📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" → 2 A dialog opens → 3 Choose "Save as PDF" as printer → 4 Click Save
ॐ
ਵਿਦੁਰ ਨੀਤਿ - ਉਦ੍ਯੋਗ ਪਰ੍ਵਮ੍, ਅਧ੍ਯਾਯਃ 35
Vidura Niti - Udyoga Parvam, Adhyayah 35
Vyasa Gurmukhi
॥ ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਮਹਾਭਾਰਤੇ ਉਦ੍ਯੋਗਪਰ੍ਵਣਿ ਪ੍ਰਜਾਗਰਪਰ੍ਵਣਿ
ਵਿਦੁਰਹਿਤਵਾਕ੍ਯੇ ਪਞ੍ਚਤ੍ਰਿਂਸ਼ੋऽਧ੍ਯਾਯਃ ॥
ਧृਤਰਾष੍ਟ੍ਰ ਉਵਾਚ ।
ਬ੍ਰੂਹਿ ਭੂਯੋ ਮਹਾਬੁਦ੍ਧੇ ਧਰ੍ਮਾਰ੍ਥਸਹਿਤਂ ਵਚਃ ।
ਸ਼‍ऋਣ੍ਵਤੋ ਨਾਸ੍ਤਿ ਮੇ ਤृਪ੍ਤਿਰ੍ਵਿਚਿਤ੍ਰਾਣੀਹ ਭਾषਸੇ ॥ 1॥
ਵਿਦੁਰ ਉਵਾਚ ।
ਸਰ੍ਵਤੀਰ੍ਥੇषੁ ਵਾ ਸ੍ਨਾਨਂ ਸਰ੍ਵਭੂਤੇषੁ ਚਾਰ੍ਜਵਮ੍ ।
ਉਭੇ ਏਤੇ ਸਮੇ ਸ੍ਯਾਤਾਮਾਰ੍ਜਵਂ ਵਾ ਵਿਸ਼ਿष੍ਯਤੇ ॥ 2॥
ਆਰ੍ਜਵਂ ਪ੍ਰਤਿਪਦ੍ਯਸ੍ਵ ਪੁਤ੍ਰੇषੁ ਸਤਤਂ ਵਿਭੋ ।
ਇਹ ਕੀਰ੍ਤਿਂ ਪਰਾਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਪ੍ਰੇਤ੍ਯ ਸ੍ਵਰ੍ਗਮਵਾਪ੍ਸ੍ਯਸਿ ॥ 3॥
ਯਾਵਤ੍ਕੀਰ੍ਤਿਰ੍ਮਨੁष੍ਯਸ੍ਯ ਪੁਣ੍ਯਾ ਲੋਕੇषੁ ਗੀਯਤੇ ।
ਤਾਵਤ੍ਸ ਪੁਰੁषਵ੍ਯਾਘ੍ਰ ਸ੍ਵਰ੍ਗਲੋਕੇ ਮਹੀਯਤੇ ॥ 4॥
ਅਤ੍ਰਾਪ੍ਯੁਦਾਹਰਨ੍ਤੀਮਮਿਤਿਹਾਸਂ ਪੁਰਾਤਨਮ੍ ।
ਵਿਰੋਚਨਸ੍ਯ ਸਂਵਾਦਂ ਕੇਸ਼ਿਨ੍ਯਰ੍ਥੇ ਸੁਧਨ੍ਵਨਾ ॥ 5॥
ਕੇਸ਼ਿਨ੍ਯੁਵਾਚ ।
ਕਿਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਃ ਸ੍ਵਿਚ੍ਛ੍ਰੇਯਾਂਸੋ ਦਿਤਿਜਾਃ ਸ੍ਵਿਦ੍ਵਿਰੋਚਨ ।
ਅਥ ਕੇਨ ਸ੍ਮ ਪਰ੍ਯਙ੍ਕਂ ਸੁਧਨ੍ਵਾ ਨਾਧਿਰੋਹਤਿ ॥ 6॥
ਵਿਰੋਚਨ ਉਵਾਚ ।
ਪ੍ਰਾਜਾਪਤ੍ਯਾ ਹਿ ਵੈ ਸ਼੍ਰੇष੍ਠਾ ਵਯਂ ਕੇਸ਼ਿਨਿ ਸਤ੍ਤਮਾਃ ।
ਅਸ੍ਮਾਕਂ ਖਲ੍ਵਿਮੇ ਲੋਕਾਃ ਕੇ ਦੇਵਾਃ ਕੇ ਦ੍ਵਿਜਾਤਯਃ ॥ 7॥
ਕੇਸ਼ਿਨ੍ਯੁਵਾਚ ।
ਇਹੈਵਾਸ੍ਸ੍ਵ ਪ੍ਰਤੀਕ੍षਾਵ ਉਪਸ੍ਥਾਨੇ ਵਿਰੋਚਨ ।
ਸੁਧਨ੍ਵਾ ਪ੍ਰਾਤਰਾਗਨ੍ਤਾ ਪਸ਼੍ਯੇਯਂ ਵਾਂ ਸਮਾਗਤੌ ॥ 8॥
ਵਿਰੋਚਨ ਉਵਾਚ ।
ਤਥਾ ਭਦ੍ਰੇ ਕਰਿष੍ਯਾਮਿ ਯਥਾ ਤ੍ਵਂ ਭੀਰੁ ਭਾषਸੇ ।
ਸੁਧਨ੍ਵਾਨਂ ਚ ਮਾਂ ਚੈਵ ਪ੍ਰਾਤਰ੍ਦ੍ਰष੍ਟਾਸਿ ਸਙ੍ਗਤੌ ॥ 9॥
ਵਿਦੁਰ ਉਵਾਚ ।
ਅਨ੍ਵਾਲਭੇ ਹਿਰਣ੍ਮਯਂ ਪ੍ਰਾਹ੍ਰਾਦੇऽਹਂ ਤਵਾਸਨਮ੍ ।
ਏਕਤ੍ਵਮੁਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਨ ਤ੍ਵਾਸੇਯਂ ਤ੍ਵਯਾ ਸਹ ॥ 10॥
ਵਿਰੋਚਨ ਉਵਾਚ ।
ਅਨ੍ਵਾਹਰਨ੍ਤੁ ਫਲਕਂ ਕੂਰ੍ਚਂ ਵਾਪ੍ਯਥ ਵਾ ਬृਸੀਮ੍ ।
ਸੁਧਨ੍ਵਨ੍ਨ ਤ੍ਵਮਰ੍ਹੋऽਸਿ ਮਯਾ ਸਹ ਸਮਾਸਨਮ੍ ॥ 11॥
ਸੁਧਨ੍ਵੋਵਾਚ ।
ਪਿਤਾਪਿ ਤੇ ਸਮਾਸੀਨਮੁਪਾਸੀਤੈਵ ਮਾਮਧਃ ।
ਬਾਲਃ ਸੁਖੈਧਿਤੋ ਗੇਹੇ ਨ ਤ੍ਵਂ ਕਿਂ ਚਨ ਬੁਧ੍ਯਸੇ ॥ 12॥
ਵਿਰੋਚਨ ਉਵਾਚ ।
ਹਿਰਣ੍ਯਂ ਚ ਗਵਾਸ਼੍ਵਂ ਚ ਯਦ੍ਵਿਤ੍ਤਮਸੁਰੇषੁ ਨਃ ।
ਸੁਧਨ੍ਵਨ੍ਵਿਪਣੇ ਤੇਨ ਪ੍ਰਸ਼੍ਨਂ ਪृਚ੍ਛਾਵ ਯੇ ਵਿਦੁਃ ॥ 13॥
ਸੁਧਨ੍ਵੋਵਾਚ ।
ਹਿਰਣ੍ਯਂ ਚ ਗਵਾਸ਼੍ਵਂ ਚ ਤਵੈਵਾਸ੍ਤੁ ਵਿਰੋਚਨ ।
ਪ੍ਰਾਣਯੋਸ੍ਤੁ ਪਣਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਸ਼੍ਨਂ ਪृਚ੍ਛਾਵ ਯੇ ਵਿਦੁਃ ॥ 14॥
