📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" → 2 A dialog opens → 3 Choose "Save as PDF" as printer → 4 Click Save
ॐ
ਉਦ੍ਧਵਗੀਤਾ - ਪ੍ਰਥਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
Uddhavagita - Prathamo'dhyayah
Gita Gurmukhi
ਸ਼੍ਰੀਰਾਧਾਕृष੍ਣਾਭ੍ਯਾਂ ਨਮਃ ।
ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਾਗਵਤਪੁਰਾਣਮ੍ ।
ਏਕਾਦਸ਼ਃ ਸ੍ਕਨ੍ਧਃ । ਉਦ੍ਧਵ ਗੀਤਾ ।
ਅਥ ਪ੍ਰਥਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ ।
ਸ਼੍ਰੀਬਾਦਰਾਯਣਿਃ ਉਵਾਚ ।
ਕृਤ੍ਵਾ ਦੈਤ੍ਯਵਧਂ ਕृष੍ਣਃ ਸਰਮਃ ਯਦੁਭਿਃ ਵृਤਃ ।
ਭੁਵਃ ਅਵਤਾਰਵਤ੍ ਭਾਰਂ ਜਵਿष੍ਠਨ੍ ਜਨਯਨ੍ ਕਲਿਮ੍ ॥ 1॥
ਯੇ ਕੋਪਿਤਾਃ ਸੁਬਹੁ ਪਾਣ੍ਡੁਸੁਤਾਃ ਸਪਤ੍ਨੈਃ
ਦੁਰ੍ਦ੍ਯੂਤਹੇਲਨਕਚਗ੍ਰਹਣ ਆਦਿਭਿਃ ਤਾਨ੍ ।
ਕृਤ੍ਵਾ ਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਇਤਰ ਇਤਰਤਃ ਸਮੇਤਾਨ੍
ਹਤ੍ਵਾ ਨृਪਾਨ੍ ਨਿਰਹਰਤ੍ ਕ੍षਿਤਿਭਾਰਂ ਈਸ਼ਃ ॥ 2॥
ਭੂਭਾਰਰਾਜਪृਤਨਾ ਯਦੁਭਿਃ ਨਿਰਸ੍ਯ
ਗੁਪ੍ਤੈਃ ਸ੍ਵਬਾਹੁਭਿਃ ਅਚਿਨ੍ਤਯਤ੍ ਅਪ੍ਰਮੇਯਃ ।
ਮਨ੍ਯੇ ਅਵਨੇਃ ਨਨੁ ਗਤਃ ਅਪਿ ਅਗਤਂ ਹਿ ਭਾਰਮ੍
ਯਤ੍ ਯਾਦਵਂ ਕੁਲਂ ਅਹੋ ਹਿ ਅਵਿषਹ੍ਯਂ ਆਸ੍ਤੇ ॥ 3॥
ਨ ਏਵ ਅਨ੍ਯਤਃ ਪਰਿਭਵਃ ਅਸ੍ਯ ਭਵੇਤ੍ ਕਥਞ੍ਚਿਤ੍
ਮਤ੍ ਸਂਸ਼੍ਰਯਸ੍ਯ ਵਿਭਵ ਉਨ੍ਨਹਨ੍ ਅਸ੍ਯ ਨਿਤ੍ਯਮ੍ ।
ਅਨ੍ਤਃਕਲਿਂ ਯਦੁਕੁਲਸ੍ਯ ਵਿਧ੍ਹਾਯ ਵੇਣੁਃ
ਤਮ੍ਬਸ੍ਯ ਵਹ੍ਨਿਂ ਇਵ ਸ਼ਾਨ੍ਤਿਂ ਉਪੈਮਿ ਧਾਮ ॥ 4॥
ਏਵਂ ਵ੍ਯਵਸਿਤਃ ਰਾਜਨ੍ ਸਤ੍ਯਸਙ੍ਕਲ੍ਪਃ ਈਸ਼੍ਵਰਃ ।
ਸ਼ਾਪਵ੍ਯਾਜੇਨ ਵਿਪ੍ਰਾਣਾਂ ਸਞ੍ਜਹ੍ਵੇ ਸ੍ਵਕੁਲਂ ਵਿਭੁਃ ॥ 5॥
ਸ੍ਵਮੂਰ੍ਤ੍ਯਾ ਲੋਕਲਾਵਣ੍ਯਨਿਰ੍ਮੁਕ੍ਤ੍ਯਾ ਲੋਚਨਂ ਨृਣਾਮ੍ ।
ਗੀਰ੍ਭਿਃ ਤਾਃ ਸ੍ਮਰਤਾਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਪਦੈਃ ਤਾਨ੍ ਈਕ੍षਤਾਂ ਕ੍ਰਿਯਾ ॥ 6॥
ਆਚ੍ਛਿਦ੍ਯ ਕੀਰ੍ਤਿਂ ਸੁਸ਼੍ਲੋਕਾਂ ਵਿਤਤ੍ਯ ਹਿ ਅਞ੍ਜਸਾ ਨੁ ਕੌ ।
