📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" 2 A dialog opens 3 Choose "Save as PDF" as printer 4 Click Save
ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਗਵਦ੍ਗੀਤਾ ਮੂਲਮ੍ - ਅष੍ਟਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
Shrimadbhagavadgita Mulam - Ashtamo'dhyayah
Gita Vyasa Gurmukhi
ੴ ਸ਼੍ਰੀ ਪਰਮਾਤ੍ਮਨੇ ਨਮਃ
ਅਥ ਅष੍ਟਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ ।
ਅਕ੍षਰਪਰਬ੍ਰਹ੍ਮਯੋਗਃ
ਅਰ੍ਜੁਨ ਉਵਾਚ
ਕਿਂ ਤਦ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਕਿਮਧ੍ਯਾਤ੍ਮਂ ਕਿਂ ਕਰ੍ਮ ਪੁਰੁषੋਤ੍ਤਮ ।
ਅਧਿਭੂਤਂ ਚ ਕਿਂ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਮਧਿਦੈਵਂ ਕਿਮੁਚ੍ਯਤੇ ॥ 1 ॥
ਅਧਿਯਜ੍ਞਃ ਕਥਂ ਕੋऽਤ੍ਰ ਦੇਹੇऽਸ੍ਮਿਨ੍ਮਧੁਸੂਦਨ ।
ਪ੍ਰਯਾਣਕਾਲੇ ਚ ਕਥਂ ਜ੍ਞੇਯੋऽਸਿ ਨਿਯਤਾਤ੍ਮਭਿਃ ॥ 2 ॥
ਸ਼੍ਰੀਭਗਵਾਨੁਵਾਚ
ਅਕ੍षਰਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਪਰਮਂ ਸ੍ਵਭਾਵੋऽਧ੍ਯਾਤ੍ਮਮੁਚ੍ਯਤੇ ।
ਭੂਤਭਾਵੋਦ੍ਭਵਕਰੋ ਵਿਸਰ੍ਗਃ ਕਰ੍ਮਸਞ੍ਜ੍ਞਿਤਃ ॥ 3 ॥
ਅਧਿਭੂਤਂ ਕ੍षਰੋ ਭਾਵਃ ਪੁਰੁषਸ਼੍ਚਾਧਿਦੈਵਤਮ੍ ।
ਅਧਿਯਜ੍ਞੋऽਹਮੇਵਾਤ੍ਰ ਦੇਹੇ ਦੇਹਭृਤਾਂ ਵਰ ॥ 4 ॥
ਅਨ੍ਤਕਾਲੇ ਚ ਮਾਮੇਵ ਸ੍ਮਰਨ੍ਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਕਲੇਵਰਮ੍ ।
ਯਃ ਪ੍ਰਯਾਤਿ ਸ ਮਦ੍ਭਾਵਂ ਯਾਤਿ ਨਾਸ੍ਤ੍ਯਤ੍ਰ ਸਂਸ਼ਯਃ ॥ 5 ॥
ਯਂ ਯਂ ਵਾਪਿ ਸ੍ਮਰਨ੍ਭਾਵਂ ਤ੍ਯਜਤ੍ਯਨ੍ਤੇ ਕਲੇਵਰਮ੍ ।
ਤਂ ਤਮੇਵੈਤਿ ਕੌਨ੍ਤੇਯ ਸਦਾ ਤਦ੍ਭਾਵਭਾਵਿਤਃ ॥ 6 ॥
ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਸਰ੍ਵੇषੁ ਕਾਲੇषੁ ਮਾਮਨੁਸ੍ਮਰ ਯੁਧ੍ਯ ਚ ।
ਮਯ੍ਯਰ੍ਪਿਤਮਨੋਬੁਦ੍ਧਿਰ੍ਮਾਮੇਵੈष੍ਯਸ੍ਯਸਂਸ਼ਯਮ੍ ॥ 7 ॥
ਅਭ੍ਯਾਸਯੋਗਯੁਕ੍ਤੇਨ ਚੇਤਸਾ ਨਾਨ੍ਯਗਾਮਿਨਾ ।
ਪਰਮਂ ਪੁਰੁषਂ ਦਿਵ੍ਯਂ ਯਾਤਿ ਪਾਰ੍ਥਾਨੁਚਿਨ੍ਤਯਨ੍ ॥ 8 ॥
ਕਵਿਂ ਪੁਰਾਣਮਨੁਸ਼ਾਸਿਤਾਰਮਣੋਰਣੀਯਂਸਮਨੁਸ੍ਮਰੇਦ੍ਯਃ।
ਸਰ੍ਵਸ੍ਯ ਧਾਤਾਰਮਚਿਨ੍ਤ੍ਯਰੂਪਮਾਦਿਤ੍ਯਵਰ੍ਣਂ ਤਮਸਃ ਪਰਸ੍ਤਾਤ੍ ॥ 9 ॥