ਵਿਰੋਚਨ ਉਵਾਚ ।
ਆਵਾਂ ਕੁਤ੍ਰ ਗਮਿष੍ਯਾਵਃ ਪ੍ਰਾਣਯੋਰ੍ਵਿਪਣੇ ਕृਤੇ ।
ਨ ਹਿ ਦੇਵੇष੍ਵਹਂ ਸ੍ਥਾਤਾ ਨ ਮਨੁष੍ਯੇषੁ ਕਰ੍ਹਿ ਚਿਤ੍ ॥ 15॥
ਸੁਧਨ੍ਵੋਵਾਚ ।
ਪਿਤਰਂ ਤੇ ਗਮਿष੍ਯਾਵਃ ਪ੍ਰਾਣਯੋਰ੍ਵਿਪਣੇ ਕृਤੇ ।
ਪੁਤ੍ਰਸ੍ਯਾਪਿ ਸ ਹੇਤੋਰ੍ਹਿ ਪ੍ਰਹ੍ਰਾਦੋ ਨਾਨृਤਂ ਵਦੇਤ੍ ॥ 16॥
ਪ੍ਰਹ੍ਲਾਦ ਉਵਾਚ ।
ਇਮੌ ਤੌ ਸਮ੍ਪ੍ਰਦृਸ਼੍ਯੇਤੇ ਯਾਭ੍ਯਾਂ ਨ ਚਰਿਤਂ ਸਹ ।
ਆਸ਼ੀਵਿषਾਵਿਵ ਕ੍ਰੁਦ੍ਧਾਵੇਕਮਾਰ੍ਗਮਿਹਾਗਤੌ ॥ 17॥
ਕਿਂ ਵੈ ਸਹੈਵ ਚਰਤੋ ਨ ਪੁਰਾ ਚਰਤਃ ਸਹ ।
ਵਿਰੋਚਨੈਤਤ੍ਪृਚ੍ਛਾਮਿ ਕਿਂ ਤੇ ਸਖ੍ਯਂ ਸੁਧਨ੍ਵਨਾ ॥ 18॥
ਵਿਰੋਚਨ ਉਵਾਚ ।
ਨ ਮੇ ਸੁਧਨ੍ਵਨਾ ਸਖ੍ਯਂ ਪ੍ਰਾਣਯੋਰ੍ਵਿਪਣਾਵਹੇ ।
ਪ੍ਰਹ੍ਰਾਦ ਤਤ੍ਤ੍ਵਾਮृਪ੍ਚ੍ਛਾਮਿ ਮਾ ਪ੍ਰਸ਼੍ਨਮਨृਤਂ ਵਦੀਃ ॥ 19॥
ਪ੍ਰਹ੍ਲਾਦ ਉਵਾਚ ।
ਉਦਕਂ ਮਧੁਪਰ੍ਕਂ ਚਾਪ੍ਯਾਨਯਨ੍ਤੁ ਸੁਧਨ੍ਵਨੇ ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ਨਭ੍ਯਰ੍ਚਨੀਯੋऽਸਿ ਸ਼੍ਵੇਤਾ ਗੌਃ ਪੀਵਰੀ ਕृਤਾ ॥ 20॥
ਸੁਧਨ੍ਵੋਵਾਚ ।
ਉਦਕਂ ਮਧੁਪਰ੍ਕਂ ਚ ਪਥ ਏਵਾਰ੍ਪਿਤਂ ਮਮ ।
ਪ੍ਰਹ੍ਰਾਦ ਤ੍ਵਂ ਤੁ ਨੌ ਪ੍ਰਸ਼੍ਨਂ ਤਥ੍ਯਂ ਪ੍ਰਬ੍ਰੂਹਿ ਪृਚ੍ਛਤੋਃ ॥ 21॥
ਪ੍ਰਹ੍ਲਾਦ ਉਵਾਚ ।
ਪੁਰ੍ਤੋ ਵਾਨ੍ਯੋ ਭਵਾਨ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ਸਾਕ੍ष੍ਯੇ ਚੈਵ ਭਵੇਤ੍ਸ੍ਥਿਤਃ ।
ਤਯੋਰ੍ਵਿਵਦਤੋਃ ਪ੍ਰਸ਼੍ਨਂ ਕਥਮਸ੍ਮਦ੍ਵਿਭੋ ਵਦੇਤ੍ ॥ 22॥
ਅਥ ਯੋ ਨੈਵ ਪ੍ਰਬ੍ਰੂਯਾਤ੍ਸਤ੍ਯਂ ਵਾ ਯਦਿ ਵਾਨृਤਮ੍ ।
ਏਤਤ੍ਸੁਧਨ੍ਵਨ੍ਪृਚ੍ਛਾਮਿ ਦੁਰ੍ਵਿਵਕ੍ਤਾ ਸ੍ਮ ਕਿਂ ਵਸੇਤ੍ ॥ 23॥
ਸੁਧਨ੍ਵੋਵਾਚ ।
ਯਾਂ ਰਾਤ੍ਰਿਮਧਿਵਿਨ੍ਨਾ ਸ੍ਤ੍ਰੀ ਯਾਂ ਚੈਵਾਕ੍ष ਪਰਾਜਿਤਃ ।
ਯਾਂ ਚ ਭਾਰਾਭਿਤਪ੍ਤਾਙ੍ਗੋ ਦੁਰ੍ਵਿਵਕ੍ਤਾ ਸ੍ਮ ਤਾਂ ਵਸੇਤ੍ ॥ 24॥
ਨਗਰੇ ਪ੍ਰਤਿਰੁਦ੍ਧਃ ਸਨ੍ਬਹਿਰ੍ਦ੍ਵਾਰੇ ਬੁਭੁਕ੍षਿਤਃ ।
ਅਮਿਤ੍ਰਾਨ੍ਭੂਯਸਃ ਪਸ਼੍ਯਨ੍ਦੁਰ੍ਵਿਵਕ੍ਤਾ ਸ੍ਮ ਤਾਂ ਵਸੇਤ੍ ॥ 25॥
ਪਞ੍ਚ ਪਸ਼੍ਵਨृਤੇ ਹਨ੍ਤਿ ਦਸ਼ ਹਨ੍ਤਿ ਗਵਾਨृਤੇ ।
ਸ਼ਤਮਸ਼੍ਵਾਨृਤੇ ਹਨ੍ਤਿ ਸਹਸ੍ਰਂ ਪੁਰੁषਾਨृਤੇ ॥ 26॥
ਹਨ੍ਤਿ ਜਾਤਾਨਜਾਤਾਂਸ਼੍ਚ ਹਿਰਣ੍ਯਾਰ੍ਥੋऽਨृਤਂ ਵਦਨ੍ ।
ਸਰ੍ਵਂ ਭੂਮ੍ਯਨृਤੇ ਹਨ੍ਤਿ ਮਾ ਸ੍ਮ ਭੂਮ੍ਯਨृਤਂ ਵਦੀਃ ॥ 27॥
ਪ੍ਰਹ੍ਲਾਦ ਉਵਾਚ ।
ਮਤ੍ਤਃ ਸ਼੍ਰੇਯਾਨਙ੍ਗਿਰਾ ਵੈ ਸੁਧਨ੍ਵਾ ਤ੍ਵਦ੍ਵਿਰੋਚਨ ।
ਮਾਤਾਸ੍ਯ ਸ਼੍ਰੇਯਸੀ ਮਾਤੁਸ੍ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਤ੍ਵਂ ਤੇਨ ਵੈ ਜਿਤਃ ॥ 28॥
ਵਿਰੋਚਨ ਸੁਧਨ੍ਵਾਯਂ ਪ੍ਰਾਣਾਨਾਮੀਸ਼੍ਵਰਸ੍ਤਵ ।
ਸੁਧਨ੍ਵਨ੍ਪੁਨਰਿਚ੍ਛਾਮਿ ਤ੍ਵਯਾ ਦਤ੍ਤਂ ਵਿਰੋਚਨਮ੍ ॥ 29॥
ਸੁਧਨ੍ਵੋਵਾਚ ।
ਯਦ੍ਧਰ੍ਮਮਵृਣੀਥਾਸ੍ਤ੍ਵਂ ਨ ਕਾਮਾਦਨृਤਂ ਵਦੀਃ ।
ਪੁਨਰ੍ਦਦਾਮਿ ਤੇ ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਪੁਤ੍ਰਂ ਪ੍ਰਹ੍ਰਾਦ ਦੁਰ੍ਲਭਮ੍ ॥ 30॥
ਏष ਪ੍ਰਹ੍ਰਾਦ ਪੁਤ੍ਰਸ੍ਤੇ ਮਯਾ ਦਤ੍ਤੋ ਵਿਰੋਚਨਃ ।
ਪਾਦਪ੍ਰਕ੍षਾਲਨਂ ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍ਕੁਮਾਰ੍ਯਾਃ ਸਨ੍ਨਿਧੌ ਮਮ ॥ 31॥