ਤਮਃ ਅਨਯਾ ਤਰਿष੍ਯਨ੍ਤਿ ਇਤਿ ਅਗਾਤ੍ ਸ੍ਵਂ ਪਦਂ ਈਸ਼੍ਵਰਃ ॥ 7॥
ਰਾਜਾ ਉਵਾਚ ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਣ੍ਯਾਨਾਂ ਵਦਾਨ੍ਯਾਨਾਂ ਨਿਤ੍ਯਂ ਵृਦ੍ਧੌਪਸੇਵਿਨਾਮ੍ ।
ਵਿਪ੍ਰਸ਼ਾਪਃ ਕਥਂ ਅਭੂਤ੍ ਵृष੍ਣੀਨਾਂ ਕृष੍ਣਚੇਤਸਾਮ੍ ॥ 8॥
ਯਤ੍ ਨਿਮਿਤ੍ਤਃ ਸਃ ਵੈ ਸ਼ਾਪਃ ਯਾਦृਸ਼ਃ ਦ੍ਵਿਜਸਤ੍ਤਮ ।
ਕਥਂ ਏਕਾਤ੍ਮਨਾਂ ਭੇਦਃ ਏਤਤ੍ ਸਰ੍ਵਂ ਵਦਸ੍ਵ ਮੇ ॥ 9॥
ਸ਼੍ਰੀਸ਼ੁਕਃ ਉਵਾਚ ।
ਬਿਭ੍ਰਤ੍ ਵਪੁਃ ਸਕਲਸੁਨ੍ਦਰਸਨ੍ਨਿਵੇਸ਼ਮ੍
ਕਰ੍ਮਾਚਰਨ੍ ਭੁਵਿ ਸੁਮਙ੍ਗਲਂ ਆਪ੍ਤਕਾਮਃ ।
ਆਸ੍ਥਾਯ ਧਾਮ ਰਮਮਾਣਃ ਉਦਾਰਕੀਰ੍ਤਿਃ
ਸਂਹਰ੍ਤੁਂ ਐਚ੍ਛਤ ਕੁਲਂ ਸ੍ਥਿਤਕृਤ੍ਯਸ਼ੇषਃ ॥ 10॥
ਕਰ੍ਮਾਣਿ ਪੁਣ੍ਯਨਿਵਹਾਨਿ ਸੁਮਙ੍ਗਲਾਨਿ
ਗਾਯਤ੍ ਜਗਤ੍ ਕਲਿਮਲਾਪਹਰਾਣਿ ਕृਤ੍ਵਾ ।
ਕਾਲ ਆਤ੍ਮਨਾ ਨਿਵਸਤਾ ਯਦੁਦੇਵਗੇਹੇ
ਪਿਣ੍ਡਾਰਕਂ ਸਮਗਮਨ੍ ਮੁਨਯਃ ਨਿਸृष੍ਟਾਃ ॥ 11॥
ਵਿਸ਼੍ਵਾਮਿਤ੍ਰਃ ਅਸਿਤਃ ਕਣ੍ਵਃ ਦੁਰ੍ਵਾਸਾਃ ਭृਗੁਃ ਅਙ੍ਗਿਰਾਃ ।
ਕਸ਼੍ਯਪਃ ਵਾਮਦੇਵਃ ਅਤ੍ਰਿਃ ਵਸਿष੍ਠਃ ਨਾਰਦ ਆਦਯਃ ॥ 12॥
ਕ੍ਰੀਡਨ੍ਤਃ ਤਾਨ੍ ਉਪਵ੍ਰਜ੍ਯ ਕੁਮਾਰਾਃ ਯਦੁਨਨ੍ਦਨਾਃ ।
ਉਪਸਙ੍ਗृਹ੍ਯ ਪਪ੍ਰਚ੍ਛੁਃ ਅਵਿਨੀਤਾ ਵਿਨੀਤਵਤ੍ ॥ 13॥
ਤੇ ਵੇषਯਿਤ੍ਵਾ ਸ੍ਤ੍ਰੀਵੇषੈਃ ਸਾਮ੍ਬਂ ਜਾਮ੍ਬਵਤੀਸੁਤਮ੍ ।
ਏषਾ ਪृਚ੍ਛਤਿ ਵਃ ਵਿਪ੍ਰਾਃ ਅਨ੍ਤਰ੍ਵਤ੍ ਨ੍ਯਸਿਤ ਈਕ੍षਣਾ ॥ 14॥
ਪ੍ਰष੍ਟੁਂ ਵਿਲਜ੍ਜਤਿ ਸਾਕ੍षਾਤ੍ ਪ੍ਰਬ੍ਰੂਤ ਅਮੋਘਦਰ੍ਸ਼ਨਾਃ ।
ਪ੍ਰਸੋष੍ਯਨ੍ਤਿ ਪੁਤ੍ਰਕਾਮਾ ਕਿਂਸ੍ਵਿਤ੍ ਸਞ੍ਜਨਯਿष੍ਯਤਿ ॥ 15॥
ਏਵਂ ਪ੍ਰਲਬ੍ਧ੍ਵਾ ਮੁਨਯਃ ਤਾਨ੍ ਊਚੁਃ ਕੁਪਿਤਾ ਨृਪ ।
ਜਨਯਿष੍ਯਤਿ ਵਃ ਮਨ੍ਦਾਃ ਮੁਸਲਂ ਕੁਲਨਾਸ਼ਨਮ੍ ॥ 16॥
ਤਤ੍ ਸ਼‍ऋਤ੍ਵਾ ਤੇ ਅਤਿਸਨ੍ਤ੍ਰਸ੍ਤਾਃ ਵਿਮੁਚ੍ਯ ਸਹਸੋਦਰਮ੍ ।
ਸਾਮ੍ਬਸ੍ਯ ਦਦृਸ਼ੁਃ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਮੁਸਲਂ ਖਲੁ ਅਯਸ੍ਮਯਮ੍ ॥ 17॥
ਕਿਂ ਕृਤਂ ਮਨ੍ਦਭਾਗ੍ਯੈਃ ਕਿਂ ਵਦਿष੍ਯਨ੍ਤਿ ਨਃ ਜਨਾਃ ।
ਇਤਿ ਵਿਹ੍ਵਲਿਤਾਃ ਗੇਹਾਨ੍ ਆਦਾਯ ਮੁਸਲਂ ਯਯੁਃ ॥ 18॥