ਪ੍ਰਯਾਣਕਾਲੇ ਮਨਸਾਚਲੇਨ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਯੁਕ੍ਤੋ ਯੋਗਬਲੇਨ ਚੈਵ।
ਭ੍ਰੁਵੋਰ੍ਮਧ੍ਯੇ ਪ੍ਰਾਣਮਾਵੇਸ਼੍ਯ ਸਮ੍ਯਕ੍ਸ ਤਂ ਪਰਂ ਪੁਰੁषਮੁਪੈਤਿ ਦਿਵ੍ਯਮ੍ ॥ 10 ॥
ਯਦਕ੍षਰਂ ਵੇਦਵਿਦੋ ਵਦਨ੍ਤਿ ਵਿਸ਼ਨ੍ਤਿ ਯਦ੍ਯਤਯੋ ਵੀਤਰਾਗਾਃ।
ਯਦਿਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰ੍ਯਂ ਚਰਨ੍ਤਿ ਤਤ੍ਤੇ ਪਦਂ ਸਙ੍ਗ੍ਰਹੇਣ ਪ੍ਰਵਕ੍ष੍ਯੇ ॥ 11 ॥
ਸਰ੍ਵਦ੍ਵਾਰਾਣਿ ਸਂਯਮ੍ਯ ਮਨੋ ਹृਦਿ ਨਿਰੁਧ੍ਯ ਚ ।
ਮੂਰ੍ਧ੍ਨ੍ਯਾਧਾਯਾਤ੍ਮਨਃ ਪ੍ਰਾਣਮਾਸ੍ਥਿਤੋ ਯੋਗਧਾਰਣਾਮ੍ ॥ 12 ॥
ਓਮਿਤ੍ਯੇਕਾਕ੍षਰਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਵ੍ਯਾਹਰਨ੍ਮਾਮਨੁਸ੍ਮਰਨ੍ ।
ਯਃ ਪ੍ਰਯਾਤਿ ਤ੍ਯਜਨ੍ਦੇਹਂ ਸ ਯਾਤਿ ਪਰਮਾਂ ਗਤਿਮ੍ ॥ 13 ॥
ਅਨਨ੍ਯਚੇਤਾਃ ਸਤਤਂ ਯੋ ਮਾਂ ਸ੍ਮਰਤਿ ਨਿਤ੍ਯਸ਼ਃ ।
ਤਸ੍ਯਾਹਂ ਸੁਲਭਃ ਪਾਰ੍ਥ ਨਿਤ੍ਯਯੁਕ੍ਤਸ੍ਯ ਯੋਗਿਨਃ ॥ 14 ॥
ਮਾਮੁਪੇਤ੍ਯ ਪੁਨਰ੍ਜਨ੍ਮ ਦੁਃਖਾਲਯਮਸ਼ਾਸ਼੍ਵਤਮ੍ ।
ਨਾਪ੍ਨੁਵਨ੍ਤਿ ਮਹਾਤ੍ਮਾਨਃ ਸਂਸਿਦ੍ਧਿਂ ਪਰਮਾਂ ਗਤਾਃ ॥ 15 ॥
ਆਬ੍ਰਹ੍ਮਭੁਵਨਾਲ੍ਲੋਕਾਃ ਪੁਨਰਾਵਰ੍ਤਿਨੋऽਰ੍ਜੁਨ ।
ਮਾਮੁਪੇਤ੍ਯ ਤੁ ਕੌਨ੍ਤੇਯ ਪੁਨਰ੍ਜਨ੍ਮ ਨ ਵਿਦ੍ਯਤੇ ॥ 16 ॥
ਸਹਸ੍ਰਯੁਗਪਰ੍ਯਨ੍ਤਮਹਰ੍ਯਦ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਣੋ ਵਿਦੁਃ ।
ਰਾਤ੍ਰਿਂ ਯੁਗਸਹਸ੍ਰਾਨ੍ਤਾਂ ਤੇऽਹੋਰਾਤ੍ਰਵਿਦੋ ਜਨਾਃ ॥ 17 ॥
ਅਵ੍ਯਕ੍ਤਾਦ੍ਵ੍ਯਕ੍ਤਯਃ ਸਰ੍ਵਾਃ ਪ੍ਰਭਵਨ੍ਤ੍ਯਹਰਾਗਮੇ ।
ਰਾਤ੍ਰ੍ਯਾਗਮੇ ਪ੍ਰਲੀਯਨ੍ਤੇ ਤਤ੍ਰੈਵਾਵ੍ਯਕ੍ਤਸਞ੍ਜ੍ਞਕੇ ॥ 18 ॥
ਭੂਤਗ੍ਰਾਮਃ ਸ ਏਵਾਯਂ ਭੂਤ੍ਵਾ ਭੂਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਲੀਯਤੇ ।
ਰਾਤ੍ਰ੍ਯਾਗਮੇऽਵਸ਼ਃ ਪਾਰ੍ਥ ਪ੍ਰਭਵਤ੍ਯਹਰਾਗਮੇ ॥ 19 ॥
ਪਰਸ੍ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਤੁ ਭਾਵੋऽਨ੍ਯੋऽਵ੍ਯਕ੍ਤੋऽਵ੍ਯਕ੍ਤਾਤ੍ਸਨਾਤਨਃ ।
ਯਃ ਸ ਸਰ੍ਵੇषੁ ਭੂਤੇषੁ ਨਸ਼੍ਯਤ੍ਸੁ ਨ ਵਿਨਸ਼੍ਯਤਿ ॥ 20 ॥
ਅਵ੍ਯਕ੍ਤੋऽਕ੍षਰ ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤਸ੍ਤਮਾਹੁਃ ਪਰਮਾਂ ਗਤਿਮ੍ ।
ਯਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਨ ਨਿਵਰ੍ਤਨ੍ਤੇ ਤਦ੍ਧਾਮ ਪਰਮਂ ਮਮ ॥ 21 ॥
ਪੁਰੁषਃ ਸ ਪਰਃ ਪਾਰ੍ਥ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਲਭ੍ਯਸ੍ਤ੍ਵਨਨ੍ਯਯਾ ।
ਯਸ੍ਯਾਨ੍ਤਃਸ੍ਥਾਨਿ ਭੂਤਾਨਿ ਯੇਨ ਸਰ੍ਵਮਿਦਂ ਤਤਮ੍ ॥ 22 ॥
ਯਤ੍ਰ ਕਾਲੇ ਤ੍ਵਨਾਵृਤ੍ਤਿਮਾਵृਤ੍ਤਿਂ ਚੈਵ ਯੋਗਿਨਃ ।
ਪ੍ਰਯਾਤਾ ਯਾਨ੍ਤਿ ਤਂ ਕਾਲਂ ਵਕ੍ष੍ਯਾਮਿ ਭਰਤਰ੍षਭ ॥ 23 ॥
ਅਗ੍ਨਿਰ੍ਜੋਤਿਰਹਃ ਸ਼ੁਕ੍ਲਃ षਣ੍ਮਾਸਾ ਉਤ੍ਤਰਾਯਣਮ੍ ।
ਤਤ੍ਰ ਪ੍ਰਯਾਤਾ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿਦੋ ਜਨਾਃ ॥ 24 ॥
ਧੂਮੋ ਰਾਤ੍ਰਿਸ੍ਤਥਾ ਕृष੍ਣਃ षਣ੍ਮਾਸਾ ਦਕ੍षਿਣਾਯਨਮ੍ ।
ਤਤ੍ਰ ਚਾਨ੍ਦ੍ਰਮਸਂ ਜ੍ਯੋਤਿਰ੍ਯੋਗੀ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਨਿਵਰ੍ਤਤੇ ॥ 25 ॥
ਸ਼ੁਕ੍ਲਕृष੍ਣੇ ਗਤੀ ਹ੍ਯੇਤੇ ਜਗਤਃ ਸ਼ਾਸ਼੍ਵਤੇ ਮਤੇ ।
ਏਕਯਾ ਯਾਤ੍ਯਨਾਵृਤ੍ਤਿਮਨ੍ਯਯਾਵਰ੍ਤਤੇ ਪੁਨਃ ॥ 26 ॥
ਨੈਤੇ ਸृਤੀ ਪਾਰ੍ਥ ਜਾਨਨ੍ਯੋਗੀ ਮੁਹ੍ਯਤਿ ਕਸ਼੍ਚਨ ।
ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਸਰ੍ਵੇषੁ ਕਾਲੇषੁ ਯੋਗਯੁਕ੍ਤੋ ਭਵਾਰ੍ਜੁਨ ॥ 27 ॥
ਵੇਦੇषੁ ਯਜ੍ਞੇषੁ ਤਪਃਸੁ ਚੈਵ ਦਾਨੇषੁ ਯਤ੍ਪੁਣ੍ਯਫਲਂ ਪ੍ਰਦਿष੍ਟਮ੍।
ਅਤ੍ਯੇਤਿ ਤਤ੍ਸਰ੍ਵਮਿਦਂ ਵਿਦਿਤ੍ਵਾਯੋਗੀ ਪਰਂ ਸ੍ਥਾਨਮੁਪੈਤਿ ਚਾਦ੍ਯਮ੍ ॥ 28 ॥
ੴ ਤਤ੍ਸਦਿਤਿ ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਗਵਦ੍ਗੀਤਾਸੂਪਨਿषਤ੍ਸੁ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿਦ੍ਯਾਯਾਂ ਯੋਗਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰੇ
ਸ਼੍ਰੀਕृष੍ਣਾਰ੍ਜੁਨਸਂਵਾਦੇ ਅਕ੍षਰਬ੍ਰਹ੍ਮਯੋਗੋ ਨਾਮਾष੍ਟਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ ॥8 ॥
Roman (IAST) Transliteration
oṃ śrī paramātmane namaḥ
atha aṣṭamo'dhyāyaḥ |
akṣaraparabrahmayogaḥ
arjuna uvāca
kiṃ tadbrahma kimadhyātmaṃ kiṃ karma puruṣottama |
adhibhūtaṃ ca kiṃ proktamadhidaivaṃ kimucyate || 1 ||
adhiyajñaḥ kathaṃ ko'tra dehe'sminmadhusūdana |