ਵਿਦੁਰ ਉਵਾਚ ।
ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਰਾਜੇਨ੍ਦ੍ਰ ਭੂਮ੍ਯਰ੍ਥੇ ਨਾਨृਤਂ ਵਕ੍ਤੁਮਰ੍ਹਸਿ ।
ਮਾ ਗਮਃ ਸ ਸੁਤਾਮਾਤ੍ਯੋऽਤ੍ਯਯਂ ਪੁਤ੍ਰਾਨਨੁਭ੍ਰਮਨ੍ ॥ 32॥
ਨ ਦੇਵਾ ਯष੍ਟਿਮਾਦਾਯ ਰਕ੍षਨ੍ਤਿ ਪਸ਼ੁਪਾਲਵਤ੍ ।
ਯਂ ਤੁ ਰਕ੍षਿਤੁਮਿਚ੍ਛਨ੍ਤਿ ਬੁਦ੍ਧ੍ਯਾ ਸਂਵਿਭਜਨ੍ਤਿ ਤਮ੍ ॥ 33॥
ਯਥਾ ਯਥਾ ਹਿ ਪੁਰੁषਃ ਕਲ੍ਯਾਣੇ ਕੁਰੁਤੇ ਮਨਃ ।
ਤਥਾ ਤਥਾਸ੍ਯ ਸਰ੍ਵਾਰ੍ਥਾਃ ਸਿਧ੍ਯਨ੍ਤੇ ਨਾਤ੍ਰ ਸਂਸ਼ਯਃ ॥ 34॥
ਨ ਛਨ੍ਦਾਂਸਿ ਵृਜਿਨਾਤ੍ਤਾਰਯਨ੍ਤਿ
ਆਯਾਵਿਨਂ ਮਾਯਯਾ ਵਰ੍ਤਮਾਨਮ੍ ।
ਨੀਡਂ ਸ਼ਕੁਨ੍ਤਾ ਇਵ ਜਾਤਪਕ੍षਾਸ਼੍
ਛਨ੍ਦਾਂਸ੍ਯੇਨਂ ਪ੍ਰਜਹਤ੍ਯਨ੍ਤਕਾਲੇ ॥ 35॥
ਮਤ੍ਤਾਪਾਨਂ ਕਲਹਂ ਪੂਗਵੈਰਂ
ਭਾਰ੍ਯਾਪਤ੍ਯੋਰਨ੍ਤਰਂ ਜ੍ਞਾਤਿਭੇਦਮ੍ ।
ਰਾਜਦ੍ਵਿष੍ਟਂ ਸ੍ਤ੍ਰੀਪੁਮਾਂਸੋਰ੍ਵਿਵਾਦਂ
ਵਰ੍ਜ੍ਯਾਨ੍ਯਾਹੁਰ੍ਯਸ਼੍ਚ ਪਨ੍ਥਾਃ ਪ੍ਰਦੁष੍ਠਃ ॥ 36॥
ਸਾਮੁਦ੍ਰਿਕਂ ਵਣਿਜਂ ਚੋਰਪੂਰ੍ਵਂ
ਸ਼ਲਾਕ ਧੂਰ੍ਤਂ ਚ ਚਿਕਿਤ੍ਸਕਂ ਚ ।
ਅਰਿਂ ਚ ਮਿਤ੍ਰਂ ਚ ਕੁਸ਼ੀਲਵਂ ਚ
ਨੈਤਾਨ੍ਸਾਖ੍ਯੇष੍ਵਧਿਕੁਰ੍ਵੀਤ ਸਪ੍ਤ ॥ 37॥
ਮਾਨਾਗ੍ਨਿਹੋਤ੍ਰਮੁਤ ਮਾਨਮੌਨਂ
ਮਾਨੇਨਾਧੀਤਮੁਤ ਮਾਨਯਜ੍ਞਃ ।
ਏਤਾਨਿ ਚਤ੍ਵਾਰ੍ਯਭਯਙ੍ਕਰਾਣਿ
ਭਯਂ ਪ੍ਰਯਚ੍ਛਨ੍ਤ੍ਯਯਥਾ ਕृਤਾਨਿ ॥ 38॥
ਅਗਾਰ ਦਾਹੀ ਗਰਦਃ ਕੁਣ੍ਡਾਸ਼ੀ ਸੋਮਵਿਕ੍ਰਯੀ ।
ਪਰ੍ਵ ਕਾਰਸ਼੍ਚ ਸੂਚੀ ਚ ਮਿਤ੍ਰ ਧ੍ਰੁਕ੍ਪਾਰਦਾਰਿਕਃ ॥ 39॥
ਭ੍ਰੂਣਹਾ ਗੁਰੁ ਤਲ੍ਪੀ ਚ ਯਸ਼੍ਚ ਸ੍ਯਾਤ੍ਪਾਨਪੋ ਦ੍ਵਿਜਃ ।
ਅਤਿਤੀਕ੍ष੍ਣਸ਼੍ਚ ਕਾਕਸ਼੍ਚ ਨਾਸ੍ਤਿਕੋ ਵੇਦ ਨਿਨ੍ਦਕਃ ॥ 40॥
ਸ੍ਰੁਵ ਪ੍ਰਗ੍ਰਹਣੋ ਵ੍ਰਾਤ੍ਯਃ ਕੀਨਾਸ਼ਸ਼੍ਚਾਰ੍ਥਵਾਨਪਿ ।
ਰਕ੍षੇਤ੍ਯੁਕ੍ਤਸ਼੍ਚ ਯੋ ਹਿਂਸ੍ਯਾਤ੍ਸਰ੍ਵੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣ੍ਹਣੈਃ ਸਮਾਃ ॥ 41॥
ਤृਣੋਕ੍ਲਯਾ ਜ੍ਞਾਯਤੇ ਜਾਤਰੂਪਂ
ਯੁਗੇ ਭਦ੍ਰੋ ਵ੍ਯਵਹਾਰੇਣ ਸਾਧੁਃ ।
ਸ਼ੂਰੋ ਭਯੇष੍ਵਰ੍ਥਕृਚ੍ਛ੍ਰੇषੁ ਧੀਰਃ
ਕृਚ੍ਛ੍ਰਾਸ੍ਵਾਪਤ੍ਸੁ ਸੁਹृਦਸ਼੍ਚਾਰਯਸ਼੍ ਚ ॥ 42॥
ਜਰਾ ਰੂਪਂ ਹਰਤਿ ਹਿ ਧੈਰ੍ਯਮਾਸ਼ਾ
ਮृਤ੍ਯੁਃ ਪ੍ਰਾਣਾਨ੍ਧਰ੍ਮਚਰ੍ਯਾਮਸੂਯਾ ।
ਕ੍ਰੋਧਃ ਸ਼੍ਰਿਯਂ ਸ਼ੀਲਮਨਾਰ੍ਯ ਸੇਵਾ
ਹ੍ਰਿਯਂ ਕਾਮਃ ਸਰ੍ਵਮੇਵਾਭਿਮਾਨਃ ॥ 43॥
ਸ਼੍ਰੀਰ੍ਮਙ੍ਗਲਾਤ੍ਪ੍ਰਭਵਤਿ ਪ੍ਰਾਗਲ੍ਭ੍ਯਾਤ੍ਸਮ੍ਪ੍ਰਵਰ੍ਧਤੇ ।
ਦਾਕ੍ष੍ਯਾਤ੍ਤੁ ਕੁਰੁਤੇ ਮੂਲਂ ਸਂਯਮਾਤ੍ਪ੍ਰਤਿਤਿष੍ਠਤਿ ॥ 44॥
ਅष੍ਟੌ ਗੁਣਾਃ ਪੁਰੁषਂ ਦੀਪਯਨ੍ਤਿ
ਪ੍ਰਜ੍ਞਾ ਚ ਕੌਲ੍ਯਂ ਚ ਦਮਃ ਸ਼੍ਰੁਤਂ ਚ ।
ਪਰਾਕ੍ਰਮਸ਼੍ਚਾਬਹੁ ਭਾषਿਤਾ ਚ
ਦਾਨਂ ਯਥਾਸ਼ਕ੍ਤਿ ਕृਤਜ੍ਞਤਾ ਚ ॥ 45॥
ਏਤਾਨ੍ਗੁਣਾਂਸ੍ਤਾਤ ਮਹਾਨੁਭਾਵਾਨ੍
ਏਕੋ ਗੁਣਃ ਸਂਸ਼੍ਰਯਤੇ ਪ੍ਰਸਹ੍ਯ ।
ਰਾਜਾ ਯਦਾ ਸਤ੍ਕੁਰੁਤੇ ਮਨੁष੍ਯਂ
ਸਰ੍ਵਾਨ੍ਗੁਣਾਨੇष ਗੁਣੋऽਤਿਭਾਤਿ ॥ 46॥
ਅष੍ਟੌ ਨृਪੇਮਾਨਿ ਮਨੁष੍ਯਲੋਕੇ
ਸ੍ਵਰ੍ਗਸ੍ਯ ਲੋਕਸ੍ਯ ਨਿਦਰ੍ਸ਼ਨਾਨਿ ।
ਚਤ੍ਵਾਰ੍ਯੇषਾਮਨ੍ਵਵੇਤਾਨਿ ਸਦ੍ਭਿਸ਼੍
ਚਤ੍ਵਾਰ੍ਯੇषਾਮਨ੍ਵਵਯਨ੍ਤਿ ਸਨ੍ਤਃ ॥ 47॥
ਯਜ੍ਞੋ ਦਾਨਮਧ੍ਯਯਨਂ ਤਪਸ਼੍ ਚ
ਚਤ੍ਵਾਰ੍ਯੇਤਾਨ੍ਯਨ੍ਵਵੇਤਾਨਿ ਸਦ੍ਭਿਃ ।