ਤਤ੍ ਚ ਉਪਨੀਯ ਸਦਸਿ ਪਰਿਮ੍ਲਾਨਮੁਖਸ਼੍ਰਿਯਃ ।
ਰਾਜ੍ਞਃ ਆਵੇਦਯਾਨ੍ ਚਕ੍ਰੁਃ ਸਰ੍ਵਯਾਦਵਸਨ੍ਨਿਧੌ ॥ 19॥
ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਅਮੋਘਂ ਵਿਪ੍ਰਸ਼ਾਪਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਚ ਮੁਸਲਂ ਨृਪ ।
ਵਿਸ੍ਮਿਤਾਃ ਭਯਸਨ੍ਤ੍ਰਸ੍ਤਾਃ ਬਭੂਵੁਃ ਦ੍ਵਾਰਕੌਕਸਃ ॥ 20॥
ਤਤ੍ ਚੂਰ੍ਣਯਿਤ੍ਵਾ ਮੁਸਲਂ ਯਦੁਰਾਜਃ ਸਃ ਆਹੁਕਃ ।
ਸਮੁਦ੍ਰਸਲਿਲੇ ਪ੍ਰਾਸ੍ਯਤ੍ ਲੋਹਂ ਚ ਅਸ੍ਯ ਅਵਸ਼ੇषਿਤਮ੍ ॥ 21॥
ਕਸ਼੍ਚਿਤ੍ ਮਤ੍ਸ੍ਯਃ ਅਗ੍ਰਸੀਤ੍ ਲੋਹਂ ਚੂਰ੍ਣਾਨਿ ਤਰਲੈਃ ਤਤਃ ।
ਉਹ੍ਯਮਾਨਾਨਿ ਵੇਲਾਯਾਂ ਲਗ੍ਨਾਨਿ ਆਸਨ੍ ਕਿਲ ਐਰਿਕਾਃ ॥ 22॥
ਮਤ੍ਸ੍ਯਃ ਗृਹੀਤਃ ਮਤ੍ਸ੍ਯਘ੍ਨੈਃ ਜਾਲੇਨ ਅਨ੍ਯੈਃ ਸਹ ਅਰ੍ਣਵੇ ।
ਤਸ੍ਯ ਉਦਰਗਤਂ ਲੋਹਂ ਸਃ ਸ਼ਲ੍ਯੇ ਲੁਬ੍ਧਕਃ ਅਕਰੋਤ੍ ॥ 23॥
ਭਗਵਾਨ੍ ਜ੍ਞਾਤਸਰ੍ਵਾਰ੍ਥਃ ਈਸ਼੍ਵਰਃ ਅਪਿ ਤਦਨ੍ਯਥਾ ।
ਕਰ੍ਤੁਂ ਨ ਐਚ੍ਛਤ੍ ਵਿਪ੍ਰਸ਼ਾਪਂ ਕਾਲਰੂਪੀ ਅਨ੍ਵਮੋਦਤ ॥ 24॥
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਾਗਵਤੇ ਮਹਾਪੁਰਾਣੇ ਪਾਰਮਹਂਸ੍ਯਾਂ
ਸਂਹਿਤਾਯਾਮੇਕਾਦਸ਼ਸ੍ਕਨ੍ਧੇ ਵਿਪ੍ਰਸ਼ਾਪੋ ਨਾਮ ਪ੍ਰਥਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīrādhākṛṣṇābhyāṃ namaḥ |
śrīmadbhāgavatapurāṇam |
ekādaśaḥ skandhaḥ | uddhava gītā |
atha prathamo'dhyāyaḥ |
śrībādarāyaṇiḥ uvāca |
kṛtvā daityavadhaṃ kṛṣṇaḥ saramaḥ yadubhiḥ vṛtaḥ |
bhuvaḥ avatāravat bhāraṃ javiṣṭhan janayan kalim || 1||
ye kopitāḥ subahu pāṇḍusutāḥ sapatnaiḥ
durdyūtahelanakacagrahaṇa ādibhiḥ tān |
kṛtvā nimittaṃ itara itarataḥ sametān
hatvā nṛpān niraharat kṣitibhāraṃ īśaḥ || 2||
bhūbhārarājapṛtanā yadubhiḥ nirasya
guptaiḥ svabāhubhiḥ acintayat aprameyaḥ |