prayāṇakāle ca kathaṃ jñeyo'si niyatātmabhiḥ || 2 ||
śrībhagavānuvāca
akṣaraṃ brahma paramaṃ svabhāvo'dhyātmamucyate |
bhūtabhāvodbhavakaro visargaḥ karmasañjñitaḥ || 3 ||
adhibhūtaṃ kṣaro bhāvaḥ puruṣaścādhidaivatam |
adhiyajño'hamevātra dehe dehabhṛtāṃ vara || 4 ||
antakāle ca māmeva smaranmuktvā kalevaram |
yaḥ prayāti sa madbhāvaṃ yāti nāstyatra saṃśayaḥ || 5 ||
yaṃ yaṃ vāpi smaranbhāvaṃ tyajatyante kalevaram |
taṃ tamevaiti kaunteya sadā tadbhāvabhāvitaḥ || 6 ||
tasmātsarveṣu kāleṣu māmanusmara yudhya ca |
mayyarpitamanobuddhirmāmevaiṣyasyasaṃśayam || 7 ||
abhyāsayogayuktena cetasā nānyagāminā |
paramaṃ puruṣaṃ divyaṃ yāti pārthānucintayan || 8 ||
kaviṃ purāṇamanuśāsitāramaṇoraṇīyaṃsamanusmaredyaḥ|
sarvasya dhātāramacintyarūpamādityavarṇaṃ tamasaḥ parastāt || 9 ||
prayāṇakāle manasācalena bhaktyā yukto yogabalena caiva|
bhruvormadhye prāṇamāveśya samyaksa taṃ paraṃ puruṣamupaiti divyam || 10 ||
yadakṣaraṃ vedavido vadanti viśanti yadyatayo vītarāgāḥ|
yadicchanto brahmacaryaṃ caranti tatte padaṃ saṅgraheṇa pravakṣye || 11 ||
sarvadvārāṇi saṃyamya mano hṛdi nirudhya ca |
mūrdhnyādhāyātmanaḥ prāṇamāsthito yogadhāraṇām || 12 ||
omityekākṣaraṃ brahma vyāharanmāmanusmaran |
yaḥ prayāti tyajandehaṃ sa yāti paramāṃ gatim || 13 ||
ananyacetāḥ satataṃ yo māṃ smarati nityaśaḥ |
tasyāhaṃ sulabhaḥ pārtha nityayuktasya yoginaḥ || 14 ||
māmupetya punarjanma duḥkhālayamaśāśvatam |
nāpnuvanti mahātmānaḥ saṃsiddhiṃ paramāṃ gatāḥ || 15 ||