ਦਮਃ ਸਤ੍ਯਮਾਰ੍ਜਵਮਾਨृਸ਼ਂਸ੍ਯਂ
ਚਤ੍ਵਾਰ੍ਯੇਤਾਨ੍ਯਨ੍ਵਵਯਨ੍ਤਿ ਸਨ੍ਤਃ ॥ 48॥
ਨ ਸਾ ਸਭਾ ਯਤ੍ਰ ਨ ਸਨ੍ਤਿ ਵृਦ੍ਧਾ
ਨ ਤੇ ਵृਦ੍ਧਾ ਯੇ ਨ ਵਦਨ੍ਤਿ ਧਰ੍ਮਮ੍ ।
ਨਾਸੌ ਹਰ੍ਮੋ ਯਤਨ ਸਤ੍ਯਮਸ੍ਤਿ
ਨ ਤਤ੍ਸਤ੍ਯਂ ਯਚ੍ਛਲੇਨਾਨੁਵਿਦ੍ਧਮ੍ ॥ 49॥
ਸਤ੍ਯਂ ਰੂਪਂ ਸ਼੍ਰੁਤਂ ਵਿਦ੍ਯਾ ਕੌਲ੍ਯਂ ਸ਼ੀਲਂ ਬਲਂ ਧਨਮ੍ ।
ਸ਼ੌਰ੍ਯਂ ਚ ਚਿਰਭਾष੍ਯਂ ਚ ਦਸ਼ਃ ਸਂਸਰ੍ਗਯੋਨਯਃ ॥ 50॥
ਪਾਪਂ ਕੁਰ੍ਵਨ੍ਪਾਪਕੀਰ੍ਤਿਃ ਪਾਪਮੇਵਾਸ਼੍ਨੁਤੇ ਫਲਮ੍ ।
ਪੁਣ੍ਯਂ ਕੁਰ੍ਵਨ੍ਪੁਣ੍ਯਕੀਰ੍ਤਿਃ ਪੁਣ੍ਯਮੇਵਾਸ਼੍ਨੁਤੇ ਫਲਮ੍ ॥ 51॥
ਪਾਪਂ ਪ੍ਰਜ੍ਞਾਂ ਨਾਸ਼ਯਤਿ ਕ੍ਰਿਯਮਾਣਂ ਪੁਨਃ ਪੁਨਃ ।
ਨष੍ਟਪ੍ਰਜ੍ਞਃ ਪਾਪਮੇਵ ਨਿਤ੍ਯਮਾਰਭਤੇ ਨਰਃ ॥ 52॥
ਪੁਣ੍ਯਂ ਪ੍ਰਜ੍ਞਾਂ ਵਰ੍ਧਯਤਿ ਕ੍ਰਿਯਮਾਣਂ ਪੁਨਃ ਪੁਨਃ ।
ਵृਦ੍ਧਪ੍ਰਜ੍ਞਃ ਪੁਣ੍ਯਮੇਵ ਨਿਤ੍ਯਮਾਰਭਤੇ ਨਰਃ ॥ 53॥
ਅਸੂਯਕੋ ਦਨ੍ਦ ਸ਼ੂਕੋ ਨਿष੍ਠੁਰੋ ਵੈਰਕृਨ੍ਨਰਃ ।
ਸ ਕृਚ੍ਛ੍ਰਂ ਮਹਦਾਪ੍ਨੋਤੋ ਨਚਿਰਾਤ੍ਪਾਪਮਾਚਰਨ੍ ॥ 54॥
ਅਨਸੂਯਃ ਕृਤਪ੍ਰਜ੍ਞਃ ਸ਼ੋਭਨਾਨ੍ਯਾਚਰਨ੍ਸਦਾ ।
ਅਕृਚ੍ਛ੍ਰਾਤ੍ਸੁਖਮਾਪ੍ਨੋਤਿ ਸਰ੍ਵਤ੍ਰ ਚ ਵਿਰਾਜਤੇ ॥ 55॥
ਪ੍ਰਜ੍ਞਾਮੇਵਾਗਮਯਤਿ ਯਃ ਪ੍ਰਾਜ੍ਞੇਭ੍ਯਃ ਸ ਪਣ੍ਡਿਤਃ ।
ਪ੍ਰਾਜ੍ਞੋ ਹ੍ਯਵਾਪ੍ਯ ਧਰ੍ਮਾਰ੍ਥੌ ਸ਼ਕ੍ਨੋਤਿ ਸੁਖਮੇਧਿਤੁਮ੍ ॥ 56॥
ਦਿਵਸੇਨੈਵ ਤਤ੍ਕੁਰ੍ਯਾਦ੍ਯੇਨ ਰਾਤੌ ਸੁਖਂ ਵਸੇਤ੍ ।
ਅष੍ਟ ਮਾਸੇਨ ਤਤ੍ਕੁਰ੍ਯਾਦ੍ਯੇਨ ਵਰ੍षਾਃ ਸੁਖਂ ਵਸੇਤ੍ ॥ 57॥
ਪੂਰ੍ਵੇ ਵਯਸਿ ਤਤ੍ਕੁਰ੍ਯਾਦ੍ਯੇਨ ਵृਦ੍ਧਸੁਖਂ ਵਸੇਤ੍ ।
ਯਾਵਜ੍ਜੀਵੇਨ ਤਤ੍ਕੁਰ੍ਯਾਦ੍ਯੇਨ ਪ੍ਰੇਤ੍ਯ ਸੁਖਂ ਵਸੇਤ੍ ॥ 58॥
ਜੀਰ੍ਣਮਨ੍ਨਂ ਪ੍ਰਸ਼ਂਸਨ੍ਤਿ ਭਾਰ੍ਯਂ ਚ ਗਤਯੌਵਨਾਮ੍ ।
ਸ਼ੂਰਂ ਵਿਗਤਸਙ੍ਗ੍ਰਾਮਂ ਗਤਪਾਰਂ ਤਪਸ੍ਵਿਨਮ੍ ॥ 59॥
ਧਨੇਨਾਧਰ੍ਮਲਬ੍ਧੇਨ ਯਚ੍ਛਿਦ੍ਰਮਪਿਧੀਯਤੇ ।
ਅਸਂਵृਤਂ ਤਦ੍ਭਵਤਿ ਤਤੋऽਨ੍ਯਦਵਦੀਰ੍ਯਤੇ ॥ 60॥
ਗੁਰੁਰਾਤ੍ਮਵਤਾਂ ਸ਼ਾਸ੍ਤਾ ਸ਼ਾਸਾ ਰਾਜਾ ਦੁਰਾਤ੍ਮਨਾਮ੍ ।
ਅਥ ਪ੍ਰਚ੍ਛਨ੍ਨਪਾਪਾਨਾਂ ਸ਼ਾਸ੍ਤਾ ਵੈਵਸ੍ਵਤੋ ਯਮਃ ॥ 61॥
ऋषੀਣਾਂ ਚ ਨਦੀਨਾਂ ਚ ਕੁਲਾਨਾਂ ਚ ਮਹਾਮਨਾਮ੍ ।
ਪ੍ਰਭਵੋ ਨਾਧਿਗਨ੍ਤਵ੍ਯਃ ਸ੍ਤ੍ਰੀਣਾਂ ਦੁਸ਼੍ਚਰਿਤਸ੍ਯ ਚ ॥ 62॥
ਦ੍ਵਿਜਾਤਿਪੂਜਾਭਿਰਤੋ ਦਾਤਾ ਜ੍ਞਾਤਿषੁ ਚਾਰ੍ਜਵੀ ।
ਕ੍षਤ੍ਰਿਯਃ ਸ੍ਵਰ੍ਗਭਾਗ੍ਰਾਜਂਸ਼੍ਚਿਰਂ ਪਾਲਯਤੇ ਮਹੀਮ੍ ॥ 63॥
ਸੁਵਰ੍ਣਪੁष੍ਪਾਂ ਪृਥਿਵੀਂ ਚਿਨ੍ਵਨ੍ਤਿ ਪੁਰੁषਾਸ੍ਤ੍ਰਯਃ ।
ਸ਼ੂਰਸ਼੍ਚ ਕृਤਵਿਦ੍ਯਸ਼੍ਚ ਯਸ਼੍ਚ ਜਾਨਾਤਿ ਸੇਵਿਤੁਮ੍ ॥ 64॥
ਬੁਦ੍ਧਿਸ਼੍ਰੇष੍ਠਾਨਿ ਕਰ੍ਮਾਣਿ ਬਾਹੁਮਧ੍ਯਾਨਿ ਭਾਰਤ ।
ਤਾਨਿ ਜਙ੍ਘਾ ਜਘਨ੍ਯਾਨਿ ਭਾਰਪ੍ਰਤ੍ਯਵਰਾਣਿ ਚ ॥ 65॥
ਦੁਰ੍ਯੋਧਨੇ ਚ ਸ਼ਕੁਨੌ ਮੂਢੇ ਦੁਃਸ਼ਾਸਨੇ ਤਥਾ ।
ਕਰ੍ਣੇ ਚੈਸ਼੍ਵਰ੍ਯਮਾਧਾਯ ਕਥਂ ਤ੍ਵਂ ਭੂਤਿਮਿਚ੍ਛਸਿ ॥ 66॥
ਸਰ੍ਵੈਰ੍ਗੁਣੈਰੁਪੇਤਾਸ਼੍ਚ ਪਾਣ੍ਡਵਾ ਭਰਤਰ੍षਭ ।
ਪਿਤृਵਤ੍ਤ੍ਵਯਿ ਵਰ੍ਤਨ੍ਤੇ ਤੇषੁ ਵਰ੍ਤਸ੍ਵ ਪੁਤ੍ਰਵਤ੍ ॥ 67॥
॥ ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਮਹਾਭਾਰਤੇ ਉਦ੍ਯੋਗਪਰ੍ਵਣਿ ਪ੍ਰਜਾਗਰਪਰ੍ਵਣਿ
ਵਿਦੁਰਹਿਤਵਾਕ੍ਯੇ ਪਞ੍ਚਤ੍ਰਿਂਸ਼ੋऽਧ੍ਯਾਯਃ ॥ 35॥
