Prashnopanishad - Shashthah Prashnah

ॐ

ਪ੍ਰਸ਼੍ਨੋਪਨਿषਦ੍ - षष੍ਠਃ ਪ੍ਰਸ਼੍ਨਃ

Gurmukhi

षष੍ਠਃ ਪ੍ਰਸ਼੍ਨਃ

ਅਥ ਹੈਨਂ ਸੁਕੇਸ਼ਾ ਭਾਰਦ੍ਵਾਜਃ ਪਪ੍ਰਚ੍ਛ -

ਭਗਵਨ੍ ਹਿਰਣ੍ਯਨਾਭਃ ਕੌਸਲ੍ਯੋ ਰਾਜਪੁਤ੍ਰੋ ਮਾਮੁਪੇਤ੍ਯੈਤ-ਮ੍ਪ੍ਰਸ਼੍ਨਮਪृਚ੍ਛਤ -

षੋਡਸ਼ਕਲ-ਮ੍ਭਾਰਦ੍ਵਾਜ ਪੁਰੁषਂ-ਵੇਁਤ੍ਥ। ਤਮਹ-ਙ੍ਕੁਮਾਰਮ੍ਬ੍ਰੁਵ-ਨ੍ਨਾਹਮਿਮਂ-ਵੇਁਦ ਯਧ੍ਯਹਮਿਮਮਵੇਦਿष-ਙ੍ਕਥ-ਨ੍ਤੇ ਨਾਵਕ੍ष੍ਯਮਿਤਿ ।

ਸਮੂਲੋ ਵਾ ਏष ਪਰਿਸ਼ੁष੍ਯਤਿ ਯੋ-ऽਨृਤਮਭਿਵਦਤਿ। ਤਸ੍ਮਾਨ੍ਨਾਰ੍ਹਮ੍ਯਨृਤਂ-ਵਁਕ੍ਤੁਮ੍। ਸ ਤੂष੍ਣੀਂ ਰਥਮਾਰੁਹ੍ਯ ਪ੍ਰਵਵ੍ਰਾਜ। ਤ-ਨ੍ਤ੍ਵਾ ਪृਚ੍ਛਾਮਿ ਕ੍ਵਾਸੌ ਪੁਰੁष ਇਤਿ ॥1॥

ਤਸ੍ਮੈ ਸ ਹੋਵਾਚ ।

ਇਹੈਵਾਨ੍ਤਸ੍ਸ਼ਰੀਰੇ ਸੋਭ੍ਯ ਸ ਪੁਰੁषੋ ਯਸ੍ਮਿਨ੍ਨਤਾ-ष੍षੋਡਸ਼ਕਲਾਃ ਪ੍ਰਭਵਨ੍ਤੀਤਿ ॥2॥

ਸ ਈਕ੍षਾਞ੍ਚਕ੍ਰੇ। ਕਸ੍ਮਿਨ੍ਨਹਮੁਤ੍ਕ੍ਰਾਨ੍ਤ ਉਤ੍ਕ੍ਰਾਨ੍ਤੋ ਭਵਿष੍ਯਾਮਿ ਕਸ੍ਮਿਨ੍ ਵਾ ਪ੍ਰਤਿष੍ਠਿਤੇ ਪ੍ਰਤਿष੍ਟਸ੍ਯਾਮੀਤਿ ॥3॥

ਸ ਪ੍ਰਾਣਮਸृਜਤ। ਪ੍ਰਾਣਾਚ੍ਛ੍ਰਦ੍ਧਾ-ਙ੍ਖਂ-ਵਾਁਯੁਰ੍ਜ੍ਯੋਤਿਰਾਪਃ ਪृਥਿਵੀਨ੍ਦ੍ਰਿਯ-ਮ੍ਮਨੋ-ऽਨ੍ਨਮਨ੍ਨਾਦ੍ਵੀਰ੍ਯ-ਨ੍ਤਪੋ ਮਨ੍ਤ੍ਰਾਃ ਕਰ੍ਮਲੋਕਾ ਲੋਕੇषੁ ਚ ਨਾਮ ਚ ॥4॥

ਸ ਯਥੇਮਾ ਨਧ੍ਯ-ਸ੍ਸ੍ਯਨ੍ਦਮਾਨਾ-ਸ੍ਸਮੁਦ੍ਰਾਯਣਾ-ਸ੍ਸਮੁਦ੍ਰ-ਮ੍ਪ੍ਰਾਪ੍ਯਾਸ੍ਤ-ਙ੍ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ ਭਿਧ੍ਯੇਤੇ ਤਾਸਾ-ਨ੍ਨਾਮਰੁਪੇ ਸਮੁਦ੍ਰ ਇਤ੍ਯੇਵ-ਮ੍ਪ੍ਰੋਚ੍ਯਤੇ।