manye avaneḥ nanu gataḥ api agataṃ hi bhāram
yat yādavaṃ kulaṃ aho hi aviṣahyaṃ āste || 3||
na eva anyataḥ paribhavaḥ asya bhavet kathañcit
mat saṃśrayasya vibhava unnahan asya nityam |
antaḥkaliṃ yadukulasya vidhhāya veṇuḥ
tambasya vahniṃ iva śāntiṃ upaimi dhāma || 4||
evaṃ vyavasitaḥ rājan satyasaṅkalpaḥ īśvaraḥ |
śāpavyājena viprāṇāṃ sañjahve svakulaṃ vibhuḥ || 5||
svamūrtyā lokalāvaṇyanirmuktyā locanaṃ nṛṇām |
gīrbhiḥ tāḥ smaratāṃ cittaṃ padaiḥ tān īkṣatāṃ kriyā || 6||
ācchidya kīrtiṃ suślokāṃ vitatya hi añjasā nu kau |
tamaḥ anayā tariṣyanti iti agāt svaṃ padaṃ īśvaraḥ || 7||
rājā uvāca |
brahmaṇyānāṃ vadānyānāṃ nityaṃ vṛddhaupasevinām |
vipraśāpaḥ kathaṃ abhūt vṛṣṇīnāṃ kṛṣṇacetasām || 8||
yat nimittaḥ saḥ vai śāpaḥ yādṛśaḥ dvijasattama |
kathaṃ ekātmanāṃ bhedaḥ etat sarvaṃ vadasva me || 9||
śrīśukaḥ uvāca |
bibhrat vapuḥ sakalasundarasanniveśam
karmācaran bhuvi sumaṅgalaṃ āptakāmaḥ |
āsthāya dhāma ramamāṇaḥ udārakīrtiḥ
saṃhartuṃ aicchata kulaṃ sthitakṛtyaśeṣaḥ || 10||
karmāṇi puṇyanivahāni sumaṅgalāni
gāyat jagat kalimalāpaharāṇi kṛtvā |
kāla ātmanā nivasatā yadudevagehe
piṇḍārakaṃ samagaman munayaḥ nisṛṣṭāḥ || 11||
viśvāmitraḥ asitaḥ kaṇvaḥ durvāsāḥ bhṛguḥ aṅgirāḥ |
kaśyapaḥ vāmadevaḥ atriḥ vasiṣṭhaḥ nārada ādayaḥ || 12||
krīḍantaḥ tān upavrajya kumārāḥ yadunandanāḥ |
upasaṅgṛhya papracchuḥ avinītā vinītavat || 13||