Roman (IAST) Transliteration
|| iti śrīmahābhārate udyogaparvaṇi prajāgaraparvaṇi
vidurahitavākye pañcatriṃśo'dhyāyaḥ ||
dhṛtarāṣṭra uvāca |
brūhi bhūyo mahābuddhe dharmārthasahitaṃ vacaḥ |
śa‍ṛṇvato nāsti me tṛptirvicitrāṇīha bhāṣase || 1||
vidura uvāca |
sarvatīrtheṣu vā snānaṃ sarvabhūteṣu cārjavam |
ubhe ete same syātāmārjavaṃ vā viśiṣyate || 2||
ārjavaṃ pratipadyasva putreṣu satataṃ vibho |
iha kīrtiṃ parāṃ prāpya pretya svargamavāpsyasi || 3||
yāvatkīrtirmanuṣyasya puṇyā lokeṣu gīyate |
tāvatsa puruṣavyāghra svargaloke mahīyate || 4||
atrāpyudāharantīmamitihāsaṃ purātanam |
virocanasya saṃvādaṃ keśinyarthe sudhanvanā || 5||
keśinyuvāca |
kiṃ brāhmaṇāḥ svicchreyāṃso ditijāḥ svidvirocana |
atha kena sma paryaṅkaṃ sudhanvā nādhirohati || 6||
virocana uvāca |
prājāpatyā hi vai śreṣṭhā vayaṃ keśini sattamāḥ |
asmākaṃ khalvime lokāḥ ke devāḥ ke dvijātayaḥ || 7||
keśinyuvāca |
ihaivāssva pratīkṣāva upasthāne virocana |
sudhanvā prātarāgantā paśyeyaṃ vāṃ samāgatau || 8||
virocana uvāca |
tathā bhadre kariṣyāmi yathā tvaṃ bhīru bhāṣase |
sudhanvānaṃ ca māṃ caiva prātardraṣṭāsi saṅgatau || 9||
vidura uvāca |
anvālabhe hiraṇmayaṃ prāhrāde'haṃ tavāsanam |
ekatvamupasampanno na tvāseyaṃ tvayā saha || 10||
virocana uvāca |
anvāharantu phalakaṃ kūrcaṃ vāpyatha vā bṛsīm |
sudhanvanna tvamarho'si mayā saha samāsanam || 11||
sudhanvovāca |
pitāpi te samāsīnamupāsītaiva māmadhaḥ |
bālaḥ sukhaidhito gehe na tvaṃ kiṃ cana budhyase || 12||
virocana uvāca |
hiraṇyaṃ ca gavāśvaṃ ca yadvittamasureṣu naḥ |
sudhanvanvipaṇe tena praśnaṃ pṛcchāva ye viduḥ || 13||
sudhanvovāca |
hiraṇyaṃ ca gavāśvaṃ ca tavaivāstu virocana |
prāṇayostu paṇaṃ kṛtvā praśnaṃ pṛcchāva ye viduḥ || 14||
virocana uvāca |
āvāṃ kutra gamiṣyāvaḥ prāṇayorvipaṇe kṛte |
na hi deveṣvahaṃ sthātā na manuṣyeṣu karhi cit || 15||
sudhanvovāca |
pitaraṃ te gamiṣyāvaḥ prāṇayorvipaṇe kṛte |
putrasyāpi sa hetorhi prahrādo nānṛtaṃ vadet || 16||