ਏਵਮੇਵਾਸ੍ਯ ਪਰਿਦ੍ਰष੍ਟੁਰਿਮਾ-ष੍षੋਡਸ਼ਕਲਾਃ ਪੁਰੁषਾਯਣਾਃ ਪੁਰੁष-ਮ੍ਪ੍ਰਾਪ੍ਯਾਸ੍ਤ-ਙ੍ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ ਭਿਧ੍ਯੇਤੇ ਚਾਸਾ-ਨ੍ਨਾਮਰੁਪੇ ਪੁਰੁष ਇਤ੍ਯੇਵ-ਮ੍ਪ੍ਰੋਚ੍ਯਤੇ ਸ ਏषੋ-ऽਕਲੋ-ऽਮृਤੋ ਭਵਤਿ ਤਦੇष ਸ਼੍ਲੋਕਃ ॥5॥

ਅਰਾ ਇਵ ਰਥਨਾਭੌ ਕਲਾ ਯਸ੍ਮਿ-ਨ੍ਪ੍ਰਤਿष੍ਠਿਤਾਃ।

ਤਂ-ਵੇਁਧ੍ਯ-ਮ੍ਪੁਰੁषਂ-ਵੇਁਦ ਯਥਾ ਮਾ ਵੋ ਮृਤ੍ਯੁਃ ਪਰਿਵ੍ਯਥਾ ਇਤਿ ॥6॥

ਤਾਨ੍ ਹੋਵਾਚੈਤਾਵਦੇਵਾਹਮੇਤ-ਤ੍ਪਰ-ਮ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਵੇਦ। ਨਾਤਃ ਪਰਮਸ੍ਤੀਤਿ ॥7॥

ਤੇ ਤਮਰ੍ਚਯਨ੍ਤਸ੍ਤ੍ਵਂ ਹਿ ਨਃ ਪਿਤਾ ਯੋ-ऽਸ੍ਮਾਕਮਵਿਧ੍ਯਾਯਾਃ ਪਰ-ਮ੍ਪਾਰ-ਨ੍ਤਾਰਯਸੀਤਿ।

ਨਮਃ ਪਰਮृषਿਭ੍ਯੋ ਨਮਃ ਪਰਮृषਿਭ੍ਯਃ ॥8॥

Roman (IAST) Transliteration

ṣaṣṭhaḥ praśnaḥ

atha hainaṃ sukeśā bhāradvājaḥ papraccha -

bhagavan hiraṇyanābhaḥ kausalyo rājaputro māmupetyaita-mpraśnamapṛcchata -

ṣoḍaśakala-mbhāradvāja puruṣaṃ-ve~ttha| tamaha-ṅkumārambruva-nnāhamimaṃ-ve~da yadhyahamimamavediṣa-ṅkatha-nte nāvakṣyamiti |

samūlo vā eṣa pariśuṣyati yo-'nṛtamabhivadati| tasmānnārhamyanṛtaṃ-va~ktum| sa tūṣṇīṃ rathamāruhya pravavrāja| ta-ntvā pṛcchāmi kvāsau puruṣa iti ||1||

tasmai sa hovāca |

ihaivāntasśarīre sobhya sa puruṣo yasminnatā-ṣṣoḍaśakalāḥ prabhavantīti ||2||

sa īkṣāñcakre| kasminnahamutkrānta utkrānto bhaviṣyāmi kasmin vā pratiṣṭhite pratiṣṭasyāmīti ||3||

sa prāṇamasṛjata| prāṇācchraddhā-ṅkhaṃ-vā~yurjyotirāpaḥ pṛthivīndriya-mmano-'nnamannādvīrya-ntapo mantrāḥ karmalokā lokeṣu ca nāma ca ||4||

sa yathemā nadhya-ssyandamānā-ssamudrāyaṇā-ssamudra-mprāpyāsta-ṅgacchanti bhidhyete tāsā-nnāmarupe samudra ityeva-mprocyate|

evamevāsya paridraṣṭurimā-ṣṣoḍaśakalāḥ puruṣāyaṇāḥ puruṣa-mprāpyāsta-ṅgacchanti bhidhyete cāsā-nnāmarupe puruṣa ityeva-mprocyate sa eṣo-'kalo-'mṛto bhavati tadeṣa ślokaḥ ||5||

arā iva rathanābhau kalā yasmi-npratiṣṭhitāḥ|

taṃ-ve~dhya-mpuruṣaṃ-ve~da yathā mā vo mṛtyuḥ parivyathā iti ||6||

tān hovācaitāvadevāhameta-tpara-mbrahma veda| nātaḥ paramastīti ||7||

te tamarcayantastvaṃ hi naḥ pitā yo-'smākamavidhyāyāḥ para-mpāra-ntārayasīti|

namaḥ paramṛṣibhyo namaḥ paramṛṣibhyaḥ ||8||