿਨ੍ਕ੍ਰਤੁਸਤ੍ਤਮੇ ॥ 16 ॥
ਛਿਦ੍ਰਂ ਹਿ ਮृਗਯਨ੍ਤੇऽਤ੍ਰ ਵਿਦ੍ਵਾਂਸੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਰਾਕ੍षਸਾਃ ।
ਨਿਹਤਸ੍ਯ ਚ ਯਜ੍ਞਸ੍ਯ ਸਦ੍ਯਃ ਕਰ੍ਤਾ ਵਿਨਸ਼੍ਯਤਿ ॥ 17 ॥
ਤਦ੍ਯਥਾ ਵਿਧਿਪੂਰ੍ਵਂ ਮੇ ਕ੍ਰਤੁਰੇष ਸਮਾਪ੍ਯਤੇ ।
ਤਥਾ ਵਿਧਾਨਂ ਕ੍ਰਿਯਤਾਂ ਸਮਰ੍ਥਾਃ ਕਰਣੇष੍ਵਿਹ ॥ 18 ॥
ਤਥੇਤਿ ਚ ਤਤਸ੍ਸਰ੍ਵੇ ਮਨ੍ਤ੍ਰਿਣਃ ਪ੍ਰਤ੍ਯਪੂਜਯਨ੍ ।
ਪਾਰ੍ਥਿਵੇਨ੍ਦ੍ਰਸ੍ਯ ਤਦ੍ਵਾਕ੍ਯਂ ਯਥਾਜ੍ਞਪ੍ਤਮਕੁਰ੍ਵਤ ॥ 19 ॥
ਤਤੋ ਦ੍ਵਿਜਾਸ੍ਤੇ ਧਰ੍ਮਜ੍ਞਮਸ੍ਤੁਵਨ੍ਪਾਰ੍ਥਿਵਰ੍षਭਮ੍ ।
ਅਨੁਜ੍ਞਾਤਾਸ੍ਤਤਸ੍ਸਰ੍ਵੇ ਪੁਨਰ੍ਜਗ੍ਮੁਰ੍ਯਥਾਗਤਮ੍ ॥ 20 ॥
ਗਤੇष੍ਵਥ ਦ੍ਵਿਜਾਗ੍ਯ੍ਰੇषੁ ਮਨ੍ਤ੍ਰਿਣਸ੍ਤਾਨ੍ਨਰਾਧਿਪਃ ।
ਵਿਸਰ੍ਜਯਿਤ੍ਵਾ ਸ੍ਵਂ ਵੇਸ਼੍ਮ ਪ੍ਰਵਿਵੇਸ਼ ਮਹਾਦ੍ਯੁਤਿਃ ॥ 21 ॥
ਇਤ੍ਯਾਰ੍षੇ ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਰਾਮਾਯਣੇ ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਆਦਿਕਾਵ੍ਯੇ ਬਾਲਕਾਣ੍ਡੇ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe bālakāṇḍam |
atha dvādaśassargaḥ |
tataḥ kāle bahutithe kasmiṃścitsumanohare |
vasante samanuprāpte rājño yaṣṭuṃ mano'bhavat || 1 ||
tataḥ prasādya śirasā taṃ vipraṃ devavarṇinam |
yajñāya varayāmāsa santānārthaṃ kulasya vai || 2 ||
tatheti ca sa rājānamuvāca ca susatkṛtaḥ |
sambhārā sambhriyantāṃ te turagaśca vimucyatām || 3 ||
tato rājā'bravīdvākyaṃ sumantraṃ mantrisattamam |
sumantrāvāhaya kṣipraṃ ṛtvijo brahmavādinaḥ || 4 ||
suyajñaṃ vāmadevaṃ ca jābālimatha kāśyapam |
purohitaṃ vasiṣṭhaṃ ca ye cānye dvijasattamāḥ || 5 ||
tatassumantrastvaritaṃ gatvā tvaritavikramaḥ |
samānayatsa tānviprān samastānvedapāragān || 6 ||
tānpūjayitvā dharmātmā rājā daśarathastadā |
dharmārthasahitaṃ yuktaṃ ślakṣṇaṃ vacanamabravīt || 7 ||
mama lālapyamānasya putrārthaṃ nāsti vai sukham |
tadarthaṃ hayamedhena yakṣyāmīti matirmama || 8 ||
tadahaṃ yaṣṭumicchāmi śāstradṛṣṭena karmaṇā |
ṛṣiputraprabhāvena kāmānprāpsyāmi cāpyaham || 9 ||
tatassādhviti tadvākyaṃ brāhmaṇāḥ pratyapūjayan |
vasiṣṭhapramukhāssarve pārthivasya mukhāccyutam || 10 ||
ṛṣyaśṛṅgapurogāśca pratyūcurnṛpatiṃ tadā |
sambhārāssambhriyantāṃ te turagaśca vimucyatām || 11 ||
sarvathā prāpsyase putrāṃścatvāro'mitavikramān |
yasya te dhārmikī buddhiriyaṃ putrārthamāgatā || 12 ||
tataḥ prīto'bhavadrājā śrutvā tadvijabhāṣitam |
amātyāṃścābravīdrājā harṣeṇedaṃ śubhākṣaram || 13 ||
gurūṇāṃ vacanācchīghraṃ sambhārāssambhriyantu me |
samarthādhiṣṭhitaścāśvassopādhyāyo vimucyatām || 14 ||
sarayvāścottare tīre yajñabhūmirvidhīyatām |
śāntayaścābhivardhantāṃ yathākalpaṃ yathāvidhi || 15 ||
śakyaḥ prāptumayaṃ yajñassarveṇāpi mahīkṣitā |
nāparādho bhavetkaṣṭo yadyasminkratusattame || 16 ||
chidraṃ hi mṛgayante'tra vidvāṃso brahmarākṣasāḥ |
nihatasya ca yajñasya sadyaḥ kartā vinaśyati || 17 ||
tadyathā vidhipūrvaṃ me kratureṣa samāpyate |
tathā vidhānaṃ kriyatāṃ samarthāḥ karaṇeṣviha || 18 ||
tatheti ca tatassarve mantriṇaḥ pratyapūjayan |
pārthivendrasya tadvākyaṃ yathājñaptamakurvata || 19 ||
tato dvijāste dharmajñamastuvanpārthivarṣabham |
anujñātāstatassarve punarjagmuryathāgatam || 20 ||
gateṣvatha dvijāgyreṣu mantriṇastānnarādhipaḥ |
visarjayitvā svaṃ veśma praviveśa mahādyutiḥ || 21 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye bālakāṇḍe dvādaśassargaḥ ||
InfoLyter.in — Sacred Vedic Knowledge Portal · Free forever