prahlāda uvāca |
imau tau sampradṛśyete yābhyāṃ na caritaṃ saha |
āśīviṣāviva kruddhāvekamārgamihāgatau || 17||
kiṃ vai sahaiva carato na purā carataḥ saha |
virocanaitatpṛcchāmi kiṃ te sakhyaṃ sudhanvanā || 18||
virocana uvāca |
na me sudhanvanā sakhyaṃ prāṇayorvipaṇāvahe |
prahrāda tattvāmṛpcchāmi mā praśnamanṛtaṃ vadīḥ || 19||
prahlāda uvāca |
udakaṃ madhuparkaṃ cāpyānayantu sudhanvane |
brahmannabhyarcanīyo'si śvetā gauḥ pīvarī kṛtā || 20||
sudhanvovāca |
udakaṃ madhuparkaṃ ca patha evārpitaṃ mama |
prahrāda tvaṃ tu nau praśnaṃ tathyaṃ prabrūhi pṛcchatoḥ || 21||
prahlāda uvāca |
purto vānyo bhavānbrahmansākṣye caiva bhavetsthitaḥ |
tayorvivadatoḥ praśnaṃ kathamasmadvibho vadet || 22||
atha yo naiva prabrūyātsatyaṃ vā yadi vānṛtam |
etatsudhanvanpṛcchāmi durvivaktā sma kiṃ vaset || 23||
sudhanvovāca |
yāṃ rātrimadhivinnā strī yāṃ caivākṣa parājitaḥ |
yāṃ ca bhārābhitaptāṅgo durvivaktā sma tāṃ vaset || 24||
nagare pratiruddhaḥ sanbahirdvāre bubhukṣitaḥ |
amitrānbhūyasaḥ paśyandurvivaktā sma tāṃ vaset || 25||
pañca paśvanṛte hanti daśa hanti gavānṛte |
śatamaśvānṛte hanti sahasraṃ puruṣānṛte || 26||
hanti jātānajātāṃśca hiraṇyārtho'nṛtaṃ vadan |
sarvaṃ bhūmyanṛte hanti mā sma bhūmyanṛtaṃ vadīḥ || 27||
prahlāda uvāca |
mattaḥ śreyānaṅgirā vai sudhanvā tvadvirocana |
mātāsya śreyasī mātustasmāttvaṃ tena vai jitaḥ || 28||
virocana sudhanvāyaṃ prāṇānāmīśvarastava |
sudhanvanpunaricchāmi tvayā dattaṃ virocanam || 29||
sudhanvovāca |
yaddharmamavṛṇīthāstvaṃ na kāmādanṛtaṃ vadīḥ |
punardadāmi te tasmātputraṃ prahrāda durlabham || 30||
eṣa prahrāda putraste mayā datto virocanaḥ |
pādaprakṣālanaṃ kuryātkumāryāḥ sannidhau mama || 31||
vidura uvāca |
tasmādrājendra bhūmyarthe nānṛtaṃ vaktumarhasi |
mā gamaḥ sa sutāmātyo'tyayaṃ putrānanubhraman || 32||
na devā yaṣṭimādāya rakṣanti paśupālavat |
yaṃ tu rakṣitumicchanti buddhyā saṃvibhajanti tam || 33||
yathā yathā hi puruṣaḥ kalyāṇe kurute manaḥ |