ābrahmabhuvanāllokāḥ punarāvartino'rjuna |
māmupetya tu kaunteya punarjanma na vidyate || 16 ||
sahasrayugaparyantamaharyadbrahmaṇo viduḥ |
rātriṃ yugasahasrāntāṃ te'horātravido janāḥ || 17 ||
avyaktādvyaktayaḥ sarvāḥ prabhavantyaharāgame |
rātryāgame pralīyante tatraivāvyaktasañjñake || 18 ||
bhūtagrāmaḥ sa evāyaṃ bhūtvā bhūtvā pralīyate |
rātryāgame'vaśaḥ pārtha prabhavatyaharāgame || 19 ||
parastasmāttu bhāvo'nyo'vyakto'vyaktātsanātanaḥ |
yaḥ sa sarveṣu bhūteṣu naśyatsu na vinaśyati || 20 ||
avyakto'kṣara ityuktastamāhuḥ paramāṃ gatim |
yaṃ prāpya na nivartante taddhāma paramaṃ mama || 21 ||
puruṣaḥ sa paraḥ pārtha bhaktyā labhyastvananyayā |
yasyāntaḥsthāni bhūtāni yena sarvamidaṃ tatam || 22 ||
yatra kāle tvanāvṛttimāvṛttiṃ caiva yoginaḥ |
prayātā yānti taṃ kālaṃ vakṣyāmi bharatarṣabha || 23 ||
agnirjotirahaḥ śuklaḥ ṣaṇmāsā uttarāyaṇam |
tatra prayātā gacchanti brahma brahmavido janāḥ || 24 ||
dhūmo rātristathā kṛṣṇaḥ ṣaṇmāsā dakṣiṇāyanam |
tatra cāndramasaṃ jyotiryogī prāpya nivartate || 25 ||
śuklakṛṣṇe gatī hyete jagataḥ śāśvate mate |
ekayā yātyanāvṛttimanyayāvartate punaḥ || 26 ||
naite sṛtī pārtha jānanyogī muhyati kaścana |
tasmātsarveṣu kāleṣu yogayukto bhavārjuna || 27 ||
vedeṣu yajñeṣu tapaḥsu caiva dāneṣu yatpuṇyaphalaṃ pradiṣṭam|
atyeti tatsarvamidaṃ viditvāyogī paraṃ sthānamupaiti cādyam || 28 ||
oṃ tatsaditi śrīmadbhagavadgītāsūpaniṣatsu brahmavidyāyāṃ yogaśāstre
śrīkṛṣṇārjunasaṃvāde akṣarabrahmayogo nāmāṣṭamo'dhyāyaḥ ||8 ||