te veṣayitvā strīveṣaiḥ sāmbaṃ jāmbavatīsutam |
eṣā pṛcchati vaḥ viprāḥ antarvat nyasita īkṣaṇā || 14||
praṣṭuṃ vilajjati sākṣāt prabrūta amoghadarśanāḥ |
prasoṣyanti putrakāmā kiṃsvit sañjanayiṣyati || 15||
evaṃ pralabdhvā munayaḥ tān ūcuḥ kupitā nṛpa |
janayiṣyati vaḥ mandāḥ musalaṃ kulanāśanam || 16||
tat śa‍ṛtvā te atisantrastāḥ vimucya sahasodaram |
sāmbasya dadṛśuḥ tasmin musalaṃ khalu ayasmayam || 17||
kiṃ kṛtaṃ mandabhāgyaiḥ kiṃ vadiṣyanti naḥ janāḥ |
iti vihvalitāḥ gehān ādāya musalaṃ yayuḥ || 18||
tat ca upanīya sadasi parimlānamukhaśriyaḥ |
rājñaḥ āvedayān cakruḥ sarvayādavasannidhau || 19||
śrutvā amoghaṃ vipraśāpaṃ dṛṣṭvā ca musalaṃ nṛpa |
vismitāḥ bhayasantrastāḥ babhūvuḥ dvārakaukasaḥ || 20||
tat cūrṇayitvā musalaṃ yadurājaḥ saḥ āhukaḥ |
samudrasalile prāsyat lohaṃ ca asya avaśeṣitam || 21||
kaścit matsyaḥ agrasīt lohaṃ cūrṇāni taralaiḥ tataḥ |
uhyamānāni velāyāṃ lagnāni āsan kila airikāḥ || 22||
matsyaḥ gṛhītaḥ matsyaghnaiḥ jālena anyaiḥ saha arṇave |
tasya udaragataṃ lohaṃ saḥ śalye lubdhakaḥ akarot || 23||
bhagavān jñātasarvārthaḥ īśvaraḥ api tadanyathā |
kartuṃ na aicchat vipraśāpaṃ kālarūpī anvamodata || 24||
iti śrīmadbhāgavate mahāpurāṇe pāramahaṃsyāṃ
saṃhitāyāmekādaśaskandhe vipraśāpo nāma prathamo'dhyāyaḥ ||
InfoLyter.in — Sacred Vedic Knowledge Portal · Free forever