tathā tathāsya sarvārthāḥ sidhyante nātra saṃśayaḥ || 34||
na chandāṃsi vṛjināttārayanti
āyāvinaṃ māyayā vartamānam |
nīḍaṃ śakuntā iva jātapakṣāś
chandāṃsyenaṃ prajahatyantakāle || 35||
mattāpānaṃ kalahaṃ pūgavairaṃ
bhāryāpatyorantaraṃ jñātibhedam |
rājadviṣṭaṃ strīpumāṃsorvivādaṃ
varjyānyāhuryaśca panthāḥ praduṣṭhaḥ || 36||
sāmudrikaṃ vaṇijaṃ corapūrvaṃ
śalāka dhūrtaṃ ca cikitsakaṃ ca |
ariṃ ca mitraṃ ca kuśīlavaṃ ca
naitānsākhyeṣvadhikurvīta sapta || 37||
mānāgnihotramuta mānamaunaṃ
mānenādhītamuta mānayajñaḥ |
etāni catvāryabhayaṅkarāṇi
bhayaṃ prayacchantyayathā kṛtāni || 38||
agāra dāhī garadaḥ kuṇḍāśī somavikrayī |
parva kāraśca sūcī ca mitra dhrukpāradārikaḥ || 39||
bhrūṇahā guru talpī ca yaśca syātpānapo dvijaḥ |
atitīkṣṇaśca kākaśca nāstiko veda nindakaḥ || 40||
sruva pragrahaṇo vrātyaḥ kīnāśaścārthavānapi |
rakṣetyuktaśca yo hiṃsyātsarve brahmaṇhaṇaiḥ samāḥ || 41||
tṛṇoklayā jñāyate jātarūpaṃ
yuge bhadro vyavahāreṇa sādhuḥ |
śūro bhayeṣvarthakṛcchreṣu dhīraḥ
kṛcchrāsvāpatsu suhṛdaścārayaś ca || 42||
jarā rūpaṃ harati hi dhairyamāśā
mṛtyuḥ prāṇāndharmacaryāmasūyā |
krodhaḥ śriyaṃ śīlamanārya sevā
hriyaṃ kāmaḥ sarvamevābhimānaḥ || 43||
śrīrmaṅgalātprabhavati prāgalbhyātsampravardhate |
dākṣyāttu kurute mūlaṃ saṃyamātpratitiṣṭhati || 44||
aṣṭau guṇāḥ puruṣaṃ dīpayanti
prajñā ca kaulyaṃ ca damaḥ śrutaṃ ca |
parākramaścābahu bhāṣitā ca
dānaṃ yathāśakti kṛtajñatā ca || 45||
etānguṇāṃstāta mahānubhāvān
eko guṇaḥ saṃśrayate prasahya |
rājā yadā satkurute manuṣyaṃ
sarvānguṇāneṣa guṇo'tibhāti || 46||
aṣṭau nṛpemāni manuṣyaloke
svargasya lokasya nidarśanāni |
catvāryeṣāmanvavetāni sadbhiś
catvāryeṣāmanvavayanti santaḥ || 47||
yajño dānamadhyayanaṃ tapaś ca
catvāryetānyanvavetāni sadbhiḥ |
damaḥ satyamārjavamānṛśaṃsyaṃ
catvāryetānyanvavayanti santaḥ || 48||
na sā sabhā yatra na santi vṛddhā
na te vṛddhā ye na vadanti dharmam |
nāsau harmo yatana satyamasti
na tatsatyaṃ yacchalenānuviddham || 49||
satyaṃ rūpaṃ śrutaṃ vidyā kaulyaṃ śīlaṃ balaṃ dhanam |
śauryaṃ ca cirabhāṣyaṃ ca daśaḥ saṃsargayonayaḥ || 50||
pāpaṃ kurvanpāpakīrtiḥ pāpamevāśnute phalam |
puṇyaṃ kurvanpuṇyakīrtiḥ puṇyamevāśnute phalam || 51||
pāpaṃ prajñāṃ nāśayati kriyamāṇaṃ punaḥ punaḥ |
naṣṭaprajñaḥ pāpameva nityamārabhate naraḥ || 52||
puṇyaṃ prajñāṃ vardhayati kriyamāṇaṃ punaḥ punaḥ |
vṛddhaprajñaḥ puṇyameva nityamārabhate naraḥ || 53||
asūyako danda śūko niṣṭhuro vairakṛnnaraḥ |
sa kṛcchraṃ mahadāpnoto nacirātpāpamācaran || 54||
anasūyaḥ kṛtaprajñaḥ śobhanānyācaransadā |
akṛcchrātsukhamāpnoti sarvatra ca virājate || 55||
prajñāmevāgamayati yaḥ prājñebhyaḥ sa paṇḍitaḥ |
prājño hyavāpya dharmārthau śaknoti sukhamedhitum || 56||
divasenaiva tatkuryādyena rātau sukhaṃ vaset |
aṣṭa māsena tatkuryādyena varṣāḥ sukhaṃ vaset || 57||
pūrve vayasi tatkuryādyena vṛddhasukhaṃ vaset |
yāvajjīvena tatkuryādyena pretya sukhaṃ vaset || 58||
jīrṇamannaṃ praśaṃsanti bhāryaṃ ca gatayauvanām |
śūraṃ vigatasaṅgrāmaṃ gatapāraṃ tapasvinam || 59||
dhanenādharmalabdhena yacchidramapidhīyate |
asaṃvṛtaṃ tadbhavati tato'nyadavadīryate || 60||
gururātmavatāṃ śāstā śāsā rājā durātmanām |
atha pracchannapāpānāṃ śāstā vaivasvato yamaḥ || 61||
ṛṣīṇāṃ ca nadīnāṃ ca kulānāṃ ca mahāmanām |
prabhavo nādhigantavyaḥ strīṇāṃ duścaritasya ca || 62||
dvijātipūjābhirato dātā jñātiṣu cārjavī |
kṣatriyaḥ svargabhāgrājaṃściraṃ pālayate mahīm || 63||
suvarṇapuṣpāṃ pṛthivīṃ cinvanti puruṣāstrayaḥ |
śūraśca kṛtavidyaśca yaśca jānāti sevitum || 64||
buddhiśreṣṭhāni karmāṇi bāhumadhyāni bhārata |
tāni jaṅghā jaghanyāni bhārapratyavarāṇi ca || 65||
duryodhane ca śakunau mūḍhe duḥśāsane tathā |
karṇe caiśvaryamādhāya kathaṃ tvaṃ bhūtimicchasi || 66||
sarvairguṇairupetāśca pāṇḍavā bharatarṣabha |
pitṛvattvayi vartante teṣu vartasva putravat || 67||
|| iti śrīmahābhārate udyogaparvaṇi prajāgaraparvaṇi
vidurahitavākye pañcatriṃśo'dhyāyaḥ || 35||
InfoLyter.in — Sacred Vedic Knowledge Portal · Free forever